Аризона штатындағы Кочиз округіндегі Apache Pass – маңызды тарихи өткел. Бұл өткелдегі Apache Spring көзі сумен қамтамасыз етіп, саяхатшыларға көмектескен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кочиз округі, Аризона штатындағы жер бедері
Landform in Cochise County, Arizona
Апачи Пасс, сонымен қатар бұрынғы испанша аты Puerto del Dado ("Құмар ойынының өткелі") – АҚШ-тың Аризона штатындағы Дос-Кабезас таулары мен Чирикауа таулары арасындағы, теңіз деңгейінен 1558 метр (5110 фут) биіктіктегі тарихи тау өткелі. Ол Кочиз округіндегі Вилкокс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 32 километр (20 миль) қашықтықта орналасқан.
Apache Pass, also known by its earlier Spanish name Puerto del Dado ("Pass of the Die"), is a historic mountain pass in the U. S. state of Arizona between the Dos Cabezas Mountains and Chiricahua Mountains at an elevation of 5110 feet (1558 m). It is approximately 20 mile (32 km) east southeast of Willcox, Arizona, in Cochise County.
Апач көктемі
Табиғи тұщы су бұлағы, Апач бұлағы, өткел арқылы өтетін геологиялық жарық сызығынан пайда болады. Апач өткелінің тарихы осы бұлақпен басталады – көптеген шақырымға созылған жалғыз сенімді су көзі ретінде, бұл бұлақ аймақтан өткен алғашқы саяхатшылар үшін маңызды толықтыру орны болды. Жергілікті халық та, батысқа қарай көшіп келе жатқандар да осы бұлаққа тәуелді болды. Жергілікті апачи тайпасы үшін Апач өткеліндегі бұлақ түрлі бағыттардан келген көптеген жолдардың қиылысқан жеріне айналды. Чирикауа апачилерінің көрнекті басшысы Кочис және оның көптеген ізбасарлары қыс және көктем айларында осы аймақты тұрақты тұрақ етіп пайдаланған. Көбінесе жақын маңда жүздеген чирикауа тайпасының өкілдері тұрған. Айналасындағы шөлді жерден сәл жоғары орналасқандықтан, өткел ыстық күндері салқын болатын, ал бұлақ маңында көптеген жануарлар мен отын табуға болатын.
A natural freshwater spring, Apache Spring, emerges from a geological fault line running through the pass. The history of Apache Pass begins with this spring – as the only reliable water source for many miles, the spring served as a critical resupply point for early travelers through the area. Indigenous peoples and westward migrants alike depended on the spring. For the local Apache people, the spring at Apache Pass became a sort of crossroads, with many trails from different directions converging on the site. The great Chiricahua Apache leader Cochise, along with many of his followers, favored the area as a camping spot in winter and spring. There were often hundreds of Chiricahuas living nearby. A little higher than the surrounding desert terrain, the pass was cooler on hot days, and the area around the spring provided abundant game and firewood.
Пуэрто-дель-Дадо
Испан және мексикалық қоныс салушылар бұл аймаққа келе бастағаннан кейін, Апачи асуындағы бұлақ жергілікті апачи тайпаларымен қақтығыс ошағына айналды. Осыдан оның түпнұсқа испандық атауы – Пуэрто-дель-Дадо, "Құмардың есігі (немесе асуы)" пайда болды, яғни "құмарлы өткел". Бұл атау асудан өтудің қауіптілігін сарбаздардың құмар ойындарымен, мысалы, еселік тастағанмен салыстырды. 1830 жылдары кейбір американдық тері аңшылары Апачи асуы арқылы өткен деген болжам бар. 1846 жылы Филип Сент-Джордж Кук, Кук жолының құрылысын зерттеп, салған мормон батальонына жетекшілік етіп, жолдамалары арқылы оның бар екенін білгенімен, аймақты айналып өтті. Себебі асу арқылы өтетін жол туралы толық мәлімет, оның ұзындығы және жақын жердегі басқа су көздерінің болуы белгісіз болды. Одан гөрі оңтүстікке қарайғы ұзақ жол таңдалды. Кейіннен Джон Кофи Хейс бастаған "Forty Niners" тобы Месилья мен Тусон арасындағы қысқа жолды – Тусон Cutoff ашты, ол осы асудан тиімді пайдаланды. Хейс Нью-Мексикодағы Бурро-Сиенегадағы Охо-Инесте кездескен мексикалық сарбаздардың көрсеткен жолын ұстанды. Бұл жол Оңтүстік көшпенділер жолының бір бөлігіне айналып, теміржол пайда болғанға дейін вагондар мен дилижанстар үшін негізгі шығыс-батыс бағыты болды.
After Spanish and Mexican settlers began visiting the area, the spring at Apache Pass quickly became a flash point for conflict with the resident Apache tribes, leading to its original Spanish name Puerto del Dado, the "Door (or Pass) of the Die", meaning "pass of chance", which compared the risky nature of crossing the pass to a game of chance, like one played by soldiers with dice. In the 1830s, some American fur trappers are believed to have traveled through Apache Pass. In 1846, Philip St. George Cooke, leading the Mormon Battalion that was surveying and constructing what became Cooke's Wagon Road, bypassed the area, despite Cooke's awareness of its existence from his guides, because details of the route through the pass, including its extent and the availability of other nearby water sources, were unknown, in contrast to the longer route to the south that was eventually chosen. It subsequently fell to a party of Forty Niners led by John Coffee Hays to pioneer a shorter route between Mesilla and Tucson, called the Tucson Cutoff, that took advantage of the pass. Hays followed the guidance of Mexican soldiers he encountered at Ojo Ynez on the Burro Cienega in New Mexico. The cutoff emerged as part of the Southern Emigrant Trail, which became the major southern route of east west travel for wagons and stagecoaches until the coming of the railroads.
Апачи асуы станциясы
1858 жылы Баттерфилд теңіз пошта компаниясы Сент-Луис, Миссури мен Сан-Франциско, Калифорния арасында Техас және Нью-Мексико аумағы арқылы, содан кейін Оңтүстік Калифорнияға қарай иілген жолмен дилижанс қызметін бастады. Олар Апачи асуының шығыс жағында тастан салған бекет құрды, онда жылқыларын тоқтатып, бұлақтан су алатын. Осы бекет және Аризонадағы Драгун-Спрингс бекеті жергілікті апачилерден туындаған қауіпті ескере отырып, берік материалдан салынды. Апачи Пасс бекеті бастапқыда Шейіннің Шоқысы бекетінен батысқа қарай 35 миль, Дуаффул Каньонында және Драгун Спрингс бекетінен шығысқа қарай 49 миль қашықтықта орналасқан, маршрут бойында басқа су көздері осы үш бекеттен басқа жоқ еді. 1858 жылдың соңында осы ескі бекеттердің арасына екі жаңа бекет салынды, соның нәтижесінде Апачи Пасс бекеті Сан-Симон бекетінен батысқа қарай 19 миль, ал Эвелл бекетінен 15 миль қашықтықта орналасты, бұл Апачи Пасс пен Драгун Спрингс арасындағы қашықтықты қысқартып, екі бөлікте де сумен қамтамасыз етті. Кочистің тайпасы сол аймақта болғанда дилижанспен саяхаттайтын жолаушыларды отынмен қамтамасыз еткен болуы мүмкін.
In 1858, the Butterfield Overland Mail Company began stagecoach service between Saint Louis, Missouri and San Francisco, California using a bow shaped route down through Texas and the New Mexico Territory and on into southern California. They built a way station out of stone on the eastern side of Apache Pass, where they could rest their horses and utilize the water from the spring. It and the station at Dragoon Springs, Arizona were made from such durable material, an acknowledgement of the danger they felt from the local Apaches. Apache Pass Station was originally 35 miles west of Stein's Peak Station in Doubtful Canyon and 49 miles east of Dragoon Springs Station, with no water along the route except at these three stations. Later in 1858, two new stations were built between these older stations, so that Apache Pass Station was located 19 miles west of San Simon Station on the San Simon River and 15 miles from Ewell Station, which shortened the route between Apache Pass and Dragoon Springs, and provided water on both sections. It is likely that Cochise's band provided the stage travelers with firewood when he was in the area.
Баском ісі
Сценалық станцияның салынуы және ақ қоныс терушілердің бұл жолдан көбірек пайдалануы Кочистің Америка Құрама Штаттарына қарсы он бір жылдық соғысының басталуына себеп болған оқиғаға әкелді. Бұл, Кочиз өзінің бейбітшілігін орнатқаннан кейін де, апачи тайпалары мен американдық қоныс терушілер арасындағы одан да ұзаққа созылған күрестің қалыптасу факторы болды. 1861 жылдың ақпан айында лейтенант Джордж Н. Баском басқаратын федералды әскерлер тобы Апачи асуында, көктем мен сценалық станцияның жанында лагерь құрды. Олар Кочизбен және оның Чирикауа апачтарымен ұрланған баланы қайтару туралы келіссөздер жүргізуді жоспарлады. Кочиз лагерьге жақын жерде кездесуге келіскенде, Баском оны және басқа бірнеше апашты тұтқындауға тырысты; нәтижесінде бірнеше күнге созылған қақтығыс екі тараптан да кешірілгендердің өлімімен аяқталды. Осы құлық Кочиз бен американдықтар арасындағы соғыстың бастауы болды, оның ішінде 1862 жылғы Апачи асуы шайқасы да бар. Бұл соғыс генерал Оливер О. Говард және Кочиздің досы, аққұба жұмысшысы Том Джеффордс арқылы жасалған келісіммен он бір жылдан кейін ғана аяқталды. Дегенмен, Баскомның ойсырағыс әрекеттерінің тікелей салдарынан басқа апачи тайпаларының ашуы тағы да көп жылдар бойы Апачи соғыстарында жалғасты.
The construction of the stage station and the increasing use of the pass by white settlers set the stage for an incident often considered the starting point of Cochise's eleven year war against the United States, and which was a formative element in the much longer struggle between Apache peoples and American settlers even after Cochise made his own peace. In February 1861, a detachment of federal troops under Lt. George N. Bascom made camp in Apache Pass, near the spring and the stage station, hoping to negotiate with Cochise and his Chiricahua Apaches for the return of a kidnapped child. When Cochise agreed to meet near the camp, Bascom attempted to arrest him and several other Apaches; the resulting stand off, lasting several days, ended with the deaths of hostages on both sides. The affront sparked a war between Cochise and the Americans that included the Battle of Apache Pass in 1862, and which only ended eleven years later with a treaty facilitated by General Oliver O. Howard and a white teamster and friend of Cochise's named Tom Jeffords. Still, the residual anger of other Apache tribes continued for many years in the Apache Wars, a direct result of Bascom's rash actions.
Боуи бекінісі
1862 жылдың шілдесінде Апачи асуы шайқасынан кейін, АҚШ әскери бекеті – Форт Боуи асуды және бұлақты қорғау үшін салынды. Алдымен бұлаққа жақын қарапайым бекет құрылды, содан кейін жақын маңдағы үстіртте тұрақтырақ бекет салынды. Нәтижесінде Форт Боуи Чирикауа апачтарына қарсы күрестің бас штабына айналды. Кочиз бен генерал Говард бітімге келгенде, жасалған келісім-шартта қазіргі Аризона штатының Кочиз округінің көп бөлігін қамтитын үлкен резервация бөлінуі көзделді, оның ортасы Апачи асуында орналасқан, ал Форт Боуиге жақын жерде үндістер агенттігі құрылды. Чирикауа резервациясы шамамен 4 жылға созылды. 1874 жылы Кочиздің қайтысынан және соңынан басшылықтың жетіспеуінен шиеленіс (немесе тонау) күшейді, сондықтан Чирикауалар солтүстікке қарай Сан-Карлос апачилер резервациясына көшіріліп, агент Джон Клам басшылығымен біріктірілді, осылайша оларды тиімді басқаруға болады деп есептелді. Апачи асуы шекара тарихында маңызды рөл атқара берді, тіпті Джеронимо мен оның басқұмарларының 1886 жылдың қыркүйегінде толық жеңіліске ұшырағаннан кейін де. 1890 жылдардың басында Апачи соғыстары аяқталғаннан кейін Форт Боуи жабылып, тасталды. Саяхатшылар солтүстікке бірнеше шақырым қашықтықта салынған теміржолмен бұл аймақты айналып өте бастады. Апачи асуында жергілікті шаруалар құрылыс материалдары үшін қиратылып қалған орындарды тоналғаннан кейін, күнде ақ болып көрінетін және сирек жаңбырларда баяу эрозияға ұшырайтын бірнеше саз қабырғалар мен сол жерде өмір сүргендердің естеліктері ғана қалды.
After the Battle of Apache Pass in July 1862, a United States military post, Fort Bowie, was built to protect the pass and the spring. First, a rudimentary post was constructed near the spring, then later, a more permanent post was constructed a little higher on nearby table land. Ultimately, Fort Bowie became the headquarters for the fight against the Chiricahua Apaches. When Cochise and General Howard finally made peace, the resulting treaty provided for a large reservation to be set aside encompassing most of what is now Cochise County, Arizona, and centered around Apache Pass, with the Indian agency adjacent to Fort Bowie. The Chiricahua reservation lasted about 4 years; with Cochise's death in 1874 and the dearth of leadership that followed, tensions (and possibly depredations) increased and the Chiricahuas were moved north to the San Carlos Apache Indian Reservation and consolidated there under Agent John Clum so that they could be better managed. Apache Pass continued to play a major role in frontier history until after the final surrender of Geronimo and his band of renegades in September 1886. In the early 1890s, with the close of the Apache Wars, Fort Bowie was decommissioned and abandoned. Travelers now bypassed the area on the railroad, built a few miles to the north. The only thing left behind at Apache Pass after the local ranchers scavenged the ruins for building materials were a few adobe walls, bleaching white in the sun and slowly washing away in the infrequent rains, and the memories of those who had lived through their experiences there.
Апачи асуы бүгінгі күні
Апачи асуы қазір Fort Bowie Ұлттық тарихи ескерткішінің аумағында орналасқан, оны Ұлттық саябақтар қызметі басқарады және түсіндіреді. Айналасындағы таулармен бірге ол осы ерекше тарихтың үнсіз күзетшісі сияқты тұр. Аудандағы қалған бірнеше ғимарат қабырғалары сақтау үшін "бекітілді", бірақ олар қайта жаңартылмайды. Жайау жолдармен серуендеп, Апачи асуы жолымен жүретін келушілер Баттерфилд пошта станциясының қалдықтарын (тас іргетасынан тұрады), Чирикауа қорығының кеңсесінің қираған жерлерін, зиратты және сол жерде салынған екі бекіністің қалдықтарын көре алады. Пошта жолының бағыты әлі де көрініп тұр, сондай-ақ лейтенант Баском Апачи тұтқындарын атқылаған және Кочистің ізбасарлары өздерін өртеген асудың жоғарғы бөлігіндегі жерлер де бар. Апачи бұлағы әлі де ағып жатыр, бірақ бұрынғы көлеміне қарағанда өте аз су ағып жатыр. Бүгінгі тыныштық пен сабырлылық 1860-шы жылдардан 1890-шы жылдарға дейін осы жерге тән болған қыжылдау мен әрекеттіліктің қарама-қарсылығын көрсетеді.
Apache Pass is now located within Fort Bowie National Historic Site, managed and interpreted by the National Park Service, and, along with the surrounding peaks, stands like a mute guard over its unique history. The few remaining building walls in the area have been "stabilized" for preservation purposes, but will not be restored. Visitors who hike along the trails and drive along Apache Pass Road can see the remains of the Butterfield stage station (consisting of the stone foundation), the ruins of the Chiricahua Reservation's agency building, a cemetery, and the remnants of the two forts that were constructed there. The route of the stage trail can still be seen, as well as the sites near the top of the pass where Lt. Bascom executed his Apache hostages and Cochise's followers burned his. Apache Spring still flows, although it has become a mere trickle relative to its former volume. Today's calm and quiet there belies the bustle and excitement that was characteristic of the spot from the 1860s to the 1890s.