Кіріспе

Jal () – Пәкістанның Пәнджәп провинциясының Лахор қаласынан шыққан поп-рок тобы. Топтың алғашқы құрамына ән жазушы, вокалист және жетекші гитарист Гоһер Мүмтаз және вокалист Атиф Аслам кірді, кейін бас-гитарист Омер Надим қосылды, ал 2003 жылы Салман Альберт барабаншы болып қосылды. 2002 жылы құрылған бұл топ алғаш рет Лахордың андеграунд музыкалық аренасында "Аадат" әнін орындағаннан кейін танымал болды. Топ алғашқы коммерциялық табысын 2003 жылы Умер Анвар түсірген "Аадат" музыкалық видеосы арқылы жеткізді. Синглдің табысынан кейін, жетекші вокалист Атиф Аслам, жетекші гитарист Гоһер Мүмтазбен келіспеушіліктерге байланысты, жеке карьераны бастау үшін топтан кетіп қалды. Бұл Мүмтаздың вокалист Фархан Саид пен бас-гитарист Әмір Туфаилды (Шәзи деп те аталады) топқа шақыруына әкелді. Бірақ соған қарамастан, 2013 жылдың 23 желтоқсанында Әмір Туфаил, Шәзи, топтан ресми түрде кетіп қалды. Jal 2013 жылдың маусым айында Лондонның O2 Arena-сында "Pyaas" альбомынан әндер орындады, сондай-ақ бұрынғы хитттерін де тартты.

Алғашқы жылдары (1998-2001)

Гоһер Мүмтаз бен Атиф Аслам 1998 жылы Пәкістанның Пәнджаб провинциясы, Лахор қаласындағы Пәнджаб колледжінде Атиф оқып жүрген кезде танысты.

Құрылысы (2001-2003)

Көп ұзамай топ Лахордың астыртқы музыкалық өрісінде танымал бола бастады және "Aadat" әнінің сәттілігіне байланысты үлкен жанкүйерлер қатарын жинады. Содан кейін, 2003 жылдың желтоқсанында INDUS MUSIC ARY Digital және The Musik арқылы Өмір Анвар режиссерлік еткен әннің музыкалық видеосы жарық көрді. 11 қарашада Jal, Call тобымен бірге Лахордағы 55-ші мектептің бас ғимаратында өнер көрсетті. Желтоқсан айында Jal, Шаукат Ханұм қатерлі ісіктер ауруханасынан олардың қолдауы мен қаржы жинауға жасаған еңбегі үшін арнайы сыйлық алды. Атиф Аслам, топтан кеткен соң, өзінің тұңғыш жеке альбомын – "Jal Pari" шығарды, оған Jal тобының алғашқы студиялық альбомынан бірнеше ән енді. Бұл Әтиф пен Jal арасында әндердің авторлық құқығына қатысты дауға әкелді, себебі Гохер бұл мәселені сотқа жүктеді. Алайда, соттың соңғы шешімі екі әншінің де пайдасына болды, өйткені екі әншінің де альбомына енген әндер Әтиф пен Гохердің бірлескен туындылары еді. Осылайша екі музыкант арасындағы дау-жанжал аяқталды. 2005 жылдың 2 ақпанында Jal, Лахордағы Альхамра аудиториясында Үнді мұхитында болған жер сілкінісі мен цунами құрбандарына арналған қайырымдылық концертін өткізді. Сол жылы олардың дебюттік альбомынан шыққан "Aadat" әні Мохит Сури режиссерлік еткен және Махеш Бхатт продюсерлік еткен "Калиуг" атты Болливуд фильмі үшін қайта жазылды. Сондай-ақ, Jal тобының мүшелері Пәкістанда танымал және коммерциялық тұрғыдан сәтті топ ретінде бекінді, олардың дебюттік альбомы жергілікті музыкалық тізімдердің жоғарғы сатысында болды, ал "Lamhay" синглының шығуы 2004 жылы және тіпті одан кейін бір жыл өткен соң да сәтті болып шықты. Әннің ремикс нұсқасы 2005 жылдың наурыз айында шыққан "Зехер" атты Болливуд фильмінде пайда болғандықтан, бұл ән дау тудырды. Jal кинопродюсерлерді "Lamhay" әнін ұрлады деп айыптады. Бұл айыптауларға жауап ретінде фильмнің музыкалық директоры Ану Малик альбомдағы әнді "қайта жасағанын" мәлімдеді, бірақ әлі де айқын ұқсастық байқалды. Әннің "композиторы" ретінде Руп Кумар Ратод көрсетілсе, әннің түпнұсқалық композиторы – вокалист, бас гитарист, топтың Гохер Мумтаз еді. Алайда, фильмге ән салған Атиф Аслам, қолданыстағы мүшелермен бірге "Jal" тобының атауына қатысты заңдық мәселелерге тап болды. 24 қыркүйекте Jal, "Lamhay" әні үшін "Үздік ән" және "Үздік ән мәтіні" номинацияларын алды, сондай-ақ АҚШ-тың Калифорния штатындағы Оукленд қаласында өткен Sahara Sangeet Awards сыйлығының иегері атанды, онда олардың дебюттік альбомы "Aadat" үшін "Үздік поп-топ" сыйлығын алды. Jal Пәкістан мен Үндістанның колледждерінен фестивальдерде өнер көрсетуге шақырылды. 2009 жылдың қараша айында олар Үндістанның түкпір-түкпірінен келген студенттермен бірге Руркидегі ИИТ-де құрметпен қарсы алынды. Осындай концерттер әртүрлі жетекші колледждерде жалғасуда. Jal тобының алдағы концерттерінің тізімін олардың сайтынан табуға болады. 2006 жылы "Ik Din Aayega" әнінің музыкалық видеосы ARY Musik арнасы таңдаған 100 үздік видеоның ішінде екінші орынды иеленді. 2006 жылдың 31 наурызында Jal тағы да Лахордағы Альхамра аудиториясында өнер көрсетті. Келесі күні топ алғаш рет Навабшах ауданында өнер көрсетті. Көп ұзамай топ көрші ел – Үндістанда, 7 сәуірде Нью-Делидегі Modern School-да шекарадан өтті. 6 мамырда Jal, Тайландтың Бангкок қаласындағы Сиам Парагон қаласында өткен 2006 жылғы MTV Asia Awards байқауында "Үндістанның сүйікті әртісі" аталымын жеңіп алды. Сондай-ақ, топ музыкалық марапаттауда "Aadat" әнін тікелей орындады. Бір айдан кейін, 10 маусымда, Jal Қарачидегі Defence Club және Arts Council-де тікелей эфирде өнер көрсетті. Одан кейін Үндістанның Андхра Прадеш штатының астанасы Хайдарабадта тікелей эфирде өнер көрсетті. 15 желтоқсанда Jal Непалдың Катманду қаласындағы Тұндихельде 15 000 көрерменнің алдында алғаш рет тікелей эфирде өнер көрсетті. Топ "Teri Yaad" әнін орындап, "Lamhay" әнімен жалғастырды, сондай-ақ "Lal Meri Pat" сияқты көптеген әндерді орындады. 23 желтоқсанда Jal, HOM Records лейблі арқылы "Woh Lamhay" атты бейнеальбомын шығарды, оған топтың шығарған музыкалық видеолары және Dr. Zeus-тің "Aadat" және "Lamhay" әндерінің ремикстері енді.

Жетістік (2007-2009)

2007 жылы Jal Gibson Guitar Corporation компаниясымен келісімге келіп, тарихтағы алғашқы Оңтүстік Азиялық топ (Пакистандық поп-рок тобы Stringsпен бірге) атақты гитара өндірушілермен ынтымақтастық құрды. Келісім бойынша Jal концерттерде, студиялық жазбаларда және музыкалық бейнеклиптерде тек Gibson гитараларын пайдаланатын болады. Сонымен қатар, Jal Gibson брендінің елшісі атанды. Ал Gibson тобының түрлі шараларын демеушілік етіп, қажет болған жағдайда концерт залдары мен жабдықтарын ұсынатын болды. Осыдан кейін Jal Абу-Дабидегі Warid Telecom мобильдік телекоммуникация компаниясының да бренд елшісі болды. Сол жылы Jal екінші студиялық альбомын шығару үшін студияға кірісті. Альбомның микстеуі мен инженерлік жұмысын Мекаал Хасан мен Гохер Мумтаз жасады. Альбом 2004 жылы топтың дебюттік альбомы Aadat-ты жазған Лахордағы Digital Fidelity Studios-та жазылды. Альбомдағы барлық әндердің авторы және композиторы Гохер Мумтаз болды, бір әннен басқа – оны Фархан Саид жазды, ал альбомды Мекаал Хасан өндірді. 14 желтоқсанда Jal Warid Telecom демеушілігімен Fire Records лейблі арқылы екінші студиялық альбомы Boondh-ты шығарды. Топтың әншісі Фархан Саид «Boondh альбомының атауы альбомдағы бір әннің аты емес, ол альбомның негізгі тақырыбы және барлық әндерін қамтиды. Біздің топ музыка теңізіндегі бір тамшы ғана, ол Пакистанды, Азияны және әлемді қамтиды, біздің музыка онда естіледі. Бұл музыка әлеміне біздің кішкентай үлесіміз», – деді. Одан кейін, негізінен Оңтүстік Азияда, Пәкістанның барлық қалаларында және Үндістанның бірнеше жерінде концерттер өтті. Келесі күні Jal екінші альбомынан "Sajni" синглының бейнеклипін шығарды, оны Билал Лашари түсірді. Сингл Пәкістан бойынша үлкен сәттілікке ие болды және шығарылғаннан бір ай өткен соң елдегі барлық хит-парадтарда көшбасшы болды. 2008 жылы Jal Unilever компаниясымен келісімшарт жасап, Wall's мұздығының бренд елшісі атанды. 19 ақпанда Jal Болливуд актрисасы Амрита Раоның қатысуымен "Chaltay Chaltay" жаңа синглының бейнеклипін шығарды. 14 маусымда Jal "Chaltay Chaltay" әні үшін "Musik Awards" сыйлығында "Үздік ән" номинациясын жеңіп алды. Содан кейін 15 маусымда Jal Канаданың Торонто қаласына сапар шегіп, Оңтүстік Азия мерекесіндегі Маркхэм жәрмеңкесінде өнер көрсетті. Одан кейін Пунедегі Corianthas клубында тікелей эфирде өнер көрсетті. 13 шілдеде топ тағы да Канадаға сапар шегіп, Торонтодағы Wonder Land-те өнер көрсетті. Одан кейін Пәкістан мен Үндістанда бірнеше концерттер беріп, 24 тамызда Норвегияның Осло қаласындағы Rådhusplassen алаңында өнер көрсетті. Билал Лашаридің режиссерлігімен түсірілген "Sajni" бейнеклипі 2008 жылы MTV Video Awards сыйлығында "Үздік поп-видео" номинациясын жеңіп алды. 2009 жылдың 9 сәуірінде Jal алғаш рет Оманның Маскат қаласындағы Курум қалалық амфитеатрында өнер көрсетті. Мамыр айында Jal "Moré Piya" синглы үшін "Үздік баллада" сыйлығын жеңіп алды және алғашқы MTV Pakistan Video Awards-та "Үздік топ" номинациясына ұсынылды.

Синглдар

YearTitleDetail(s)2008Sajni (Reprise) Lux Style Awards2010Uraan Әлем Кубогы Әні2011Dam Hai Toh Samnay Халықаралық бокс чемпионаты2012Ik Aarzu – Unplugged Жалғыз (Pyaas альбомына кірмейді)2015Tu Qadam Berhaye Жапония Қарулы КүштеріTeray Baajon ЖалғызOoncha Пакстан Қорғаныс күні әні3 Альбомнан Медлей JAL-дың 1-ші ресми медлейі (Әндер: Chup Chup, Kash Yeh Pal, Woh Lamhay, Mahia)2017Parinda Жалғыз2018Пакистан WoPakistan Тәуелсіздік күні әні2020Bhanwaray ЖалғызBhanwaray (Rendition)Bhanwaray (Rendition) ft. DJ Santronix2022Rooh e Jal Soul Mix Mashup2023Parinda Тікелей нұсқасы Алдағы Baarish альбомынанBeh Gaya Алдағы Baarish альбомынан

Музыкалық бейнелер

АтауыАльбомжинағы(s) АдатАдатАтиф Асламмен бірге Адаттың ресми музыкалық видеосыЛамхайДил Харей ПукарайИк Дин АйегаТери ЯадБихра Хун МейнПанчиСаджниБундЧалтай ЧалтайМайн Маст ХунМорай ПияЕх Тера ПакистанДүниежүзілік кубок ресми видеоХамейн Итна ПярИк АрзуКок Студия Пакистан (4 маусым)Панчи қайта орындалуыУранЖалғызДүниежүзілік кубок ресми видеоДам Хай Ту СамнайХалықаралық бокс чемпионатыМахиаБундДил ХаариПяасТанхайМузыкалық видео (HUM телеарнасы үшін «Танхай» сериалы)ПяасТу Лао ГитарТу Кадам Бархае ЖаЖалғызПакистан Қарулы күштеріТерэй БаажонОончаПакистан Қорғаныс күніне арналған әнДЖАЛ-дың 3 альбомынан жасалған жинақДЖАЛ-дың 1 ресми жинағы (Әндер: Чхуп Чхуп, Каш Йе Пал, Вох Ламхай, Махиа)Лайян ЛайянҚамтылғанТу МускураПяасПариндаЖалғызАдат, Bhanwaray және Har Jagah Hai Jal есімді әртістердің қатысуыменNescafé Basement 5 маусымБханварайЖалғызDaniel John's Records және GM Productions өндіргенПаринданың тікелей орындалу нұсқасыБааришБех ГаяБаариш