Кіріспе
Нью-Джерси штатының Гудзон округіндегі қалашық.
Солтүстік Берген – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Гудзон округінің солтүстік бөлігінде орналасқан қалашық. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, қалашықтың халқы 63 361 адамды құрайды. Қалашық 1843 жылы құрылған. Бірнеше бөлінулер нәтижесінде оның аумағы қатты азайды. Көршілес Солтүстік Гудзон қауымдастықтары сияқты, Солтүстік Берген де елдегі халық тығыздығы жоғары және испаноязықты халықтың көпшілік бөлігі тұратын жерлердің бірі.
Колониялық дәуір
Еуропалық отарлау кезінде аймақ Ленапе үндістерінің Хакенсак тайпасының жері болды, олар батыс жағында Эспатинг елді мекенін сақтап, Персика соғысынан кейін голланд сауда бекетінің ашылуына себеп болды. 1658 жылы Жаңа Нидерландтың сол кездегі бас директоры Питер Стьювесант олардан Хадсон округі муниципалитеттерінің шегіндегі, Хакенсак өзенінің шығысындағы аумақты қайта сатып алды. Бұл оқиға «Жаңа келісім» атты фрескада бейнеленген – «Солтүстік Берген аумағын үндістерден сатып алу». 1660 жылы Стьювесант жартылай тәуелсіз Берген колониясын құруға рұқсат берді, оның бас ауылы бүгінгі Берген алаңында орналасқан және болашақта Нью-Джерси штатының алғашқы жарғымен бекітілген муниципалитеті саналды. Сол кезде Солтүстік Берген аймағы тығыз орманды болды, жергілікті және отарлаушылар қолданған жолдармен кесіліп, Берген орманы деп аталды, осы атау бүгінгі Бергенвуд ауданында сақталған. 1664 жылы Амстердам бекінісі тапсырылғаннан кейін, бүкіл Жаңа Нидерланд колониясы британдықтардың иелігіне өтті, олар Нью-Джерси провинциясын құрды. 1682 жылы Шығыс Джерси заң шығарушы органы штаттың алғашқы төрт округін құрды, оның ішінде Хакенсак және Гудзон өзендері арасындағы жартыаралдағы барлық жерді қамтитын Берген округі болды, яғни қазіргі Берген және Гудзон округтерінің шығыс бөліктері. 1693 жылы Берген округі екі қалашыққа бөлінді: солтүстіктегі Хакенсак қалашығы және оңтүстіктегі Берген жартыаралдасын қамтитын Берген қалашығы. Екі қалашықтың арасындағы шекара бүгінгі Хадсон-Берген округінің шекарасы болып табылады. Қоныстану сиректе болғанымен, қауымдастықтар Берген жолы бойындағы Үш Көгершін және Мейслендте, кейін Нью-Дурхамда дамыды. Француз ботанигі Андре Мишо жақын жерде бақтарын құрды. Гудзон өзенінде Буллс-Ферри Манхэттенге өту үшін маңызды аяқталатын жерге айналды. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде британдықтардың номиналды бақылауында болғанымен, аймақ американдықтар тарапынан азық-түлік іздеу, тыңшылық және шабуылдық экспедициялармен патрульденді, ең танымал – Буллс-Ферри шайқасы.
Топонимия, бөліну және урбанизация
1838 жылдың 22 ақпанында Джерси-Сити жеке муниципалитет ретінде құрылды, ал 1840 жылы Хадсон округі, қала мен Берген қалашығын қамти отырып, Берген округінің оңтүстік бөлігінен жасалды. Солтүстік Берген 1843 жылдың 10 сәуірінде Нью-Джерси заң шығарушы органының шешімімен Берген қалашығының солтүстік бөлігінен қалашық ретінде құрылды. Қазір Солтүстік Гудзон деп белгілі болған бүкіл аймақ 19 ғасырдың екінші жартысында үлкен көші-қон толқыны мен қалалануға ұшырады, бұл түрлі жаңа қалалардың пайда болуына әкелді. Солтүстік Бергеннің бір бөлігінен Хобокен қалашығы (1849 жылдың 9 сәуірінде, қазір Хобокен қаласы), Хадсон қалашығы (1852 жылдың 12 сәуірінде, кейін Хадсон қаласының бір бөлігі), Хадсон қаласы (1855 жылдың 11 сәуірінде, кейін Джерси-Ситимен біріктірілді), Гуттенберг (1859 жылдың 9 наурызында қалашық құрамында құрылып, 1878 жылдың 1 сәуірінде тәуелсіз муниципалитет ретінде бөлінді), Уихоукен (1859 жылдың 15 наурызында), Юнион қалашығы және Батыс Хобокен қалашығы (екеуі де 1861 жылдың 28 ақпанында құрылды), Юнион Хилл қаласы (1864 жылдың 29 наурызында) және Секаукус (1900 жылдың 12 наурызында) құрылды. Осы кезеңде Хадсон округінің көптеген зираттары қаланың батыс беткейінде, Хадсон Палисадес бойында салынды. Олардың етегінде, Медоулендсте Эри, Нью-Йорк, Сускеханна және Батыс және Батыс жағалау теміржолдары өз терминалдарына дейін, ал соңғысы Солтүстік Бергендегі Берген төбесінен туннель қазды. Аймақ АҚШ-қа неміс иммиграциясының ең жоғалған шағында маңызды орын болды және бүгінде 1874 жылы құрылған Шуцен паркі арқылы еске алынады. Солтүстік жағында Нунгесердің Гуттенберг ат жарыс жолы атақты және жағымсыз орынға айналды, ол жабылғаннан кейін жаңа технологияларды – автомобиль мен ұшақты сынау полигонына айналды.
20 ғасыр
Солтүстік Бергеннің батысы, солтүстігі және шығысын айнала орналасқан Хадсон округінің бульвары 20-ғасырдың басында құрылысын аяқтады. 1913 жылы ол "автокөлік жүруге" өте қолайлы деп есептелді. Бүгінде бұл жол екі бөлікке бөлінген: Кеннеди бульвары және Бульвар Шығыс. Екі бульвардың арасында және бойында тұрғын үйлер салынды. Бергенлайн даңғылы, Солтүстік Гудзон округі теміржолының Нунгесерге дейінгі трамвайларын қабылдаған кең көше, маңызды сауда және көлік дәлізіне айналды (және солай болып қала береді). Екі бульвар бөлігі Солтүстік Хадсон/Брэддок паркінің солтүстік-батыс бұрышында, Бергенлайн даңғылында қиылысты. Линкольн туннеліне жақын жол ашылғаннан кейін, 1939 жылдың тамызында, Порттық Авторитет автобус терминалына туннель арқылы автобусқа отыруды қалаған жолаушылар үшін Сусквеханна транзиттік станциясы ашылды. Ол 1966 жылы жабылды. 1949 жылы салынған 760 фут (232 метр) биіктіктегі WOR телемұнарасы, тұрғын үйлы Вудклифф ауданының ортасында, сол кезде әлемдегі адам жасаған он екінші ең биік құрылыс болды. Мұнара 1956 жылы демонтаждалды, бірақ 1967 жылы, шығысқа қарай шамамен жарты миль (2500 м) қашықтықта, Палисадтардың төбесінде 34 қабаттан тұратын, 369 фут (112 м) биіктіктегі Стоунхендж тұрғын үйі салынды. 1960 жылдардың басында Ньюарк бассейніне жататын екі маңызды палеонтологиялық қазба табылды, олар жартастардың іргесіндегі бұрынғы карьерлердің бірі – Грантонның жанынан табылған, және бүгінгі даңғыл осы атаумен аталады. Бұрынғы карьер кем дегенде 1980 жылға дейін археологиялық орын болып сақталды. Солтүстік Гудзон паркі Джеймс Дж. Брэддок Солтүстік Гудзон округі паркі деп қайта аталды. 1935 жылы Солтүстік Бергенде тұрған жергілікті батыр Джеймс Дж. Брэддок бокс тарихындағы ең сенімсіз жеңістердің бірімен ауыр салмақтағы әлем чемпионы атанды. Ғасырдың соңғы жартысында, басқа Хадсон округі қалаларынан өзгеше, Солтүстік Бергенде халық саны айтарлықтай өсті. Көптеген тұрғындар 1960 жылдары кубалық эмигранттармен басталган испан тілінде сөйлейтін адамдардың толқынының құрамында болды, соның нәтижесінде қала "Гудзонның Гаванасы" деген лақап атын алды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы АҚШ халық санағында 60 773 адам, 22 062 үй шаруашылығы және 14 539 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 11 838,0 адам (4 570,7/км²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 4 657,8 (1 798,4/км²) болды, жалпы саны 23 912. Халықтың этникалық құрамы: 66,98% (40 705) ақ нәсілді, 4,04% (2 456) қара немесе афроамерикалық, 0,88% (535) американдық үндістер, 6,55% (3 979) азиялық, 0,08% (49) Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 16,63% (10 107) басқа нәсілдер және 4,84% (2 942) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын американдықтары халықтың 68,40% (41 569) құрады. 21 236 үй шаруашылығының 32,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 47,4% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,2% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,7% жеке адамдардан тұрады, ал 11,2% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдарда тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,70 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,33 адамды құрайды. Экономикалық аймақта жұмыспен қамту мен инвестицияларды ынталандыруға бағытталған басқа да артықшылықтармен қатар, сатып алушылар белгіленген сауда орындарында төмендетілген 3,3125% салық мөлшерлемесінен (штат бойынша қолданылатын 6 5/8% мөлшерлемесінің жартысы) пайдалана алады. 1995 жылдың сәуір айында құрылған қаланың қалалық кәсіпкерлік аймақ мәртебесі 2026 жылдың сәуір айында тоқтатылады. Аймақ 1995 жылдың ақпан айында Сенатор Сакконың күш-жігерімен қабылданған заң негізінде құрылды, ол аймақтарды құру туралы заңның демеушілерінің бірі болды. Хадсон Ньюс және Лиз Клейборн ірі жұмыс берушілер болып табылады. Нью-Йорк, Сусквехана және Батыс темір жолы қалашықта бес интермодальді жүк тасымалымен айналысатын объектіні басқарады.
Сыбайлас жемқорлық
1971 жылдан 1979 жылға дейін қалалық хатшы қызметін атқарғаннан кейін, Джозеф Мокко 1986 жылдың 7 тамызында Солтүстік Берген және басқа да жақын жерлердегі қауымдастықтарға құрылыс материалдарын заңсыз төгу айыбымен тұтқындалды. Мокко кінәлі деп танылып, 1995 жылдың шілдесінде түрмеде жазасын өтеуге кірісті. Мокко 1999 жылы мерзімінен бұрын босатылды, бірақ Нью-Джерси штатының шартты түрде босату кеңесі оның босатылуына қатысты бірнеше ерекше талаптар қойды, олар оның жергілікті сайлауға қатысуына немесе жұмыс істеуіне тыйым салды. 2004 жылдың ақпан айында Парктер мен демалыс басқармасын басқарған бұрынғы комиссар Питер Перез, қаламен бірнеше бизнес келісімдері болған мердігерден пара алып, сыбайлас жемқорлыққа қатысқандығы үшін федералды түрмеде алты айға сотталды. Оның жазасы билік органдарымен ынтымақтасқандығына байланысты жеңілдетілді. 2008 жылдың 27 наурызында Солтүстік Бергеннің спорт директоры Джерри Майетта мен психолог-консультант Ральф Марино Берген округінде өткен рейдте 45 адамның қатарында ұсталды. Берген округінің прокурорлары екеуін де букмекерлер, пакеттерді сақтаушылар, есірткі сатушылар мен таратушылардан құралған кең желінің төменгі буынындағы қызметкерлер деп сипаттады. Басқа да қылмыстардың ішінде әйелдердің сөмкелерін ұрлау және адам органымен сауда жасау да болды. 2012 жылдың 11 қыркүйегінде Солтүстік Бергеннің қоғамдық жұмыстар департаментінің бастығы Джеймс Уайли, лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалануға құлықты болды деген айыппен екінші дәрежелі қылмысқа кінәлі деп танылды. Уайли қала ресурстарын саяси науқандарға жұмсағаны үшін сотталды. 2015 жылдың қарашасында екі DPW басшысы саяси науқандарда жұмыс істеу үшін департамент қызметкерлерін жұмылдырғаны және басқа да лауазымды тұлғалардың тапсырмаларын орындағаны үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды. 2013 жылы Нью-Джерси штатының бақылаушысының кеңсесі жариялаған есепте, 1988 және 1990 жылдар аралығында қала әкімдігінде адвокат жұмысқа алынғаны, бірақ ол жұмыс істемегенімен, жылдық 18 800 доллар жалақы және әлеуметтік жәрдемақы алғаны айтылды. Адвокат қала қызметкері болып жұмыс істеген кезде, әкімге және оның жақтастарына қаржылай көмек көрсетуге қысым көрсетілгенін мәлімдеді. 2006 жылы саяси қолдаушыларымен келіспеушіліктер туындағаннан кейін ол жұмыстан босатылды.
Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер
Солтүстік Берген 8-ші округтік округте орналасқан және Нью-Джерси штатының 33-ші заң шығару округінің құрамына кіреді.
Саясат
2011 жылдың наурызында Солтүстік Бергенде барлығы 30 595 тіркелген сайлаушы болды, олардың 18 816-сы (61,5%) Демократтар партиясына, 2462-сі (8,0%) Республикалық партияға және 9301-і (30,4%) партияға мүше емес деп тіркелген. 16 сайлаушы басқа партияларға тіркелген. 2012 жылғы президенттік сайлауда Демократ Барак Обама 78,1% дауыс алды (15 600 дауыс), ал Республикашыл Митт Ромни 21,1% (4209 дауыс) және басқа кандидаттар 0,8% (164 дауыс) алды. 2008 жылғы президенттік сайлауда Демократ Барак Обама бұл жерде дауыс берудің 69,6%-ын алды (14 791 дауыс), ал Республикашыл Джон Маккейн 28,7% (6100 дауыс) және басқа кандидаттар 0,8% (169 дауыс) алды. Қаланың 34 402 тіркелген сайлаушысының арасында 21 254 бюллетень берілді, сайлауға қатысу деңгейі 61,8% болды. 2004 жылғы президенттік сайлауда Демократ Джон Керри 65,4% дауыс алды (12 783 дауыс), ал Республикашыл Джордж Буш 33,5% (6541 дауыс) және басқа кандидаттар 0,4% (118 дауыс) алды. Қаланың 30 540 тіркелген сайлаушысының арасында 19 540 бюллетень берілді, сайлауға қатысу деңгейі 64,0% болды. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда Демократ Барбара Буоно 60,5% дауыс алды (6802 дауыс), ал Республикашыл Крис Кристи 38,2% (4296 дауыс) және басқа кандидаттар 1,3% (147 дауыс) алды. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда Демократ Джон Корзин 73,9% дауыс алды (9680 дауыс), ал Республикашыл Крис Кристи 22,3% (2922 дауыс), тәуелсіз Крис Даггет 1,5% (200 дауыс) және басқа кандидаттар 1,2% (151 дауыс) алды. Қаланың 28 555 тіркелген сайлаушысының арасында 13 106 бюллетень берілді, сайлауға қатысу деңгейі 45,9% болды.
Қоғамдық қауіпсіздік
Солтүстік Берген полиция күштері 1923 жылы құрылды, бұрын 1907 жылдан бері қалашықты түнде патрульдеуге кіріскен "раундсмендер" деп аталатын қауіпсіздік күштерін алмастырды. Солтүстік Бергеннің өрт сөндіру бөлімі 1999 жылы Гуттенберг, Юнион-Сити, Батыс Нью-Йорк және Уихокен қалаларының өрт сөндіру бөлімдерімен бірігіп, Солтүстік Хадсон аймақтық өрт сөндіру және құтқару қызметін (NHRFR) құрды. NHRFR-дегі 1-ші, 6-шы, 9-шы, 3-ші батальон, 13-ші және 5-ші баспалдақтар Солтүстік Бергенде орналасқан. NHRFR және Солтүстік Берген жедел медициналық жәрдем қызметтері (штаб-пәтері 63-ші көше мен Грантон даңғылында) 2009 жылғы қаңтардағы 1549 рейсінің апатқа ұшырауына жауап берген Хадсон округының көптеген мекемелерінің қатарында болды, сондай-ақ Палисадес медициналық орталығында 57 аман қалған адамға жарақаттарына ем жасалды.
Жолдар мен автомобиль жолдары
2010 жылы қалашықта барлығы 64,74 миль (104 км) жол болды, оның ішінде 50,00 миль (80 км) муниципалитет тарапынан, 7,85 миль (13 км) Хадсон округі тарапынан, 5,49 миль (9 км) Нью-Джерси көлік департаменті тарапынан және 1,40 миль (2 км) Нью-Джерси автожол басқармасы тарапынан күтілді. Солтүстік Берген арқылы бірнеше маңызды жолдар өтеді. 495-жол Линкольн туннелі мен Нью-Джерси автожолы (Interstate 95) арасында, 3-жолмен және АҚШ 1/9-жолымен (қалашықтың батыс жағында солтүстік-оңтүстік бағытта жүретін) тоғысады. 501 округтік жол (Кеннеди бульвары) және 505 округтік жол (Ривер Роуд) қалашықтың шығыс жағынан өтеді.
Қоғамдық көліктер
Солтүстік Бергенде қоғамдық көлік автобус және жеңіл рельстік көліктер арқылы қамтамасыз етіледі. Хадсон-Берген жеңіл рельстік жолы (HBLR) қызметі Тоннель даңғылы стансасында және Юнион-Ситидегі Бергенлайн даңғылы стансасында Уихокен, Хобокен, Джерси-Сити және Байонн қалаларына қатынайды. Автобус қызметі Кеннеди бульвары, Бергенлайн даңғылы және Бульвар Ист бойындағы қарбалас солтүстік-оңтүстік бағыттарында NJ Transit және Хадсон округіндегі жекеменшік долларлық микроавтобустармен, сондай-ақ Берген және Манхэттенге, Нью-Йорк қаласына жүзеге асырылады. Нунгессерс – маңызды бастапқы және ауысу пункті. Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Порт Авторитеті Автобус Терминалында аяқталатын бағыттар: 121, 125, 127, 128, 154, 156, 158, 159, 165, 166, 168, 320. 181 және 188 бағыттары Жоғарғы Манхэттендегі Джордж Вашингтон көпірінің автобус терминалында аяқталады. 22, 23, 83, 84, 85, 86, 88 және 89 бағыттары Журнал Сквер немесе Хобокен терминалында аяқталады. 751 Эджвотер және Хакенсакқа қатынайды. Jitney қалалық автобустары Бергенлайн даңғылы бойында жүріп, Порт Авторитеті Автобус Терминалына, Джордж Вашингтон көпірінің автобус стансасына, Ньюпорт орталығына және басқа да жергілікті бағыттарға қызмет көрсетеді. Округтың долларлық автобустар үшін ең жиі бағыты – Бергенлайн даңғылы, онда кейде бір автобус әр минут сайын жүреді, олардың кейбіреулерін испандық көлік компаниялары басқарады.
БАҚ және мәдениет
Солтүстік Берген Нью-Йорк медиа нарығында орналасқан, және оның көптеген күнделікті газеттерін сатып алуға немесе жеткізуге болады. The Jersey Journal – Джерси-Ситиде шығатын жергілікті күнделікті газет. Жергілікті апталықтардың қатарында тегін екі тілді газет – Hudson Dispatch Weekly (бұрынғы күнделікті Hudson Dispatch газетінің атауымен), North Bergen Reporter (жергілікті апталықтар тобы The Hudson Reporter құрамында) және испан тіліндегі El Especialito газеттері бар. River View Observer – Хадсон Уотерфронт аймағын қамтитын ай сайынғы газет. HudsonCountyView.com, HudsonTV.com және HudPost.com онлайн жаңалықтары Солтүстік Бергендегі жергілікті жаңалықтарды жабады. 2000 жылдардың соңында Солтүстік Берген, Уихокен, Юнион-Сити, Гуттенберг және Батыс Нью-Йорк қалалары бірлесіп "NoHu" деп аталды – бұл Латын Америкасы және басқа елдерден келген көптеген иммигранттардан құралған жергілікті суретшілер мен өнер иелері үшін Солтүстік Хадсонның панасы, себебі Хобокен, Джерси-Сити және Манхэттен сияқты көркемдік орталықтармен салыстырғанда мұндағы тұрғын үй бағасы төмен.
Танымал мәдениетте
Oak Hill, Салли Кирклендтің басты рөлде ойнаған және бұрынғы Гуттенберг мэрі Питер Лавилланың режиссерлік еткен, депрессия мен тәуелділік оларды баспанасыздыққа жеткізген үш бұрынғы артист туралы фильм Юнион Ситидегі PERC баспанасында және Солтүстік Бергендегі синагогта түсірілді. 2008 жылы бұл фильм Санденс, Трибека және Хобокен кинофестивальдарына қатысты. "Сүкір адам" фильмінде боксшы Джеймс Брэддок рөлін Рассел Кроу сомдады, бұл фильм Солтүстік Бергенді Ұлы депрессия кезеңінде бейнелейді. Қалалық саябақтың бірі оның атымен аталады. Солтүстік Берген NBC телеарнасының "Заң мен тәртіп: Арнайы құрбандар бөлімі" сериалының түсірілім базасы болды, полиция бөлімшесіндегі және сот залындағы сахналар NBC-нің Орталық архиві ғимаратында, Батыс жақтағы көшеде орналасқан декорацияда түсірілді. Meat Men – Food Network арнасындағы реалити-шоу, ол Солтүстік Бергенде орналасқан, отбасылық және жекеменшік ет өнімдерін жеткізуші Pat LaFrieda Meat Purveyors компаниясы туралы.