Кіріспе
Аргентиналық футболшы және жаттықтырушы
Хуан Рамон Роша (8 мамыр 1954 жылы туған) – аргентиналық кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, қазір Грекияның Суперлига 2-сіндегі "Теспротос" клубының жаттықтырушысы.
Ойын мансабы
Санто-Томе, Корриентес қаласында туған Роша кәсіби карьерасын 1972 жылы «Ньюэллс Олд Бойз» клубында бастады. 1974 жылы «Metropolitano» турнирін ұтып алған команданың құрамында болды. 1979 жылы «Бока Хуниорс» клубына өтіп, 1979 жылғы «Либертадорес» кубогының финалында ойнады. 1980 жылы грек футбол клубы «Панатинаикосқа» ауысып, 1989 жылғы 1 шілдеде зейнеткерлікке шыққанға дейін ойнады. «Индиан» деген лақап атымен танылған Роша – көрегендігімен және ұлы спортшылық қасиеттерімен көзге түскен шебер ойыншы еді. Көптеген жанкүйерлер оны команда тарихындағы ең ұлы ойыншылардың бірі деп санайды. Роша алғаш рет грек баспасөздерінде Бублис деген атпен «Панатинаикос» клубына тіркелді; жазбаларды жоғары қою фактісі және одан кейін туған дау-дамағл Рошаны түрмеге, ал «Панатинаикосты» екінші лигаға жіберуге айналуы мүмкін еді. Алайда, бұл айыптамалар кейіннен жоққа шығарылды және «Панатинаикос» та, Роша да ақталды. Бұл грек футбол клубтарының шетелдік ойыншыларды «гректендіру» әрекеттерінің көптеген мысалының бірі болды.
Басқарушылық мансап
Зейнетақыға шыққаннан кейін ол жаттықтырушылыққа кірісті, бірінші кезекте Paniliakos командасында төртінші дивизионда жаттықтырушы-ойыншы ретінде, содан кейін Iliasiakos, Kalamata FC және Skoda Xanthi клубтарында жұмыс істеді. 1994 жылғы 12 наурызда Ивица Осим Панатинаикостың техникалық жетекшісі қызметінен босатылды. Роха келгеннен кейін Панатинаикос 8 жеңіске жетіп, қалған ойындарының барлығында жеңіске жетті, соның ішінде жанкүйерлер арасында дүрбелең мен қақтығыстарға толы кубок финалында АЕК клубын ұтты. Роха басшылығымен өткен алғашқы 3 ойында Панатинаикос Ираклис (3:0), Лариса (5:0) және Докса (8:0) командаларын жеңіп, клубтың сенімін қамсызды, нәтижесінде оны қызметте қалдыруға шешім қабылданды. Роха Осимнің ойын жоспарына маңызды өзгерістер енгізіп, реформаға өзіндік ерекшелік берді. Осимнің кезінде трансферге түсуі мүмкін болған Хуан Хосе Борреллиді, сондай-ақ Г.С. Георгиадис, Г.Х. Георгиадес, Дони және Капуранисті тұғырлы құрамның маңызды ойыншыларына айналдырды. Келесі маусымды бастамас бұрын Панатинаикос 1994 жылғы тамызда Афинаның АЕК клубын 3:0 есебімен жеңіп, Суперкубокты жеңіп алды. 1994-95 маусымында олар да екі жүлдеге ие болды. Чемпионатта олар екінші орындағы Олимпиакостан 16 ұпаймен оқшау көшбасшы болып, 83 гол соқты, ал 5 ойында 5 голдан, 2 ойында 6 голдан енгізді. Грек кубогының финалына шығу үшін олар Караискаки стадионында Олимпиакосты 2:3 есебімен жеңіп шықты. Кубок финалында Афина клубын 1:0 есебімен жеңіп, жүлдеге ие болды. Чемпионатта 3:0 есебімен жеңіске жеткен ол АЕК клубына қарсы бір жыл ішінде 4 рет жеңіске жетті (20/4/1994 – 19/4/1995). 1995-96 маусымында ол жаттықтырушы ретіндегі табысын қайталады, Панатинаикосты Чемпиондар лигасының жартылай финалына жеткізді. "Хайдук Сплит", "ФК Нант", "ФК Порту", "Аалборг БК" және "Легия Варшава" командаларын жеңіп, Панатинаикос 1996 жылғы 3 сәуірде Амстердамда "Аякс" клубын 1:0 есебімен жеңді, ол 1994 жылғы 16 наурыздан бері еуропалық матчтарда жеңіліске ұшырамаған еді. Алайда, олар қайта матчта финалға жолдама ала алмады. Олар сондай-ақ Грек чемпионатын жеңіп алды. Олимпиакосты өз алаңында және қарсыласының алаңында жеңіп, ол Панатинаикостың үшінші жаттықтырушысы болды. Роха 1996 жылғы 13 қазанда Панатинаикостан босатылды, бұған дейін Чемпиондар лигасы мен УЕФА кубогының іріктеу кезеңдерінен Розенборг МК және Легия клубтары шығарылды. Ол сондай-ақ Кипрдегі Олимпиакос Никосия клубын басқарды. Содан кейін ол Панатинаикостың скаутингтік командасының мүшесі болды, көбінесе Аргентина мен Оңтүстік Америкада ойыншылар іздеді. 2012 жылғы 14 қарашада Ферейра отставкаға кеткеннен кейін Роха тағы да Панатинаикостың бас жаттықтырушысы болды. 2017 жылғы 11 қыркүйекте ол "Рух Хорзов" клубының жаттықтырушысы болып таныстырылды. 2019 жылғы жазғы трансферлік кезеңде ол "Игуменицаның Теспротос" клубының бапкері болды, команда алғаш рет кәсіби лигаларға көтерілгеннен кейін. "Теспротос" клубының басшылары Роханың ұсынысты қабылдағанына таң қалды, ал Роха футболға деген романтикалық көзқарасының оны жаңа сынақтарға баруға итергенін мәлімдеді. 2019-20 маусымында он жылдықтар бойы екінші дивизион (Футбол лигасы) Грекияның 2-ші лигасы болып құрылып, үшінші дивизионға айналды, ал ескі Гамма Этники төртінші дивизионға айналды. Роха COVID-19 пандемиясы салдарынан жоспарланған мерзімінен үш тур бұрын аяқталған маусымда Теспротосты қауіпсіз оныншы орынға жеткізді. Команда ұзақ уақыт бойы ресми ойындар өткізбеді, себебі Грециядағы COVID-19 пандемиясының екінші толқынына байланысты 2020-21 жылғы Футбол лигасы маусымы 2020 жылғы қазанда кейінге қалдырылды және командаларға 2020-21 жылғы Грек футбол кубогына қатысуға рұқсат берілмеді, ол сол жылы тек Суперлига командаларымен шектелді. Алайда, 2021 жылғы 27 наурызда команда 10 айға жуық уақыттан кейін алғашқы ойынын өткізді және маусымды дәл үш айдан кейін Солтүстік топта қауіпсіз 6-орынмен аяқтады. Сол жазда Футбол лигасы таратылып, Гамма Этники үшінші дивизионға қайта оралды және Теспротос тарихында алғаш рет Грекияның 2-ші лигасына жолдама алды. Осы кезде қаржылық қиындықтар күшейіп, ойыншылардың жалақысы төмендеді, алайда Роха клубқа адалдығын жариялап, Теспротоста болуын ұзартты. Орташа ойыншы жасы 22,2 жастағы командамен Роха Теспротосты екінші дивизиондағы алғашқы маусымда жақсы нәтижеге жеткізді. Маусымның соңғы 20 ойынында тек үш жеңіске қарамастан, маусымның соңына үш ойын қалғанда Пансерраикос клубына қарсы маңызды 3:0 жеңісі Теспротосты тағы бір маусымда Грекияның 2-ші лигасына ұстап тұруға жеткілікті болды, 32 ойында 34 ұпай жинап, төмендеуден 2 ұпай артық, негізінен маусымның басындағы жарақаттар мен қаржылық мәселелерге байланысты. Сонымен қатар, осы маусымда Грек кубогынан ерте шығарылуы және 2022 жылғы нәтижелердің нашар болуы Роханы бұрынғы жылдармен салыстырғанда азайып бара жатқан жанкүйерлер қолдауын күшейтуге итерді. Проблемалар 2022-23 маусымында да жалғасты, және Роха өзінің сөзіне сәйкес, енді "олардың жаттықтырушысы ғана емес, сонымен қатар олардың өмірлік кеңесшісі болды, себебі мен де осы қиын сәттерді бастан өткердім. Біз Теспротоспен бастапқыдан жұмыс істеуіміз керек еді және мен ойыншыларыммен ерекше байланыс орнаттым, олар Грециядан және 3-4 Аргентинадан келген керемет тұлғалар". Теспротостың алаңнан тыс барлық проблемалары маусымның басынан-ақ команданың төмендеуге түсуіне әкелді. 2022 жылғы қарашада Роха өзінің ойыншыларына 3-4 айдан бері жалақы төленбегенін мәлімдеді, себебі Грек футбол федерациясы (HFF) жеткіліксіз қаржыландырды және тек Суперлиганың 2-ші лигасының бас демеушісі Bettson-нан түскен қаражатқа ғана сүйенуге болады. Команда 2023 жылғы 23 қаңтарда Аполлон Лариса клубына қарсы 6:0 есебімен жеңіске жетіп, маусымдағы алғашқы жеңісін тіркеді. Алайда, лига барлық 30 команданың шағымдарына байланысты кейінге қалдырылды, спорт министрінің орынбасары Лефтерис Авгенакис командалар маусым басында HFF-пен келіскен 5,1 миллион еуроға қарағанда үш есе аз (1,7 миллион еуро) төлем пакетін жариялады. Осыдан кейін туған дағдарыс Теспротос қана емес, барлық Суперлига 2 клубтарының қаржылық проблемаларын көрсетті және Суперлига 1 мен 2 арасындағы хаостық айырмашылықты көрсетті. Қайта оралу алдында клубқа қайғы келді, 2023 жылғы 1 наурызда 2022 жылғы жазғы трансферлік кезеңде клубқа қосылған және сол уақытқа дейін клубтың ойыншысы болған 22 жасар Йорданис Адамакис Темпи пойыз апатында қаза тапты. Роха, клубтағылар және жергілікті қауымдастық мүшелері оның қазасына қайғырды, Роха өзімен жақсы қарым-қатынаста болған ойыншының қазасына қатты ренжіді, тіпті әлеуметтік желілерде және ұлттық телеарнада трагедияның оған және барлық қатысушыларға қаншалықты ауыр тигені туралы айтты. "Мен оның отбасын құшақтағым келеді, шынымен де", - деді Роха телеарнадағы соңғы сөзінде, және грек халқы оның ойыншыларына адалдығы мен оларға деген қамқорлығы үшін мақтады. Адамакистің трагикалық қазасынан кейін команданың көңіл-күйіне ауыр соққы тиді, бірақ Роха мен оның ойыншылары аман қалу үшін батыл күресті, бірақ 2023 жылғы 4 мамырда Диагорас Роду клубында 2:3 есебімен жеңіске жеткеннен кейін төмендеуі расталды. Команда маусымды 0:5 және 5:1 есебімен Алмопос Аридес және Ираклис клубтарына қарсы жеңіліспен аяқтады және 28 ойында 20 ұпаймен (біреуі Аполлон Лариса клубы лигадан шығарылғандықтан) және үйде тек бір жеңіс (Аполлон Ларисаға қарсы 6:0 жеңіс) тіркеді.
Басқарушылық статистика
TeamFromToRecordПанилиакос19 шілде 198930 маусым 199038287373.7Илисиакос1 шілде 199030 маусым 19913917111143.5Каламата4 тамыз 199130 маусым 1992381551839.5Панатинаикос14 наурыз 199413 қазан 199612180182366.1Арис Салоники21 қаңтар 199715 сәуір 19971224616.6Панатинаикос3 наурыз 19993 маусым 19991695256.3Скода Ксанти26 желтоқсан 20003 ақпан 2001730442.9Илисиакос13 желтоқсан 200527 ақпан 2006913511.1Олимпиакос Никосия23 қараша 200628 қыркүйек 20071866633.3Панатинаикос U201 шілде 200914 қараша 201210051301951.0Панатинаикос14 қараша 20127 қаңтар 20131051450.0Рух Хоржув10 қыркүйек 20175 сәуір 20181461742.8Теспротос28 тамыз 2019Қазіргі уақытқа дейін10324255423.3Барлығы