Ратхул – тұрғын үй ауданы, Солтүстік Ирландиядағы Ньютаунаббиде орналасқан. 1950-жылдары Белфаст қаласының бұрынғы үйлерінен көшірілгендер үшін салынған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ньютонббидегі тұрғын үй ауданы, Солтүстік Ирландия.
Housing estate in Newtownabbey, Northern Ireland
Раткүл (ga Ráth Cúile «сақина төбесінің бұрышы/қиығы немесе Кул бекінісі») – Солтүстік Ирландияның Антрим графтығындағы Ньютонббидегі тұрғын үй ауданы. Ол 1950-ші жылдары Белфаст қаласындағы ескі үйлердің бұзылуынан қоныс аударған көптеген адамды орналастыру үшін салынған. Раткүл кеңірек Антрим және Ньютонбби муниципалитетінің құрамында. Оның шамамен шекараларын солтүстікте О’Нилл жолы, шығыста Доаг жолы, оңтүстікте Шор жолы және батыста Черч Роуд және Мервилл Гарден Виллидж белгілейді.
Rathcoole (from ga Ráth Cúile 'corner/nook of the ringfort or Fort of Coole') is a housing estate in Newtownabbey, County Antrim, Northern Ireland. It was built in the 1950s to house many of those displaced by the demolition of inner city housing in Belfast city. Rathcoole is within the wider Antrim and Newtownabbey Borough. Its approximate borders are provided by O'Neill Road on the north, Doagh Road on the east, Shore Road on the south and Church Road and Merville Garden Village on the west.
Қоғамның тарихы мен орны
1940-1950 жылдары Солтүстік Ирландияда, оның ішінде Крейгавон және Раткул қалаларында бірқатар жаңа, кең ауқымды тұрғын үй жобалары жоспарланды. Бұл жоспарлар Ұлыбританияның бірнеше үкіметтері мен Стормонттағы жергілікті парламенттің Солтүстік Ирландиядағы діни шиеленісті азайту үшін кең ауқымды әлеуметтік инженерия қолдану әрекеттерімен негіделді. Басқа да осындай аймақтар сияқты, Раткулдың жобасына кинотеатр, жастар орталығы, сауда орталығы және мектептер сияқты өздігінен қамтамасыз ететін нысандар кірді. Бұл жоспарланған нысандарға қарамастан, олар 10 000-нан астам халқы бар, қарқынды өсіп келе жатқан тұрғындар санына жеткіліксіз болды. Кинотеатр жабылды, ал такси қызметі ғимараттың батыс жағын иеленді; ақырында ғимарат бұзылып, оның орнында жаңа "бар" салынды; такси қызметі Даймондқа көшті. Жақын маңда Рашпарк, Ратферн және Баунмор сияқты басқа да тұрғын үйлер салынды, олардың барлығы Солтүстік Ирландия Тұрғын Үй Қорымен салынды, ол Солтүстік Ирландия Тұрғын Үй Басқармасының алдындағы ұйым болды. Ауданның басқа да иеліктеріне Мервилл Гарден Виллидж және Фернаг кірді, олар жекеменшік "Ulster Garden Villages Limited" компаниясымен дамытылды. 1958 жылдың 1 сәуірінен бастап Раткул және жоғарыда аталған иеліктер Ньютонбэбинің ажырамас бөлігіне айналды, бұл Ирландия тарихында парламенттің Вестминстердегі заңымен құрылған алғашқы қала болды. 1977 жылы Ньютонбэбиге "қала" мәртебесі берілді. Қоғамның ерекшелігі – оның протестант шіркеулері. Алғашқы жобада жергілікті кеңес ережесі иелік шегінде алкоголь сатуға тыйым салды. Алғашқы онжылдықтарда аймақтағы сауданың көп бөлігі автобус және қоғамдық такси қызметтері арқылы оңай қол жеткізілетін жақын маңдағы Белфастқа тиесілі болды. 1970 жылдардың соңынан бастап жергілікті сауда мүмкіндіктері Abbeycentre төңірегінде, көбінесе бұрынғы жасыл алаңда дамыды, ол көптеген спутниктік сауда орталықтарымен, соның ішінде ірі құрылыс материалдары дүкендерімен және Ұлыбританияның көптеген ірі сауда желілерімен қарқынды өсті.
In the 1940s and 1950s, a number of new large scale housing schemes were planned for Northern Ireland including Craigavon and Rathcoole. These plans were informed by attempts by successive UK governments and the local parliament at Stormont to use large scale social engineering to reduce underlying sectarian tensions in Northern Ireland. In common with other such areas, Rathcoole's design included self contained facilities such as a cinema, youth centre, a shopping centre and schools. In spite of these planned facilities, they were insufficient for a population that grew rapidly to over 10000. The cinema was shut down and a taxi service took over the west wing of the building; the building was eventually demolished and a new 'bar' was built on its grounds; the taxi service moved to the Diamond. Other housing developments were built nearby: Rushpark, Rathfern and Bawnmore, all three constructed by the Northern Ireland Housing Trust, forerunner of the Northern Ireland Housing Executive. Other estates in the district included Merville Garden Village and Fernagh, which were developed privately by Ulster Garden Villages Limited. Since 1 April 1958, Rathcoole and the above estates have been an integral part of Newtownabbey, the first town in Ireland's history to be constituted by an Act of Parliament at Westminster. By 1977, Newtownabbey was given 'borough' status. A prominent feature of the community is its Protestant churches. In the original design, a local council bye law prohibited premises selling alcohol within the bounds of the estate. In the early decades, most of the commerce in the area was dominated by nearby Belfast, easily accessible by bus and public taxi services. Since the late 1970s, local shopping opportunities have been developed on what was a largely green field site centred around the Abbeycentre which has grown rapidly with the addition of many satellite trading centres including large DIY stores and most of the major UK high street retailers.
Азаматтық тәртіпсіздіктер
1960 жылдардың соңында Солтүстік Ирландияда "Тартуыстар" деп аталатын азаматтық наразылықтар, қауымдық антагонизм азайғаннан кейін діни қақтығысқа әкелді. Тартуыстардың басында кейінірек этникалық тазалау деп аталған құбылыс байқалды. Солтүстік Ирландиядағы көптеген жағдайларда бұл тікелей агрессия емес, көбінесе жасырын қорқыту арқылы жүзеге асырылды. Раткул Белфасттан ығысқан көптеген протестанттардың жаңа үйі болды. 1969-1973 жылдары Солтүстік Ирландияның жұмысшы табының қалалық аудандарының көшелерінде қолмен немесе барлық қолда бар көлік құралдарымен жиһаздарын көшіріп әкеліп жатқан адамдарды көру жиі кездесетін жағдай еді. Осы кезеңде Солтүстік Ирландия Тұрғын үй басқармасы құрылды, себебі жергілікті кеңестер мемлекеттік тұрғын үйді бөлу арқылы өздеріне жақын адамдарды жақсы жағдайға қоюда деген айыптаулар көбейді. Қоғамдық күзет топтары осы халық алмасудың қақпашылары рөлін атқарды. 1970 жылдардың басында Раткул қорғаныс қауымдастығы (RDA) полицияны қысқа мерзімге аумақтан шығарды, бұл Солтүстік Ирландиядағы кең таралған құбылыстың көрінісі болды. Ресурстар жетіспеушіліктен жергілікті билік көп нәрсе істей алмады, тек басып кіргендерді ресми тұрғын ретінде қабылдап, тұрғын үйді қайта бөлуге тырысты. 1972 жылдың ортасында Раткулда шамамен 200-250 отбасы осылай орналасқаны болжалды. Көптеген католик отбасылары Раткулден Белфастағы ирландиялық республикалық Твинбрукке көшірілді, ал олардың орнына басқа аймақтардан ығысқан протестант отбасылары келді. Бұл ауданда қақтығыс кезінде бірнеше діни қақтығыстар мен зорлық-зомбылық қылмыстары орын алды. Осы шақта көптеген наразы жастар лоялисттік Тартан Бандасымен байланысты болды, ал олардың тобы "Раткул KAI" деп аталды, KAI әріптері "Kill All Irish" (Барлық ирландты өлтір) деген сөздердің бас әріптері екені айтылды. Кейінгі жылдары Солтүстік Ирландиядағы қауымдық шиеленістер күшейген кезде қауіпсіздік күштерімен ұсақ-күшік тәртіпсіздіктер болды, бірақ бұл Белфаст пен Дерридегідей емес еді, және аудан ұзақ уақыт бойы тыныш өмір сүрді. 2010 жылдың қазан айында Ольстер еріктілері күштеріне байланысты ауданда үлкен тәртіпсіздіктер болды, нәтижесінде Translink бірқатар автобустары ұрланып, өртелгеннен кейін қызметін уақытша тоқтатты. Полиция сондай-ақ, тәртіпсіздік ошағында УФФ-тың қарулы адамы көрінгенін мәлімдеді. Тәртіпсіздіктерге Раткулдағы полицияның шабуылдары себеп болды деп саналды.
Towards the end of the 1960s, civil unrest in Northern Ireland known as the Troubles brought about sectarian conflict after a period of reducing community antagonism. A feature of the early Troubles was a form of what in later conflicts would be classed as ethnic cleansing. With some exceptions in Northern Ireland this was carried out largely on the basis of implied threats rather than outright aggression. Rathcoole became a new home to many Protestants displaced from Belfast. From 1969 73 a common sight on the streets of urban working class areas of Northern Ireland was parties of people moving furniture either by hand or any vehicle they could borrow. At this time that the Northern Ireland Housing Executive came into being in response to accusations that councils responsible for allocating public housing were using allocation as a means of favouring their own. Community vigilante groups acted as gatekeepers to such population exchanges in public housing areas. In the early 1970s police were briefly excluded from the area by the Rathcoole Defence Association (RDA), a move that reflected a wider pattern in Northern Ireland. Resource starved authorities could do little but stand by and re allocate housing on the basis of squatters becoming accepted as sitting tenants. In Rathcoole this was estimated at between 200 and 250 families in mid 1972. Many Catholic families were forced out of Rathcoole to the Irish republican Twinbrook estate in Belfast to be replaced by similarly displaced Protestant families from other areas. The estate was the scene of several sectarian murders and other violent crimes during the conflict. At around this time many young disaffected young men became associated with the loyalist Tartan Gang in the estate named The Rathcoole KAI, the initials reportedly standing for Kill All Irish. In subsequent years at times of wider community stress in Northern Ireland sporadic rioting with security forces has occasionally occurred within the estate but not to the extent witnessed in urban areas of Belfast and Derry and the community has enjoyed long periods of calm. In October 2010 there was serious rioting in the area linked to the Ulster Volunteer Force and resulted in Translink suspending their services in the area for a period of time after some of their buses were hijacked and set on fire. Police also claimed a gunman from the UVF was sighted at the scene of the rioting. The unrest was believed to be a reaction to police raids in Rathcoole.
Қалпына келтіру және қалпына келтіру
Diamond сауда орталығы 1960-1970 жылдары инвестициялардың жетіспеушілігінен және айналасының күрт нашарлауынан зардап шекті, сондықтан оған толыққанды жөндеу және қайта құру қажет болды. Бұл қайта құрудың бір бөлігі 1970 жылдардың соңында үлкен жаңа филиал кітапханасының салынуына әкелді. Ал осы уақытта Раткул орта мектебіне жақын орналасқан тағы бір сауда аймағы құлдыраған деп жарияланып, бұзылды. Ауқымды өртен кейін және ұзақ уақыт бойы пайдаланылмағаннан соң, қайта жаңартылған Альфа кинотеатры лоялист мүшелеріне арналған, жұмыс істейтін ерлер клубы – "Ист Вэй" әлеуметтік клубына айналды.
The Diamond shopping centre suffered from a lack of investment and substantial decline in its environment throughout the 1960s and 1970s and was in need of extensive renovation and reconstruction. Part of this reconstruction led to the building of a large new branch library in the late 1970s. Meanwhile, the estate's other shopping area near Rathcoole Secondary School was declared derelict and demolished. Following an extensive fire and a period of dereliction, the reconstructed Alpha Cinema became the East Way Social Club, a loyalist members only working men's club.
Білім
Жылдар бойына аймақта бірнеше мектептер қызмет етті. Бастауыш білім беру саласына мемлекеттік бақылаудағы Раткул бастауыш, Эбботтс Крос бастауыш және жақын орналасқан Уайтхаус бастауыш мектептері кірді. Католиктерге арналған білім беруді Stella Maris бастауыш мектебі қамтамасыз етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі туу көрсеткіші жоғары болған ұрпақ есейген сайын, аймақтағы мектептердің оқушы саны күрт төмендеді. 1980 және 1990 жылдары Stella Maris бастауыш және орта мектептері, сондай-ақ Раткул орта мектебі (мемлекеттік бақылауда) жабылды. Stella Maris орнында қазір Abbeycentre сауда аймағының бір бөлігі ретінде сауда орталығы құрылған. Аймақтағы тұрғын үйлердің түрлерін көбейту мақсатында Раткул орта мектебінің жері жеке меншікке беріліп, тұрғын үйлер салынды. Қазіргі таңдағы мемлекеттік бақылаудағы білім беру секторы – аймақтағы жалғыз білім беру мекемесі. Үш бастауыш мектеп әлі де жақсы жұмыс істеп келеді, ал орта білім беру бұрынғы Хоупфилд орнында шоғырландырылды. Бұл орын Ньютонбэби қауымдық орта мектебі ретінде қайта жаңартылып, кеңейтілді. 2017 жылы Монкстаун қауымдық мектебімен бірігіп, Монкстаун орнында Абби қауымдық колледжі құрылды. Грамматикалық мектепте оқуға ниетті балалар Белфаст орта мектебі, Белфаст корольдік академиясы, Бэлликлэр орта мектебі және Каррикфергус грамматикалық мектебі сияқты білім беру орталықтарына баруы керек.
Over the years the estate has been served by quite a number of schools within its boundaries. The primary sector included the state controlled Rathcoole Primary, Abbot's Cross Primary and nearby Whitehouse Primary schools. The Catholic Maintained sector was served by Stella Maris Primary school. As the post–World War II baby boom generation grew older, school populations declined rapidly in the area, and in the 1980s and 1990s, Stella Maris Primary and Secondary Schools and Rathcoole Secondary School (state controlled) were closed. The Stella Maris site has now been redeveloped as a retail park as part of the larger Abbeycentre trading area. In an attempt to increase the mixture of housing tenure types in the estate the Rathcoole Secondary site has now been redeveloped into privately owned housing. State controlled sector education is now the only form of education facility in the estate with the three primary schools still going strong whilst secondary education was concentrated on the old Hopefield site, remodelled and extended as Newtownabbey Community High School until it closed in 2017 as part of a merger with Monkstown Community School to form Abbey Community College at the Monkstown site. Children requiring grammar school education need to travel further to facilities such as Belfast High School, Belfast Royal Academy, Ballyclare High School and Carrickfergus Grammar School
Саясат
Бұл аймақтағы басым саяси дәстүр – Юнионизм, ал Демократиялық Юнионисттік партия мен Ольстер Юнионисттік партиясы кезекті сайлауларда үнемі күшті көрсетіп келеді. Басты Юнионистермен қатар, аймақтың жергілікті биліктің барлық деңгейінде көптеген тәуелсіз Юнионистер мен Лоялистер өкілдік етті. Ұлы жұма келісімінен кейін, Прогрессивті Юнионисттік партия (ПУП) және Ольстер Демократиялық партиясы (УДП) сияқты Лоялисттік жартылай әскери топтарымен байланысты партиялар аймақта біршама табысқа жетті, ПУП-тің солшыл, жұмысшы табына бағытталған талдауы, көбінесе жұмысшы табынан тұратын аймақ халқына ұнады. Лоялизммен қатар, бұл иелікте ұзаққа созған Еңбек дәстүрі де болды. 1973 жылдан 2001 жылға дейін аймақ әрбір жергілікті билік сайлауында кем дегенде бір Еңбек кеңесшісін сайлады. Бұл партияға Ұлыбританияның Еңбек партиясы мүшелік беруден бас тартты, оның орнына Солтүстік Ирландиядағы Социал-демократиялық Еңбек партиясын (СДЛП) қолдады. 1990 жылдары Солтүстік Ирландиядағы саяси ахуалдың өзгеруіне үмітпен және Ұлы жұма келісіміне қол қойылғаннан кейін, иелікте де өзгерістер байқалды. Ұлыбританияның Жаңа Еңбек үкіметінен алынған инвестициялардың есебінен Солтүстік Ирландияның Тұрғын үй басқармасы аймақтағы тұрғын үй қорының бір бөлігін, соның ішінде асығыс салынған «банан пәтерлерін» (мазонет стиліндегі тұрғын үйлер) бұзды. Бұл пәтерлер Глазгоның танымал үйлерінде жиі кездесетін, тығыздығы жоғары тұрумен байланысты құрылымдық және әлеуметтік проблемаларға ұшырады. Олар сондай-ақ ескірген тұрғын үйлердің бір бөлігін жөндеп, газбен жылыту сияқты қазіргі кезде әдеттегідей саналатын жабдықтармен қамтамасыз етті. Diamond сауда алаңы кеңінен қайта жаңартылып, көбірек ашық кеңістік құрылды. Жаңа футбол алаңдары мен ауыстыру бөлмелері салынды және оларды Принцесса Анна ашты. Бұл аймақтағы бұрынғы UDA бригада командирлерінің қатарында Джо Инглиш және Джон «Гругг» Грег болды.
The dominant political tradition in the area is Unionism with strong showing in successive elections by the Democratic Unionist Party and the Ulster Unionist Party. Alongside mainstream Unionists many independent Unionist and Loyalist politicians have represented the area at all levels of local government. In the aftermath of the Good Friday Agreement parties associated with Loyalist paramilitary groupings such as the Progressive Unionist Party (PUP) and the Ulster Democratic Party (UDP) enjoyed some success in the area with the PUP's more left wing working class analysis appealing to the area's largely working class population. Alongside loyalism, the estate also had a long Labour tradition. Between 1973 and 2001, the area returned at least one Labour councillor in every local government election. This party was refused affiliation by the British Labour Party, which instead maintained its endorsement of the Social Democratic Labour Party (SDLP) in Northern Ireland. During the 1990s, with hopes for change in the political climate in Northern Ireland and the signing of the Good Friday Agreement, change was also apparent in the estate. Funded by investment from the New Labour UK government, the Northern Ireland Housing Executive demolished some of its housing stock in the area including the hastily built 'banana flats' (maisonette style housing) which was afflicted with many of the sort of structural and social problems associated with high density community living commonplace in Glasgow's infamous tenements. They also renovated some of its out of date housing, providing items now taken for granted such as gas heating. The Diamond shopping area was extensively remodelled, creating more open space. New football pitches and changing areas were provided, and opened by The Princess Anne. Past UDA brigadiers in the area have included Joe English and John "Grugg" Gregg.
Спорт
Солтүстік әуесқойлық футбол лигасының «Ратферн Рейнджерс» командасы өз үй ойындарын Раткулдегі Ардмиллан көшесіндегі «Даймонд» стадионында өткізеді. «Баллимена және провинциялық лигасының» «Раткул» футбол клубы да осы алаңда ойнайды, онда екі футбол алаңы бар. «1st Newtownabbey Linfield Supporters Club» клубы IFA Премьер-лигасының жанкүйерлері үшін сол аумақта орналасқан. «Valley Leisure Centre» ойын-сауық орталығы 1977 жылы, ал 1991 жылы жасанды жамылғысы ашылды.
Rathfern Rangers of the Northern Amateur Football League play their home games at the Diamond on Ardmillan Drive in Rathcoole. Rathcoole F. C. of the Ballymena & Provincial League also play at the ground, which features two pitches. The 1st Newtownabbey Linfield Supporters Club is also based on the estate for fans of the IFA Premiership club. The Valley Leisure Centre was opened in 1977, followed by an astroturf in 1991.