Миомир Вукобратович: Сербиялық робот инженерінің өмірі мен еңбектері
Miomir Vukobratović
Миомир Вукобратович (1931-2012) – серб инженер, пионер робототехникасы. Адам тәрізді роботтарды дамыту, робот динамикасын модельдеу және басқарумен айналысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербиялық инженер (1931–2012)
Serbian engineer (1931–2012)
Миомир Вукобратович (24 желтоқсан 1931 – 11 наурыз 2012) – сербиялық механикалық инженер және адам тәрізді роботтар саласындағы пионер. Оның негізгі қызығушылығы робот динамикасын тиімді модельдеу және басқаруды дамытуға бағытталған. Ол Югославия Корольдігіндегі Зреньянин қаласына жақын Ботош қаласында дүниеге келген.
Miomir Vukobratović (December 24, 1931 – March 11, 2012) was a Serbian mechanical engineer and pioneer in humanoid robots. His major interest laid in the development of efficient modeling and control of robot dynamics. He was born in Botoš, near Zrenjanin, Kingdom of Yugoslavia.
Білім
Вукобратович 1957 жылы бакалавр, ал 1964 жылы философия докторы (Ph.D.) дәрежесін Белград университетінің машина жасау факультетінен алды, ал 1972 жылы ғылым докторы (D.Sc.) дәрежесін Кеңес (қазіргі Ресей) Ғылым академиясының Машиноведение институтынан, Мәскеу қаласынан алды. 1968 жылдан бастап ол биодинамика кафедрасын басқарды, Белградтағы Михаил Пупин институтындағы робототехника және икемді автоматизация зертханасының директоры және робототехника зертханасының директоры қызметін атқарды.
Vukobratović received the B. Sc. and Ph. D. degrees in Mechanical Engineering from the University of Belgrade in 1957 and 1964, respectively, and the D. Sc. degree from the Institute Mashinovedeniya, Soviet (now Russian) Academy of Sciences, Moscow, 1972. 1968 onwards, he was head of the Biodynamics Department, director of the Laboratory for Robotics and Flexible Automation and director of Robotics Laboratory at the Mihailo Pupin Institute in Belgrade.
Зерттеу
Вукобратовичтің зерттеу жұмыстарының көп бөлігі робот динамикасымен байланысты болды. Ол контактілік және контактісіз тапсырмалар үшін бейімделетін және бейімделмейтін басқаруда манипуляторлар динамикасына үлес қосты. Сондай-ақ ол қозғалыс роботтарының динамикалық модельдеуі мен басқаруын зерттеді. 1970 жылы Вукобратович екі аяқты жүрісті түсіндіру және басқару үшін теориялық модель ұсынды. Оның моделінің негізгі түсінігі – "Нөлдік момент нүктесі" деп аталады. Ол 2012 жылы Белградта қайтыс болды.
Most of Vukobratović’s research work was related with robot dynamics. He contributed to manipulators’ dynamics in adaptive and non adaptive control for contact and non contact tasks. He also studied dynamic modeling and control in locomotion robots. In 1970 Vukobratović proposed a theoretical model to explain and control biped locomotion. The fundamental concept of his model is called the Zero Moment Point. He died in 2012 in Belgrade.
Марапаттар мен құрметтер
1976 жылы робототехника саласындағы ең үлкен жетістіктері үшін Сербияның жоғары наградасы – 7 шілде сыйлығымен марапатталды. 1979 жылы ол және оның әріавторы Д. Стокич «Манипуляторларды динамикалық басқару» зерттеу монографиясы үшін Белградтың қазан айының сыйлығын алды. 1982 жылы робототехника және кибернетика саласындағы ең үлкен жетістіктері үшін Югославияның жоғары наградасы – AVNOJ сыйлығымен марапатталды. 1994 жылы оңалту робототехникасындағы әлемдік деңгейдегі алғашқы нәтижелері үшін Сербия шіркеуінің жоғары наградасы – Бірінші дәрежелі Киелі Сава медалімен марапатталды. 1994 жылы Сербия Ғылым және өнер академиясының Техникалық ғылымдар бөліміне мүше болып сайланды. Харбин технологиялық институтының және Владивосток қаласындағы (Ресей) Қиыр Шығыс техникалық университетінің құрметті профессоры атағын алды. 1996 жылы робототехника саласындағы қолданбалы зерттеулер мен білім берудегі алғашқы нәтижелері үшін АҚШ-тағы Робототехника индустриясы қауымдастығынан Джозеф Ф. Энгельбергер сыйлығын алды. М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті докторы, Нови-Сад университетінің (Сербия) құрметті докторы. Тимишоара техникалық университетінің (Румыния) құрметті докторы.
In 1976 he was awarded the 7th July Award, the highest award of Serbia, for his outstanding achievements in robotics. In 1979 he and his coauthor D. Stokic received the October Prize of Belgrade for their research monograph: Dynamic Control of Manipulators. In 1982 he was awarded the AVNOJ Award, the highest Yugoslav award, for his highest achievements in Robotics and Cybernetics. In 1994 he received the Saint Sava Medal of First Order, the highest award of Serbian church, for his world pioneering result in rehabilitation robotics. In 1994 he was elected as a member of Serbian Academy of Sciences and Arts in the Department of Technical Sciences. Diplomas holder of honored professor at Harbin Institute of Technology and Far Eastern Technical University at Vladivostok (Russia). In 1996 he was awarded the Joseph F. Engelberger award from the Robotic Industries Association in the USA, for his pioneering results in applied research and education in robotics. Doctor Honoris Causa of Moscow State M. V. Lomonosov University Doctor Honoris Causa of University of Novi Sad (Serbia). Doctor Honoris Causa of Technical University at Timișoara (Romania).