Кіріспе

Вьетнамдағы жастар ұйымы

Вьетнам скауттары қауымдастығы – Вьетнамда 1930-1975 жылдары құрылған жастар ұйымы. 1957-1975 жылдары бұл қауымдастық Скауттар қозғалысының әлемдік ұйымы тарапынан мойындалды. Вьетнамдағы саяси жағдай мен соғыс салдарынан 1954 жылдан кейін коммунистік Солтүстік Вьетнамда, ал Сайгон құлауынан кейін коммунистер жеңіске жеткен соң бүкіл елде тыйым салынды. Қазіргі таңда ол эмиграцияда өмір сүріп, Вьетнамның өзінде қайта құру жұмыстарын жүргізіп жатыр. 1994 және 2002 жылдардан бері Вьетнамда құпия скауттық қызметтер туралы хабарлар келіп түсуде. 2019 жылы WOSM мойындағанға дейін Вьетнам – ұйым мойындамаған скауттық қозғалысы бар ең көп халқы бар ел болатын.

Тарих

1930 жылы құрылғаннан бастап Вьетнам скауттар қауымдастығы көптеген даму сатыларынан өтті және кейіннен Солтүстік және Оңтүстік Вьетнамның саяси аренасында маңызды рөл атқарған көптеген тұлғаларды өз қатарына тартты. Олардың ішінде Солтүстік Вьетнамның қорғаныс министрі Та Куанг Бю, Ханой қаласының әкімі Тран Дуй Хынг, композитор Лю Хуу Фыок, дәрігер Тон Тхат Тунг, Во Тхань Минь, дәрігер Фам Нгок Тха, Оңтүстік Вьетнамның вице-премьері Тран Ван Туен, дәрігер Фам Биеу Там, Оңтүстік Вьетнам сенаторы Тран Диен және жазушы Кунг Гиу Нгуен болды.

1920-1946 жылдар

Вьетнамдағы скаутинг француз балалары мен жоғары санаттағы вьетнамдық балаларға арналған лицейлерде басталды. 1927-1930 жылдар аралығында вьетнамдық скаутинг Солтүстік Вьетнамда пайда бола бастады, олардың көпшілігі француз скауттық ұйымдарына бағынышты болды. 1930 жылдың қыркүйегінде екі вьетнамдық спортшы, Трэн Ван Хак және Та Ван Рук, Ханой қаласында «Đồng tử quân» атты скауттық қозғалысты құрды. Бұл қозғалыстың мүшелері қызыл жиегі бар жасыл мойын орамал киеді. Бұл қозғалыс біртіндеп айналасындағы аймақтарға тарады. Трэн Ван Хак жалпы алғанда вьетнамдық скаутингтің негізін қалаушысы ретінде танылады. Бұл алғашқы вьетнамдық скауттық бағдарламасы негізінен спорттық сипатта болды. 1932 жылы Трэн Ван Хак Оңтүстік Кочинчинаға барып, Луонг Тхай, Хуинь Ван Дип және Трэн Колонмен бірге Кочинчин скауттық қауымдастығын құрды. Сол кезде Хоанг Дао Тхуй Анамез скауттық қауымдастығының Бас хатшысы болды. 1933-1935 жылдар аралығында вьетнамдық скаутинг француз скауттары мен пионерлерінің үш негізгі қауымдастығының филиалдары ретінде халық арасында жылдам тарады. Вьетнамдық скаутингтің үш бөлімі құрылды: Cub Scouts, Boy Scouts және Rover Scouts. «Éclaireurs de France» басшысы Андре Лефевр бүкіл француз Индокитайынан 60 скаут басшысы үшін оқу лагерін ұйымдастырды. 1937 жылдың соңында француз скауты скаут басшысы Реймонд Шлеммерді Камбоджа, Лаос және Вьетнамның Индокитай аймақтарына жіберді. 1939-1945 жылдар аралығында саяси жағдай елдегі скауттық қызметке әсер етті, себебі Екінші дүниежүзілік соғыс тәуелсіз Вьетнам үшін күреске ықпал жасады. Француздар бақылауын жойып, ақыры жапондықтардың араласуымен құлатылды. Бұл Вьетнамдағы француз скауттарының қызметін тоқтатты, сондай-ақ барлық скауттық іс-шараларды тоқтатты. Жапондық әскери билік оккупацияланған аумақтардағы скауттық қозғалысты үнемі қолдамады. Жергілікті жағдайлар қолайлы болған жағдайда, билік жергілікті скаутингке рұқсат берді немесе жапондық үлгідегі скаутингті немесе «Shōnendan» қозғалысын енгізді, кейде тіпті оны міндетті етті. Керісінше, жағдайлар қолайсыз болған және скаутинг арқылы жапонға қарсы сезімдер оятылуы мүмкін болған жағдайда, билік оны толығымен тыйым салды. Француз Индокитайында вьетнамдық скаутингке рұқсат берілді. 1945 жылдың наурыз айындағы төңкерістен кейін Бао Дай қуыршақ билеуші ретінде тағайындалды, ал Вьетнам формальды түрде тәуелсіздік алды. Жапония француз скаутын тыйым салды, бірақ Сайгондағы француз халқын бақылау үшін вьетнамдық скауттарды пайдаланды.

1946 жылдан 1954 жылға дейін

1946 жылы Ұлттық скаут шеберлері конференциясы Вьетнамның үш аймағындағы скаут қозғалыстарын біріктірді және Бас комитет құрылды. 1946 жылдың соңында Бірінші Индокитай соғысы басталды, және Вьетнамдағы скаут қозғалысы 1950 жылға дейін тоқтап қалды. Соғыс кезінде скаут қозғалысының көптеген мүшелері қарама-қарсы тараптарға бөлінді. 1946 жылы құрылған Бас комитеттің барлық мүшелері Хоанг Дао Тхуймен бірге жасырынып кетті, ал қалалардағы кейбір скаут шеберлері мен скаут мүшелері 1950 жылдан бастап қозғалысты қайта жандандыруға кірісті, әсіресе Ханой қаласында. Осы кезеңде скаут мүшесі Лю Ху Фуок жазған ән қозғалыстың ресми әні болды. Содан бері бұл ән Вьетнам скауттар қауымдастығының барлық ресми шараларында қолданылып келеді. Кейін Лю Ху Фуок Вьетнам Республикасының және Оңтүстік Вьетнам Республикасының Уақытша революциялық үкіметінің мемлекеттік әнұрандарына айналған әндердің авторы болды. 1954 жылы Женевада өткен Бүкіләлемдік скауттар конференциясынан кейін, WOSM Вьетнамға скаутты қайтаруды мойындады. Солтүстік Вьетнамдағы Скаут қауымдастығы коммунистік үкіметтің билігіне өткендіктен таратылды, нәтижесінде скауттар бұрынғы оқу алаңын жоғалтты, бірақ көп ұзамай Да Лат маңында жаңа оқу алаңын құрды.

1954 жылдан 1975 жылға дейін

1954 жылдан 1975 жылға дейін Оңтүстік Вьетнамдағы скауттар вьетнамдық қоғамда маңызды рөл атқарды. Скауттардың Конституциясы 1952 жылы Жастар ісі министрлігінің бекітуімен қабылданды және 1957 жылдың басында халықаралық мойындау алды. 1959 жылы Вьетнамда 3100 скаут болды. 1975 жылдың сәуір айында Оңтүстік Вьетнам Вьетконгтың шабуылына ұшырады, ал Вьетнам скауттар қауымдастығына тыйым салынды. Вьетнамнан тыс жерлерде вьетнамдық скауттар эмигранттық ұйым құрып, скауттық бағдарламаларын жалғастырды. 1955 жылы Hồi Nguyên оқу-жаттығу лагері құрылып, 1956 жылдың тамызында алғашқы топтарына есігін ашты. 1957 жылы қауымдастық Скауттар қозғалысының Дүниежүзілік ұйымының мүшесі ретінде танылды. Ол Азия-Тынық мұхиты аймақтық скауттық ұйымын құруға қатысып, оның негізін қалаушысы болды. 1958 жылы Скаут басшысы Цунг Гиу Нгуен басшылығымен Tùng Nguyên ұлттық оқу-жаттығу лагері құрылды. Онда 1958 жылдан 1975 жылға дейін барлық скаут басшылары даярланды. 1959 жылы Вьетнам Филиппинде өткен 10-шы Дүниежүзілік скаут джамборесіне қатысты. Скаут формасы қоңыр түстен қақ жасыл түске өзгертілді. 1959 жылдың соңында Trảng Bom ұлттық паркінде (Biên Hoà) 2500 скаут қатысқан Phục Hưng (Жаңару) ұлттық джамборесі өтті, бұл қозғалыстың жаңа өркендеуін білдірді. 1969 жылы Рождество мерекесінде Да Лат қаласында ұлттық скаут джамборесі өтті. 1970 жылдың желтоқсан айында Suối Tiên (Thủ Đức) қаласында Giữ Vững (Бекемдік) атты ұлттық джамборе өткізілді, ол қозғалыстың 40 жылдығын таңбалады. Бұл қауымдастықтың ең табысты джамборесі болды. 1971 жылы қауымдастық Жапонияның Асагири тауларында өткен 13-ші Дүниежүзілік скаут джамборесіне қатысты. 1974 жылы Там Бинь, Джиа Джин (қазіргі Хо Ши Мин қаласы) қаласында Tự Lực (Өзін-өзі қамтамасыз ету) атты ұлттық джамборе өтті. Соңғы ұлттық джамборелер қауіпсіздік жағдайына байланысты Сайгон маңындағы аймақтарда өткізілді: Вьетнам соғысы кеңейіп, Сайгонға қарай жылжыды. 1975 жылдың басында көптеген скаут мүшелері елден кетушілер толқынымен бірге елден шығып кетті, ал қауымдастық қызметін тоқтатты. Коммунистік билік скауттық ұйымды жергілікті пионерлік қозғалысымен, 15 мамыр 1941 жылы Солтүстік Вьетнамда құрылған Хо Ши Миннің жас пионерлік ұйымымен алмастырды.

1975 жылдан кейін

1975 жылы Сайгон қаласының құлауымен коммунистік үкімет Вьетнам скауттар қауымдастығына тыйым салып, оның Сайгондағы 18 Буй Чу көшесіндегі штаб-пәтерін басып алды. Коммунистер билікке келгенге дейін эвакуацияланған бірқатар вьетнамдық скауттар мен жетекшілер уақытша лагерьлерде скауттар топтарын құрып, өздерінің миссияларын жалғастыру үшін бірікті. Кейіннен бұл қозғалыс, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азиядағы босқындар лагерьлерінде (Малайзия, Таиланд, Сингапур, Индонезия, Филиппин және Гонконг) қайта жандана бастады; 1990-шы жылдардың басында барлық босқындар лагерьлері жабылғанға дейін, сондай-ақ босқындар өз үйлерін салған елдерде, атап айтқанда АҚШ, Канада, Австралия, Франция, Бельгия, Италия, Англия, Норвегия және Нидерландыда да қозғалыс жанданды. 1976 жылы Нгуен Куанг Мин шетелдегі вьетнамдық скауттар үшін байланыс кеңсесін құрып, Портленд (Орегон штаты) қаласында ай сайынғы вьетнамдық скауттық жаңалықтар журналын шығара бастады. 1980 жылы Вьетнам скауттығының 50 жылдығын мерекелеу үшін Портлендтегі Скаутерлер тауында Халықаралық вьетнамдық джамборе өтті. 1983 жылы Вьетнам скауттығының Халықаралық орталық комитеті (ICCVS) құрылды. Бұл диаспорадағы вьетнамдық скауттардың бас ұйымы болып табылады. Комитет 1998 жылы Азия-Тынық мұхиты аймағының конгресіне делегация жіберді, онда 150 мемлекеттен өкілдер қатысты. Құрылғаннан бері Вьетнам скауттығының Халықаралық орталық комитеті Францияда (1985, 1993), Канадада (1988), АҚШ-та (1990, 1998, 2002, 2006, 2009, 2014) және Австралияда (1996) «Thang Tien» (Алға жылжу) деп аталатын он халықаралық вьетнамдық скауттық джамборелерді ұйымдастырып, басқарды, сондай-ақ көптеген кішкентай лагерьлер мен джамборелер өткізді. Ол Hồi Nguyên, Tùng Nguyên және Bạch Mã сияқты оқу лагерьлерін де өткізді. (Tùng Nguyên лагерьлері «Ағаш белгісі» бойынша оқу курстарын ұсынады). Ақпарат құралдары мен Интернет жергілікті вьетнамдық скауттар топтары мен шетелдегі вьетнамдық қауымдастық арасындағы скауттық хабарламалар мен іс-шараларды үнемі бөлісу үшін кеңінен қолданылады. 2000 жылы Сан-Хосе (Калифорния штаты) қаласында Вьетнам скауттығының 70 жылдығы тойланды.

Вьетнамның жол іздеушілер скауттары

2019 жылдың қаңтар айында WOSM 5000-нан астам мүшесі бар Pathfinder Scouts Vietnam ұйымын ұйымның Азия-Тынық мұхиты аймағының толық құқықты мүшесі ретінде қабылдады, бұл Вьетнам скаутының ресми түрде қайта құрылуын белгіледі.

Вьетнамдағы қайта өрлеу

Өлгенге дейін Вьетнам скауттық қозғалысының ізашарларының бірі, Хуан Дьо Тхуй (1900 жылдың 14 ақпанында дүниеге келген, 1994 жылы қайтыс болған), коммунистік партия мүшесі, коммунистік скауттар қауымдастығын құруға талпыныс жасады, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1991 жылдың соңында Марксистік жастар қозғалысының хатшысы Ву Сюань Хунг, Әлемдік Скауттар Ұйымының (WOSM) Азия-Тынық мұхиты аймақтық кеңсесіне жүгінді. Халықаралық қозғалыстың Бас хатшылығы бұл өтінішті қарастырмады, себебі ұйым саяси немесе ұлттық құрылымға бағынуға құқылы емес. 1993 жылдың 31 мамырында Ханойдағы дәстүрлі Вьетнам скауттық күніне бірқатар бұрынғы басшылар жиналды. Бұл 1954 жылдан бергі Вьетнамның солтүстігіндегі алғашқы скауттық жиын болды, мақсаты Вьетнам скауттық қозғалысын қайта жандандыру еді, бірақ сол кезде күтілген нәтижеге қол жеткізілмеді. Бүгінде Вьетнам үкіметі ресми мойындамаса да, Вьетнамда көптеген скаут бөлімшелері құрылып, жұмыс істеп жатыр, олардың көп бөлігі Оңтүстік Вьетнамда орналасқан. Хо Ши Мин қаласында бір скаут кеңесі, Чэнь-Тху қаласында бір скаут ауданы, Дананг қаласында екі скаут ауданы, Сюань-Лук (Донг-Най) қаласында бір скаут ауданы және Оңтүстік Вьетнамның басқа да аймақтарында көптеген скаут топтары бар. 2018 жылға дейін, "Патфайндерлер" құрылғанға дейін, Солтүстік Вьетнамда скауттық қызметтер туралы ешқандай ақпарат болған жоқ.

Қыздар скауты

Вьетнамдық қыз-скауттар қауымдастығы – 1973 жылы соңғы рет еске алынған, Әлемдік қыз-скауттар және скауттар қауымдастығының бұрынғы мүшесі. 1975 жылдан бері Вьетнамнан тыс жерлерде Вьетнамдық қыз-скауттар қауымдастығы мен Вьетнамдық скауттар қауымдастығы бірігіп, Вьетнамдық скауттықтың Халықаралық орталық комитетінің басшылығымен жұмыс істейді. Дегенмен, Вьетнамнан тыс жерлердегі скауттар сияқты, Вьетнамдағы қыздар мен ұлдар аралас скауттық топтарда, көбінесе бүгінде Pathfinders бағдарламасы аясында бірге табылуы мүмкін.

Вьетнамдағы халықаралық скауттар

Сонымен қатар, Хо Ши Мин қаласында АҚШ-тың қыз скауттары бар, олар Нью-Йорк қаласындағы USAGSO штаб-пәтері арқылы қызмет көрсетеді, ал Ханойда Американың бойскауттары бар, олар Cub Scout Pack 844-те қызмет етеді, ол Американың бойскауттарының тікелей қызмет тармағына байланысты, ол әлем бойынша бөлімшелерді қолдайды. Ханойда 2-ші бойскаут отряды мен 2-ші кубскаут отряды да қызмет етеді.

Идеалдар мен әдістер

Скауттардың ұраны – Sắp Sẵn, ол вьетнам тілінен аударғанда "Дайын бол" дегенді білдіреді. Скауттардың эмблемасында Вьетнамның ұлттық гүлі – қызыл лотос бейнеленген.

Ұйым

Шетелдегі вьетнамдық скауттар тұратын елдердегі скауттар ұйымдарына қатысты және осы ұйымдардың құрамында болады. Дегенмен, олардың көпшілігі Вьетнам скаутының Халықаралық орталық комитетіне біріккен, оның комитет мүшелері төрт жылдық мерзімге сайланады. Комитет Халықаралық вьетнамдық скауттық джамборелер мен скаут жетекшілерін даярлау сияқты шетелдегі вьетнамдық скаут бөлімшелері арасындағы барлық іс-шараларды үйлестіруге және басқаруға көмектеседі. Вьетнам скаутының Халықаралық орталық комитетінің 2002-2006 жылдар аралығындағы президенті Нгуен Ван Тхуаттың мәлімдемесіне сәйкес, 8-ші Халықаралық вьетнамдық скауттық джамборе соңында "Азаттық Азия" радиосының Пхуонг Аньмен сұхбаттасқанда, барлығы 54 шетелдегі скаут тобында шамамен 4000 скаут бар. Вьетнамда 2018 жылға дейін Вьетнамдағы барлық іс-шараларды бақылау үшін ресми емес Облыстар аралық комитет құрылды, содан кейін Pathfinders жалғыз ұлттық ұйым ретінде ресми түрде құрылды.

Құрылымы

1954 жылы Вьетнамның бөлінуіне дейін Вьетнам скауттар қауымдастығы үш географиялық скаут аймағына бөлінді: Солтүстік (Bắc kỳ), Орталық (Trung kỳ) және Оңтүстік (Nam kỳ). Осы аймақтардың әрқайсысы жергілікті кеңестерге (Châu) бөлінді. Жергілікті кеңестер скаут округтерінен (Đạo) құралды, ал округтер өз кезегінде скаут топтарынан (Liên đoàn) тұрды. 1954 жылдан кейін Солтүстік Вьетнам коммунистік елге айналды және онда скаутинг тоқтатылды. Оңтүстік Вьетнамда Вьетнам скауттар қауымдастығы бұрынғы құрылымын сақтап қалды, бірақ енді географиялық аймақтар болған жоқ. 1930 жылы ұйым құрылғаннан бері скаут топтары вьетнамдық скаутингтің негізгі бірлігі болып табылады. Топтар төрт скаут бөлімінен құралуы мүмкін: Cub Packs (Ấu đoàn), Scout Troops (Thiếu đoàn), Venturer Crews (Kha đoàn) және Rover Crews (Tráng đoàn). Скаут топтарын жергілікті округ және бөлім басшылары арасындағы байланысты қамтамасыз ететін топтық скаут жетекшісі (Liên đoàn trưởng) басқарады, оның басты міндеті – осы байланысты басқару.