Кіріспе

Кераладағы қорғалған аймақ

Перияр ұлттық паркі және жабайы табиғат қорығы (PNP) – Үндістанның Керала штатындағы Идукки және Патанамтитта аудандарында орналасқан қорғалған аймақ. Ол пілдер мен жолбарыстардың қорығы ретінде ерекше атақты. Қорғалған аймақтың жалпы ауданы , ал оның 1982 жылы Перияр ұлттық паркі деп жарияланған түйінді аймақ бөлігі құрайды. Парк – сирек, эндемикалық және жойылу қаупі төніп тұрған флора мен фаунаның қоймасы және Кераланың екі маңызды өзені – Перияр мен Памбаның негізгі су жинау алабын құрайды. Парк Оңтүстік Батыс Гат тауларының Кардамон және Пандалам төбелерінде, Тамил Надумен шекаралас орналасқан. Ол Кумилиден шамамен , Коттаямнан оңтүстік-шығысқа қарай, Мадурайдан батысқа және Кочиден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан.

Тарих

Кераладағы жануарлар дүниесі мен биологиялық әртүрлілікті сақтауға қатысты алғашқы ресми қадам 1934 жылы Траванкор махаражасы Читира Тирунал Баларма Варма жасады. Ол Перияр көлінің төңірегіндегі ормандарды жеке резерват деп жариялап, шай плантацияларының енуін тоқтатты. Ол Нелликкампатти резерваты ретінде құрылды. Үндістанның саяси бірігуінен кейін 1950 жылы ол жабайы табиғат қорығы мәртебесіне ие болды. 1978 жылы бұл қорық Орталық үкіметтің "Жолбарыс жобасы" бағдарламасына қосылып, "Перияр жолбарыс қорығы" деп аталды.

География

Перияр ұлттық саябағы Кардамон тауларының таулы аймағында орналасқан. Солтүстік шекарасы Медаганамға ең жақын нүктеден басталып Веллималайға дейін созылады. Одан әрі шекара Веллималайдан Каллималай шыңына дейін (Г.О. (P) No.65/2003/F&WLD, Тируваннатпурам, 20 желтоқсан 03) (1615 м) тау жоталарымен шектеседі және батысқа қарай биік жазыққа қарай кеңейеді. Осы деңгейден биіктік қордың ең терең нүктесіне, Памба өзенінің 100 метрлік аңғарына қарай тік түседі. Парктегі ең биік шың – биік Коттамала, Үндістандағы Периярдан биік ең оңтүстік шыңы. Перияр және Памба өзендерінің бастауы қорықтың ормандарында, екеуі де Млаппарада орналасқан. Парктегі басқа да маңызды шыңдар – Пачаярмала, Веллимала, Сундермала, Чоккампетти мала және Каримала. Жер бедері тік және дөңгелек таулардан тұрады, олар тығыз орманмен жабылған. Саябақтың ішінде 1895 жылы Муллаперияр бөгеті салынғаннан кейін пайда болған су қоймасы бар. Су қоймасы мен Перияр өзені орманды төбелердің контурларын айналып өтеді, жергілікті жануарлар мен өсімдіктер әлеміне тұрақты сумен қамтамасыз етеді.

Климат

Температура биіктікке қарай өзгереді және желтоқсан мен қаңтар айларында 15 °C-тан сәуір мен мамыр айларында 31 °C-қа дейін ауытқиды. Жылдық жауын-шашын мөлшері 2000-3000 мм аралығында, оның үштен екісі маусым мен қыркүйек аралығында оңтүстік-батыс муссоны кезінде жауады. Қалған бөлігі қазан мен желтоқсан аралығында солтүстік-шығыс муссоны кезінде түседі. Жазда ыстық болады, сәуір айында жауын-шашын болады, ал қыста суық болады.

Флора

Парк тропикалық мәңгі жасыл, жартылай мәңгі жасыл және ылғалды жапырақты ормандардан, тау шалғындарынан, тау саванналарынан, адам жасаған эвкалипт егістіктерінен, батпақты жерлерден, көл және өзен экожүйелерінен құралған. Парктен барлығы 1965 гүлді өсімдіктердің таксономиялық тобы (түрлер мен түршелер) жиналып, сипатталған. Олардың ішінде "мүмкін жойылып кеткен" санатындағы 17 түр бар. Аталған гүлді өсімдіктердің таксономиялық топтарынан шамамен 171 түр шөп және 140 түр орхидея паркте тіркелген. Бұл аймақ Азия пілі үшін де, мұнда кездесетін бірнеше ақ жолбарыс үшін де құнды. Басқа сүтқоректілерге гуар, самбар, жабайы шошқа, үнді алып құйрыққақтысы, Траванкор ұшатын құйрыққақтысы, орман мысығы, дхоле, жалқау аю, Нилгири тахры, арыстанқұйрықты макак, Нилгири лангуры, Салим Алидің жеміс жейтін жабырқасы, жолақты мойынды мангуст және Нилгири мартені жатады.

Құстар

Паркте 266 құс түрі кездеседі, оның ішінде көшпенді құстар да бар. Эндемикалық құстарға Малабар сұр мүйізді құс, Нилгири орман көгершіні, көк қанатты қызылқұс, Нилгири ұшқыр тұмсығы, қызыл арқалы күнқұс, аққұйрықты қызылқұс және қара мойынды сарықаз жатады. 2016 жылдың 1-4 желтоқсаны аралығында Перияр жолбарыстар қорығының қолдауымен төрт күндік зерттеу жүргізілді, нәтижесінде бұрын анықталмаған 13 жаңа құс және 16 жаңа көбелек түрі табылды. Жаңадан табылған құс түрлеріне еуразиялық ағашқақ (Scolopax rusticola), далалық шағала (Larus fuscus barbensis), сұр мойынды кескілеуік (Emberiza bruniceps) және су даласының сайысқұсы (Acrocephalus agricola) кіреді.

Жыртқыш жануарлар (reptilia)

45 түрлі бауырымен жорғалаушы бар, оның ішінде 30 жылан, 13 кесіртке және екі тасбақа. Жыландардың арасында патша кобрасы, Малабар ойықты жыланы және жолақты коралл жыланы кездеседі.

Құмтазылар

Парктегі қосмекенділерге кекілектер, бақалар және жабайы бақалар кіреді. Түрлеріне Малабардың ұшу бақасы, Азия бақасы, саңырауқұлақты бақа және екі түсті бақа жатады.

Балық

Жергілікті көлдер мен өзендерде шамамен 40 түрлі балық кездеседі. Олардың ішінде Перияр форелі, Перияр латиясы, Перияр барбы, Чанна барбы және Траванкор лоасы бар.

Құрт-құмырсқалар

Мұнда 160-қа жуық көбелек таксоны бар, оның ішінде Оңтүстік Үндістанның ең ірі көбелегі – Оңтүстік құс қанаты, лимон көбелегі, Малабар ағаш нимфасы, Үндістандық ұштырғыш, Оңтүстік-Батыс Гаттарға ғана тән Эвершедтің көбелегі, сондай-ақ Батыс Гаттардың оңтүстік бөліктерінде кездесетін, бірақ Т. evershedi-ден кең тараған Оңтүстік нүктелі көбелек, Мадрас көбелегі, өте сирек кездесетін және тек қана бамбук тоғайларында ғана табылған Траванкор кешкі қоңыр көбелегі, әртүрлі сирек Mycalesis түрлері (буш қоңырлары), олардың кейбіреулері Батыс Гаттарға ғана тән, және Оңтүстік Атлас түлкісі сияқты көптеген түлкілер бар. 2017 жылдың қазан айында Перияр жолбарысын сақтау қоры, Үндістанның арықшақтар қоғамы және Орман шаруашылығы және жабайы табиғат департаменті бірлесіп жүргізген зерттеуде 77 түрдің, оның ішінде Азиялық зәрбiрдің (Hemicordulia asiatica) түрлері анықталды. 2018 жылдың қыркүйек айында осы команда бірлесіп жүргізген келесі зерттеуде тағы сегіз жаңа түр табылды.

Экожүйе бағасы

Перияр жолбарыстар қорығы (ПТР) жыл сайын 17,6 миллиард рупий (1,9 лакх (190 000) / гектар) көлемінде пайда әкеледі деп бағаланады. Маңызды экожүйелік қызметтерге гендік қорының қорғалуы (7,86 миллиард), Тамил Наду штаттарына сумен қамтамасыз ету (4,05 миллиард), жабайы жануарлар үшін мекендер мен паналау орындары (3,55 миллиард), жергілікті тұрғындар үшін жұмыс орындарының құрылуы (25 миллион), жақын жердегі қалалар мен аудандарға су тазарту қызметтері (483 миллион) және демалыс құндылығы (425 миллион) кіреді.