Кіріспе
Кері көлбеу қорғанысы – қорғаныс күштерінің шабуылдаушы күштен қарама-қарсы жақтағы төбе, қырқа немесе тау сияқты биік жер бедерінің беткейінде орналасатын әскери тактика. Бұл тактика шабуылшының қорғаныс позицияларын бақылау мүмкіндігін шектейді және танктер мен артиллерия сияқты ұзақ қашықтықтағы қаруларының тиімділігін азайтады. Қорғаныс бөлімі әдетте бүкіл фронт бойында кері көлбеу қорғанысын қолданбайды, себебі төбенің алдындағы аймақты бақылау үшін әскерлерді алдыңғы беткейде орналастыру қажет. Дегенмен, егер жаудың ұзақ қашықтықтағы тікелей немесе жанама атыс қарулары бар екені белгілі болса, қорғаныс күштерінің көп бөлігі төбені пайдаланып, жаудың бақылауын шектеуге және ұзақ қашықтықтағы атысының тиімділігін төмендетуге болады. Бұл тактика жауды негізгі қорғаныс позицияларының нақты орналасуы және құрылымы туралы жаңылыстыруға мүмкіндік береді. Көбінесе, қорғаныс күштерінің негізгі бөлігін алдыңғы беткейге жылжыту қажет болған жағдайда, бақылау жүргізу және шабуылшыларды тоқтату үшін кішігірім бөлім алдыңғы беткейде қалдырылады. Әйтпесе, шабуылшы төбенің басына жеткенде, кері беткейде және мүмкін қарсы беткейде (кері беткейге қарап жатқан төбенің алдыңғы беткейі) қорғаушыдан қысқа қашықтықтағы атыспен шабуылға ұшырауы мүмкін. Жауынгерлік машиналар төбелерді басып өтетін кезде осал болады, себебі олардың жұқа төменгі бронясы кері беткейдегі әскерлерге көрінуі мүмкін, сондай-ақ олардың қаруларында көлік астындағы жаумен тиімді шабуылдау үшін жеткілікті бұрылу бұрышы болмауы мүмкін.
A reverse slope defence is a military tactic where a defending force is positioned on the slope of an elevated terrain feature such as a hill, ridge, or mountain, on the side opposite from the attacking force. This tactic both hinders the attacker's ability to observe the defender's positions and reduces the effectiveness of the attacker's long range weapons such as tanks and artillery. A defending unit usually does not conduct a reverse slope defence along its entire front, as positioning troops on the forward slope is necessary to control the region in front of the hill. However, when enemy forces are known to have superior long range direct fire or indirect fire weapons, the majority of the defending force can use the hill to limit enemy observation and reduce the effectiveness of the long range enemy fire. This tactic may even succeed in deceiving the enemy as to the true location and organisation of the main defensive positions. Typically, a smaller unit is still posted on the forward slope to perform observation and delay attackers if the defending force needs to relocate its main body onto the forward slope. Otherwise, when the attacker advances and passes over the top of the hill, they may be ambushed by short range fire from the defender on the reverse slope and perhaps on the counterslope (the forward slope of a hill facing the reverse slope). Combat vehicles are vulnerable when cresting hills, because their thin belly armour may be exposed to troops on the reverse slope and because their weapons may lack the depression angle to effectively engage an enemy located below the vehicle.
Наполеон соғыстары
Бұл тактиканың ең танымал қолдаушысы Веллингтон герцогы болды, ол оны Наполеон соғыстары кезінде француз жаяу әскерін жеңу үшін, мысалы Ватерлоо шайқасында, бірнеше рет қолданды. Өзінің әскері мен қарсыласының әскері арасына жота орнатып, өз әскерлерін жатқызу арқылы Веллингтон француз артиллериясының отынан оларды жақсы қорғауға және шабуылдаушы француз жаяу әскеріне соққы беруге мүмкіндік алды – әскерлері соңғы сәтте тұрып, жақын аралықтан мылтықпен атып, залпылар жасады. Ватерлоо шайқасы, Наполеон соғыстарының соңғы ірі әскери қақтығысы, Веллингтонға Наполеонның жеңіске жету үшін жасаған соңғы шабуылын тойтаруға осы тактиканы пайдалануға мүмкіндік берді. Француз жаяу әскері жотаға көтерілді, бірақ ол тастап кетілгендей көрінді, үстінде өлгендер жатты. Кенеттен, Майтлендтің қол астында жатқан 1500 британдық Foot Guards көтеріліп, оларға жақын аралықтан, тікелей залпылар жасады, алғашқы залпымен 300-ге жуық сарбазды өлтірді, нәтижесінде Наполеонның элиталық жаяу әскерінің үлкен бөлігі – бұрын жеңілмеген Император гвардиясы – жойылды. Содан кейін британдық шабуыл француз шебінің кері шегінуіне және құлауына әкеп соқты, шайқастың бағытын шешуші ағыл-пруссиялық жеңіске бұрып, Наполеон соғыстарының аяқталуын белгіледі.
Америка Азаматтық соғысы
Америкалық Азаматтық соғысында кері беткейді қорғаудың мысалдарына Стоунволл Джексонның Бірінші Буль-Ран шайқасында (Манассас деп те аталады) (1861) Генри Хаус төбесін қорғауы кіретін еді, онда ол өз әскерлеріне одақтың артиллериясынан қашу үшін төбенің төменгі жағына жатуға бұйрық берді, сондай-ақ Уильямсбург шайқасында (1862) Джубал Эрлиге қарсы Винфилд Скотт Хэнкоктің қарсы шабуылы да осыған жатады. Геттисбург шайқасы (1863) да тағы бір мысал болды, әсіресе Пикетт шабуылына қарсы одақтың қорғанысы, ол зират төбесінің кері беткейінің арқасында күшті нығайтылды, бұл одақтың жаяу әскерін және көптеген артиллериялық құралдарын қорғап, шабуылдаушылардан жасырды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Германия Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде Батыс майданында Гинденбург сызығында кері беткейдегі қорғаныс тактикасын қолданды. Батыс майданындағы екі жақтағы соғысушылар бекіністерден жүргізілген тозу соғысына бейімделді. Аумақтың шағын бөліктері ғана қаншама шығынға ұшырап, басып алынып немесе қайтарылды. Тозу соғысының жылдары екі жақтың да майдан бойындағы әскер және материалдық ресурстары шектеулі болды. Германия бұл қиындықты ертерек сезіп, оған жауап ретінде «Альберих» операциясын жасады. «Альберих» операциясы 1917 жылдың соңында биік қырқа бойында жаңа және қысқа қорғаныс желісін (Гинденбург сызығын) салуды көздейді. Бұл құрылыста кері беткей тактикасы қолданылды, ал ауыр артиллериялық қарулар қырқаның жер бедері арқасында қорғалды. Содан кейін, Германия әскерлерін ескі, тозығы жеткен майданнан жаңа желістің артына стратегиялық түрде шегіндірді.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Американдық десантшылар Карентанды басып алғаннан кейін, неміс күштері (SS 17-ші Panzergrenadier дивизиясының элементтері және 6-шы Fallschirmjäger полкі) 1944 жылғы 13 маусымда осы стратегиялық маңызды қаланы қайтарып алу үшін қарсы шабуыл жасады. АҚШ-тың 101-ші әуеде десантталған дивизиясының элементтері (502-ші және 506-шы парашютші жаяу әскер полктары (PIR)) Карентанның оңтүстік-батысындағы Bloody Gulch шайқасында жаудың шабуылына тойтарыс берді. Жер бедері американдықтарға кері беткейде қорғану мүмкіндігін берді, ал 506-шы PIR-дің үш ротасы 30-шы төбенің төменгі жағындағы тікұшақтардың бойымен орналасты. Америкалық әскерлер саны жағынан кем болды және танк пен зымырандық артиллерияның отына түсті, бірақ кері еңіс оларға немістер төбенің үстінен көрінгенде барлық атыс күшін оларға бағыттауға мүмкіндік берді. Олар жартылай қоршауға түссе де, олардың орналасқан жері АҚШ-тың 2-ші бронетанкті дивизиясы оларды ауыстырғанға дейін өздерінің позицияларын ұстап тұру үшін жеткілікті артықшылықты қамтамасыз етті. Тынық мұхитындағы аралдардағы шайқастар кезінде жапондықтар кері беткейде қорғануды жиі қолданды. Теңіздегі американдық артиллерияның басымдығы жапондықтарды кері беткейлерде жасырынуға мәжбүр етті, осылайша олар американдық әскерлерге жақын қашықтықтан шабуылдай алды.