Кіріспе

Кейп-Мэй округіне жататын қала, Нью-Джерси, АҚШ. Sea Isle City – Нью-Джерси штатының Кейп-Мэй округіне жататын қала. Қала және Кейп-Мэй округінің барлық бөлігі штаттың Оңтүстік Джерси аймағының және Оушен-Сити метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді, сондай-ақ Филадельфия-Уилмингтон-Камден, ПА-Нью-Джерси-Делавэр-Мэриленд біріктірілген статистикалық аймағының бөлігі болып табылады, бұл аймақ Делавэр аңғары немесе Филадельфия метрополитендік аймағы деп те аталады. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қаланың жыл бойындағы тұрғындары 2 104 адамды құрады. Жазғы маусымның ең шарықтанған кезінде, Мемориал күнінен Еңбек күніне дейін келушілер саны халықты 40 000-ға дейін арттырады. Sea Isle City Лудлам аралында орналасқан, сонымен қатар бұл аралда Жоғарғы қалашықтың Стратмир бөлігі де бар. Sea Isle City алғаш рет 1882 жылдың 22 мамырында Деннис қалашығының бөліктерінен, алты күн бұрын өткізілген референдум нәтижесі бойынша борон ретінде құрылған. Борон 1890 жылдың 31 наурызында қайта құрылды. 1907 жылдың наурыз айында Деннис және Жоғарғы қалашықтың бөліктері Sea Isle City құрамына қосылды. 1905 жылдың сәуір айында Sea Isle City-дің бөліктері Жоғарғы қалашыққа қосылды. 1907 жылдың 30 сәуірінде аймақ 1907 жылдың 20 сәуірінде өткен референдум нәтижесіне сүйене отырып, Sea Isle City қаласы ретінде қайта құрылды. Қала атауы Атлант мұхитындағы орналасқан жерімен байланысты.

Тарих

Си-Айл-Сити 1882 жылы Чарльз К. Лэндис құрған, ол сонымен қатар Нью-Джерси штатындағы Винеланд қаласын да негіздеген. Қаланың басты көшесі – Лэндис даңғылы, ол қаланың негізін қалаушының құрметіне аталған. Си-Айл-Ситидегі ең көне ғимарат – The Colonnade Inn, ол 1800 жылдарға дейін сақталған Виктория стиліндегі ғимарат. 1885 жылдан 1924 жылға дейін Си-Айл-Ситиде Лудлам жағажайының маяғы орналасқан. Бұл құрылыс Лэндис даңғылы мен 35-ші көшенің бұрышына (3414 Лэндис даңғылы) көшіріліп, көп жыл бойы жеке тұрғын үй ретінде (жалдауға беріліп) пайдаланылды. "Лудлам жағалауы маяғының достары" атты коммерциялық емес ұйым, ғимаратты бұзудан сақтап қалу үшін оны жаңа орынға көшіріп, жаңартуға жеткілікті қаражат жинауға тырысып, бірақ сәтсіз болды. 2010 жылдың 21 қыркүйегінде ғимарат жаңа тұрғын үйлер салу үшін бұзылды. "MV Sea Isle City" мұнай танкері 1987 жылы "Earnest Will" операциясы кезінде АҚШ-та қайта тіркелгенде осы қаланың атымен аталып қайта жалауланды. 1987 жылдың 16 қазанында Кувейт жанында "Жібек құрт" зымыранына шалдығып, 18 экипаж мүшесі жараланды және кемеге ауыр зақым келді.

Жағалаудағы дауылдар

Нью-Джерси штатының Си-Айл-Сити кішкентай аралына көптеген урагандар мен күшті дауылдар соқты. 1890-жылдар, 1920-жылдар және 1944 жылғы Ұлы Атлантикалық ураганы – Нью-Джерси жағалауын шалған ең ауыр табиғи апаттардың қатарында болды. 1962 жылғы Күл Түскісі даулы, 1962 жылдың 6 наурызында болған үлкен солтүстік-шығыс даулы, соңғы кезде аймақты үш күн бойы үздіксіз жаңбырмен шарлады және барлық дауылдардан басым болды. Көптеген адамдар өз өмірін сақтап уақытында эвакуацияланды, бірақ үйлері мен мүлкі қираған кезде қайтып келді. Әрі қарай, қаладан шығудың жалғыз жолы – бұл құрылыс болды, ол суға батқанда құтқарушылар қаланың қалған тұрғындарын эвакуациялау үшін тікұшақтарды пайдалануға мәжбүр болды. Бұл "100 жылдық дауыл" деп аталды, нәтижесінде жағажайдағы дерлік барлық үйлер мен мүлік қирады немесе зақымдалды. Дауыл басылғаннан шамамен бір апта өткен соң, Си-Айл-Сити тұрғындары үйлеріне оралып, қажетті жөндеу жұмыстарын бастады. Дауылдың салдарынан "құм төбесі" пайда болды, бұл жағалаудағы бизнес пен үйлерді жағалаудан орташа есеппен бір блокқа артқа жылжытты.

Туризм

Си-Айл-Сити жазғы демалыс шеберлері үшін бұрыннан бері танымал. 2002 жылы қаланың ең танымал су мұнарасындағы «Си-Айл-Ситиге қош келдіңіз» деген жазу «Күлімдеңіз! Сіз Си-Айл-Ситидесіз» деп өзгертілді. Кейіннен 2018 жылы жазудан «City» сөзі алынып тасталды. «Қорбаша Сара фестивалі» – қалада жыл сайын өткізілетін фестивальдердің бірі, ол Сара атты ойдан шығарылған тасбақаны тойлайды. Кішкентай балалары бар отбасыларға бағытталған фестивальде тірі жануарлар көрмесі және балаларды жергілікті орта туралы білім беруге арналған бетке сурет салу сияқты іс-шаралар ұйымдастырылады. Қала әрқашан ақпан айында «Полярлық аюға секіру» іс-шарасын өткізеді, 2019 жылы оның 25-ші жылдық марафоны өтті, онда көптеген қатысушылар костюм киіп келді. 1999 жылы қаланың жалғыз ойын-сауық паркі – Fun City жабылып, жері жағажай үйлерін салу үшін сатылды. 2009 жылы Си-Айл-Сити мен көршілес Оушен-Сити мэрі Джей Гиллиан арасындағы бірлескен жекеменшік жоба ретінде JFK бульварының жағасында, шығанақтың іргесінде «Гиллианның ойын-сауық әлемі» (Gillian’s Funland) атты жаңа ойын-сауық паркі ашылды. Алайда, Funland 2013 жылғы жазғы маусымнан кейін, Санди даулынан туған шығындардың да себеп болуымен, қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатылды. 2011 жылы Си-Айл-Сити 14 миллион долларлық қайта жаңарту жұмыстарын бастады, мақсаты – шығанақтан мұхитқа дейінгі қоғамдық дәліз құру еді. Жоспарға жағалаудағы жаңа қайық үйі, JFK бульварына жаңа ойын алаңшасы мен баскетбол алаңдарын орнату, сондай-ақ Атлант мұхитына көрініс ашатын қалалық жағажайдағы Экскурсия паркіне павильон мен эстрада орнату кірді. Си-Айл-Сити, Салем және Эгг-Харбор-Сити қалаларымен бірге Нью-Джерси штатында жел және күн энергиясымен толығымен қуатталатын LED шамдарды енгізген алғашқы муниципалитеттердің бірі болды. Шамдар Оңтүстік Джерси экономикалық даму ауданы және Нью-Джерси технология институтының күшімен JFK бульварының жағажайына орнатылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2,75 шаршы миль (7,13 км2) құрайды, оның ішінде 2,20 шаршы миль (5,71 км2) құрлық және 0,55 шаршы миль (1,42 км2) су (19,93%). Си-Айл-Сити Атлант мұхитымен қатар Авалон қаласы, Деннис ауданы, Орта ауданы және Жоғарғы ауданмен шектеседі.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 2114 адам, 1041 үй шаруашылығы және 646 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 6900 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Халықтың этникалық құрамы: 98,63% (2085) ақ нәсілді, 0,09% (2) қара немесе афроамерикандық, 0,24% (5) американдық үндістер, 0,19% (4) азиялық, 0,00% (0) Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,47% (10) басқа нәсілдер және 0,38% (8) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 2,41% (51) құрады.

Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер

Си-Айл-Сити 2-ші Конгресс округінде орналасқан және Нью-Джерси штатының 1-ші заңнамалық округінің құрамына кіреді.

Саясат

2011 жылдың наурызында Си-Айл-Ситиде барлығы 2060 тіркелген сайлаушы болды, оның ішінде 340 (16,5%) демократтар, 1090 (52,9%) республикашылар және 629 (30,5%) партияға жатпайтын сайлаушылар ретінде тіркелді. Бір сайлаушы басқа партияға тіркелген. 2012 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Митт Ромни 60,4% дауыс (916 дауыс) алып, демократ Барак Обамадан (38,7%, 587 дауыс) және басқа кандидаттардан (0,9%, 13 дауыс) озып шықты. Қаланың 2082 тіркелген сайлаушысының арасында 1532 бюллетень дауыс берді (16 бюллетень жарамсыз деп танылды), сайлауға қатысу 73,6% құрады. 2008 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Джон Маккейн 58,6% дауыс (977 дауыс) алып, демократ Барак Обамадан (40,1%, 669 дауыс) озып шықты. Қаланың 2041 тіркелген сайлаушысының арасында 1668 бюллетень дауыс берді, сайлауға қатысу 81,7% құрады. 2004 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Джордж Буш 61,7% дауыс (1041 дауыс) алып, демократ Джон Керриден (37,0%, 625 дауыс) озып шықты. Қаланың 2177 тіркелген сайлаушысының арасында 1687 бюллетень дауыс берді, сайлауға қатысу 77,5% құрады. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 81,2% дауыс (936 дауыс) алып, демократ Барбара Буонодан (17,9%, 206 дауыс) және басқа кандидаттардан (1,0%, 11 дауыс) озып шықты. Қаланың 2033 тіркелген сайлаушысының арасында 1172 бюллетень дауыс берді (19 бюллетень жарамсыз деп танылды), сайлауға қатысу 57,6% құрады. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 59,6% дауыс (753 бюллетень) алып, демократ Джон Корзиннен (32,4%, 409 дауыс) және тәуелсіз кандидат Крис Даггеттен (4,6%, 58 дауыс) озып шықты. Қаланың 2094 тіркелген сайлаушысының арасында 1264 бюллетень дауыс берді, сайлауға қатысу 60,4% құрады.

Жолдар мен автомобиль жолдары

Қалада барлығы 33,06 миль (53 км) жол бар, оның ішінде 27,53 миль (44 км) муниципалитет, ал 5,53 миль (9 км) Кейп-Мэй округінің күтімінде. Деннис қалашығындағы Garden State Parkway магистралінің оңтүстік бағытындағы 17-шы шығу жолы Sea Isle Boulevard (Округтық 625-жол) арқылы Sea Isle City қаласына қол жеткізуді қамтамасыз етеді, ол JFK Boulevard болып өтеді. Лэндис бульвары (Округтық 619-жол) мұхит жағалауымен созылып, Ocean Drive-тың бір бөлігін құрайды, қаланың 5 милі (8 км) бойымен, солтүстіктегі Upper Township-тің Strathmere ауданынан оңтүстіктегі Avalon қаласына дейін өтеді. Sea Isle City қаласында тасбақаларға қатысты мәселелер маңызды орынға ие. Түрдің жойылуына жол бермеу үшін, қалада тасбақалардың жолдан өтуіне назар аударуды ескертетін көптеген белгілер орнатылған. Аралда ең көп кездесетін тасбақа түрлерінің бірі – ромбылы қалқанды тасбақа. Жағалауды дамыту салдарынан табиғи тасбақалардың ұялайтын жерлері нашарлап, тасбақалар өздерінің ұяларын тас жолдың жанында жасауға мәжбүр болды, бұл автокөліктермен соқтығысу қаупін арттырды. 1989 жылдан 1995 жылға дейін Кейп-Мэй түбегінде барлығы 4020 тасбақа қаза болды.

Қоғамдық көліктер

NJ Transit қала арқылы күніне үш рет жүретін және Филадельфияға және Филадельфиядан адамдарды тасымалдайтын 315 қалааралық автобус бағытын, сондай-ақ Манхэттеннің орталығындағы Порт Автобустық Терминалына 319 бағытын ұсынады. Дегенмен, Таунсенд шығанағындағы көпірдегі салмақ шектеулеріне байланысты, New Jersey Transit 315/319 автобусы тек Орталық даңғылы мен JFK бульвары бойынша тоқтайды. Бұрын жазғы кезеңде жол ағынына байланысты қызмет тоқтатылған, бірақ келісімге келгеннен кейін қайта жаңартылды. Sea Isle City-де Landis даңғылы бойында жүретін рельссіз троллейбус қызметі болған. 2013 жылдан бері Atlantic City Jitney Sea Isle City-ге маусым айынан қыркүйек айына дейін Landis даңғылы бойынша бағытпен қызмет көрсетеді. Аралға теміржол қызметін Philadelphia and Reading Railway компаниясының еншілес компаниясы – Atlantic City Railroad, сондай-ақ бәсекелес Pennsylvania Railroad компаниясына тиесілі West Jersey and Seashore Railroad қамтамасыз еткен. Atlantic City Railroad желісі Ocean City-ге созылған желісінің жалғасы болып табылды, ол Corson шығанағы арқылы және Strathmere қаласынан өтіп кеткен. West Jersey and Seashore Railroad теміржолдары Sea Isle Junction жеріндегі Cape May желісінен тармақталып, 41-ші көше арқылы қалаға кірді, одан кейін оңтүстікке қарай Stone Harbor қаласына дейін жалғасты. Пойыз 1900-жылдардың басынан екі теміржол біріккенге дейін, яғни 1930-жылдардың ортасына дейін пайдаланылды. Одан кейін теміржол жолдары алынып тасталды және көлік құралдарының көбеюіне байланысты көшелер асфальтталды.

Климат

Көпен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Си Айл Ситиде ылғалды субтропикалық климат (Cfa) басым, ыстық, орташа ылғалды жаз, салқын қыстар және жыл бойы жауын-шашын жауады. Cfa климатының ерекшелігі – барлық айлардағы орташа температураның белгілі бір көрсеткіштен жоғары болуы, кем дегенде төрт айда орташа температураның сол көрсеткіштен жоғары немесе оған тең болуы, кем дегенде бір айда орташа температураның тағы да жоғары көрсеткіштен жоғары немесе оған тең болуы және маусымдар арасындағы жауын-шашын мөлшерінде айтарлықтай айырмашылықтың болмауы. Жаз айларында Си Айл Ситиде көп күндері салқындататын теңіз желдігі соғып тұрады, бірақ кейде тым ыстық және ылғалдылықтың күшті эпизодтары болып, ыстық индексі белгілі бір көрсеткіштен жоғары көтерілуі мүмкін. Қыс айларында суық пен желдің күшті эпизодтары болып, желдің салқындату әсерінен температура белгілі бір көрсеткіштен төмен түсуі мүмкін. Си Айл Сити жағажайындағы өсімдіктердің қысқа төзімділік аймағы 7b, орташа жылдық ең төменгі температура белгілі бір көрсеткішті құрайды. Орташа маусымдық (қараша-сәуір) қар жауын мөлшері белгілі бір көрсеткішті құрайды, ал қарлы ай – ақпан, ол жылдық дауылды ауа райының ең жоғары деңгейімен сәйкес келеді.

Экология

А. В. Кучлердің АҚШ-тың потенциалды табиғи өсімдік түрлері бойынша жіктемесіне сәйкес, Си Айл Ситиде басым өсімдік түрі Солтүстік Кордграсс (73) болып табылады, ал басым өсімдік пішіні – Жағалаулық Дала (20).