Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Климов РД-500 – 1947 жылы КСРО-ға сатылған Rolls Royce Derwent V турбореактивті қозғалтқышының лицензиясыз советтік көшірмесі. Климов ЖББ оны советтік өндіріс тәсілдері мен материалдарын пайдалануға бейімдеді.
The Klimov RD 500 was an unlicensed Soviet copy of the Rolls Royce Derwent V turbojet that was sold to the Soviet Union in 1947. The Klimov OKB adapted it for Soviet production methods and materials.
Даму
Метрикалық сызбаларды жасау және Derwent V-де қолданылатын материалдарды талдау оңай болды, бірақ жоғары температураға және сызануға төзімді Nimonic 80 никель-хром қорытпасына балама табу қиынға соқты. Ақырында, KhN 80T қорытпасы Nimonic 80-нің жоғары температуралық қасиеттерін ұқсатып, бірақ сызануға төзімді емес еді. Бірінші Derwent V көшірмесі, 500-ші зауытта жасалғандықтан RD 500 (Reaktivnyy Dvigatel – реактивті қозғалтқыш) деп аталды, 1947 жылдың 31 желтоқсанында сынақтан өтті, бірақ мәселелер тез пайда болды. Жану процесі біркелкі болмағандықтан, жану камералары жарылды. Мұның себебі советтердің отын, жылдамдық және іске қосу жүйелеріне енгізген өзгерістері болуы мүмкін. Алайда, бұл мәселелер 1948 жылдың қыркүйегінде қозғалтқыш 100 сағаттық мемлекеттік қабылдау сынағынан сәтті өткеннен кейін шешілді. RD 500 – бір сатылы центробектік компрессормен, тоғыз жану камерасымен және бір сатылы турбинамен жабдықталған Derwent-тің дерлік толық көшірмесі. Оның соққы күші Derwent-тің күшімен тең болды, бірақ салмағы аздап артық болды. Қызметтегі қозғалтқыштың басты мәселесі – турбиналық лопастар болды, олардың 30% құюдан кейін болған қайта кристалдану салдарынан тексеруден өтпеді. KhN 80T қорытпасының сызануға төзімділігінің нашар болуы турбина лопастардың қауіпті деформациялануына әкелді. Алғашқы өндірілген RD 500 қозғалтқыштарының 40%-на жуығы жеткізілгенге дейін жеке-жеке реттеуді қажет етті, ал қозғалтқыштың қызмет мерзімі қабылдау сынағында көрсетілген 100 сағатқа жетпеді. Советтердің қозғалтқыштарды стандартқа сәйкес жасауы өте қиын болды, мысалы, 1947 жылы бір қозғалтқышты жасауға 20 000 адам-сағат жұмыс кетті. Бұл көрсеткіш 1948 жылдың қарашасына қарай 7 900 адам-сағатқа дейін төмендеді, ал 1949 жылдың 1 наурызына қарай 4 734 адам-сағатқа дейін азайды, бұл 4 000 адам-сағатқа жақын мән. 500-ші зауыттың 1948 жылы өндірген жалпы саны 97, ал 1949 жылы – 462 қозғалтқышты құрады. 16-шы зауыт (Казань қаласында) бағдарламаға қосылып, 1949 жылы 300 қозғалтқыш өндірді. 1950 жылы өндіріс Rolls Royce Nene негізінде жасалған, артық өнімді Климов VK 1 турбореактивті қозғалтқышының пайдасына тоқтатылды. RD 500 бірқатар ертедегі совет реактивті ұшақтарында қолданылды, оның ішінде Лавочкин Ла 15, Яковлев Як 25 және Яковлев Як 30 кіретін, бірақ тек Яковлев Як 23, Яковлев Як 25 және Лавочкин Ла 15 ғана пайдалануға қабылданды. RD 500 Қытай Халық Республикасында (ҚХР) Шэньянның PF 1A ұшақ құрылыс бюросында көшіріліп, одан әрі жетілдірілді.
Producing metric drawings and analyzing the materials used in the Derwent V went fairly quickly, but finding a substitute for the high temperature, creep resistant Nimonic 80 nickel chromium alloy was a more difficult challenge. Eventually an alloy that matched Nimonic 80's high temperature properties was found in KhN 80T, but it was not creep resistant. The first Derwent V copy, designated as the RD 500 (Reaktivnyy Dvigatel — jet engine) after Factory No. 500 where the engine was first produced, was being tested on 31 December 1947, but problems cropped up quickly. Combustion was uneven and this cracked the combustion chambers. This may have had something to do with the modifications made by the Soviets to the fuel, speed, and starter systems. But these problems were resolved by September 1948 when the engine passed its 100 hour State acceptance test. RD 500 was a close copy of the Derwent with a single stage centrifugal compressor, nine combustion chambers, and a single stage turbine. It matched the Derwent's thrust of and was only heavier. The main problem with the engine in service was with its turbine blades, 30% of which failed inspection due to recrystallization after casting. The poor creep resistance of the KhN 80T alloy resulted in dangerous elongation of the turbine blades. Up to 40% of the early production RD 500s had to be individually adjusted before delivery and the service life of the engine never approached the 100 hours demonstrated in the acceptance test. The Soviets had enormous problems building the engines to standard, as demonstrated in the 20,000 man hours required to build a single engine in 1947. This figure dropped to a more reasonable 7,900 man hours by November 1948 and declined further still to 4,734 man hours by 1 March 1949, close to the target of 4,000 man hours. Production by Factory No. 500 totaled 97 in 1948 and 462 in 1949. Factory No. 16 in Kazan was brought into the program and built 300 engines in 1949. Production was canceled around 1950 in favor of the superior Klimov VK 1 turbojet based on the Rolls Royce Nene. The RD 500 was used in a number of early Soviet jet fighters including the Lavochkin La 15, the Yakovlev Yak 25, and the Yakovlev Yak 30, but only the Yakovlev Yak 23, Yakovlev Yak 25 and Lavochkin La 15 were accepted for service. The RD 500 was copied and developed further in the People's Republic of China (PRC) at the Shenyang Aircraft Development Office PF 1A.