Кіріспе
Фин компастарын, суға бату компьютерлерін және спорт сағаттарын өндіретін Suunto Oy – фин компаниясы, спорт сағаттарын, суға бату компьютерлерін, компастарды және дәл аспаптарды өндіріп, сатады. Финляндияның Ванта қаласында орналасқан Suunto компаниясында бүкіл әлемде 300-ден астам адам жұмыс істейді, ал оның өнімдері 100-ден астам елде сатылады. Жалпы әлемдік деңгейде жұмыс істесе де, бас кеңсесі фабриканың жанында орналасқан, онда өндіріс кезеңдерінің көп бөлігі әлі де қолмен жасалады. Suunto Amer Sports компаниясының еншілес компаниясы болды, 2019 жылдан бері қытайлық Anta Sports тобына тиесілі, оның бір туыстары Wilson, Atomic, Sports Tracker, Salomon, Precor, Arc'teryx. 2022 жылдың мамыр айында қытайлық Liesheng технология компаниясы Amer Sports компаниясынан Suunto-ны сатып алды. Компанияның аты фин тіліндегі suunta сөзінен шыққан, ол «бағыт» немесе «жол» деген мағынаны білдіреді, сондай-ақ навигацияда «курс» немесе «бағыт» дегенді де білдіреді.
Suunto Oy is a Finnish company that manufactures and markets sports watches, dive computers, compasses and precision instruments. Headquartered in Vantaa, Finland, Suunto employs more than 300 people worldwide, and its products are sold in over 100 countries. Although globally active, the headquarters is placed next to the factory, in which most of the work stages are still handcrafted. Suunto was a subsidiary of Amer Sports, owned since 2019 by the Chinese group Anta Sports, with sister brands Wilson, Atomic, Sports Tracker, Salomon, Precor, Arc'teryx. In May 2022, Chinese technology company Liesheng acquired Suunto from Amer Sports. The company's name comes from the Finnish word suunta, meaning "direction" or "path", or in navigation, "bearing" or "heading".
Тарих
1932 жылы компанияның негізін қалаушы, мамандығы бойынша геодезист Туомас Волонен, толығымен целлулоидтан жасалған жеңіл компас корпусын сұйықтықпен толтыру және жабудың бірегей әдісіне патент алуға өтініш берді. Бұл әдіс компас тілінің қозғалысын баяулатуға және оны тым көп қозғалыс салдарынан зақымданудан қорғауға арналған еді. 1935 жылы Волоненге оның дизайнына патент берілді, ал бір жылдан кейін ол білезікке тағылатын Suunto M 311 компасы ретінде жаппай өндіріске түсті. Кейіннен фин армиясы M-311 компасын M-34 деп қабылдады. Компания 1936 жылғы 4 ақпанда сауда тіркеліміне тіркелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Suunto артиллерия офицерлері мен азимутты өлшеу үшін дәл құралға мұқтаж болған басқа да қолданушыларға арналған M/40 сұйық бағыттау компасын ұсынды. Соғыстан кейін компания тез өсіп, азаматтық және әскери нарықтарға компастар мен басқа да навигациялық құралдарды жеткізді. Туомас Волонен 1939 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі Элли Волонен 1952 жылға дейін компанияны басқарды, содан кейін оны Redox Oy компаниясына ие болған Пааво Каянне, Аарне Махнала және Вели Юсси Хёльсоға сатты. 1970-ші жылдардың соңында олар компанияны Niemistö отбасына сатты, ал 1990-шы жылдардың басында Sponsor Oy компанияны сатып алып, 1995 жылы оны қор биржасына енгізді. 1999 жылы Amer Sports компанияны сатып алды. 1996 жылы Suunto Oy швейцариялық компас өндіруші Recta SA компаниясын сатып алды. 1930-шы жылдардың соңында Suunto Oy Хельсинкидегі Уланлинна ауданындағы Лайванварустаянкату 8 үйінің артқы ауласында орналасқан еді. 1959 жылы Suunto Хельсинкидегі Ruoholahti ауданындағы Itämerenkatu 52 мекенжайына көшірілді. 1969 жылы компания Еспоодағы Juvanmalmi ауданындағы Juvan teollisuuskatu 8 мекенжайына көшірілді. Suunto Oy-ның бас кеңсесі 2001 жылы Вантаадағы Тамисто ауданындағы Valimotie 7 мекенжайына көшірілді.
Компас өнімдері
Suunto компаниясы магниттік компастардың кең ауқымын шығарады, оның ішінде жалпы навигацияға арналған A және M сериялары, бәсекелестік бағдарлауға арналған Arrow сериясы компастары, сондай-ақ кәсіби сападағы қолмен бағытталмалы компас қажет ететіндер үшін KB (KäsiBussoli, ағылш. қолмен ұсталатын компас), MB (=MatchBox) және MC (=Mirror Compass) желілері бар. Suunto сонымен қатар Recta компастарының желілерін де шығарады, оның ішінде Suunto дизайнына негізделген DT базалық сериясы, DS сериясы айналы көру компастары, Recta Clipper микро компастары және 1941 жылы Recta ойлап тапқан әйгілі DP "matchbox" әскери компастары сериясы кіреді. 2009 жылы Suunto швейцариялық Recta DO сериясын тоқтатты және Recta компастарының қалған өндірісін Швейцарияның Биль қаласынан Финляндияның Вантаа қаласындағы өндіріс орталығына көшірді. 1996 жылы Recta AG компаниясын сатып алғаннан кейін Suunto бастапқыда Recta SA патенттеген Recta Turbo 20 жаһандық ине жүйесі технологиясын көптеген өз компас дизайндарына енгізді. 1967 жылдан бері M 40-тың ізбасарлары KB желісі ретінде ұсынылып келеді, ол жоғары сапалы қолмен бағытталмалы геодезиялық компастар мен инклинометрлерден тұрады, олар градустың бөлігіне дейін дәлдікке ие. Әдетте, толықтай өңделген алюминий блогынан жасалған әрбір KB компасында сыртқы жиегінде калибрлеу белгілері басылған магниттелген циферблат болады. Прибордың бір жағында алдыңғы және кері бағытты көруге мүмкіндік беретін айқышпен (көзбен) кеңейтуші линза (KB 14) немесе призмалық көз (KB 77) орнатылған.
Жаһандық ине жүйесі
Suunto Global Needle System жүйесі Recta компаниясынан Turbo 20 ине дизайны ретінде алынған, онда дәстүрлі магниттелген компас инесі қолданылмайды. Оның орнына компас инесі мен магнит екі жеке бөлек құрылғы ретінде жасалған, олар бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істейді.
Әскери үлгілер
Suunto компаниясы жасаған және фин армиясы қабылдаған алғашқы әскери компас – M 34, алюминий корпусы бар білезік компасы, оны Хельсинкидің Physica компаниясы да шығарған. Екі компания да M 34 дизайнының авторлық құқығы үшін ұзақ соттасқан, ол 1950 жылдардың басына дейін созылған. 1989 жылы фин армиясы композиттік табанды Suunto M89 60 білезік компасын қабылдады, одан кейін алюминий корпусы бар M 801 компасы пайда болды. Әлемдегі альпинизм, экспедиция және құтқару ұйымдары Suunto табанды компастарын пайдаланады, олардың ішінде MC 2, KB 14, A 30 және M5 NATO (RA 69), сондай-ақ M 9 және Clipper білезік компастары бар. MC 2 оптикалық көрініс (көзқанаты) компасы, RA 69 және бірнеше басқа Suunto компастары жылдар бойы әртүрлі НАТО әскери күштеріне, соның ішінде Ұлыбритания армиясына, Канада құрлық әскерлеріне және АҚШ арнайы күштерінің бірнеше бөлімшелеріне берілді. Recta DP 6 сіріңке қорабы стиліндегі компасты Швейцария армиясы әлі де қолданып келеді.
Спорт сағаттары
Suunto Core, Ambit, Vector, X Lander және X10 сияқты көп функциялы электрондық қол сағаттарын шығарады, олар модельге байланысты компас бағыты, биіктік, жаттығу эффектісі және тіпті GPS орналасуы сияқты әртүрлі функцияларды ұсынуы мүмкін. Suunto көп функциялы электрондық спорттық сағаттары желкендеу, гольф, жаяу жүру, альпинизм, тау шаңғысы және жаттығу сияқты әртүрлі спорт түрлері үшін жасалған. G, S, T және X сериялы спорттық сағаттар 3 нөмірлі өнімдерді бастапқы деңгейде, 6 нөмірлі өнімдерді жетілдірілген, ал 9 нөмірлі өнімдерді кәсіби немесе жоғары деңгейлі деп сипаттаған дәуірді көрсетеді. Suunto Vector әлемдегі алғашқы ABC (биіктік өлшегіш, барометр және компас) функциялары бар сыртқы сағат болды. 1998 жылы шығарылған, ол 2015 жылы өндірістен алынғанға дейін дерлік өзгеріссіз болды. Vector-дің негізгі жүрек соғу функцияларын қосатын HR нұсқасы да болды. Suunto T6 және оның кейінгі нұсқалары T6C (=Comfort belt) және T6D (=Dual belt) 2004 жылы шығарылған кезде жүрек соғу жиілігін бақылаушылардың ішіндегі ең жетілдірілгендерінің бірі болды. Ол жүрек соғу жылдамдығын, ауа қысымына негізделген биіктік өлшегіш, EPOC және жаттығу эффектісін есептеу, сондай-ақ жылдамдық пен қашықтықты өлшейтін сыртқы POD құрылғыларын қолдау сияқты мүмкіндіктерге ие болды. Suunto T3 (соның ішінде C және D нұсқалары) T6-дан әлдеқайда төмен бағамен көптеген жетілдірілген жаттығу мүмкіндіктерін ұсынды. T4 (соның ішінде C және D нұсқалары) T3 сияқты болды, бірақ оған электрондық жаттықтыру функциясы қосылды. T1 және T1C, T сериясындағы өте қарапайым жүрек соғу мониторлары да болды. 2012 жылға дейін барлық T сериялы нұсқалар өндірістен алынды. M сериясы T сериясының (T6 сериясынан басқа) мұрагері болып табылады. M сериясы көбінесе бастапқы деңгейдегі фитнес желісі, ал T сериясы көбінесе спорттық жаттығуларға бағытталған. M сериясына негізгі жүрек соғу мониторлары M1 және M2 (бірдей сағат, әртүрлі жүрек соғу белдеуі) және M4 және M5, олардың көпшілігі салмақты бақылау немесе физикалық өнімділікті жақсарту сияқты нақты мақсаттар үшін электрондық жаттықтыру функциялары бар. M4 2013 жылы өндірістен шығарылды. Suunto Quest - спорттық жаттығуларға арналған жүрек соғу мониторы. Suunto Ambit сериясы, алғашқы нұсқасы 2012 жылы шығарылды, кейін Ambit2 және Ambit3 желілері қосылды. Олар GPS, ABC функциялары, қайта зарядталатын батарея, жетілдірілген жаттығу функциялары (жаттығу функциялары бойынша Ambit T6-ның жалғасы) және жаңартылатын бағдарламалық қамтамасыз етуді қамтиды. Пайдаланушы Ambit-тің көптеген функцияларын жеке қалауларына сәйкес өзгерте алады. Әртүрлі қосымшалар да қол жетімді, сонымен қатар пайдаланушылар өздерінің қосымшаларын жасауға болады. Өндірісте шектеулі көлемде шығарылған Ambit2 S Black Limited Edition 2015 жылдың маусым айынан бастап қол жетімді болды. Ambit3 смартфонмен қосылу мүмкіндігін негізгі жақсарту ретінде қосады. 2015 жылдың 29 қыркүйегінде Ambit3 Peak Nepal Edition шығарылды. Бұл сағаттың экрандағы "Nepal Edition" мәтінінен және сәл өзгеше белбеуден басқа айырмашылығы жоқ, бірақ сатылатын әрбір сағаттан түскен кіріс Непалдағы гуманитарлық көмек пен қайта құру үшін Қызыл Крестке сыйлық ретінде беріледі. 2016 жылдың 7 қаңтарында Ambit3 Vertical ұсынылды. Ол тік қозғалысты толыққанды бақылауға мүмкіндік береді және жаңа дизайнмен жасалған корпус ұсынады. Suunto Core - ABC сағаты (A = биіктік, B = барометр, C = компас). 2007 жылы шыққаннан бері Core-дің 30-дан астам нұсқасы болды. Олардың барлығы бірдей функцияларды орындайды, бірақ сыртқы түрі әртүрлі. Көптеген нұсқалары пластик қаңқадан жасалған, бірақ кейбіреулері алюминийден, ал екеуі тот баспайтын болаттан жасалған. Core нұсқаларының көпшілігі енді өндірісте жоқ. Core-дің шектеулі, нөмірленген басылымдары бар, мысалы, Everest Edition (8848 дана, Апа Шерпаның Эверест тауына 21 рет шығуына арналған), Red Bull X Alps Edition (864 дана, жарыстың ұзындығына сәйкес) және Extreme Edition (3000 дана). Suunto өзінің 75 жылдығын Anniversary Edition (кейбір елдерде Alpine Edition деп аталады) шығару арқылы атап өтті. Core All Black көбінесе Core All Black Military немесе Core Military деп қате аталады, бірақ мұндай атаулар ресми емес және мұндай "әскери" нұсқалар жоқ. Core-тің аты осы сағат түрінде қажетті негізгі элементтерді қамтиды. Suunto Lumi әйелдер үшін жасалған. Ол негізінен Core сияқты функцияларды қамтиды. Арнайы адаптермен Lumi-ні әшекей ретінде киюге болады. Фин тілінен аударғанда "lumi" сөзі "қар" дегенді білдіреді. 2007 жылы шығарылған Lumi бірнеше жыл ғана қол жетімді болды. Suunto Traverse 2015 жылдың 1 қазанында шығарылды. Сағат ABC функциялары, GPS қабылдағышы және жүрек соғу мониторымен жабдықталған. Ол Ambit3 функцияларының көп бөлігін қамтиды, бірақ ол Vector және Core сағаттарының сыртқы сағат ретіндегі жалғасы болып табылады. Бұрын Suunto ANT және ANT+ (ANT желілік стандартына негізделген) протоколдарын қолданды. Ambit3 сериясынан бастап жаңа өнімдер Bluetooth Low Energy негізінде жасалған. Ең қарапайым жүрек соғу мониторлары аналогтық сигналды қолданады. Көптеген спорттық сағаттар Финляндияда жасалса да, кейбір өнімдер Қытайда басқа өндірушімен жасалады. Оларға T сериясы (T6 емес), M сериясы, Quest, Lumi, Core (Alpha Stealth емес) және көптеген POD құрылғылары кіреді. 2010 жылдардан бері Suunto Қытайдағы өндірісті азайту және фин өндірісінің үлесін арттыру бойынша жұмыстарды сәтті жүзеге асырып келеді.
Өмір салты сағаттары
Kailash-ті жариялағанда Suunto жаңа тәсілін де ұсынды, бөлімдерді ажыратып: Essential және Elementum-мен бірге Kailash енді Suunto 7R деп аталатын жаңа бөлімді құрайды, бұл – өмір салты сағаттарының жиынтығы, ал спорт пен белсенділік үшін арналған сағаттар жеке категорияда қарастырылады. Suunto Kailash 2015 жылдың 14 қазанында жарық көрді. Онда GPS қабылдағышы бар, бірақ оның басты ерекшелігі – премиум дизайн. Бұл өнім негізінен саяхатшыларға арналған. Kailash сонымен қатар алдағы Suunto әлемдік сериясының бірінші өнімі. 2015 жылдың 15 қаңтарында Suunto премиум сағаттардың Essential жинағын шығарды. Бұл модельдер функционалдық тұрғыдан Core-қа ұқсас, бірақ Финляндияда премиум материалдардан жасалған. Финляндиялық дизайн және өндіріс Қытайда жасалған Core-тан өзгешеліктерімен ерекшеленеді. Suunto сондай-ақ сыртқы жағдайларға (Terra), су спортына (Aqua) және желкендесуге (Ventus, өндірілімі тоқтатылды) арналған арнайы функциялары бар қолмен жасалған премиум Elementum сериясын шығарады.
Бағдарламалық жасақтама
Suunto компаниясы сағаттардан тіркелген деректерді түсіндіру және оларды басқаруға арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді ұсынады. T6 үшін Training Manager бағдарламалық жасақтамасы, ал T3 және T4 үшін Training Manager Lite болған. 2010 жылдың басында Suunto Movescount онлайн қызметін жариялады. 2014 жылы Suunto iOS мобильді құрылғыларында Movescount функцияларын пайдалануға арналған қосымшаны ұсынды. Көп рет кешіктірілгеннен кейін, Android үшін Movescount қосымшасы 2015 жылдың 4 мамырында жарық көрді. 2015 жылдың 4 мамырында Amer Sports Sports Tracker компаниясын сатып алғанын хабарлады, ол Movescount компаниясымен бірікті. Кейін бұл одақ Amer Sports цифрлық қызметтерінің негізіне айналды. Suunto 7R бағдарламалық жасақтамасы үйлесімді 7R сағаттары мен iOS құрылғылары арасында байланыс орнатуды қамтамасыз етеді. 2015 жылдың желтоқсан айында Suunto Customizer таныстырды – жекелеген қалауларға сәйкес сағатты жасау және тапсырыс беруге арналған веб-бет. Бастапқыда бұл Ambit3 Peak және Sport модельдері үшін қолжетімді болды. 2021 жылы Movescount веб-платформалық онлайн қызметі тоқтатылып, iOS және Android үшін арнайы Suunto қосымшасымен алмастырылды.