Кіріспе
Перулік зейнеткер футболшы (1974 жылы туған)
Нолберто Альбино Солано Тодко (12 желтоқсан 1974 жылы туған), Перуде Ñol және Англияда Нобби деген лақап аттарымен танымал, - зейнеткер Перулік кәсіби футболшы және қазіргі футбол менеджері. Ойыншылық мансабында жартылай қорғаушы ретінде ойнаған. Қазіргі уақытта "Блайт Спартанс" клубының бас жаттықтырушысы. Солано мансабының көп бөлігін Премьер-лигада өткізді, негізінен "Ньюкасл Юнайтед" сапында, сондай-ақ "Астон Вилла" мен "Вест Хэм Юнайтед" клубтарында ойнады. Ол Премьер-лигада ойнаған және ФА кубогының финалына шыққан алғашқы перуандық болды. "Тайнсайд" клубының культты футболшысы ретінде танылған Солано, сонымен қатар мүйіз сырнайда ойнағанымен де көзге түсті және "The Geordie Latinos" деп аталатын жеке сальса тобын құрды. Ол өзін "Джордилікке бейімделген" деп сипаттады. Солано туған жері Перудағы танымал тұлға, ол телефон карточкаларында бейнеленген және оның үйлену тойы тікелей эфирде көрсетілген ең танымал перуандықтардың бірі саналады. 1994 жылдан 2009 жылға дейін ұлттық құрама сапында 95 рет ойнады, оның ішінде 1995, 1999 және 2004 жылдарғы Америка Кубогы мен 2000 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты. Карьерасының соңында жаттықтырушылыққа көшті, "Хартлпул Юнайтед" клубымен келісімшарт жасағанда, лигадан тыс команданың бірінші командасының жаттықтырушысы болды. "Университарио" және "Хосе Гальвес" клубтарында қысқа мерзімде жұмыс істеді, ал клубтың лицензиялық келісімшарты тоқтатылғанға дейін "Интернационал де Торонто" клубының бас менеджері болды. 2015 жылдан 2022 жылға дейін Солано ұлттық құрама штабында Рикардо Гареканың көмекшісі және Олимпиадалық құраманың бас жаттықтырушысы қызметін атқарды. 2023 жылы шведтік "Супереттан" лигасындағы "AFC Eskilstuna" клубына қысқа мерзімге басшылық етті.
Ерте мансап
Солано өзінің алғашқы кәсіби келісімшартына 1992 жылы 17 жасында Перудің бірінші дивизионындағы "Спортинг Кристал" клубымен қол қойды. Лигадағы дебютін 1992 жылғы 13 сәуірде өз командасының "Сан-Агустин" клубына қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткен матчында жасады. "Спортинг Кристал" клубындағы алғашқы маусымының соңында ол "Депортиво Мунисипал" клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды, бірақ 1993 жылдың соңында "Кристалға" қайта оралды. Ол 1990 жылдардағы "Спортинг Кристал" құрамының бір бөлігі болды, осы кезеңде клуб Перудің "Примера Дивизион" чемпионатын жеңіп алды (1994, 1995 және 1996 жылдар) және 1997 жылғы "Копа Либертадорес" турнирінің финалына өтті. Роберто Паласиос, Флавио Маэстри, Джулиньо және Хорхе Сотомен бірге ол сол дәуірде "Спортинг Кристал" клубының ең танымал ойыншыларының бірі болды.
Бока Хуниорс
1997 жылы 22 жасында ол аргентиналық "Бока Хуниорс" клубымен келісімшарт жасады, онда Диего Марадонамен бір командада ойнады, ол Соланоны "Маэстрито" деп атады.
Ньюкасл Юнайтед
1998 жылдың маусым айында Солано аптасына 16 000 фунт стерлинг жалақымен «Арсеналға» 3,75 миллион фунт стерлингке трансфер жасауға жақын болды. Тамыз айында ол Кенни Далглиштің клуб үшін жасаған соңғы трансферлерінің бірі ретінде «Ньюкасл Юнайтедке» 2,5 миллион фунтқа қол қойды. Соланоның «Ньюкасл» сапындағы тұңғыш ойыны 1998 жылдың 22 тамызында «Челсиге» қарсы Премьер-лига матчында өтті. Ол 67-ші минутта гол соққан Андреас Андерссонның орнына қосымша ойыншы ретінде алаңға шықты, бұл кезде ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Сол маусымдағы алты голының біріншісі 28 қарашада «Уимблдонға» қарсы өткен ойында 3:1 есебімен жеңіске жетіп, теңестірді, ал соңғысы 1999 жылдың 3 сәуірінде «Дерби Каунтиде» 4:3 есебімен жеңіске жетті. 22 мамырда ол 1999 жылғы Англия кубогының финалында алаңға шықты, бірақ оның командасы «Уэмбли» стадионында «Манчестер Юнайтедке» 2:0 есебімен жеңіліп қалды. 2001 жылдың 2 қаңтарында Солано «Тоттенхэм Хотспурға» қарсы өткен ойында 4:2 есебімен ұтылып, бірінші голды соқты, бірақ тоғыз минуттан кейін гол сызығында допты қолымен ұстағаны үшін алаңнан қуылды; нәтижесіндегі пенальтиді Даррен Андертон мүлтіді. Ол 14 сәуірде «Ипсвич Таунға» қарсы өткен ойында да қызыл карточка алды, себебі ол сол қылмысты қайта жасады, соның нәтижесінде Маркус Стюарт жалғыз голды соқты. 2001 жылдың маусым айында ол клубпен жаңа бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Бір айдан кейін ол кейіннен «[өз] мансабындағы ең жақсы гол» деп атаған голды «1860 Мюнхенге» қарсы жеке күшпен соқты. 22 желтоқсанда ол «Лидс Юнайтедке» қарсы өткен ойында соңғы минутта гол соғып, 4:3 есебімен жеңіске жетті, бұл «Ньюкаслды» қарсыластар есебінен турнир кестесінде бірінші орынға шығарды. 2003 жылдың 26 сәуірінде Соланоның пенальтисі «Сандерлендке» қарсы өткен Тайн-Уэр дербиісіндегі жалғыз гол болды. Ол Алан Ширердің ойынның басында алған жарақатынан кейін осы мүмкіндікті пайдаланды. Алты айдан кейін «Миддлсброға» қарсы өткен тағы бір жергілікті дербиде ол негізгі құрамға немесе қосалқы құрамға енбеді, бұл оны үйге қайтуға мәжбүр етті.
Астон Вилла
2004 жылғы қаңтарда 1,5 миллион фунт стерлингке «Астон Вилла» клубына қосылып, клубпен екі жарым жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол Ньюкаслдан кетуін менеджер Бобби Робсонмен болған «шиеленіскен қарым-қатынасына» байланысты түсіндірді. 31 қаңтарда «Лестер Сити» клубына қарсы өткен ойында 5:0 есебімен жеңіске жетіп дебют жасады, ал 24 сәуірде «Мидлсбро» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде Джордж Боатенгті шапалақтап алаңнан қуылды. 2004 жылғы 22 қыркүйекте Солано «Вилла» үшін Футбол лигасының екінші турында «Квинс Парк Рейнджерс» клубымен өткен ойында бос соққыдан гол соғып, 3:1 есебімен жеңіске жетті. Бұған дейін ол Хуан Пабло Анхельдің голына көмектескен еді. Бірінші лигалық голын бір айдан кейін «Фулхэм» клубына қарсы өткен ойында бос соққыдан соқты, нәтижесі 2:0 болды. Ол 2004–2005 маусымын клубтың үздік мергені ретінде аяқтады және жанкүйерлер, командаластары мен жергілікті баспасөз оны «Жылдың үздік ойыншысы» деп таныды. Соланоның «Вилла» үшін соңғы ойыны 2005 жылғы 23 тамызда өтті. Ол «Фраттон Парк» стадионында «Портсмут» клубының ойыншысы Ричард Хьюздің бетіне соққы бергені үшін алаңнан қуылды, ойын 1:1 есебімен аяқталды. Трансферлік терезе жабылу күні Солано «Ливерпуль» клубынан кеш ұсыныс алғаннан бас тартып, «Ньюкаслға» оралуға келісті.
Ньюкасл Юнайтедке оралу
Солано 2005 жылғы 31 тамызда «Ньюкасл Юнайтед» клубына BBC бағалауынша 1,5 миллион фунт стерлингке қайта оралды. Ол бастапқыда екі жылға келісімшартқа қол қойды, бірақ «Ньюкасл» клубының оны тағы бір жылға ұзарту мүмкіндігі болды. Жартылай қорғаушы Джеймс Милнер кері бағытта «Астон Вилла» клубына маусымдық арендаға кетті. Солано Алан Ширердің оның қайта оралуын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарғанын айтты. Соланоның екінші мерзіміндегі алғашқы ойын 23 қазанда «Сандерленд» клубымен өткен үй дербисінде 3:2 есебімен жеңіспен аяқталды. 10 желтоқсанда, 31 жасқа толу күнінде «Арсеналға» қарсы «Сент-Джеймс Парк» стадионында өткен ойынның жеңісін әкелді. 2006–07 маусымында оң қаптал қорғаушы Стивен Карр және басқа ойыншылардың жарақаттары менеджер Гленн Родерді Соланоны әдеттегі оң қанаттың орнына оң қапталда ойнатуға мәжбүр етті. Дегенмен, бұл Солано үшін жаңа позиция емес еді, өйткені ол футбол карьерасын қорғаныста бастаған және ұлттық құрамасында оң қапталда ойнаған. Келісімшарты маусым соңында аяқталуға жақын болған Солано 32 жасында басқа клубқа көшуге «ақылсыздық» болар дейді, содан кейін бір жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Бірақ бірнеше айдан кейін ол отбасысы Лондонға көшкендіктен клубтан кетуге рұқсат сұрады. Оның өкініші – клубқа жанкүйерлер үшін кубок жеңіп беруге көмектесе алмағаны.
Вест Хэм Юнайтед
2007 жылдың тамызында Солано «Вест Хэм Юнайтед» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2007 жылдың қазан айында «Вест Хэм» сапында дебют жасады, «Сандерлендке» қарсы өткен 3–1 есебімен аяқталған ойында екінші таймда алаңға түсті. Ол «Вест Хэмнің» екінші голына үлкен үлес қосты, оның соққан добы «Сандерленд» қақпашысы Крейг Гордоннан секіріп, голға айналды. «Вест Хэм» сапындағы алғашқы голын 2007 жылдың 10 қарашасында «Дерби Каунтиге» қарсы өткен сыртқы ойында соқты, бұл гол 5–0 есебімен жеңіске жеткен кездегі бесінші гол болды. Маусымның соңғы матчында, 2008 жылдың 11 мамырында Солано «Астон Виллаға» қарсы тағы да бос добынан гол соқты, бұл ойын 2–2 есебімен аяқталды. 2007–08 маусымы аяқталғанда келісімшарты бітіп, ол «Вест Хэм» клубынан босатылды, жалпы 23 ойында 4 гол соқты.
Лариса және Университарио
Солланоның "Лос-Анджелес Галакси" клубына қызығушылық танытқандығы туралы әңгімелер тараса да, ол 2008 жылдың тамызында Грекия Суперлигасының "АЭЛ" клубымен келісімшартқа отырғанда "клуб тарихындағы ең маңызды ойыншылардың бірі" атанды. Кейін ол Перуге "Университарио де Депортес" клубына қайтып келді, онда Перудің бірінші дивизионының титулы үшін өткен плей-оффта "Алианса Лима" клубына қарсы шешуші пенальти соқты, команданың 2:0 есебімен жеңіске жетіп, клубтың 25-ші лига титулын жеңіп алуына көмектесті.
Лестер Сити
Солано Англияға оралды, онда ол «Колчестер Юнайтед» және «Ньюкасл» командаларымен жаттықты. 2010 жылдың 22 қаңтарында ол маусым соңына дейін «Лестер Сити» клубына қол қойды. Ол «Ньюкаслда» көмекші менеджер болған Найджел Пирсонмен қайта кездесті. 30 қаңтарда «Уокерс стадионында» «Ньюкаслға» қарсы тең түскен ойында (0:0) ол 84-ші минутта алаңға түсті. Солано лигада он бір матч өткізіп, Чемпионшип плей-офф жартылай финалының екінші ойынында «Кардифф Ситиге» қарсы пенальтилер сериясында 3:4 есебімен жеңілген кезде гол соқты. Оған тағы алты айға келісімшарт ұсынылды, бірақ ол Пирсонмен бірге «Халл Ситиге» өтуді жөн көрді.
Халл қаласы
Солано бір жылдық келісімшартқа қол қойып, жақында "Халл Сити" клубының бас бапкері қызметін алған Пирсонға қосылды. Соланоның отставкаға шығар алдында "Халл Сити" құрамында бір маусым ғана ойнайтыны күтілгенімен, 2011 жылдың сәуірінде ол "Тайгерс" сапында 2010–2011 маусымынан кейін де ойыншылық және жаттықтырушылық қызметті қатар атқару арқылы қалғысы келетінін айтты, бұл Ник Бармби жасағандай болар еді.
Хартлпул Юнайтед
2011 жылдың 13 мамырында Солано «Хартлпул Юнайтед» клубымен келісім шарт жасасты, бұрынғыда олардың бас жаттықтырушысы Мик Уодсвортпен «Ньюкаслда» жұмыс істеген болатын. 2 тамызда Солано өзінің бұрынғы клубы «Ньюкасл Юнайтедтің» қарсыласы «Сандерлендке» қарсы бауырысалық матчта гол соқты. 17 қыркүйекте ол «Хартлпул» сапында «Бьюриге» қарсы өткен ойында алғашқы лигалық голын енгізді. Келесі аптада Солано «Борнмут» клубымен 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде, әуежайдан тікелей соққымен гол соқты. Уодсворттің қызметтен босатылуынан кейін, оның орнына келген бірінші команданың жаттықтырушысы Нил Купер Соланоның өзінің жоспарларына кірмейтінін мәлімдеді, себебі оған «шынжырлап еңбек ететін ойыншылар керек, [және] бұл Ноббиге тән емес». 2012 жылдың сәуір айында клуб Соланоның қайталап тұратын ауруына байланысты маусымның қалған бөлігіндегі ойындарға қатыспайтынын хабарлады. 2012 жылдың ақпан айында Солано «Хартлпулдің» ойыншы құрамында болып қала бере отырып, Солтүстік лигасының «Ньюкасл Бенфилд» клубының бірінші командасының жаттықтырушысы болды. 2004 жылғы Америка Кубогында Солано топтық кезеңде Венесуэламен (жеңіс) және Колумбиямен (тең түсу) өткен ойындарда гол соқты, бұл команданы жартылай финалға шығарды. 2005 жылдың маусым айында ол халықаралық карьерасын аяқтағанын мәлімдеді, бірақ 2007 жылдың қыркүйегінде қайтадан құрамаға оралды. 2009 жылдың қазан айында команда 2010 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына ілікпегендіктен, ол халықаралық деңгейдегі карьерасын аяқтағанын жариялады және Перу құрамасын Әлем Чемпионатына жеткізу үшін бас жаттықтырушы болғысы келетінін айтты.
Басқарушылық мансап
Солано 2012 жылы «Ньюкасл Бенфилдтің» жартылай штатты бірінші командасының бапкері ретінде бапкерлік мансабын бастады. 2012 жылдың маусым айында ол Перудің «Примера Дивизион» клубы «Университарио де Депортес» клубының бас менеджері болып тағайындалды. 12 желтоқсанда «Университарио» Соланоның клубты тастап кеткенін растады, бірақ ол команданы басқаруға келген кезде құлдырау аймағында болғаннан кейін кестедегі жоғарғы жартысына көтерді. 2013 жылдың 23 сәуірінен бастап үш ай бойы Солано сол лиганың «Хосе Гальвес ФБК» клубының бапкері болды. Оның қысқа мерзімді қызметі ішінде команда соңғы орыннан екінші орынға түсіп қалды. 2014 жылдың мамыр айында Солано «Онтарио лигасының» бірінші лигасындағы канадалық «Интернационал де Торонто» клубының бас бапкері болды. Алайда, 22 шілдеде клубтың лицензиялық келісімі ойыншылардың жалақысын төлеу мәселелеріне байланысты бұзылды, осымен оның қызметі аяқталды. 2015 жылдың мамыр айында Солано Перу құрамасының Рикардо Гареканың көмекшісі болып жұмысқа қабылданды. Ол сондай-ақ 23 жасқа дейінгі құрамаға да басшылық етті. Команда 36 жылдан кейін алғаш рет 2018 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына қатысты, бірақ 2022 жылдың маусымында Австралияға плей-оффта жеңілгеннен кейін екінші рет қатарынан чемпионатқа қатыса алмады, нәтижесінде барлық бапкерлік штаб қызметтен босатылды. Солано 2023 жылдың 14 шілдесінде шведтің екінші дивизионы «Супереттан» турниріндегі соңғы екінші орында тұрған «АФК Эскилстуна» клубымен келісім жасасты. Ол 10 қазанда команда турнир кестесінде өз орнын өзгерте алмағандықтан қызметтен босатылды. 2024 жылдың 3 мамырында Солано Солтүстік-Шығыс Англияға оралды, ол бір жылдық келісімшарт бойынша «Блайт Спартанс» клубының бас менеджері болып тағайындалды. Бұл команда Ұлттық лиганың Солтүстік лигасынан құлдырағаннан кейін Джон Шоуды қызметтен босатқаннан кейін болды.
Жеке өмір
Солано Ньюкасл клубына келісімшарт жасасқанда Ұлыбританияда уақытша жұмыс рұқсаты алды, себебі ол Перу құрамасының тұрақты ойыншысы болған. Кейіннен ол Еуроодақ азаматы ретінде жұмыс рұқсатын қажет етпеу үшін, әулеті арқылы грек паспортын алды. 2001 жылы полиция және Футбол қауымдастығы Соланоның грек паспортын күмәнді деп тергеді. Төрт жылдық тергеуден кейін, ол қандай да бір құқық бұзушылықта айыпсыз деп танылды.