Кіріспе

Америка Азамат соғысының шайқасы

1863 жылы Мэн штатындағы Портлендте болған теңіз шайқасы

Портленд порты шайқасы – 1863 жылғы маусымда Портленд, Мэн маңындағы суларда болған Америка Азамат соғысы кезіндегі оқиға. Екі азаматтық кеме Конфедерациялық Штаттар Әскери-теңіз күштерінің қызметіндегі екі кемемен қақтығысты.

Өмірбаян

24 маусым шамасында Конфедерацияның "Такони" атты шабуылдық кемесі, оған лейтенант Чарльз Рид, CSN басшылық етіп, Одақтың теңіз күштерінен қуып жетеліп жатты. Қуып жететіндерін тоқтату үшін 25 маусым күні сағат 2 шамасында Саутпорттан шыққан "Арчер" атты Мэн штатының балық аулау шхунасын тартып алды. Конфедерациялықтар өздерінің жабдықтары мен жүктемесін "Арчерге" ауыстырғаннан кейін, Одақтың теңіз күштері кемені қиратты деп ойлайды деген үмітпен "Такониді" өртеп жіберді. 26 маусымда Конфедерацияның шабуыл жасаған тобы кешкі уақытта Портленд портына кірді, Портленд мүйісінің шамдарынан өтіп өтті. Көтерілісшілер балықшылар кейпінде жасырынды; олар аймақтың сауда кемелерін жоюды және содан кейін порттан қашып кетуді жоспарлады.

Шайқас

27 маусымда шабуыл жасаушылар порт аумағынан шығып, федералдық кемежайға бет алды. Күтпеген шабуылдың артықшылығын пайдаланып, олар кіріс қызметіне тиесілі "Caleb Cushing" (Массачусетс штатының конгрессмені, АҚШ Бас прокуроры және Испаниядағы елшісінің құрметіне аталған) катерді басып алды. Алғашқы ниеттері "Chesapeake" жақтан дөңгелекті бу кемесін басып алу болған, бірақ оның қазандықтары суық еді. Буды көтеруге тым көп уақыт кететінін білген соң, олар "Cushing" катерін таңдады. Олар қашып, теңізге шықты. Конфедерациялық әрекеттер туралы жаңалықтар тарады және жақын маңдағы Оңтүстік Портлендтегі Форт Преблдегі әскерлік гарнизон бүлікшілердің енуі туралы ескертілді. Конфедерациялықтар бірнеше адамдардың куәгерлігінде катерді басып алғанда көрінді, бұл халықтың наразылығын тудырды. Форт Преблден 30 әскер шабуыл жасаушыларды қуу үшін жіберілді; олар алты фунттық және 12 фунттық гаубицаны алды. Шамамен 100 азамат еріктілерімен бірге әскерлер "Forest City" бу кемесін, сондай-ақ буы қайтадан қыздырылған "Chesapeake" кемесін басып алды. Кемедегі барлық азаматтар конфедерациялықтарға қарсы қорғану үшін мылтықтармен жарақталды. Жылдамырақ кеме болған "Forest City" алғашқы болып "Cushing" пен "Archer" кемелерін қуып жете алды. "Cushing" "Forest City" кемесіне 3 шақырым (2 миль) қашықтықта оқ ашты. "Forest City" капитаны одан әрі қуудан қорқып, тоқтап қалды. "Cushing" кіріс кемесі болғандықтан, капитанның кабинасында жасырын екі бөлімшесі болды. Конфедерация лейтенанты Рид онда сақталған оқ-дәрі мен қару-жарақ қорын таба алмады. Егер ол тапқан болса, нәтиже мүлдем басқаша болуы мүмкін еді. Портленд қаласының мэрі Джейкоб МакЛеллан басқарған "Chesapeake" кемесі "Forest City" кемесінен кейін порттан шығып, ақыры "Cushing" кемесіне жете алды. Жел конфедерациялық теңізшілерге қарсы соғып, кемелер жақын арада "Cushing" кемесін көріп қалды. Конфедерация лейтенанты Рид "Cushing" кемесін өртеп жіберуге бұйрық берді; кемедегі 24 экипаж мүшесі қашқаннан кейін оқ-дәрілері жарылды. Олар мэр МакЛелланға бас беріп, Форт Преблде соғыс тұтқындары ретінде ұсталды. "Archer" де жақын арада қолға түсті, және барлық бүлікшілер Портлендке қайтарылды.

Салдары

Оңтүстік шабуылдағандардың 100 мың доллардан астам Конфедерация облигациялары бар екені анықталды. Бұл облигациялар Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы бейбіт келісім ратификацияланғаннан кейін төленуге тиіс болған. Оңтүстікке қарсы халықтың наразылығы күшті болды, және қала тұтқындарды күзету үшін қосымша әскерлер сұрады. Оларды шілде айында Бостонға тасымалдау кезінде, көтеріліс болдырмау үшін оларды Портлендтен түнгі уақытта жасырын шығарып әкетуге тура келді. Олар Бостон портына жеткізіліп, Форт Уорренде қамауға алынды.