Кіріспе

Нью-Джерси штатының Гадсон округінде орналасқан қала, АҚШ. Бұл Нью-Джерси штатының қаласы.

Батыс Нью-Йорк – АҚШ штаты Нью-Джерсидің Гадсон округінің солтүстік бөлігінде орналасқан қала, Нью-Джерси жартастарының үстінде жатыр. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қала халқы 52 912 адамды құрады. Халық санағы бюросының халық санын бағалау бағдарламасы 2022 жылы қала халқының саны 51 981 адам екенін есептеді.

Тарих

Батыс Нью-Йорк 1898 жылдың 8 шілдесінде Нью-Джерси заң шығарушы органының актісімен қала ретінде құрылды. Бұл үш күн бұрын өткен референдум нәтижесінде Юнион Тауншиптің орнына келді. Батыс Нью-Йорк 20-шы ғасырдың басында тоқыма өнеркәсібінің дамуының арқасында үлкен өсімді бастан өткерді, бұл Солтүстік Гадсонды «Америка Құрама Штаттарының кесте тігу астанасы» етті. Қаланың халқы негізінен итальян-американдықтар мен неміс-американдықтардан тұрды. 1960 жылдары Батыс Нью-Йоркке кубалық эмигранттардың көптеп келуі болды, соның нәтижесінде ол бір кезде Гудзон өзеніндегі Гавана деп аталды; қазір қалада испаноязықты халық басым. Солтүстік Гадсондағы ең биік ғимараттардың қатарына кіретін көп қабатты үйлер Бульвар Шығыс бойында салынды, бұл қаланың халқын арттырып, оны елдегі ең жоғары халық тығыздығы бар аймақтардың біріне айналдырды. 1980 жылдан бері Уихокен терминалының бөлігі болған Гудзон жағалауы өнеркәсіптік аймақтан тұрғын және демалыс аймағына айналдырылды, мысалы, Гудзон өзені жағалауындағы жаяу жолдар салынды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3,44 шаршы километрді (1,33 шаршы миль) құрайды, оның ішінде 0,99 шаршы километр (2,58 шаршы миль) жер және 0,33 шаршы километр (0,86 шаршы миль) су (25,11%). Оның Хадсон жағалауы Американ революциясынан бұрын Bulls Ferry деп белгілі болған. Бергенлайн даңғылы – қаланың басты коммерциялық артериясы, ал кең, екі бағытты 60-шы көше – маңызды көлденең жол және қала әкімдігі орналасқан орын. АҚШ президенттерінің жартысынан астамы қалада олардың есімімен аталған көшелерге ие. Қала Хадсон округіндегі Гуттенберг, Солтүстік Берген, Юнион-Сити және Уихокен муниципалитеттерімен, сондай-ақ Хадсон өзені арқылы Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданымен шектеседі.

Демография

АҚШ Халық санағы бюросының 2012-2016 жылдардағы Америкалық қауымдастық сараптамасының деректеріне сәйкес, штаттың 41 муниципалитетінің ішінде көптеген тұрғындарының негізгі тілі ағылшын тілі емес. Батыс Нью-Йорк тұрғындарының жартысынан астамы үйде испан тілінде сөйлейді. Қала тұрғындарының 83,6 пайызы ағылшын тілін басым тіл ретінде қолданбайды, бұл көрсеткіш штат бойынша екінші орында тұр.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағында қалада 49 708 адам, 18 852 үй шаруашылығы және 11 783 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 49 341,7 адам (19 050,9/км²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы 19 870,5 бірлік бір шаршы мильге (7 672,0/км²) шақтан келді, жалпы саны 20 018. Халықтың нәсілдік құрамы: 62,04% (30 839) ақ нәсілді, 4,60% (2 289) қара немесе афроамерикалық, 1,50% (744) американдық үндістер, 6,01% (2 986) азиялық, 0,05% (24) Тынық мұхиты аралдарынан, 20,19% (10 038) басқа нәсілдер және 5,61% (2 788) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 78,08% (38 812 адам) құрады. Халық санағы бюросының 2006–2010 жылдардағы Америкалық қоғамдық сауалнамасы көрсеткендей (2010 жылғы инфляцияға сәйкес түзетілген шамада) үй шаруашылығының орташа табысы 44 657 доллар (±2 850 доллар қателік шегімен) ал отбасының орташа табысы 42 534 доллар (±3 689 доллар) болды. Ер адамдардың орташа табысы 36 768 доллар (±2 414 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 30 688 доллар (±1 952 доллар) құрады. Адам басына шаққандағы орташа табыс 24 419 доллар (±1 215 доллар) болды. Отбасылардың 15,8% және халықтың 18,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,6% және 65 жастан асқандардың 25,6% кедейлікте өмір сүрді.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 45 768 адам, 16 719 шаруашылық және 11 034 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 17 324,6 адам/км², ал 44 995,1 адам/миль² құрады. 17 360 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы 6 571,3 км² (немесе 17 066,8 миль²) шамасында болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 60,09% ақ нәсілді, 3,55% афроамерикандық, 0,67% американдық индейлер, 2,93% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 25,16% басқа нәсілдерден және 7,57% екі немесе одан көп нәсілдерден. Халықтың 78,74% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 16 719 шаруашылықтың 31,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 41,9%-ы некеде тұрған жұбайлар, 16,9%-ы күйеуінен бөлек тұратын әйелдер, ал 34,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,3%-ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдардан құралған. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,74 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,30 адамды құрады. Батыс Нью-Йорк тұрғындарының 80,1%-ы жалдамалы тұрғын үйлерде тұрады, ал бүкіл ел бойынша бұл көрсеткіш 33,8% құрайды. Кәсіпкерлік аймақта (UEZ) жұмыспен қамту мен инвестицияларды ынталандыруға қоса, сатып алушылар 3,3125% төмендетілген салық мөлшерлемесінен (штат бойынша қолданылатын 6 5/8% мөлшерлемесінің жартысы) пайдалана алады. 1996 жылдың мамыр айында құрылған қаланың кәсіпкерлік аймағы мәртебесі 2027 жылдың мамыр айында тоқтатылады. 1880 жылдарға дейін Батыс Нью-Йорктің негізгі сауда орталығы Пэлисайд даңғылы болған. Онда тұратын Генри Кольмайер атты белгілі азамат атпен жүретін қоғамдық көліктің шуына қарсылық білдірді, нәтижесінде маршрут қазіргі Бергенлайн даңғылы (бұрынғы Льюис көшесі) болып табылатын бір блокқа батысқа қарай көшірілді. Бұл даңғыл Пэлисайд даңғылымен параллель және қаланың негізгі сауда артериясы болып табылады. Қазіргі уақытта штаттың ең ұзын сауда даңғылы саналатын Бергенлайн 300-ден астам бөлшек сауда дүкендері мен мейрамханаларды қамтиды. Ол Батыс Нью-Йорктің солтүстіктен оңтүстікке дейінгі барлық ұзындығынан өтеді, сонымен қатар Юнион-Сити, Гуттенберг және Солтүстік Берген қалаларынан да өтеді, бұл Солтүстік Хадсонның негізгі сауда жолағын құрайды. "Миракел Майл" деп те аталатын Бергенлайннің бөлшек сауда және желілік дүкендерінің ең ірі шоғырлануы Юнион-Ситидегі 32-ші көшенің қиылысынан басталып, Солтүстік Бергендегі 92-ші көшеге дейін солтүстікке қарай жалғасады. Бергенлайн даңғылы жыл сайынғы Естелік күні шеруі, Куба күні шеруі және Доминикан-американдық шеруі сияқты жергілікті шерулерге де пайдаланылады.

Қызықты орындар

Excelsior Engine Co. No. 2 Полк көшесіндегі өрт сөндіру станциясы, 2022 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Спорт

1898 жылы «Бруклин күйеу жігіттері» Батыс Нью-Йорк далалық клубының алаңында екі ойын өткізді. «Нью-Йорк гиганттары» 1898 жылы бір, ал 1899 жылы төрт ойын өткізді. 2011 жылы «Формула-1» Батыс Нью-Йорк және Уихокен қалаларында 5 км (3,2 миль) ұзындықтағы «Америка Гран-приі» деп аталатын көше жарысын өткізу жоспарларын жариялады, ол 2013 жылдың маусым айында басталуы тиіс болған.

Жергілікті билік

1931 жылдан бері Батыс Нью-Йорк Нью-Джерси штатының муниципалдық басқаруының Уолш заңы бойынша басқарылып келеді. Қала штат бойынша комиссиялық басқару формасын қолданатын 30 муниципалитеттен (барлығы 564-тен) бірі. Басқарушы орган бес мүшеден тұратын комиссиядан құралды, оның мүшелері мамыр айындағы муниципалдық сайлауда партиялық емес сайлауда бес жылдық мерзімге сайланады. Әр комиссар бес департаменттің бірін басқаруға тағайындалады. Комиссия өз мүшелерінен біреуін қала әкімі қызметіне тағайындайды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Батыс Нью-Йорк Комиссиясы Кеңесінің құрамына қала әкімі Альбио Сирес, Маркос Арройо, Виктор Баррера, Мариелка Диас және Адам Паркинсон кіреді, олардың барлығының өкілеттік мерзімі 2027 жылдың 15 мамырында аяқталады. 2011 жылдың мамыр айында өткен муниципалдық сайлауда Роке басқаруындағы "Бірге біз жасай аламыз" тізімі бес үміткерден тұратын және қалалық кеңестегі барлық бес орынды жеңіп алып, сол кездегі қала әкімі Сильверио Вега басқаруындағы бұрынғы билік иелерінің тізімін оқсыды. Қалалық кеңестің қайта ұйымдастыру отырысында бес комиссар Рокені Батыс Нью-Йорк қаласының әкімі қызметіне төрт жылға бірауыздан тағайындады. 2015 жылдың ақпан айында Космо Сирилло Рубин Варгастың бос қалған орнын толтыру үшін таңдалды, осылайша Сирилло 27 жасында қала тарихындағы ең жас комиссар атанды.

Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер

Батыс Нью-Йорк 8-ші Конгресс округінде орналасқан және Нью-Джерси штатының 33-ші заңнамалық округінің құрамына кіреді.

Саясат

2011 жылдың наурызында Батыс Нью-Йоркте барлығы 19 438 тіркелген сайлаушы болды, оның ішінде 10 510 (54,1%) демократтар ретінде тіркелген, 2460 (12,7%) республикашылар ретінде тіркелген және 6 456 (33,2%) партиялық емес ретінде тіркелген. 12 сайлаушы басқа партияларға тіркелген. 2012 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 77,5% дауыс алды (9682 дауыс), республикашыл Митт Ромни 21,8% (2725 дауыс) және басқа кандидаттар 0,7% (85 дауыс) алды. Қаланың 21 268 тіркелген сайлаушысының арасында 12 605 бюллетень тасталды (113 бюллетень жарамсыз деп танылды), сайлауға қатысу деңгейі 59,3% құрады. 2008 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 69,6% дауыс алды (9071 дауыс), республикашыл Джон Маккейн 29,0% (3773 дауыс) және басқа кандидаттар 0,6% (78 дауыс) алды. Қаланың 21 023 тіркелген сайлаушысының арасында 13 026 бюллетень тасталды, сайлауға қатысу деңгейі 62,0% құрады. 2004 жылғы президенттік сайлауда демократ Джон Керри 60,8% дауыс алды (7229 дауыс), республикашыл Джордж Буш 36,4% (4329 дауыс) және басқа кандидаттар 0,3% (54 дауыс) алды. Қаланың 18 058 тіркелген сайлаушысының арасында 11 883 бюллетень тасталды, сайлауға қатысу деңгейі 65,8% құрады. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Барбара Буоно 55,9% дауыс алды (3188 дауыс), республикашыл Крис Кристи 42,4% (2416 дауыс) және басқа кандидаттар 1,6% (94 дауыс) алды. Қаланың 22 092 тіркелген сайлаушысының арасында 5978 бюллетень тасталды (280 бюллетень жарамсыз деп танылды), сайлауға қатысу деңгейі 27,1% құрады. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда демократ Джон Корзин 71,2% дауыс алды (5328 дауыс), республикашыл Крис Кристи 25,5% (1907 дауыс), тәуелсіз Крис Даггет 1,3% (97 дауыс) және басқа кандидаттар 0,9% (67 дауыс) алды. Қаланың 19 045 тіркелген сайлаушысының арасында 7481 бюллетень тасталды, сайлауға қатысу деңгейі 39,3% құрады.

Тез жәрдем қызметі

Батыс Нью-Йоркте өз өрт сөндіру бөлімі жоқ, бірақ Солтүстік Гудзон аймақтық өрт сөндіру және құтқару қызметімен қызмет көрсететін бес муниципалитеттің бірі. Батыс Нью-Йорк жедел медициналық жасағы 26 адамнан тұрады (2011 жылдың мамыр айына дейін), олар 62-ші көшедегі жедел медициналық көмек станциясында орналасқан, онда төрт машина бар, әрқайсысына екі адам бекітілген. Жасақтың екінші, үлкен нысаны 66-шы көшеде 2011 жылдың 11 мамырында ашылды. Батыс Нью-Йорк жедел медициналық қызметтері 2009 жылдың қаңтар айында US Airways 1549 рейсінің апатқа ұшырауына жауап берген Хадсон округының көптеген мекемелерінің қатарында болды және олар апаттан құтқарылғандардан алғыс алды.

Жолдар мен автомобиль жолдары

2010 жылы қалада барлығы 39 километр (24,11 миль) жол болды, оның ішінде 35 километрі (21,92 миль) муниципалитет, 4 километрі (2,19 миль) Хадсон округінің күтімінде болды. Батыс Нью-Йоркке тікелей қызмет көрсететін маңызды жолдар – округтік магистральдар ғана. 501 округтік автожолы қаланың батыс шекарасымен Кеннеди бульвары бойымен өтеді. 505 округтік автожолы қаланың шығыс жағында Бульвар Шығыс және Энтони Дефино жолымен қатарласа жатыр. Екі жол да солтүстік-оңтүстік бағытында салынған. Interstate 95 (Нью-Джерсидің ақылы автожолы), АҚШ 1/9 және Нью-Джерси 495 автожолдары – жақын орналасқан муниципалитеттердегі маңызды магистральдар.

Қоғамдық көліктер

NJ Transit автобус қызметі Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Порт Авторитеті Автобус Терминалына 128, 154, 156, 158, 159, 165, 166 және 168 маршруттары арқылы қолжетімді. 181 және 188 маршруттары Джордж Вашингтон көпірінің автобус терминалына қызмет көрсетеді. Джерси-Сити сияқты Нью-Джерсидің басқа да қалаларына 22, 23, 84, 86, 88 және 89 маршруттарымен саяхаттауға болады. Хадсон-Берген жеңіл рельстік көлігінің Бергенлайн даңғылы станциясы Юнион-Ситимен қала шекарасында орналасқан, ал Уихокен Порт Империал станциясы Уихокеннің жағалауында, Першинг жолының басында, NY Waterway паром терминалының жанында орналасқан. Хадсон өзеніндегі тұрақты паром қатынастары күн сайын жүзеге асырылады. Jitney қалалық автобустары Бергенлайн даңғылы бойында жүріп, Порт Авторитеті Автобус Терминалына, Джордж Вашингтон көпірінің автобус станциясына, Ньюпорт орталығына және басқа да жергілікті бағыттарға қызмет көрсетеді. Аудандағы долларлық автобустардың ең жиі жүретін маршруты – Бергенлайн даңғылы, онда автобустар әр минут сайын жүреді. Нью-Джерсидегі жолаушылар рейсі бар ең жақын әуежай – Ньюарк Либерти халықаралық әуежайы, ол Ньюарк және Элизабет қалаларында 22 км қашықтықта орналасқан. Нью-Йорк қаласының ЛаГуардия әуежайы Линкольн туннелі арқылы Куинс аймағында 22 км қашықтықта орналасқан.

БАҚ және мәдениет

Батыс Нью-Йорк Нью-Йорк медиа нарығында орналасқан, және оның көптеген күнделікті газеттерін сатып алуға немесе жеткізуге болады. "The Jersey Journal" – Джерси-Ситиде шығатын жергілікті күнделікті газет. Жергілікті апталықтардың қатарында тегін екі тілді газет "Hudson Dispatch Weekly" (бұрынғы күнделікті газет), "Hudson Reporter" жергілікті апталықтары тобының құрамындағы "The West New York Reporter" және испан тіліндегі "El Especialito" газеттері бар. "River View Observer" – Хадсон округінің жағалау нарығын қамтитын ай сайын жарық көретін газет. 2000-жылдардың соңында Батыс Нью-Йорк, Уихокен, Юнион-Сити және Солтүстік Берген қалалары бірлесіп "NoHu" деп аталды, бұл Латын Америкасы және басқа елдерден келген көптеген иммигранттардан тұратын жергілікті суретшілер мен өнерпаздарға арналған Солтүстік Хадсонның панасы болды, себебі Хобокен, Джерси-Сити және Манхэттен сияқты көркемдік орталықтармен салыстырғанда мұндағы тұрғын үй бағасы төмен болды.