Кіріспе

Американдық теңіз ғалымы Ивор ван Херден – Оңтүстік Африка тумасы американдық ғалым, теңіз ғылымдарындағы еңбегімен және дауылдарды зерттеу саласына қосқан маңызды үлесімен танымал. Ол Луизиана штаты университетінің (LSU) Дауылдар орталығының директорының орынбасары болды; алайда, оның LSU-дегі қызметі 2010 жылы аяқталды, ол университеттің «Катрина» дауылын басқаруын сынағаннан кейін қызметтен босатылды.

Өмірбаян

Ван Херден Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында дүниеге келген. Ол Луизиана мемлекеттік университетінде теңіз ғылымдары саласы бойынша докторлық дәрежесін алып, кейіннен ЛГУ-да дауылдарды модельдеу бағдарламасын құрды. Соңғы он жыл бойы ол Луизиана жағалауына үлкен дауылдың әсеріне қатысты ең табанды ескертулер жасағандардың бірі болды. Ол 2004 жылдың шілдесінде «Пэм» дауылға қарсы жаттығуға қатысып, өз ұсыныстары ескерілмегенін, бұл «Катрина» дауыл апатын ушықтырғанын айтты. Ван Хирден АҚШ Армиясының Инженерлік корпусын (USACE) сынауымен де белгілі. Ол 2005 жылы Нью-Орлеандағы бөгеттердің бұзылуына олардың дұрыс емес жобалануы мен орындалуы себеп болғанын санайды. Бұл мәселе LSU оған бұқаралық ақпарат құралдарымен байланысты қызметтен бас тартуды бұйырғаннан кейін одан әрі күшейді, соның салдарынан оның «Шторм» кітабы университетке бөлінетін федералдық грант қаражатына қауіп төндіруі мүмкін деген алаңдаушылық туды.

LSU-дан шығарылуы және содан кейінгі сот ісі

2009 жылдың 9 сәуірінде ЛСУ Ван Хирденнің лауазымын қысқарту туралы шешімін жазғы семестр аяқталысымен бірге жариялады. Ван Хирден университет бұл әрекеттің себебін түсіндірмегенін мәлімдеді. Гарри Ширердің Le Show радио бағдарламасындағы сұхбатында Ван Хирден жұмыстан босатылғанын жаңалықтардан білгенін, ал оған жеке хабарланбағанын айтты. Бұл күтпеген тоқтату академиялық бостандыққа қатысты маңызды алаңдаушылықтарды тудырып, ЛСУ-дегі профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттердің наразылығын оятты. Бұл шешім Ван Хирденнің «Катрина» даулынан кейін АҚШ Армиясының Инженерлер корпусын жария түрде сынауымен байланысты болуы мүмкін деп болжалды, бұл ЛСУ-дың қаржыландыруын қауіпке тікелей ұшыратуы мүмкін еді. Ван Хирденге тағылған сын-есімдердің бірі зейнеткер корпус қызметкерінен келді, ол геолог Ван Хирденнің «инженерлік қызметтер» ұсынғанын немесе өзін «кәсіби инженерлік лицензиясы жоқ инженер ретінде» таныстырғанын мәлімдеді. Бұл ЛСУ үшін әлеуетті заңдық жауапкершілік тудыруы мүмкін еді. Алайда, Ван Хирден Луизиана баспасөзінде күшті қолдау тапты, LSU әкімшілігін сынаған мақалалар «New Orleans Times Picayune» сияқты ірі газеттерде жарияланды. Джеймс А. Кобб, Ю., ЛСУ-дың бәсекелесі – Тулан университетінің құқық мектебінің адвокаты және доценті, редакцияға жолданған хатында былай деді: Академиялық бостандық пен интеллектуалдық тұрқы ЛСУ-да көп жылдар бойы бір-бірімен сөйлеспеген екі алыс туысқан сияқты. «Жетекші университет» пе? Өтінемін. «New York Times» газетіне берген сұхбатында Ван Хирден өзінің «баяу» жұмыстан босатылуының стратегиялық түрде Миссисипи өзенінің шығанақ каналы (MR GO) бойынша АҚШ Армиясының Инженерлер корпусына қарсы миллиардтаған долларлық сот процесі ашылған кезде орын алғанын күдіктенді, онда оның куәлік беруі күтілген. 2010 жылдың 10 ақпанында Ван Хирден ЛСУ-ға қарсы заңсыз жұмыстан босату туралы сотқа шағым түсіріп, университет шенеуніктерінің кек қайтару ниетімен әрекет еткенін мәлімдеді. Луизиана губернаторының кеңсесі мен ЛСУ шенеуніктері арасындағы электрондық хаттар жарияланғаннан кейін сот процесі келісіммен аяқталды, бұл Ван Хирденнің Армия инженерлер корпусын сынағаннан кейін оны үнсіздендіруді жоспарлағанын көрсетті. Электрондық хаттар «Катринадан» үш апта өткен соң алмастырылды және Ван Хирденнің «Катрина» кезінде Нью-Орлеан аймағындағы су тасқынының көп бөлігі үшін Армия инженерлер корпусын кінәлі деп айыптауына жауап ретінде жіберілді. Келісім сомасы 435 000 долларды құрады, ал университеттің сот шығындары тағы бір жарты миллион долларға жуық болды.

Дәйексөздер

Мені ең көп мазалайтыны - қажетсіз жерде қайтыс болған сонша адам. "Ол FEMA шенеуніктері мені тыңдамады. Біз ақпарат ұсынғанда, Инженерлер корпусының қызметкерлері бөлмеде күлді". Шатырлар дайындау керек деген ұсыныс жасалғанда, "Олар маған: 'Америкалықтар шатырда тұрмайды' деді, сонымен аяқталды". "Біз ұлт ретінде 'Қайта құру!' ұранын қабылдайық. Саясат, жеке бастың мақтанышы, өкіметтік шекаралар мен пайда табу жоспарларын енді жинастыру уақыты келді. Біз мұны Катрина трагедиясында қаза болған 1300-ден астам американдыққа борыштымыз. Біз оны олардың жақындарына және барлық болашақ ұрпақтарға тиістіміз. Қазір немесе ешқашан."