Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саудалық бу кемесі
USS Arizonan
Merchant steamship
USS Arizonan
Бірінші USS Arizona – темір корпусты, бүйір дөңгелекті саудалық бу кемесі болды. 1862 жылы Америка Азамат соғысы кезінде Америка Конфедерациясымен тартып алынған, ол сол жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерімен қайтадан қолға түсірілді.
The first USS Arizona was an iron hulled, side wheel merchant steamship. Seized by the Confederate States of America in 1862 during the American Civil War, she was captured later the same year by the United States Navy.
SS Arizona (Аризона)
"Аризона" 1858 жылы Делавэр штатының Уилмингтон қаласындағы Харлан және Холлингсворт кеме жасау орнында салынды және 1859 жылы құрылысы аяқталды. Ол Оңтүстік Бу Кемелері Компаниясы үшін Нью-Орлеаннан Техас штатындағы Бразс өзеніне жолаушылар мен жүк тасымалдауға арналған, сонымен қатар АҚШ-тың Перс шығанағы және Атлант мұхитының жағалаулары бойынша басқа да сапарларды жүзеге асырды.
SS Arizona was laid down in 1858 at the shipyard of Harlan and Hollingsworth in Wilmington, Delaware, and completed in 1859. She was intended to carry passengers and freight on a route from New Orleans to the Brazos River (in Texas) for the Southern Steamship Company but also made other voyages along the Gulf and Atlantic coasts of the United States.
Каролина есімінде
1862 жылдың 15 қаңтарында Конфедерация генерал-майоры Мансфилд Ловелл Нью-Орлеанда "Аризона" кемесін басып алды. Оның АҚШ тіркемесі 17 наурызда 1862 жылы тоқтатылып, Конфедерация тіркелімімен ауыстырылды. "Аризона" сол кезде басып алынған бірнеше жылдам бу кемелерімен бірге Кубаға блокаданы бұзу үшін қайта жабдықталды. Гаванаға алғашқы сапарында "Аризона" британдық консулдан уақытша британдық тіркеме алды және "Каролина" деп аталды. Ол Нью-Орлеан мен Мобилден Гаванаға жүк тасымалдайтын Америка Конфедерациясының блокаданы бұзушы кемесі болды. 1862 жылдың 28 қазанында таңертең "Каролина" Гаванадан Мобилге оқ-дәрілермен жүк тиеп бара жатқанда Монтгомеридің назарына ілікті. Одақтың артиллериялық кемесі бірден оны қуып, алты сағаттық қуғынға шықты. Монтгомери "Каролинаға" жеткенде, ол 30 фунттық Parrott зеңбірегімен атып, екі оқ тигеннен кейін олжаны тоқтатып, 17 снарядты жұмсады. Блокададан екі қайық "Каролинаға" жүзіп, біреуі кеменің капитаны Форбспен бірге қайтып келді. Форбс Конфедерациялық Мобилге емес, Мексикадағы бейтарап Матаморос портына бағытталғанын мәлімдеді. "Мен сені блокаданы бұзу үшін емес, нашар навигацияң үшін кінәлаймын", - деді жалау офицері әжуамен, - "Гаванадан Матаморосқа бағытталған және Мобил маяғына он екі мильге жақындаған кемеде бу кемесі болуы керек емес".
On 15 January 1862, Confederate Maj. Gen. Mansfield Lovell seized SS Arizona at New Orleans. Her U. S. enrollment was surrendered and replaced by a Confederate Register on 17 March 1862. Arizona was converted along with several of the faster steamers seized at the same time to run the blockade to Cuba. On her first voyage to Havana, Arizona took a provisional British registry from the British consul and was renamed Caroline. She served as a blockade runner for the Confederate States of America operating from New Orleans and Mobile to Havana. On the morning of 28 October 1862, the side wheeler was steaming from Havana to Mobile with a cargo of munitions when she was sighted by Montgomery. The Union gunboat immediately set out in pursuit of the stranger, beginning a six hour chase. When Montgomery pulled within range of Caroline, she opened fire with her 30 pounder Parrott rifle and expended 17 shells before two hits brought the quarry to. Two boats from the blockader rowed out to Caroline and one returned with her master, a man named Forbes, who claimed to have been bound for the neutral port of Matamoros, Mexico, not Confederate Mobile. "I do not take you for running the blockade," the flag officer, with tongue in cheek, replied, "but for your damned poor navigation. Any man bound for Matamoros from Havana and coming within twelve miles of Mobile light has no business to have a steamer."
USS Arizona ретінде
Контр-адмирал Дэвид Фаррагут сыйлықты Филадельфияға жіберді, онда ол адмиралдық сотта айыпталып сотталды. 23 қаңтарда Федералдық үкімет оны сатып алды. Әскери-теңіз күштері оның бастапқы атауын, «Аризонаны» қайта орнатып, 1863 жылдың 9 наурызында лейтенант Дэниел П. Аптонды командалыққа тағайындады. Тоғыз күннен кейін бу кемесі Делавэр өзенінен Мексика шығанағына қарай бет алды. Оңтүстікке қарай жол жүріп, 23 наурызда Флорида штатының Москито шығанағында «Аурелия» мақта жинағыш кемесін қуып жетіп, тұтқынға алып, Порт-Рояльға жіберді. «Аризона» Нью-Орлеандағы Батыс шығанақты блокадалау эскадрильясына қосылғанға дейін, Фаррагут Миссисипи өзенімен теңіз күштерін бастап, Порт-Хадсоннан өтіп, Конфедерация армияларына Қызыл өзеннен төмен және Миссисипи арқылы жабдықтау ағынын тоқтатуға тырысты. Оның соғыс кемелері Порт-Хадсонды басып өтуге тырысқанда қатал оққа ұшырады, тек «Хартфорд» және оның серігі «Альбатрос» ғана Порт-Хадсон мен Виксбург арасындағы стратегиялық өзен бөлігіне аман-есен жетті. «Аризона» Фаррагуттың күшін нығайтуда және оның командалық құрамы мен эскадрильясының қалған бөлігі арасында байланыс орнатуда маңызды рөл атқарды. Жаңа Орлеаннан ол Бервик шығанағына барып, командир Август П. Куктың басқаруындағы теңіз күштеріне қосылды, ол генерал-майор Натаниел П. Банкс басқаратын әскерлермен бірлесіп, Миссисипидің батысындағы Луизиананың батпақты жерлерінде жұмыс істеді. 14 сәуірде әскери бөлімдерді тасымалдап бара жатқанда, ол, «Эстрелла» және «Калхун» Ачфалая өзенінің кең және тегіс бөлігіндегі Гранд-Болфтағы CSS «Queen of the West» кемесіне шабуыл жасады. «Калхуннан» түскен снаряд «Queen of the West» қазандығын жарып, оның корпусын алаулаған мақтамен жаққан. Жанып жатқан мақтамен қапталған кеме бірнеше сағат бойы ағысқа түсіп, жағаға тіреліп, жарылды. Үш одақтық бу кемелері де кемеден секіріп құтылуға тырысқан кеме экипажының 90 мүшесін тұтқынға алды. Алты күннен кейін Клифтон сол күшке қосылды және Одақтың төрт жаяу әскер ротасымен бірге Луизиана штатының Бут Ла Роуз қаласында орналасқан екі ескі қоршау қаруынан тұратын оңтүстік бекінісі Форт Бертонды басып алды. Бұл жеңіс Одақ кемелеріне Ачфалая шығанағы мен сол аттас өзен арқылы өтуге мүмкіндік берді, бұл шығанақты Қызыл және Миссисипи өзендерімен байланыстырды. Осылайша Фаррагут Порт-Хадсонды жабдықтау, хабарламалар және кемелермен айналып өте алды. Бұл жол ашық болғаннан кейін «Аризона» Қызыл өзенге кіріп, оны сағасына дейін түсірді, онда ол Фаррагуттың флагманы «Хартфордты» кездестірді. 3 мамырда ол Қызыл өзенге көтерілген үш кемелік барлау күшінің құрамында болды, ол оңтүстік жағалау батареялары мен мергеншілердің қолдауымен екі үлкен Конфедерация пароходтары, «Гранд-Дюк» және «Мэри Т.» кездесті. Тар канал Одақ кемелерінің шабуылшыларға қарсы кең жақтарын қолдануына мүмкіндік бермегендіктен, олар кері шегінуге мәжбүр болды. Төмен түсіп бара жатқанда, солтүстік кемелері контр-адмирал Дэвид Диксон Портер басқаратын үлкен күшпен кездесті, ол «Аризонаны» және «Эстрелланы» Қызыл өзенмен жоғары қарай күшті күшпен қосылуға бұйрық берді. Ол үшінші кеме, «Альбатросқа» Миссисипиге оралып, Фаррагутқа хабарлауға рұқсат берді. Келесі күні таңертең Портердің күштері Форт ДеРуссиге келді - оңтүстік өзен жағалауында салып жатқан аяқталмаған бекініс - және оны тастап кеткенін тапты. Бекіністерді ішінара қиратып, Портер өзенмен жоғары қарай Александрияға қарай жалғастырды, ол қарсылықсыз берілді. Портер өзеннен кетер алдында «Аризона» Қызыл өзеннің саласы - Қара өзенді барлауға қатысты. 10 мамырда ол Оуачита өзенінің бойындағы Харрисонбургтегі Форт-Боргардқа шабуылға қатысты. Миссисипиге оралғаннан кейін «Аризона» Порт-Хадсонға қарсы операцияларды қолдады, ол 9 шілдеде - Виксбургтің берілуінен бес күн өткен соң - өзендегі соңғы оңтүстік бекінісін алып тастап, Конфедерацияны екіге бөлді. Содан кейін «Аризона» жөндеу үшін Нью-Орлеанға оралды. Бұл жұмыста Уптонды қосалқы дөңгелектің командалығынан уақытша шебер Хауард Тиббито босатты. 4 қыркүйекте «Аризона» Нью-Орлеаннан шығып, Оңтүстік-Батыс асуына қарай 180 мергенді Клифтон, Сачем және өзімен бірге Техастағы Сабина асуына шабуыл жасауға жіберді. Ол Ачфалая шығанағына қарай жүріп, сонда өзінің ер адамдарымен және әскер көлігімен кездесті, оның мергендерін бөліп, Сабина асуына қарай жалғастырды. 8 қыркүйек күні таңертең біріккен күш бардан өтіп, кейін бөлініп кетті, «Сахем» мен «Аризона» Луизиана (оң) арнасымен жоғары қарай жылжыды, ал «Клифтон» мен «Грэнит Сити» Техас (сол) арнасымен жылжыды. Олар Конфедерация батареяларының қарулы қаруларының қарулы қаруларына жеткенде, олар әскерді түсіруге дайындық үшін атыс ашты. Оңтүстік артиллериясы кемелер жақын қашықтыққа келгенше атыс ашпады, содан кейін жойқын оқ жаудырды. «Сахемнің» қазандығына түскен оқ оны толығымен істен шығарды, ал екіншісі «Клифтонның» руль арқанын жыртып, оны Конфедерацияның қаруларының астында жағаға тіреді. «Клифтонды» және бүкіл теңіз күшін басқарған Крокер, он адам қаза тауып, тоғыз адам жараланғаннан кейін, жарылыстан сақтау үшін журналды суға батыруға бұйрық берді, бұл оның міндеті екенін білдірді: «ақ туды көрсету арқылы қырғынды тоқтату». «Сахем» де берілді. «Клифтон» CSS «Uncle Ben» кемесімен тартылды. «Клифтонның» және «Сахемнің» оқ ату қабілетінің жоғалтылуымен, қалған екі кеме және әскер көлігі бардан қайта өтіп, Нью-Орлеанға қайтып келді. Сабина асуына жасалған экспедиция, коммодор Генри Х. Беллтің сөзімен айтқанда, «толығымен сәтсіз аяқталды». Дегенмен, генерал-майор Банкс хабарлады: «теңіз билігінің ынтымақтастығы барлық жағынан да ынталы және тиімді болды».
Rear Admiral David Farragut sent the prize to Philadelphia where she was condemned by admiralty court. The Federal Government purchased her on 23 January 1863. The Navy restored her original name, Arizona, and placed her in commission on 9 March 1863, Lieutenant Daniel P. Upton in command. Nine days later, the steamer stood down the Delaware River and headed for the Gulf of Mexico. En route south, she chased and overtook the cotton laden sloop Aurelia off Mosquito Inlet, Florida, on 23 March, captured her and sent her to Port Royal. Shortly before Arizona joined the West Gulf Blockading Squadron at New Orleans, Farragut had led a naval force up the Mississippi past Port Hudson to close off the flow of supplies down the Red River and across the Mississippi to Confederate armies fighting in the East. His warships met a fierce cannonade as they attempted to pass Port Hudson, and only the flagship Hartford and her consort Albatross made it safely through to the strategic stretch of the river between Port Hudson and Vicksburg. Arizona played an important role in strengthening Farragut's drastically reduced force and opening up communications between its commander and the rest of his squadron. From New Orleans she proceeded to Berwick Bay to join a naval force commanded by Commander Augustus P. Cook which, in cooperation with troops commanded by Major General Nathaniel P. Banks, was operating in the swampy backwaters of the Louisiana lowlands west of the Mississippi. On 14 April, while carrying army units, she, Estrella, and Calhoun attacked CSS Queen of the West on Grand Gulf, a wide and still stretch of the Atchafalaya River. A shell from USS Calhoun blew up the Queen of the West boiler and ignited the cotton lining her hull. The burning cotton clad drifted downstream for several hours before running aground and exploding. The three Union steamers also captured 90 members of the doomed vessel's crew who had jumped overboard to escape scalding. Six days later, Clifton joined the same force and, working with four companies of Union infantry, took Fort Burton, a Southern battery consisting of two old siege guns emplaced at Butte La Rose, Louisiana. This victory opened a passage for Union ships – through Atchafalaya Bay and the River of the same name – connecting the gulf with the Red and Mississippi Rivers. Thus, Farragut could bypass Port Hudson with supplies, messages, and ships. After this path was clear, Arizona entered the Red River and descended it to its mouth where she met Farragut's flagship, Hartford. On 3 May, she was part of a three ship reconnaissance force that ascended the Red River until it encountered heavy fire from two large Confederate steamers, Grand Duke and Mary T., which were supported by Southern shore batteries and snipers. Since the narrow channel prevented the Union ships from maneuvering to bring their broadsides to bear on their attackers, they were compelled to retire. As they descended, the Northern vessels met a large force led by Rear Admiral David Dixon Porter who ordered Arizona and Estrella to join him in a much more powerful drive up the Red River. He allowed Albatross, the third ship, to return to the Mississippi to report to Farragut. The next morning, Porter's force arrived at Fort DeRussy – an uncompleted stronghold the South had been building on the banks of the river – and found it abandoned. After partially destroying the fortifications, Porter continued on up stream to Alexandria which surrendered without resistance. Before Porter left the river, Arizona took part in a reconnaissance of the Black River, a tributary of the Red. On 10 May, she joined in an attack on Fort Beauregard at Harrisonburg, Louisiana, on the Ouachita River. Following her return to the Mississippi, Arizona supported operations against Port Hudson which finally fell on 9 July – five days after the surrender of Vicksburg – removing the last Southern hold on the river and finally cutting the Confederacy in two. Arizona then returned to New Orleans for repairs. During this work, Acting Master Howard Tibbito relieved Upton in command of the side wheeler. On 4 September, Arizona departed New Orleans and proceeded to Southwest Pass to embark 180 sharpshooters to be distributed among Clifton, Sachem, and herself in a forthcoming attack on Sabine Pass, Texas. She next proceeded to Atchafalaya Bay where she met her consorts and a group of Army transports, distributed her sharpshooters, and continued on to Sabine Pass. On the morning of 8 September, the combined force crossed the bar and then split, with Sachem and Arizona advancing up the Louisiana (right) channel, and Clifton and Granite City moving forward through the Texas (left) channel. When they arrived within range of the Confederate batteries they opened fire preparatory to landing the troops. The Southern gunners held their fire until the gunboats were within close range before countering with a devastating cannonade. A shot through her boiler totally disabled Sachem, another carried away Clifton's wheel rope, causing her to run aground under the Confederate guns. Crocker – who commanded Clifton as well as the whole naval force – fought his ship until, with ten men killed and nine others wounded, he ordered the magazine flooded to prevent its exploding, deeming it his duty "to stop the slaughter by showing the white flag " Sachem also surrendered. Clifton was taken under tow by CSS Uncle Ben. With the loss of Clifton's and Sachem's firepower, the two remaining gunboats and troop transports recrossed the bar and departed for New Orleans. The Sabine Pass expedition had, in the words of Commodore Henry H. Bell, "totally failed". Nevertheless, Major General Banks reported: "In all respects the cooperation of the naval authorities has been hearty and efficient "
«Аризона» кейін Техас жағалауында, әсіресе Галвестон маңында блокадалық міндеттерді атқарды. Кейінірек сол жылы «Аризонада» сарқыншақ ауруы пайда болды, осыған байланысты кеме экипажы жақсы жағдайға келгенше Нью-Орлеанға қайтаруға мәжбүр болды. Қараша айында ол Калкасью асуына, Вермильон шығанағына және Мерменто көліне конвой және тасымалдау сапарлары жасады, ал 10 желтоқсанда капитан Джон Б. Маршанды Форт Сент-Филип пен Джексонға бүлік туралы тергеу үшін тасымалдады. 1863 жылғы желтоқсанда «Аризона» Бервик шығанағына барып, су көтерілгенде Гранд көліне және Ачфалаяға кірді, содан кейін тұрақты блокадада болды. 1864 жылғы ақпанда ол Нью-Орлеанға барып, жөнделгеннен кейін Сабина асуына блокадалық міндеттерді атқаруға оралды, Капитан Маршанд басқаратын «Lackawanna» кемесіндегі 14 кемеден бірі. Бұл міндет 1864 жылғы қыркүйекке дейін жалғасты, содан кейін «Аризона» жөндеу үшін Нью-Орлеанға барып, Батыс шығанақты блокадалау эскадрильясының флагманы ретінде жабдықталды. 1865 жылғы қаңтарда лейтенант-коммандер Джордж Браун кемеге командалық құрамын қабылдады. 27 ақпан 1865 жылдың кешінде Оңтүстік-Батыс асуынан Нью-Орлеанға қарай бағытталғанда, Нью-Орлеаннан 38 миль (61 км) төменде инженердің артқы қоймасында өрт шықты және тез тарады. Браун журналды суға батыруға бұйрық берді және кемені сақтау мүмкін болмағанда, экипажты қайықтарға бұйрық берді. Кейбіреулері суға секіріп жағаға жүзіп өтті. Кеме өзеннің батыс жағалауына тіреліп, түн ортасынан кейін 35 минут өткен соң жарылды. Бортындағы 98 адамның төрті жоғалып кетті.
Arizona subsequently served on blockade duty along the Texas coast, especially at Galveston. Later in the year, yellow fever broke out on board Arizona, forcing her back to New Orleans until the ship's company had returned to good health. During the month of November, she had made trips to Calcasieu Pass, Vermilion Bay, and Mermentau Lake on convoy and transport trips, and on 10 December she transported Captain John B. Marchand to Forts St. Philip and Jackson to investigate a mutiny. In December 1863, Arizona went to Berwick Bay and, when the rise of water permitted, entered Grand Lake and the Atchafalaya and remained there on constant blockade. In February 1864, she went to New Orleans and, when repaired, returned to Sabine Pass for blockade duty, one of 14 vessels under Captain Marchand in Lackawanna. That duty lasted until September 1864 when Arizona proceeded to New Orleans for repairs. There, she was fitted out for service as the flagship of the West Gulf Blockading Squadron. In January 1865, Lieutenant Commander George Brown took command of the ship. On the evening of 27 February 1865 while underway from South West Pass to New Orleans, 38 mile (61 km) below New Orleans, a fire broke out in the engineer's after storeroom and spread very rapidly. Brown ordered the magazine flooded and, when no possibility of saving the ship remained, ordered the crew to the boats. Some leaped overboard and swam to shore. The vessel drifted to the west bank of the river, grounded, and burned until she exploded 35 minutes past midnight. Out of a crew of 98 on board four were missing.
"Аризона" әскери кемесі Азамат соғысы жобасының қоры
USS Arizona Civil War Project Fund – 2014 жылы тіркелген, Аризона кемесінің қираған қалдықтарын табу, зерттеу және сақтап қалуға қажетті шараларды қолдау мен қаржыландыру миссиясын жүзеге асыратын қоғамдық қайырымдылық қоры. Қираған қалдықтар табысымен, ұйым түрлі серіктестіктер мен халыққа тарату арқылы осы кеменің тарихын, артефактілерін және білім беру мұрасын сақтауға ұмтылады.
The USS Arizona Civil War Project Fund is a public charity incorporated in 2014 with the mission of supporting and funding the activities necessary to locate, survey and secure the wreck of the Arizona. Additionally, upon the successful identification of the wreck, the organization will work to preserve the history, artifacts and educational legacy of this vessel through various partnerships and public outreach.