Кіріспе
Жас адамның ата-анасы ұсынған тұрғын үйден шығуы – ата-анасы немесе қамқоршылары ұсынған тұрғын үйден кету, көбінесе жасөспірім кезеңнен ересек өмірге көшудің бір бөлігі ретінде қарастырылады. "Ұя" деген сөз, адамның өскен үйін метафоралық түрде бейнелейді. Ұядан кетудің себептері мен салдары, сондай-ақ тұрмысқа қатысты жағдайлар әртүрлі. XXI ғасырдың басынан бері жастардың бұрынғы тұрғын үйлерін тастап кету жасы артып келеді. Дегенмен, кімнің, қашан және қайда ұядан кетуі керек деген мәселелерге қатысты пікірлер әртүрлі. Кейбір мәдениеттерде, әсіресе Шығыс елдерінде, әйелдердің үйден кетуі, егер олар тұрмысқа шықпаса, қоғамдық жағынан қабылданбайды.
Leaving the nest is the act of moving out of the housing provided by one's parents or guardians, often considered as part of the transition from adolescence to adulthood. The word "nest" is a metaphor for the home in which one was raised. There are causes and effects that are associated with leaving the nest, and differences in livelihood. The age at which young people move out of their previous accommodation has been rising since the turn of the 21st century. Even so, there are differences of opinion on when, where, and who should be leaving the nest. In certain cultures, more so in Eastern societies, it is not socially acceptable for women to leave the home, if not for marriage.
Ұядан кету себептері
1987 жылы жүргізілген сауалнамада жастар үйден кету себептерін айтты, олар негізінен әлеуметтік немесе қаржылық мәселелерге байланысты болды. Басты себептердің қатарында: неке, бірге тұру, білім алу, тәуелсіздік, отбасылық жанжалдар және жұмысқа орналасу. Зерттеу сонымен қатар гендерлік және аймақтық факторлардың жастардың үйден кетуіне әсер ететінін көрсетті. Үйде қалып жүрген адамдардан да үйден шығуға кедерілтетін себептер сұралды.
Ұядан "уақытында" кететіндер мен ұядан кешігіп кететіндер
Жас кезінде үйден шыққандар мен кейін шыққандардың өміріндегі айырмашылықтар зерттелген. "Уақытында" үйден шыққан жастар, әдетте, сенімдірек байланыс орнатып, тәуелсіздік деңгейі жоғары болады. Ал үйден кейін шыққандарда қауіпсіз емес байланыс үлгілері көбірек байқалады және романтикалық қарым-қатынастарға қатысу көрсеткіштері төмендеу болады. Кейбір зерттеушілер үйден кетудегі кешігу жыныстық белсенділіктің төмендеуіне әкелуі мүмкін екенін айтады. Жастың үйден шығу уақыты ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасқа да әсер етеді. Кейін үйден шыққан жастар, уақытында шыққандарға қарағанда, отбасы мүшелері арасындағы байланыстың жоғары деңгейін сақтап қалуға бейім.