Кіріспе
Итальяндық-американдықтар – толық немесе ішінара итальяндық тегі бар американдықтар. Итальяндық-американдық зерттеулер қауымдастығының мәліметтері бойынша, қазіргі халық саны шамамен 18 миллионға жетеді, бұл 2010 жылы 16 миллионнан артық, және АҚШ халқының шамамен 5,4% құрайды. Итальяндық-американдықтардың ең көп шоғырланған жерлері – қалалық Солтүстік-Шығыс және өнеркәсіптік Орта Батыс аймақтарындағы ірі қалалар, сондай-ақ көптеген басқа да ірі АҚШ қалаларындағы қауымдастықтар. 1880 жылдан 1914 жылға дейінгі кезеңдегі ең үлкен көші-қон толқыны АҚШ-қа 4 миллионнан астам итальяндық әкелді. Бұл үлкен көші-қон кезеңі 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда күрт тоқтатылды және (1922 жылдан басқа) толыққанды жаңартылмады. Жаңа квоталық көші-қон шектеулеріне қарамастан, мыңдаған итальяндықтар елге көшіп келді.
Italians and their descendants in America
Italian Americans are Americans who have full or partial Italian ancestry. According to the Italian American Studies Association, the current population is about 18 million, an increase from 16 million in 2010, corresponding to about 5.4% of the total population of the United States. The largest concentrations of Italian Americans are in the urban Northeast and industrial Midwestern metropolitan areas, with significant communities also residing in many other major U. S. metropolitan areas. Continuing from 1880 to 1914, the greatest surge of immigration brought more than 4 million Italians to the United States. This period of large scale immigration ended abruptly with the onset of World War I in 1914 and, except for one year (1922), never fully resumed. Thousands of Italians immigrated despite new quota based immigration restrictions.
Ашық ғасыр
Италиялық теңізшілер мен зерттеушілер еуропалықтардың Американы зерттеу және отарлауында маңызды рөл атқарды. Америка атауы итальяндық зерттеуші Америго Веспуччиден келген. Генуялық итальян Христофор Колумб Испанияның демеуімен төрт саяхат жасады. Италиялық Джон Кэбот Англияның Генри VII-і үшін Солтүстік Американың шығыс жағалауын зерттеді. 1524 жылы флоренциялық зерттеуші Джованни да Вераццано қазіргі АҚШ-тың Атлантикалық жағалауын картаға түсірген алғашқы еуропалық болды. Испания және Франция қызметіндегі итальяндық теңізшілер мен зерттеушілер де маңызды рөл атқарды. 1539 жылы Марко да Ницца кейіннен Аризона және Нью-Мексико болған аймақты зерттеді. Анри де Тонти Ұлы көлдер аймағын зерттеді және Нью-Орлеан қаласын құруға бірге қатысты. Италиялық миссионерлер, оның ішінде Алессандро Джеральдини, Франсуа Жозеф Брессани және Еусебио Кино Калифорнияда католик миссияларын құруға үлес қосты. Кино оңтүстік-батыс және Калифорнияны зерттеді және картаға түсірді.
1776 1880 жыл
Бұл кезеңде Италиядан келгендердің саны аз болды. Бірі ауыл шаруашылығы, шыны, жібек және шарап жасау ісінде білікті болса, енді бірі саудагерлік немесе музыканттық өнерде шеберлік танытты. 1773–1785 жылдары дәрігер және бостандық жақтасы Филиппо Маццеи Вирджинияда тұрып, Томас Джефферсонның сенімді серігіне айналды. Франческо Виго шекарадағы Солтүстік-Батыс аймағындағы Революцияның ірі қаржы демеушісі болды. Кейіннен ол Индианадағы Винсенс университетінің негізін қалады. Пауль Бусти (Паоло Бусти) 1799–1824 жылдары Голландия жер компаниясының жұмысын басқарды. Бустидің Нью-Йорк және Пенсильваниядағы жерлерінің жалпы ауданы оның туған Ломбардияның қазіргі аумағымен шамалас болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген саяси қашқын келді, олардың ішінде ең танымалдары: Джузеппе Авеццана, Алессандро Гавацци, Сильвио Пеллико, Федерико Конфалониери және Элеутерио Феличе Форести. Карло Беллини 1779–1803 жылдары Уильям және Мэри колледжінде заманауи тілдердің алғашқы профессоры болды. 1801 жылы Филипп Траетта (Филиппо Траетта) Бостонда елдің алғашқы музыка консерваториясын ашты, онда ғасырдың бірінші жартысында органшы Чарльз Нольчини және дирижер Луи Остинелли де белсенді қызмет етті. 1805 жылы Томас Джефферсон Сицилиядан музыканттар тобын шақырып, әскери оркестр құрды, ол кейін АҚШ Теңіз әскерінің оркестрінің ядросына айналды. Музыканттардың арасында жас Венерандо Пулицци де болды. 1833 жылы Нью-Йоркте Моцарттың бұрынғы либреттошысы Лоренцо Да Понтенің күш-жігерімен елдегі алғашқы опера театры ашылды, ол 1825 жылы Колумбия колледжінде итальян тілінің алғашқы профессоры болды. Иезуит және францискан миссионерлері Американың көптеген аймақтарында белсенді жұмыс істеді. Италиялық иезуиттер батыста көптеген миссионерлік бекеттер, мектептер және екі колледж құрды. Джованни Нобили 1851 жылы Санта-Клара колледжін (қазіргі Санта-Клара университеті) негіздеді. Сент-Игнатиус академиясын (қазіргі Сан-Франциско университеті) 1855 жылы Энтони Мараски құрды. Италиялық иезуиттер Калифорнияда кейіннен гүлденген шарап жасау өнеркәсібінің негізін салды. Шығыс аймағында итальяндық францискандықтар ауруханалар, жетімдер үйлері, мектептер және 1858 жылы Панфило да Мальяно құрған Сент-Бонавентура колледжін (қазіргі Сент-Бонавентура университеті) құрды. Лас-Вегас колледжі (қазіргі Реджис университеті) 1877 жылы Нью-Мексико штатының Лас-Вегасында, қуғынға ұшыраған итальяндық иезуиттер тобымен құрылды. Джузеппе Каталдо иезуиті 1887 жылы Вашингтон штатының Спокан қаласында Гонзага колледжін (қазіргі Гонзага университеті) құрды. 1886 жылы итальяндық иммигрант раввин Сабато Морайс Нью-Йорктегі Американың еврей теологиялық семинариясының алғашқы президенті болды. Винченцо Ботта 1856–1894 жылдары Нью-Йорк университетінде итальян тілінің көрнекті профессоры болды, ал Гаэтано Ланза 40 жылдан астам уақыт бойы Массачусетс технология институтында механикалық инженерия профессоры болды. 1849 жылы Франческо де Касале Нью-Йоркте L'Eco d'Italia итальяндық-американдық газетін шығара бастады, ол осы бағыттағы алғашқы газет болды.
Азаматтық соғыс
Шамамен 7000 итальяндық америкалық АҚШ Азамат соғысында қызмет етті. Итальяндық америкалықтардың көпшілігі, демографиялық және идеологиялық себептерге байланысты, Одақ армиясында қызмет етті (генералдар Эдвард Ферреро мен Фрэнсис Б. Спинола олардың арасында болды). Оңтүстік штаттарынан шыққан итальяндық текті америкалықтардың бір бөлігі Конфедерация армиясында соғысты, мысалы генерал Уильям Б. Талияферро (ағылшын-американдық және англо-итальяндық тегінен) және П. Г. Т. Борегард. Гарибальди гвардиясы Италиядан және басқа еуропалық елдерден еріктілерді Одақ армиясына 39-шы Нью-Йорк жаяу әскерін құру үшін тартты. Соғыс кезінде алты итальяндық америкалыққа Құрмет медалі табысталды, олардың арасында кейін Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының (1879-1904) алғашқы директоры болған полковник Луиджи Пальма ди Чеснола да болды.
Ұлы итальян диаспорасы (18801914)
1880 жылдан 1914 жылға дейін 13 миллион итальяндық Италиядан көшіп кетті, осылайша Италияны жазбадағы әлем тарихындағы ең ірі ерікті эмиграцияның орталығына айналдырды. Бұл жаппай көші-қон кезеңінде 4 миллион итальяндық АҚШ-қа келді, олардың 3 миллионы 1900 және 1914 жылдар аралығында келді. Олардың көп бөлігі Италияның оңтүстігінен: Абруццо, Кампания, Апулия, Базиликата және Калабрия провинцияларынан, сондай-ақ Сицилия аралынан келді. Көбінесе олар бірнеше жыл қалғаннан кейін табыстарын алып үйлеріне оралуды жоспарлады. Тарихшы Томас Дж. Архидеконның мәліметінше, 1899 және 1924 жылдар аралығында АҚШ-қа кірген итальяндықтардың 46 пайызы өз үйлеріне қайтып келді.
Padrone жүйесі
Кәсіптік дағдылары жоқ иммигранттар аз төленетін жұмыстарда еңбек етті. Көпшілігі өздері жұмыс іздеудің орнына, итальяндық делдалдар (падроны) жүйесін пайдаланды, олар жұмыс іздеп, жалақысын, көлік және тұру жағдайын ақы алғандықтан бақылап отырды. Тарихшы Альфред Т. Банфилдтің сөзінше:
Көптеген адамдар "падронилерді" кедей, адасқан шаруаларды пайдаланған құл саудагерлері деп сынады. Олар көбінесе саяхат агенттері ретінде жұмыс істеді, төлемдері жалақыдан өтелді, үй иелері ретінде шатырлар мен вагонды жалға берді және итальяндық жұмысшыларына аса жоғары пайызбен несие берген дүкен иелері болды. Мұндай зұлымдықтарға қарамастан, барлық "падронилер" жаман болған жоқ және көптеген итальяндық иммигранттар экономикалық құтқару үшін "падрониге" жүгінді, оларды құдайдан келген сый немесе қажетті жамандық деп есептеді. "Падронилер" Мэн штатына әкелген итальяндықтардың көпшілігі онда қоныстанбақ ниетте болған жоқ, олар Италияға қайтып оралған немесе басқа жұмыс іздеген көшпенділер еді. Дегенмен, мыңдаған итальяндықтар Мэн штатында қоныстанды, Портленд, Миллинокет, Рамфорд және басқа да қалаларда "Кішкентай Италияларды" құрды, онда "падронилер" жаңа қоғамдарды қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.
Criticized by many as slave traders who preyed upon poor, bewildered peasants, the 'padroni' often served as travel agents, with fees reimbursed from paychecks, as landlords who rented out shacks and boxcars, and as storekeepers who extended exorbitant credit to their Italian laborer clientele. Despite such abuse, not all 'padroni' were dastardly and most Italian immigrants reached out to their 'padroni' for economic salvation, considering them either as godsends or necessary evils. The Italians whom the 'padroni' brought to Maine generally had no intention of settling there, and most were sojourners who either returned to Italy or moved on to another job somewhere else. Nevertheless, thousands of Italians did settle in Maine, creating "Little Italies" in Portland, Millinocket, Rumford, and other towns where the 'padroni' remained as strong shaping forces in the new communities.
Қысым және тарту
Иммиграцияның "тарту-ығысу" моделі тұрғысынан, Америка жұмысқа мүмкіндік болатындығы арқасында тартылу факторын ұсынды, осылай білімі мен дағдысы жетілмеген итальяндық шаруалар жұмыс таба алатын. Мысалы, Меццогиорнода ауыр еңбекке үйренген шаруалар теміржол салу және ғимараттар құрылысымен айналысты, ал басқалары аз немесе біліктілік талап етілмейтін зауыт жұмыстарына орналасты.
Оңтүстік Италиядан келген шабуыл
Италияның оңтүстігіндегі қатал экономикалық жағдайлар осы көші-қонға басты түрткі болды. Үлкен көшіп кетуге саяси және әлеуметтік дүрбелең, оңтүстікте феодалдық дәуірден қалған ескірген латифундистік жүйеге негізделген нашар дамыған ауыл шаруашылығы экономикасы, жоғары салық мөлшері, топырақтың құнарсыздануы және эрозиясы, сондай-ақ жеті жылға созылған әскери шақыру себеп болды. Көшіп-қонушылар бірнеше жылдық еңбектен кейін көп ақша тауып, үйлеріне оралғанда, әсіресе шаруашылық сатып алып, жақсырақ өмір сүруге үміттенді. Бірақ шындық сондай емес – итальяндықтар орташа табыстан төмен деңгейде жалақы алды. 1909 жылы өндіріс және кен өндірісіндегі олардың апталық табысы 9,61 доллар болды, ал неміс иммигранттары үшін 13,63 доллар, ал поляктар үшін 11,06 долларға тең болды. Осының салдарынан көптеген итальяндықтар американдық мәдениеттен шеттетілді, ағылшын тілін үйренуге немесе басқаша ассимиляциялануға құлшыныс танытпады. Әйелдердің көптеп келуі болмады, бірақ келгендері итальяндық діни дәстүрлерді сақтауға берілді. 1914-1918 жылдардағы бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, еуропалық көшіп-қонушылар туған жерлеріне қайта алмады. Жалақы өсті, және итальяндықтар осыдан үлкен пайда көрді. Көптегендері тұрақты қоныстануға шешім қабылдады және 1920 жылдары гүлденді.
"Кішкентай итальяндықтар"
Көптеген адамдар Солтүстік-Шығыс қалаларының үлкен ескі аудандарында баспана іздеді – бұл аудандар "Кіші Италия" деп аталды. Көбінесе бұл үйлер тығыздығымен, нашар жарықпен, жылу және желдетудің нашар болуымен ерекшеленді. Экономиялық жағдайға байланысты осындай тұрғын үйлерде тұруға мәжбүр болған иммигрант отбасылары үшін туберкулез және басқа жұқпалы аурулар үнемі денсаулыққа қауіп төндіріп тұрды. Басқа иммигрант отбасылары Солтүстік-Шығыс қалаларының шағын аудандарынан тыс жерлерде, сондай-ақ елдің басқа аймақтарында бір отбасылық үйлерде тұрды, мұндай жағдай басқа жерлерде де жиі кездесетін.
"Қосық құстар" Италияға оралады
1905 жылдан 1920 жылға дейін Америкаға көшіп келген италиялықтардың шамамен 49 пайызы АҚШ-та тұрақтамады. Осы "құстардай көшпектер" АҚШ-та тек шектеулі уақытқа қалуды, содан кейін Италияға оралып, қайтадан өмір бастауға жеткілікті қаржы жинауды жоспарлаған. Көптегендер Италияға оралса да, кейбіреулері қалып қойды, ал 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан, оралу мүмкіндігінен айырылды.
Калифорния мен оңтүстіктің тартылуы
Көптеген итальяндық иммигранттардың баратын жері тек Шығыс жағалаудағы ірі қалалар ғана емес, сонымен қатар Флорида мен Калифорния сияқты елдің шалғай аймақтары болды. Оларды сол кезде жүріп жатқан ауыл шаруашылығы, балық аулау, кен өндіру, теміржол салу, орман шаруашылығы және басқа да салалардағы мүмкіндіктер тартып әкелді. Көбінесе иммигранттар өздерінің жол ақысын төлеу шарты ретінде елдің осы аймақтарында жұмыс істеуге міндеттелді. Әсіресе Оңтүстікте иммигранттар экономикалық құлдырауға, жаушылыққа және кейде тіпті зорлық-зомбылыққа ұшырауы жиі кездесетін. Бұл аймақтарға барған итальяндық жұмысшылар кейіннен әйелдері мен балаларымен қосылып, елдің әртүрлі аймақтарында тұрақты итальяндық-американдық қоныстардың құрылуына әкелді. Осы кезеңде Розето (Пенсильвания), Тонтитаун (Арканзас) және Валдезе (Солтүстік Каролина) сияқты бірнеше қалаларды итальяндық иммигранттар құрды.
Бизнес мүмкіндіктерін тарту
Бірқатар ірі бизнес-жобалар итальян-американдықтармен құрылды. Амадео Джаннини Сан-Францискодағы итальян-американдық қауымға қызмет көрсету үшін филиалдық банк жүйесін енгізді. Ол Италия банкін құрды, кейіннен ол Америка банкіне айналды. Оның банкі сонымен қатар сол кезде Батыс жағалауда дамыған киноиндустрияны, оның ішінде Уолт Диснейдің "Ақ қар ханшайымы", АҚШ-та түсірілген алғашқы толық метражды анимациялық фильмін қаржыландырды. Итальян-американдықтар құрған басқа компаниялар – Ghirardelli Chocolate Company, Progresso, Planters Peanuts, Contadina, Chef Boyardee, Italian Swiss Colony wines және Jacuzzi – уақыт өте ұлттық деңгейде танымал брендтерге айналды. Италиялық иммигрант Итало Марчиони (Марчиони) 1898 жылы мұзқаймақтың ең алғашқы нұсқасын ойлап тапқан. 1912 жылы тағы бір итальян иммигранты Джузеппе Белланка өзімен бірге ұшақ құрастырудың озық үлгісін әкелді. Белланканың ұшақтарының бірі, оны пилоттар Чезаре Сабелли мен Джордж Понд басқарды, 1934 жылы Атлантиканы тоқтаусыз ұшып өтудің алғашқы рейстерінің бірін жасады. Груччи, Замбелли және Витале сияқты бірнеше отбасы өздерімен бірге фейерверк көрсетудегі шеберлікті алып келді, және олардың осы саладағы беделі бүгінгі күнге дейін сақталып келеді.
Өнерлік мүмкіндіктерді тарту
Константино Брумидидің ізімен басқалар да Вашингтонның таңғажайып ескерткіштерін жасауға көмектесті. Италиядан көшіп келген Аттилио Пичирили мен оның бес бауыры 1911 жылы Линкольн ескерткішін қаша бастады және 1922 жылы аяқтады. Италиялық құрылысшылар 1905 жылы салына бастап, 1908 жылы аяқталған, елдегі ең әдемі вокзалдардың бірі саналатын Вашингтонның Юнион вокзалын салуға көмектесті. Вокзалдың фасадын безейтін алты мүсінді 1909 және 1911 жылдар аралығында Эндрю Бернаскони жасады. Екі итальян-американдық шебер тас қасушы, Роджер Мориги мен Винсент Паломбо, Вашингтон ұлттық соборының сәнін келтіретін мүсіндік туындыларды жасауға ондаған жыл жұмсады. Италиялық дирижерлер Нью-Йорк Метрополитен операсының (1880 жылы құрылған) алғашқы табысына үлкен үлес қосты, бірақ 1908 жылы келген импресарио Джулио Гатти Касацца, өзімен бірге дирижер Артуро Тосканиниді алып келген соң, Меттің халықаралық деңгейде танымалдылығы арта түсті. Көптеген итальян опера әншілері мен дирижерлері американдық көрермендерге өнер көрсетуге шақырылды, олардың ішінде ең танымалдары – тенор Энрико Карузо. 1910 жылдың 10 желтоқсанында дирижер Тосканини мен тенор Карузоның қатысуымен, сондай-ақ композитор Джакомо Пуччинидің куәлігінде өткен «Фанциулла дель Вест» операсының премьерасы – зор халықаралық жетістікке қол жеткізгенімен қатар, барлық итальян-американдық қауым үшін тарихи оқиға болды. Франческо Фанчулли (1853-1915) Джон Филип Соузадан кейін АҚШ Әскери музыкалық тобының директоры болып тағайындалды және 1892 жылдан 1897 жылға дейін осы қызметте болды. Итальян-американдықтар ойын-сауық және спорт саласында да көзге түсті. Рудольф Валентино алғашқы танымал киножұлдыздардың бірі болды. Диксиленд джаз музыкасының дамуына бірнеше маңызды итальян-американдық инноваторлар үлес қосты, олардың ең танымалсы – Жаңа Орлеандық Ник ЛаРокка, оның квинтеті 1917 жылы алғашқы джаз жазбасын жасады. Бірінші итальян-американдық кәсіби бейсболшы Пинг Боди (Франческо Пиццоли) 1912 жылы Чикаго Уайт Сокс командасы үшін ойнай бастады. Ральф ДеПальма 1915 жылы Индианаполис 500 жарысын жеңіп алды.
Қоғамдық рөлдер
Итальяндық америкалықтар саясатқа, үкіметке және еңбек қозғалысына белсенді түрде қатысты. Эндрю Лонгино 1900 жылы Миссисипи штатының губернаторы болып сайланды. Чарльз Бонапарт Теодор Рузвельт әкімшілігінде Әскери-теңіз күштерінің хатшысы, кейіннен Бас прокуроры болды және Федералдық Тергеу бюросын (ФТБ) құрды. Джо Петросино Нью-Йорк полиция департаментінің (NYPD) офицері болды және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күресте пионер атанды. Петросино бастаған қылмысқа қарсы күрес әдістері бүгінге дейін құқық қорғау органдарымен қолданылуда. Сальваторе А. Котильо Нью-Йорк штатының екі палатасындағы заң шығарушы органында қызмет еткен және Нью-Йорк штатының Жоғарғы сотының судьясы болған алғашқы итальяндық-американдық болды. Фиорелло Ла Гардия 1916 жылы Нью-Йорк штатынан Конгресске сайланды. Ол 1934-1946 жылдары республикашыл партиядан Нью-Йорк қаласының мэрі болып сайланды. 1993 жылы Чикагодағы Иллинойс университетінің Мелвин Г. Холли жүргізген тарихшылар, саясаттанушылар және қалалық сарапшылардың сауалнамасы бойынша Ла Гардия 1820-1993 жылдар аралығында қызмет еткен ең үздік американдық ірі қала әкімі деп танылды. Көптеген итальяндық-американдықтар тау-кен, тоқыма және киім өнеркәсібі сияқты салаларда жұмысшылардың құқықтары үшін күресте жетекші рөлде болды, олардың ішіндегі ең белгілілері Артуро Джованнити, Карло Треска және Джозеф Эттор еді.
Италиялық көшіп келушілерді қорғау қоғамы
Италияда оқыған американдық мұғалім Сара Вул Мур иммигранттарды жалға берілетін үйлерге немесе жұмыс келісімшарттарына алдап салуға тырысқан алаяқтардың әрекетіне қатты алаңдады, онда басшылар көлеңке ақша алуға тырысты. Сондықтан ол итальяндық иммигранттарды қорғау қоғамын (көбінесе Итальяндық иммигранттар қоғамы деп аталады) құруға ұсыныс жасады. Қоғам бекітілген тұрғын үйлер мен жұмыс берушілердің тізімін жариялады. Кейіннен ұйым жұмыс лагерьлерінде мектептер ашып, ересек иммигранттарға ағылшын тілін үйренуге көмектесті. Сара және қоғам Пенсильвания мен Нью-Йорктегі түрлі бөгеттер мен карьерлерде итальяндық жұмысшыларды жұмысқа алған еңбек лагерьлерінде мектептер ұйымдастыра бастады. Мектептер жұмысшылардың күнделікті жұмыстарында қажетті фразаларды үйретуге баса назар аударды. Иммигранттарға көмектесудегі қоғамның жетістігі үшін 1907 жылы Италия Сыртқы істер министрлігінің иммиграция комиссары оларға алғыс айтты.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы
АҚШ 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Итальяндық-американдық қауым соғысқа жан-жақты қолдау көрсетті, ал оның жас жігіттері – Америкада туғандар да, Италияда туғандар да – американдық армияға көптеп қабылданып, қатарға тұрды. Соғыстың екі жылында (1917–18) итальяндық-американдық әскери қызметшілер американдық күштердің шамамен 12% құрады, бұл жалпы санына қарағанда пропорционалды түрде жоғары көрсеткіш. Италияда туған американдық жаяу әскері Майкл Валенте өзінің көрсеткен қызметі үшін Құрмет медалімен марапатталды. Тағы 103 итальяндық-американдық (83-і Италияда туған) екінші ең жоғары награда – "Құрмет белгісі" орденімен марапатталды. Итальяндық-американдықтар Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қазалардың 10% астамын құрады, тіпті АҚШ халқының 4% азын ғана құраса да. Квота жүзеге асырылғанмен, итальяндық иммигранттардың ағыны барлық иммигранттардың 6 немесе 7% деңгейінде сақталды. 1965 жылғы Иммиграция және ұлттық заңмен шектеуші квоталық жүйе жойылған кезде итальяндықтар Америкадағы екінші ірі иммигрант тобына айналды, 1820 мен 1966 жылдар аралығында Италиядан 5 067 717 иммигрант қабылданды, бұл АҚШ-қа келген барлық иммигранттардың 12% құрады – бұл көрсеткіш Ұлыбританиядан (4 711 711) және Ирландиядан (4 706 854) келген иммигранттардан көп. Либералды көшбасшы Фиорелло Ла Гардия 1934–1945 жылдары Нью-Йорк қаласының республикалық және біріккен мэрі болды. Сол қанаттағы Вито Маркантонио 1934 жылы Нью-Йорк штатынан Конгресске сайланды. Роберт Маэстри 1936–1946 жылдары Нью-Орлеан қаласының мэрі болды.
Музыка, Голливуд және өнер
Метрополитен Операсы Джулио Гатти Касацца басшылығымен дамуын жалғастырды, оның қызметі 1935 жылға дейін созылды. Италиядан көшіп келген Роза Понсель мен Дусолина Джаннини Метрополитен Операсында үнемі өнер көрсетіп, әлемдік деңгейде танымал болды. Артуро Тосканини 1926–1936 жылдары Нью-Йорк Филармониясының бас дирижері ретінде АҚШ-қа оралды және NBC Симфониялық оркестрінің радио хабарлары арқылы көптеген американдықтарды классикалық музыкамен таныстырды (1937–1954). Италиялық иммигранттардың ұлы Руджиеро Риччи 1928 жылы 10 жасында алғашқы ресми өнер көрсетуін өткізіп, концерттік скрипкашы ретінде ұзақ халықаралық мансапқа ие болды. Бұл кезеңнің танымал әншілерінің қатарында Фрэнк Синатра және одан кейінгі әншілерге әсер еткен жаңа ән стилін қалыптастырған Рас Коломбо болды. Бродвейде Гарри Уоррен (Сальваторе Гуаргана) «42-ші көше» музыкасын жазды және шығармалары үшін үш «Оскар» сыйлығын алды. Кейіннен кино мен теледидарда танымал болған Джимми Дюранте сияқты басқа итальяндық-американдық музыканттар мен артистер водевильде белсенділік танытты. Гай Ломбардо Нью-Йорк қаласының Таймс-скверінде жыл сайын Жаңа жыл қарсаңында өнер көрсететін танымал би тобын құрды. Бұл дәуірдің киноиндустриясында режиссерлік еңбегі үшін үш «Оскар» сыйлығын алған Франк Капра және режиссерлік еңбегі үшін екі «Оскар» сыйлығын алған Франк Борзаж болды. Итальяндық-американдық суретшілер ең танымал анимациялық кейіпкерлердің кейбірін жасады: Дональд Дақты Аль Талияферро, Вуди Дескерді Уолтер Ланц (Ланза), Достық Қасиетті Періні Джозеф Ориоломен бірлесіп, ал Том мен Джерриді Джозеф Барберамен бірлесіп жасады. Ақ патшайымның даусын 21 жасар сопрано Адриана Казелотти орындады. Көркем өнерде Луиджи Дель Бьянко 1933–1940 жылдары Рашмор тауындағы бас тас кесуші болды. Иммигрант құрылысшы Симон Родия 1921–1954 жылдар аралығында 33 жыл бойы Уотс мұнараларын салды.
Спорт
Спортта Джин Саразен (Евгенио Сарацени) 1922 жылы кәсіби гольф қауымдастығы мен АҚШ ашық турнирінде жеңіске жетті. Пит ДеПаоло 1925 жылы Индианаполис 500 жарысын ұтты. Тони Лацзери мен Фрэнк Кросетти 1926 жылы «Нью-Йорк Янкис» командасында ойнай бастады. Тони Канзонери 1930 жылы жеңіл салмақтағы бокс чемпионатын жеңіп алды, ал Рокки Марчано – ауыр салмақтағы тарихындағы жеңілмеген жалғыз чемпион. Лу Литтл (Луиджи Пикколо) 1930 жылы Колумбия университетінің футбол командасын жаттықтыруға кірісті. Бейсбол тарихындағы ең белгілі ойыншылардың бірі болуға тағдырланған Джо ДиМаджио 1936 жылы «Нью-Йорк Янкис» клубында ойнай бастады. Ханк Луисетти 1936 жылдан 1940 жылға дейін Стэнфорд университетінде үш рет «Барлық Америкалық» баскетболшы атанды. Американдық қашықтыққа жүгіруші Луи Замперини 1936 жылғы Олимпиада ойындарына қатысты, кейіннен Лора Хилленбрандтың 2010 жылы жарық көрген «Бұзғысыз» атты бестселлер кітабының және 2014 жылы осы атпен шыққан фильмнің кейіпкері болды.
Экономика
Итальяндық америкалық кәсіпкерлер көптеген қалалардың шеткері аудандарындағы шағын жерлерде жаңа жемістер мен көкөністер өсіру және сатумен айналысты. Олар жерді өңдеп, өнім өндіріп, оны жақын қалаларға тасып, көбінесе фермерлер базарында тікелей тұтынушыларға сататын. Калифорнияда DiGiorgio корпорациясы құрылды, ол АҚШ-та жаңа өнімдердің ірі ұлттық жеткізушісіне айналды. Калифорниядағы итальяндық америкалықтар жүзім өсіруде және шарап жасауда жетекшілік етті. Mondavi, Carlo Rossi, Petri, Sebastiani және Gallo сияқты көптеген танымал шарап брендтері осы алғашқы кәсіпорындардың нәтижесінде пайда болды. Итальяндық америкалық компаниялары итальян шараптарын, өңделген тағамдарды, тоқыма өнімдерін, мәрмәр және өнеркәсіптік тауарларды импорттауда маңызды рөл атқарды. Осы кезеңде итальяндық америкалықтар еңбек қозғалысына белсенді қатысып, елеулі үлес қосты. Карло Треска, Луиджи Антонини, Джеймс Петрилло және Анжела Бамбасе сияқты белгілі еңбек ұйымдастырушылары осы қозғалысқа жетекшілік етті.
Мафия мен Капоне
Мафия немесе Ла Коза Ностра – Италияның жоғары ұйымдасқан қылмыстық тобы. Ол 19 ғасырдың соңында итальяндық иммигранттардың Нью-Йоркте құрған Сицилия мафиясының бір тармағы ретінде пайда болды. Ол Сицилиядағы түпкілікті мафиядан ішінара тәуелсіз, жеке бірлікке айналды, сондай-ақ АҚШ және Канадада белсенді болған, сицилиялық емес басқа итальяндық бандиттер мен қылмыстық топтарды (мысалы, американдық Каморраны) өз құрамына қосты немесе сіңірді. Ал Капоне 1920 жылдары елдегі ең танымал бандит болды. Ол тыйым салу дәуірінде Чикаго Outfit-тің құрылуына және басшылығына үлкен үлес қосты, соның арқасында танымал атанды. Ең әйгілі қылмысы – 1929 жылғы Ақпан күні болған қырғын, онда Капоненің адамдары полицей формасында киініп, қарсыластарының жеті мүшесін өлтірді. Оның қылмыстық әлемдегі жеті жылдық билігі 33 жасында федералды түрмеге қамалумен аяқталды. Ұлттық Америка оны өзінің күшімен жеткен жетістіктің символы, американдық идеалдардың қорғаушысы, отбасылық адам және қайырымдылық жасаушы ретінде батыр тұтты. Оның беделі этникалық топтарға спирттік ішімдіктерге қатысты заңдарды бұзуларын ақтауға көмектесті.
Муссолини үшін және қарсы
Бенито Муссолинидің Италиядағы фашистік режимі АҚШ-та итальяндық қауымдастыққа баса назар аударған, халықтың қолдауын күшейтуге тырысты. Оның жақтастары, итальяндық американдық қауымдастықтың ішінде де, барлық католиктер арасында да, тіпті американдық басшылардың арасында да қарсыластарынан көп еді. Стефано Луконидің сөзіне сәйкес, 1920-1930 жылдары «көптеген итальяндық американдықтар АҚШ азаматтығын алды, дауыс беруге тіркеліп, фашизмді қолдау үшін, сондай-ақ Муссолинидің сыртқы саясатын ілгерілету үшін Конгресс пен Президентке лобби жасады және дауыс берді». Фрейзер Оттанеллидің мәліметінше, Рим Италияның беделін арттыру үшін бірқатар көзге түсетін қадамдар жасады. Олардың ішінде Чикагода өткен «Өндірістің ғасыры» (1933-1934) халықаралық көрмесіне қатысу, Итало Балбоның Атлантика арқылы жасаған тарихи ұшуы және Чикаго қаласына мүсін сыйлау болды. Итальяндық американдықтардың шағын тобы бұл әрекеттерге қарсы шықты, себебі олар фашизмді кешірмейтін. Олар Конгресте Италияның АҚШ ішкі істеріне араласуын айыптайтын және Муссолиниге адал ант бергендердің АҚШ азаматтығынан айырылуын талап ететін ұсыныс жасады, бірақ ол қабылданбады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италияның АҚШ-тағы алғашқы елшісі Альберто Таркиани фашистік режимді мақтан тұтатын барлық көрнекі заттарды алып тастауды сұрады, бірақ көп нәтижеге жете алмады. Көптеген ескерткіштер 21-ші ғасырда да сақталып қалған.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Ось державалардың мүшесі ретінде фашистік Италия 1941 жылдың 11 желтоқсанында, Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін төрт күн өткен соң, АҚШ-қа соғыс жариялады. Осының салдарынан 9066-шы жарлық 10 000-нан астам итальяндық америкалықты міндетті түрде көшіруді және бүкіл ел бойынша 600 000-нан астам итальяндық америкалықтың қозғалысын шектеуді көздейді. Итальяндықтардың АҚШ-та тыңшылық немесе саботаждық әрекеттер жасағанына ешқандай дәлел болмағанмен, олар мақсатқа алынды. 1930 жылдары итальяндық америкалықтардың көп бөлігі Муссолиниге құрмет көрсеткенімен, фашистік идеологияны Америкаға таратуға ниет білдіргендер өте сирек болды. Америка Құрама Штаттарындағы фашизмге қарсы итальяндық эмигранттар 1939 жылдың қыркүйегінде Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында Фашистік үкіметті құлату мақсатында Маццини қоғамын құрды. Муссолини режимінен қашқан бұл саяси босқындар коммунистермен және анархистермен одақтасуға, не олардан бас тартуға келісе алмады. 1942 жылы Маццини қоғамы Уругвайдың Монтевидео қаласында өткен конференцияда Америкадағы басқа да фашизмге қарсы итальяндық эмигранттармен бірікті. Олар өз мүшелерінің бірі, Карло Сфорцаны республикалық Италияның фашистік үкіметтен кейінгі көшбасшысы етіп тағайындауға сәттілікке жетпеді. Муссолини құлағаннан кейін Маццини қоғамы таратылды, өйткені оның көптеген мүшелері Италияға оралды. Соғыс кезінде АҚШ қарулы күштерінде 750 000 мен 1,5 миллион аралығында итальяндық текті адамдар қызмет еткен деп есептеледі, бұл жалпы санының шамамен 10% құрайды, ал 14 итальяндық америкалық өз қызметі үшін Құрмет медалімен марапатталды. Олардың арасында сержант Джон Базилоне болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең белгілі әскерилердің бірі және кейіннен HBO-ның «Тынық мұхиты» сериалында көрсетілді. Армия рейнджер полковнигі Генри Муччи 1945 жылы Филиппиндегі жапондық тұтқын лагерінен Батан өлім маршынан аман қалған 511 адамды босатып, АҚШ тарихындағы ең сәттілі құтқару операциясының бірін жүзеге асырды. Әуеде капитан Дон Джентиль 25 неміс ұшағын жойып, соғыстағы аса ірі ұшқыштардың бірі атанды. Кинорежиссер, продюсер және жазушы Франк Капра «Неліктен біз соғысамыз» деп аталатын соғыс кезеңіндегі деректі фильмдер сериясын жасады, ол үшін 1945 жылы АҚШ-тың Ерекше қызмет медалімен және 1962 жылы Британ империясы орденінің медалімен марапатталды. АҚШ Стратегиялық қызмет басқармасының (OSS) агенты Биажио (Макс) Корво Сицилияға шабуыл жасау жоспарларын жасады және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жерорта теңізі аймағында жау тылында операцияларды ұйымдастырды. Ол OSS-тың итальяндық құпия барлау бөлімшесіне жетекшілік етті, ол жүздеген агенттерді жау тылына тымыздан жеткізіп, итальяндық партизандық күштерді жабдықтап, одақтас әскерлерінің алғы шебі мен Италияның фашистік үкіметтен кейінгі алғашқы үкіметі арасында байланыс орнатты. Корво соғыстағы еңбегі үшін «Құрмет легионы» орденімен марапатталды. Энрико Фермидің жұмысы атом бомбасын жасауда шешуші рөл атқарды. 1938 жылы Италиядан АҚШ-қа көшіп келген, Нобель сыйлығының лауреаты, ядролық физика ғылымы докторы Ферми Чикаго университетіндегі зерттеу тобына жетекшілік етті, ол әлемдегі алғашқы тұрақты ядролық тізбекті реакцияны жүзеге асырды, бұл атом бомбасын жасау мүмкіндігін анық көрсетті. Кейін Ферми Лос-Аламос зертханасындағы алғашқы атом бомбасын жасаған команданың маңызды мүшесі болды. Кейіннен Лос-Аламоста оған Италиядан келген әріптесі Эмилио Сегре қосылды, ол да физикадан Нобель сыйлығын алуға лайық болды. Екінші дүниежүзілік соғыста үш АҚШ эсминецтері итальяндық америкалықтардың құрметіне аталды: Базилоне сержант Джон Базилоненің құрметіне, Дамато екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көрсеткен ерлігі үшін Құрмет медалімен марапатталған капрал Энтони П. Даматоның құрметіне, ал Герарди Мексика-Америка соғысы мен Америка Азамат соғысы кезінде қызмет еткен контр-адмирал Банкрофт Герардидің құрметіне аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс 1930 жылдардағы жаппай жұмыссыздық пен көмек бағдарламаларын аяқтады, көптеген итальяндық америкалықтарға жаңа жұмыс орындарын ашты, олар елдің соғыс күш-жігеріне үлкен үлес қосты. Итальяндық америкалықтардың көп бөлігі жаңа әскери зауыттар орналасқан қалаларда шоғырланды. Көптеген итальяндық-американдық әйелдер соғыс жұмыстарына кірісті, мысалы, Роза Бонавита, оны президент Рузвельт жеке хатпен мақтады, ол ұшақтарды қаптаушы ретінде көрсеткен еңбегі үшін. Ол және басқа да әйелдер «Rosie the Riveter» деген атаудың негізін қалады, ол соғыс индустриясындағы миллиондаған американдық әйелдердің символына айналды. Ettore Boiardi құрған Chef Boyardee компаниясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ және одақтас әскерлеріне рационмен жабдықтаушы ірі компаниялардың бірі болды. Соғыс күш-жігеріне қосқан үлесі үшін Бойарди АҚШ Соғыс департаментінен алтын жұлдызды тамашалық орденімен марапатталды.
Соғыс уақытында итальяндық-американдық азаматтық бостандықтарды бұзу
(Екінші дүниежүзілік) соғыс басталғаннан бастап, әсіресе Перл-Харбор шабуылынан кейін итальяндық америкалықтар күдікке ұшырады. Лос-Анджелес Калифорниялық әйелдер клубтарының кеңесі сияқты ұйымдар генерал Девитке барлық жау шетелдіктерді дереу концлагерлерге орналастыруды өтінді, ал Лос-Анджелестегі жас демократиялық клуб одан да әрі барып, АҚШ азаматтары – итальяндықтар мен немістерді Тынық мұхитының жағалауынан шығарып тастауды талап етті. Тағы 600 000-ға жуық адам "тұрғын шетелдік" екенін анықтайтын жеке куәліктерді ұстауға міндеттелді. Батыс жағалаудағы мыңдаған адамдар көшіп кетуге мәжбүр болды, көбінесе үйлері мен бизнестерінен айырылды. Бірқатар итальян тіліндегі газеттер жабылды. Лоуренс Ди Стазидің "Құпия тарихы" және Стивен Фокстың "Азаматтық еркіндіктердің бұзылуы" атты екі кітабы, сондай-ақ "Біздің арамыздағы тұтқындар" фильмі осы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі оқиғаларды көрсетеді. 2000 жылдың 7 қарашасында Билл Клинтон итальяндық-американдықтардың азаматтық құқықтарын бұзу туралы заңға қол қойды. Бұл заң АҚШ Бас прокурорына Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде итальяндық-американдықтарға қатысты қатынастарды жан-жақты тексеруді тапсырды. Тексеру нәтижесінде мыналар анықталды:
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-та 600 000-нан астам итальяндық иммигрант және олардың отбасыларының бостандығы "жау шетелдігі" деп белгіленген үкіметтік шаралармен шектелді. Бұл шаралар жеке куәліктерді ұстауды, саяхатқа шектеулерді және жеке мүлікті тәркілеуді қамтыды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс жағалауда тұратын 10 000-нан астам итальяндық-американдық үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды және жағалау аймақтарына кіруіне тыйым салынды. 50 000-нан астам адамға комендант сағаты белгіленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мыңдаған итальяндық-американдық иммигранттар тұтқындалды, ал жүздегені әскери лагерьлерге қамалды. Жүздеген мың итальяндық-американдықтар үлгілі қызмет көрсетті және мыңдаған адам АҚШ-ты қорғау үшін өмірін құрбан етті. Ол кезде итальяндықтар АҚШ-та шетелде туған ең ірі этникалық топ болды, ал бүгінде олар АҚШ-тағы иммигранттардың бесінші ірі тобын құрайды, олардың саны шамамен 15 миллионға жетеді. Соғыс кезеңіндегі тәжірибе АҚШ-тағы итальяндық-американдық қауымдастықтарына ауыр соққы берді және оның салдары әлі де сезілуде. Бұл шараларды соғыс кезінде жұртшылықтан жасыру үшін әдейі саясат жүргізілді. 50 жыл өткен соң да көптеген ақпарат құпия болып қала береді, толық мән-жай жұртшылыққа белгісіз, және АҚШ Үкіметі оны ешқашан ресми түрде мойындаған емес. 2010 жылы Калифорния итальяндық-американдықтардың азаматтық құқықтары бұзылғаны үшін ресми түрде кешірім сұрады.
The freedom of more than 600,000 Italian born immigrants in the United States and their families was restricted during World War II by Government measures that branded them 'enemy aliens' and included carrying identification cards, travel restrictions, and seizure of personal property. During World War II more than 10,000 Italian Americans living on the West Coast were forced to leave their homes and prohibited from entering coastal zones. More than 50,000 were subjected to curfews. During World War II thousands of Italian American immigrants were arrested, and hundreds were interned in military camps. Hundreds of thousands of Italian Americans performed exemplary service and thousands sacrificed their lives in defense of the United States. At the time, Italians were the largest foreign born group in the United States, and today are the fifth largest immigrant group in the United States, numbering approximately 15 million. The impact of the wartime experience was devastating to Italian American communities in the United States, and its effects are still being felt. A deliberate policy kept these measures from the public during the war. Even 50 years later much information is still classified, the full story remains unknown to the public, and it has never been acknowledged in any official capacity by the United States Government. In 2010, California officially issued an apology to the Italian Americans whose civil liberties had been violated.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Италиялықтар АҚШ-қа көшіп-қонуды жалғастырды, соғыстан кейінгі онжылдықтарда шамамен 600 000 адам келді. Жаңа келгендердің көпшілігі кәсіби білімі немесе түрлі салалардағы шеберлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Истриялық итальяндықтар мен Далматин итальяндықтары да Истрия-Далматин шығу кезінде АҚШ-қа көшіп келді, Италия 1947 жылғы бейбіт келісім шартынан кейін Югославияға қосылған отанынан айрылды. АҚШ-қа эмиграциялаған белгілі Истрия-Далматин эмигранттары – Марио Андретти және Лидия Бастианич. Соғыстан кейінгі кезең итальяндық-американдықтар үшін үлкен әлеуметтік өзгерістердің кезеңі болды. Көптегендер жоғары білім алуға ұмтылды, бұл GI Bill арқылы әскерден оралғандар үшін мүмкін болды. 60-шы жылдардан бастап көптеген адамдар Италиядан шығып, көбінесе Солтүстік Америкаға, Оңтүстік Америкаға және Еуропаға кетті, еуропалық көші-қон маусымдық және тұрақты сипатта болды. Жақсы жұмыс мүмкіндіктері мен білім деңгейінің артуы итальяндық-американдықтардың көптегендері американдық қоғамға енді. Италиялық анклавтарды көптеген адамдар тастап кетті, олар басқа қалаларда және қала шеттерінде тұруды жөн көрді. Көптегендер өз этникалық тобынан тыс адамдармен үйленді, көбінесе басқа этникалық католиктермен, бірақ діни және этникалық құрамы әртүрлі адамдармен де. Нью-Йорк штатының Албани қаласындағы мемлекеттік университетінің әлеуметтік және демографиялық талдау орталығының директоры Ричард Альбаның айтуынша, 1920 жылға дейін туған итальяндық-американдықтардың 8 пайызы аралас текті болса, 1970 жылдан кейін туғандардың 70 пайызы аралас некеден туған балалар. 1985 жылы 30 жасқа дейінгі итальяндық-американдықтардың 72 пайызы ер адамдар, ал 64 пайызы әйелдер итальяндық емес адаммен үйленді. Көптеген итальяндық-американдықтар екі нәсілді, түрлі текті адамдар, мысалы, әйгілі футболшы Франко Харрис. Итальяндық-американдықтар соғыстан кейінгі онжылдықтарда барлығына қолжетімді жаңа мүмкіндіктерді пайдаланды. Олар американдық өмір мен мәдениетке көптеген маңызды үлес қосты. Көптеген итальяндық-американдықтар соғыстан кейінгі онжылдықтарда жергілікті, штаттық және ұлттық деңгейде саясатқа қатысты. АҚШ Сенатына сайланғандар: 1950 жылы Сенатқа сайланған алғашқы итальяндық-американдық Джон Пастор (Род-Айлендтен), 1972 жылы Нью-Мексикодан АҚШ Сенатына сайланған және алты мерзім қызмет еткен Пит Домениси, 1974 жылы Вермонттан АҚШ Сенатына сайланған және содан бері үздіксіз қызмет етіп келе жатқан Патрик Лихи және 1981 жылдан 1999 жылға дейін Нью-Йорктан АҚШ Сенаторы болған Альфонс Д'Амато. Энтони Селебреззе 1953 жылдан 1962 жылға дейін Кливленд қаласының мэрі болып бес екі жылдық мерзімде қызмет етті, ал 1962 жылы президент Джон Кеннеди оны АҚШ денсаулық сақтау, білім және әл-ауқат министрі (қазіргі денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаменті) етіп тағайындады. Бенджамин Цивилетти Картер әкімшілігінің соңғы бір жарым жылында, 1979 жылдан 1981 жылға дейін АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарды. Франк Карлуччи 1987 жылдан 1989 жылға дейін президент Рональд Рейганның әкімшілігінде АҚШ қорғаныс министрі қызметін атқарды. Соғыстан кейінгі кезеңде көптеген итальяндық-американдықтар танымал әншілер болды, соның ішінде: Фрэнк Синатра, Марио Ланза, Перри Комо, Дин Мартин, Тони Беннетт, Фрэнки Лэйн, Бобби Дарен, Джулиус Ла Роза, Конни Фрэнсис және Мадонна. Соғыстан кейінгі онжылдықтарда танымал музыкалық/эстрадалық телешоуларды жүргізген итальяндық-американдықтар: Перри Комо (1949-1967), пианино виртуозы Либерасе (1952-1956), Джимми Дюранте (1954-1956), Фрэнк Синатра (1957-1958) және Дин Мартин (1965-1974). Бродвейдің музыкалық жұлдыздары: Роза Мари, Кэрол Лоуренс, Анна Мария Альбергетти, Серджио Франчи, Патти ЛуПоне, Эцио Пинза және Лиза Миннелли. Музыкалық композицияда Генри Манчини мен Билл Конти өздерінің әндері мен кино музыкалары үшін көптеген сыйлықтар алды. Классикалық және опералық композиторлар Джон Корильяно, Норман Дело Джойо, Дэвид Дель Тредичи, Пол Крестон, Доминик Ардженто, Джан Карло Менотти және Дональд Мартино Пулитцер сыйлығымен және Грэмми сыйлығымен марапатталды. Көптеген итальяндық-американдықтар кинода актерлер мен режиссерлер ретінде танымал болды, ал көптегендері «Оскар» сыйлығын алды. Кинорежиссерлер: Фрэнк Капра, Фрэнсис Форд Коппола, Майкл Чимино, Винсенте Миннелли, Мартин Скорсезе және Брайан Де Палма. Итальяндық-американдықтар кәсіби спортта ойыншылар, жаттықтырушылар және комиссарлар ретінде белсенді болды. Соғыстан кейінгі онжылдықтардағы танымал бейсбол жаттықтырушылары: Йоги Берра, Билли Мартин, Тони Ла Русса, Томми Ласорда және Джо Торре. Футболда Винс Ломбарди барлық жаттықтырушыларға үлгі болды. А. Бартлетт Джаматти 1986 жылы Ұлттық бейсбол лигасының президенті, ал 1989 жылы бейсбол комиссары болды. Пол Тальябуэ 1989 жылдан 2006 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының комиссары болды. Колледж футболында Джо Патерно ең табысты жаттықтырушылардың бірі болды. Жеңімпаз «Хейсман» сыйлығын жеті итальяндық-американдық ойыншы алды: Анджело Бертелли (Нотр-Дам), Алан Амехе (Висконсин), Гэри Бебан (UCLA), Джо Беллино (Армия), Джон Каппеллетти (Пенн Стейт), Жино Торретта және Винни Теставерде (Майами). Колледж баскетболында бірқатар итальяндық-американдықтар соғыстан кейінгі онжылдықтарда танымал жаттықтырушылар болды, соның ішінде: Джон Каліпари, Лу Карнесекка, Ролли Массимино, Рик Питино, Джим Валано, Дик Витале, Том Иззо, Майк Фрателло, Бен Карневале және Гено Ауриемма. Итальяндық-американдықтар басқа да түрлі спорт түрлерінде ұлттық деңгейде танымал болды. Рокки Марчиано 1952 жылдан 1956 жылға дейін жеңіл салмақтағы бокс чемпионы болды; Кен Вентури 1956 жылы британдық және американдық гольф чемпионаттарын жеңіп алды; Донна Капони 1969 және 1970 жылдары әйелдер арасындағы АҚШ ашық гольф чемпионаттарын жеңіп алды; Линда Фраттианне 1975 жылдан 1978 жылға дейін қатарынан төрт рет әйелдер арасындағы АҚШ мұз айдыны чемпионатында жеңіске жетті және 1976 және 1978 жылдары әлем чемпионы атанды; Уилли Москони 15 рет әлемдік бильярд чемпионы болды; Эдди Аркаро Кентукки дербиін бес рет жеңіп алды; Марио Андретти үш рет ұлттық жарыс машинасы чемпионы болды; Мэри Лу Реттон Олимпиадада әйелдер арасындағы гимнастикадан алтын медаль жеңіп алды; Мэтт Бионди Олимпиадада жүзуден сегіз алтын медаль жеңіп алды; ал Брайан Бойтано Олимпиадада ерлер арасындағы мұз айдынынан алтын медаль жеңіп алды. Итальяндық-американдықтар соғыстан кейінгі онжылдықтарда көптеген табысты кәсіпорындарды құрды, олар кішкентай және ірі болды, соның ішінде: Barnes & Noble, Tropicana Products, Zamboni, Transamerica, Subway, Mr. Coffee және Conair Corporation. Итальяндық-американдықтар құрған басқа кәсіпорындар: Fairleigh Dickinson University, Eternal Word Television Network және Сиракуз Nationals баскетбол командасы – кейін Филадельфия 76ers аталды. Роберт Панара Ұлттық техникалық институттың мүгедектерге арналған құрылтайшысы және Ұлттық театрдың мүгедектерге арналған құрылтайшысы болды. АҚШ-тағы есімділер мәдениетін зерттеудегі пионер ретінде танылған ол 2017 жылы еске алуға арналған АҚШ маркасымен марапатталды. Соғыстан кейінгі онжылдықтарда сегіз итальяндық-американдық Нобель сыйлығының лауреаттары болды: Марио Капекки, Ренато Дульбекко, Риккардо Джаккони, Сальваторе Лурия, Франко Модильяни, Рита Леви Монтальчини, Эмилио Г. Сегре және Кэролин Бертоцци. Итальяндық-американдықтар әскери қызметте өзгелермен бірге танымал болды, Корей соғысында төрт және Вьетнам соғысында он бір «Құрмет медалі» алды, соның ішінде Винсент Каподанно, католик капелланы. 20-шы ғасырдың соңында АҚШ Конгресінде 31 итальяндық текті ер және әйел қызмет етті, ал 1000 ең ірі АҚШ қалаларының 82-сінің мэрі итальяндық текті болды, ал 166 колледж және университет президенттері итальяндық текті болды. Екі итальяндық-американдық, Антонино Скалия және Сэмюэл Алито, АҚШ Жоғарғы сотының судьялары болып қызмет етті. Жиырмадан астам итальяндық-американдық католик шіркеуінде епископтар болып қызмет етті. Төрт – Джозеф Бернардин, Джастин Ригали, Энтони Бевилаква және Дэниел Динардо – кардиналдар болып көтерілді. Итальяндық-американдықтар...
Америка мәдениеті мен қоғамына әсері
Итальяндық американдықтар американдық мәдениет пен қоғамға әртүрлі жолдармен әсер етті, мысалы: тағамдар, кофелер мен десерттер; шарап өндірісі (Калифорнияда және АҚШ-тың басқа жерлерінде); 1940 және 1950 жылдары басталған және қазіргі уақытта жалғасып жатқан танымал музыка; опералық, классикалық және аспаптық музыка; джаз; мода және дизайн; кино, әдебиет, итальяндық сәулет (үйлерде, шіркеулерде және қоғамдық ғимараттарда); Монтессори мектептері; Рождестволық шопшылар; салтанатты отшашу; спорт (мысалы, бочче және жағажай теннисі). Колумбтың тарихи тұлғасы Колумб күнінде еске алынады және көптеген ескерткіштерде, қалалардың, мекемелердің атауларында және АҚШ-тың поэтикалық атауы «Колумбия» да көрініс табады. Итальяндық американдықтардың Генуялық теңізшінің атымен байланысты болуы, оның Еуропадан Атлант мұхиты арқылы Жаңа әлемге жасаған саяхаттарында жаңалықтар ашқандығымен танымал болды. Бұл Америка тарихы мен жеке басының маңызды рөлін ойнайды, бірақ Италия тарихы үшін аса маңызды емес. Итальяндық американдықтардың ұлтшылдық сезімі шектеулі және Италияға шетелдік ел ретінде байлануы салыстырмалы түрде әлсіз, мысалы, 20 ғасыр бойы ирландтық американдықтардың Ирландиядағы саяси жағдаймен айналысуына немесе американдық еврейлердің Израильдің тағдырына терең қызығушылығына қарағанда. 1940 жылдардың соңында Кармин ДеСапио 1870 жылдан бері Тамани Холлдағы ирландтық католиктердің билігін бұзған алғашқы адам болды. 1951 жылы итальяндық американдық заң шығарушылардың саны 1936 жылғы көрсеткіштен екі есе артық болды. 1968 жылдан бері сайлаушылар Демократиялық (37%) және Республикалық (36%) партиялар арасында шамамен тең бөлінді. АҚШ Конгресінде республикалық және демократиялық партиялардың басшылары болып табылатын итальяндық американдықтар бар. 2007 жылы Нэнси Пелоси (D CA) АҚШ Өкілдер палатасының бірінші әйел және итальяндық американдық спикері болды. Нью-Йорк қаласының бұрынғы республикалық мэрі Руди Джулиани 2008 жылғы сайлауда АҚШ президенттігіне үміткер болды, сондай-ақ Колорадо конгрессмені Том Танкредо да бақ сынады. Рик Санторум 2012 жылғы республикалық президенттікке үміткер ретінде көптеген праймериздерде жеңіске жетті. 2016 жылғы сайлауда Санторум мен Нью-Джерси губернаторы Крис Кристи республикалық партияның номинациясына үміткер болды, Тед Круз және Джордж Патаки да итальяндық тегінің шағын бөлігіне ие болды. Майк Помпео, американдық саясаткер, дипломат, кәсіпкер және адвокат, 2018 жылдан 2021 жылға дейін АҚШ-тың 70-ші мемлекеттік хатшысы болды. Флориданың 2019 жылдан бері губернаторы Рон ДеСантис итальяндық тектен шыққан. Джеральдин Ферраро 1984 жылы Демократиялық партиядан вице-президенттікке үміткер болған ірі партияның бірінші әйел үміткері болды. Жоғарғы соттың екі судьясы итальяндық американдықтар болды: Антонин Скалия және Самуэль Алито. Екеуі де республикалық президенттер тағайындады, Скалияны Рональд Рейган, Алитоны Джордж Буш тағайындады. Қазіргі уақытта итальяндық американдық конгресс делегациясына итальяндық текті 30 конгресс мүшесі кіреді. Оларға 150-ден астам қауымдасқан мүше қосылады, олар итальяндық американдықтар емес, бірақ итальяндық американдықтардың үлкен сайлау округінде өкілдік етеді. 1975 жылы құрылғаннан бері Ұлттық итальяндық американдық қоры (NIAF) екі палаталы және екі партиялық итальяндық американдық Конгресс делегациясымен тығыз жұмыс істеді, оны Нью-Джерсиден Билл Паскрелл және Огайодан Пат Тибери өкілдері басқарады. NIAF түрлі мемлекеттік саясат бағдарламаларын ұйымдастырады, бұл ел мен әлемді қызықтыратын өзекті саяси мәселелер бойынша қоғамдық пікір қалыптасуына үлес қосады. Бұл іс-шаралар Капитолий төбесінде және басқа жерлерде NIAF-тің Франк Дж. Гуарини қоғамдық саясат форумы мен оның бауырлас бағдарламасы, NIAF қоғамдық саясат лекциялары сериясының қолдауымен өткізіледі. NIAF-тің 2009 жылғы Капитолий төбесіндегі қоғамдық саясат бағдарламаларында көрнекті итальяндықтар мен итальяндық американдықтар негізгі спикерлер ретінде болды, соның ішінде ЦРУ директоры Леон Панетта және Италия Республикасының Сыртқы істер министрі Франко Фраттини. 1890 жылдары Нью-Йорктегі итальяндық американдықтар саяси күш ретінде бірікті. Олар 1933 жылы Фиорелло Ла Гардияны (республикалық) мэр етіп сайлауға көмектесті, сондай-ақ оны 1937 және 1941 жылдары қайта сайлауға көмектесті. Олар 1950 жылы Винсент Р. Импеллиттер (демократ) үшін, 1989 жылы Рудольф В. Джулиани (республикалық) үшін (оны жеңіске жеткізе алмағанда), 1993 және 1997 жылдары (оны жеңіске жеткізгенде) үгіт жүргізді. Үшеуі де қаладегі қылмысты азайтуға белсенді түрде күш салды; әрқайсысы қаланың қуатты кәсіби одақтарымен жақсы қарым-қатынаспен танымал болды. Ла Гардия мен Джулиани қалалық саясат мамандары арасында американдық тарихтың ең жақсы мэрлерінің екеуі ретінде танымал. Демократ Билл де Блазио, итальяндық текті үшінші мэр, 2014 жылдан 2021 жылға дейін Нью-Йорк қаласының 109-шы мэрі болды. Марио Куомо (демократ) 1983 жылдан 1995 жылға дейін үш мерзімге Нью-Йорк штатының 52-ші губернаторы болды. Оның ұлы Эндрю Куомо Нью-Йорк штатының 56-шы губернаторы болды және бұрын 1997 жылдан 2001 жылға дейін Тұрғын үй және қалалық даму министрі, ал 2007 жылдан 2010 жылға дейін Нью-Йорк штатының бас прокуроры болып қызмет етті. Алайда, басқа этникалық топтардан өзгеше, итальяндық американдықтар этномерцентризмнің айқын жетіспеушілігін және саяси жекеліктің ұзақ тарихын көрсетеді, этникалық топтық дауыс беруден бас тартады, жеке кандидаттар мен мәселелерге негізделген дауыс беруді қалайды, этникалық адалдықтан гөрі өзгеше саяси кандидаттарды жақсы көреді. Нью-Йорктің танымал мэрі Фиорелло Ла Гардия шындығында өзінің демографиялық тобы арасында нашар өнер көрсетті; 1941 жылы Ла Гардия тіпті итальяндық дауысты ирландтық қарсыласы Уильям О’Двайерге жеңіліп қалды. 1965 жылы, Нью-Йорк демократтары қалалық контролер лауазымына итальяндық туған Марио Прокачиноны қолдағанда, Прокачино итальяндық дауысты жеңіліп, тек еврей сайлау округтерінің қолдауы арқасында сайлауда жеңіске жетті. 1973 жылғы Нью-Йорк қаласының мэр сайлауында итальяндық иммигранттардың ұлы Марио Биагги итальяндық дауыстың біртұтас блогы ретінде біріктіре алмады, оның еврей қарсыласы Авраам Биме демократиялық сайлауда жеңіске жету үшін істей алғандай. 1962 жылғы Массачусетс штатының губернатор сайлауында, қазіргі итальяндық американдық губернаторы Джон Волпе 0,2% айырмашылықпен қайта сайланудан бас тартты, бұл Волпе штаттағы итальяндық американдықтардың маңызды санының арасында тек 51% дауыс алғандығымен толыққанды түсіндірілуі мүмкін, олардың шамамен жартысы ескі мектептің ағылшын-саксондық протестант Эндикотт Пибодиге дауыс берді. Экономист Юджин Фама 2013 жылы портфельдік теорияның эмпирикалық талдауына, активтердің бағалануына және тиімді нарық гипотезасына қосқан үлесі үшін Экономикалық ғылымдар бойынша Нобельдік сыйлықты алды.
Итальяндық америкалықтардың әлеуметтік-экономикалық жағдайы
Америкаға келген итальяндық иммигранттардың шамамен үштен екісі 1900-1914 жылдар аралығында келді. Олардың көпшілігі ауыл шаруашылығымен айналысқан, формальды білімі мен өндірістік дағдылары шектеулі болғандықтан, қалаларда жиі кездесетін жұмысшылар тобына жатты. Ал қалғандары Италияның дәстүрлі кәсіптерімен айналысты: тігіншілер, шаштараздар, кірпіш қалаушылар, тас кесушілер, мәрмәр, плитка және террацто шеберлері, балықшылар, музыканттар, әншілер, аяқ киім жасаушылар, аяқ киім жөндеушілер, аспазшылар, нан пісірушілер, ағаш өңдеушілер, жүзім өсірушілер, шарап жасаушылар, жібек өндірушілер, киім тігушілер және тігіншілер. Тағы бір бөлігі иммигранттар қауымының қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін келді, олардың ішінде дәрігерлер, тіс дәрігерлері, емілдер, адвокаттар, мұғалімдер, жаназаны ұйымдастырушылар, дін қызметкерлері, қарындастар мен монахтар бар еді. Көптеген білікті жұмысшылар өз мамандықтары бойынша жұмыс тауып, алдымен итальяндық аудандарда, кейіннен кеңірек қоғамда қызмет етті. Дәстүрлі дағдылар көбінесе әкеден ұлға, анадан қызға мұра болып көшті. 1963 жылғы сауалнамаларға сәйкес, екінші буынның шамамен 70% ер адамдары жұмысшы мамандықтарында болды, ал үшінші буында бұл көрсеткіш шамамен 50% төмендеді. 1987 жылы итальяндық американдықтардың табысы ұлттық орташа табыстан асып түсті, ал 1950 жылдан бері еврейлерден кейін ең жылдам өсетін этникалық топ болып табылады. 1990 жылға қарай, АҚШ халық санағына сәйкес, итальяндық американдықтардың 65% астам бөлігі менеджерлік, кәсіби немесе кеңсе қызметкерлері ретінде жұмыс істеді. 1999 жылы итальяндық американдық отбасылардың орташа жылдық табысы 61 300 долларды құрады, ал барлық американдық отбасылардың орташа жылдық табысы 50 000 доллар болды. Чикаго университетінің он бес этникалық топты зерттеуі көрсеткендей, итальяндық американдықтар ажырасу, жұмыссыздық, әлеуметтік жәрдемге тәуелділік және түрмеде отыру көрсеткіштері ең төмен топтардың қатарында болды. Екінші жағынан, олар екі ата-анасы бар отбасылардың, қарт ата-аналарымен бірге тұратын отбасылардың және үнемі бірге тамақтанатын отбасылардың үлесі жоғары топтардың біріне жатты.
Ғылым
Итальяндық-американдықтар ғылымның дерлік барлық салаларында маңызды жаңалықтар жасады, оның ішінде инженерлік, медицина және физика салаларында. Физик және Нобель сыйлығының лауреаты Энрико Ферми әлемдегі алғашқы ядролық реакторды – Чикаго Пайлы 1-ді (Chicago Pile 1) жасады және 2-ші дүниежүзілік соғыс кезінде Манхэттен жобасына қатысқан жетекші ғалымдардың бірі болды. Фермидің маңызды серіктестерінің бірі Франко Расетти кембрий палеонтологиясына қосқан үлесі үшін Ұлттық ғылым академиясының Чарльз Дулиттл Уолкотт медалімен марапатталды. Федерико Фаггин алғашқы микрочип пен микропроцессорды өңдеп шығарды. Роберт Галло зерттеулерге жетекшілік етіп, қатерлі ісік тудыратын вирусты анықтады. 2008 жылы Энтони Фаучи СПИДке қарсы бағдарлама PEPFAR жұмысы үшін Президенттік бостандық медалімен марапатталды. Астрофизик Риккардо Джакони ғарыштық рентген сәулелерінің көздерін ашқаны үшін 2002 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын алды. Вирусолог Ренато Дульбеко онковирустарды зерттегені үшін 1975 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын жеңіп алды. Фармаколог Луи Игнаро 1998 жылы азот оксидінің сигналдық қасиеттерін көрсеткені үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын бөлісіп алды. Микробиолог Сальвадор Лурия вирустардың көбейтілу механизмі мен генетикалық құрылымы туралы маңызды жаңалықтарға қосқан үлесі үшін 1969 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын жеңіп алды. Физик Уильям Дэниел Филлипс 1997 жылы лазерлік салқындатуға қосқан үлесі үшін физика бойынша Нобель сыйлығын алды. Физик Эмилио Сегре технеций және астатин элементтерін, сондай-ақ субатомдық антибөлшек – антипротонды ашты, осыған байланысты 1959 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Тоғыз итальяндық-американдық, оның ішінде бір әйел, ғарышкер ретінде ғарышқа ұшты: Уолли Ширра, Доминик Антонелли, Чарльз Камарда, Майк Массимино, Ричард Мастраккио, Рональд Паризе, Марио Рунко, Альберт Сакко және Николь Мари Пассонно Стотт. Рокко Петроне 1973-1974 жылдары NASA Маршалл ғарыш ұшу орталығының үшінші директоры болды.
Әйелдер
Көптеген итальяндық әйелдер көші-қон толқыны кезінде жаңа және бейтаныс әлеуметтік және экономикалық жағдайларға бейімделуге мәжбүр болды. Балаларын тәрбиелеу және отбасының әл-ауқатын қамтамасыз ету міндеті жүктелген аналар, осы міндеттерді орындауда үлкен батылдық пен тапқырлық танытты, көбінесе қиын тұрмыс жағдайларында. Олардың отбасыға ең жоғары басымдық берген мәдени дәстүрлері, итальяндық иммигрант әйелдер осы жаңа жағдайларға бейімделгенде де сақталды. Кішкентай Италиядағы иммигранттарға көмектесу үшін Папа XIII Лео діни қызметкерлер, монахтар және Святой Карл Борромео миссионерлерінің бауырлары және басқа да ордендерді жіберді. Олардың арасында Франческа Кабрини сестрин де болды, ол ондаған мектептер, ауруханалар мен жетімдер үйін құрды. 1946 жылы ол алғашқы американдық әулие ретінде қанонизацияланды. Үйленген әйелдер көбінесе фабрикада жұмыс істеуден аулақ болып, киім тігу, пансион ұстау және үйлерінде немесе аудандарында шағын дүкендер ашу сияқты үйдегі экономикалық қызметтерді таңдады. Италиялық аудандар акушерлерге де тартымды болды, олар Америкаға келгенге дейін Италияда білім алған. Көптеген салтбасты әйелдер киім өнеркәсібінде жұмыс істеді, көбінесе қауіпсіз емес жағдайларда. 1911 жылы «Үшбұрыш жейдесі» фабрикасындағы өртте қаза болған 146 адамның көп бөлігі итальяндық-американдық әйелдер болды. Анжела Бамбас – Нью-Йорктегі Халықаралық әйелдер киім-кешек жұмысшылары одағының 18 жастағы итальяндық-американдық ұйымдастырушысы, ол киім өнеркәсібіндегі әйелдердің жұмыс жағдайларын жақсарту және жұмыс уақытын қысқарту үшін жұмыс істеді. 1920 жылдардағы американдық аренада әйелдердің рөлі кеңейді, 1920 жылы дауыс беру құқығынан бастап, білім берудің, жұмыспен қамтудың және өз жыныстық қатынастарын бақылаудың жаңа стандарттары енгізілді. «Флэпперлер» әйелдер киімінің белдемшесін көтеріп, әйелдер киімінің ескі шектеулерін төмендетті. Итальяндық-американдық бұқаралық ақпарат құралдары бұған қарсы болды. Олар ерлердің отбасын басқаратын дәстүрлі гендерлік рөлдерді сақтауды талап етті. Оңтүстік Еуропалық иммигранттар арасында көптеген дәстүрлі патриархалдық құндылықтар басым болды, бірақ кейбір әдеттер, мысалы, қорлық Еуропада қалды. Қоғамдық өкілдер әйелдің құпия дауыс беруіне таңқалды. Олар флэпперлерді сынай және феминизмді аморальдық деп жариялады. Олар итальяндық әйелдіктің ескі еркек үлгісін идеалдады. Муссолини оқырмандар арасында танымал болды және кейбір газеттерді қаржылады, сондықтан ол сайлаушылар қатарына жергілікті деңгейде дауыс беретін әйелдерді қосып алғанда, итальяндық-американдық редакторлар оны мақұлдады, өйткені нағыз итальяндық әйел, ең алдымен, ана және әйел, сондықтан жергілікті мәселелерде дауыс беруші ретінде сенімді болады, бірақ тек Италияда. Италиядағы феминистік ұйымдар назарсыз қалды, өйткені редакторлар эмансипацияны американизммен байланыстырды және әйелдер құқықтары туралы пікірталасты итальяндық-американдық қауымдастықтың өз шекараларын және ережелерін белгілеуіне айналдырды. Этнографиялық газеттерде оқырмандарға жаңа маталар, түстердің үйлесімдері және шапқылар, аяқ киім, сөмкелер мен зергерлік бұйымдар туралы ақпарат беретін әйелдер беті жарияланды. Тамақ маңызды мәселе болды және американдық нарықта ингредиенттердің болуына сәйкес рецепттер ұсынылды. Италияда азық-түлікпен қамтамасыз ету кедейлік пен қатаң импорттық бақылаумен шектелген, бірақ Америкада мол болды, сондықтан жаңа рецепттер қажет болды. Екінші және үшінші буында әйелдердің жұмыс орнында және кәсіпкер ретінде мүмкіндіктері кеңейді. Әйелдер де жоғары білім алғандықтан немесе кейде колледж бітіргендіктен, жақсы жұмыс орындарына ие болды және Кішкентай Италияны тастап, жұмысқа баруға дайын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген итальяндық-американдық әйелдер әскери материалдарды қамтамасыз ететін фабрикаларда жұмыс істеді, ал басқалары әскери қызметте көмекші немесе медбике болып қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін итальяндық-американдық әйелдер мансап таңдауда және жоғары білім алуда еркіндікке ие болды. Соның салдарынан, ХХ ғасырдың екінші жартысы итальяндық-американдық әйелдердің барлық салаларда өркендеген кезеңі болды. Саясатта Джеральдин Ферраро бірінші әйел вице-президенттік үміткері, Элла Грассо – бірінші әйел штат губернаторы және Нэнси Пелоси – бірінші әйел Палата спикері болды. Ана Джелика (Рита Риццо), францискан монахы, 1980 жылы «Мәңгі сөз телеарнасын» (EWTN) құрды, ол миллиондаған католиктер тарапынан үнемі қаралады. Джоанн Фалетта – үлкен симфониялық оркестрдің тұрақты дирижері болған бірінші әйел (Вирджиния симфониялық оркестрі және Буффало филармониялық оркестрі). Пенни Маршалл (Масчарелли) – Голливудтағы алғашқы әйел режиссерлердің бірі. Кэтрин ДеАнджелис, доктор медицина ғылымдары – Американдық медициналық қауымдастырығы журналының бірінші әйел редакторы. Патриция Фили Крушел – ABC телеарнасының бірінші әйел президенті. Бонни Тибурци – коммерциялық авиация тарихындағы бірінші әйел ұшқышы. Патриция Руссо – Lucent Technologies компаниясының бас директоры болған бірінші әйел. Карен Игнани 1993 жылдан бері American Health Insurance Plans компаниясының бас директоры, елдегі барлық ірі HMO ұйымдарын біріктіретін ұйым. Николь Мари Пассонно Стотт – ғарышкер ретінде ғарышқа ұшқан бірінші әйелдердің бірі. Кэролин Порко, планеталық зондтар бойынша әлемдік сарапшы, қазір Сатурн айналысындағы Cassini зондының бейнелеу ғылымы тобының жетекшісі. 1980 жылы құрылған Итальяндық-американдық әйелдер ұлттық ұйымы (NOIAW) – итальяндық мұраны, тілін және мәдениетін сақтауға, итальяндық текті әйелдердің дамуын қолдау арқылы осы мақсатқа ұмтылатын ұйым.
Дін
Итальяндық америкалықтардың көпшілігі католиктер, бірақ итальяндық америкалық ересектер арасында католиктік сенім 1972 жылы 89% болса, 2010 жылы 56%-ға төмендеді (33 пайыздық таңдау). 1910 жылға қарай итальяндық американдықтар 219 католик шіркеуін және 41 шіркеу мектебін құрды, оларға 315 діни қызметкер мен 254 монах қызмет етті, 2 католик семинариясы мен 3 жетімдер үйі болды. 1848 және 1919 жылдар аралығында 400 итальяндық иезуит діни қызметкері Италиядан Американың батысына кетті. Бұл иезуиттердің көпшілігі өз еркімен емес, Италияның бірігу толқынында итальяндық ұлтшылдармен қуылды. Батысқа келгеннен кейін олар солтүстік-батыстағы үндістерге, Сан-Францискодағы ирландтық американдықтарға және оңтүстік-батыстағы мексикалық американдықтарға рухани қызмет көрсетті; сонымен қатар Мэриленд штатындағы Вудстоктағы елдің ең беделді католик семинариясын басқарды. Пасторлық жұмыстарынан бөлек, олар көптеген жоғары мектептер мен колледждерді, соның ішінде Регис университетін, Санта-Клара университетін, Сан-Франциско университетін және Гонзага университетін құрды. Кейбір сицилиялық американдық қауымдастықтарда, әсіресе Буффало мен Нью-Орлеанда, Сент-Джозеф күні (19 наурыз) парадтар мен тойлармен, соның ішінде дәстүрлі «Сент-Джозеф үстелдерімен» атап өтіледі, онда қауымның кедейлері үшін етсіз тағамдар ұсынылады. Колумб күні де кеңінен тойланады, сондай-ақ кейбір аймақтық итальяндық әулиелердің мерекелері де атап өтіледі. Бостонның Солтүстік аясында итальяндық иммигранттар «Мерекелер мерекесі» – Сент-Энтони мерекесін тойлайды. 1919 жылы Италияның Неаполь қаласына жақын орналасқан Монтефальционе қаласынан келген итальяндық иммигранттар бастаған бұл мереке АҚШ-тағы ең ірі және ең шынайы итальяндық діни фестиваль деп есептеледі. Тамыз айында 3 күн бойы өткізілетін мерекеге 100-ден астам сатушы мен 300 000 адам қатысады. Сан-Дженнаро (19 қыркүйек) – әсіресе неаполитандықтар арасында танымал әулие. Санта Розалия (4 қыркүйек) – Сицилиядан келген иммигранттар тойлайды. Потенцадан келген иммигранттар Сан-Рокко күнін (16 тамыз) тамыздың үшінші демалыс күндері Денвердегі Потенца клубында тойлайды. Сан Рокко – Сан-Жерардо сияқты Потенцаның қамқоршысы. Көптеген адамдар әлі де Рождество маусымын Жеті балықтан тұратын тоймен тойлайды. 15 тамызда Кливлендтің Кішкентай Италиясында Успенділік мерекесі тойланады. Бұл мерекеде адамдар гүлдену нысаны ретінде Құдіретті Марияның мүсініне ақша байлайды. Содан кейін мүсін Кішкентай Италия арқылы Киелі Розарий шіркеуіне дейін шерумен жеткізіледі. Шамамен 25 жыл бойы Кливленд епископы Энтони Пилла өзінің итальяндық мұрасын тойлау үшін шеруге және қасиеттілікке қатысты. Епископ Пилла 2006 жылдың сәуірінде зейнеткерлікке шықты, бірақ қатысуын жалғастырды. Итальяндық америкалық отбасылардың көпшілігі католик дінінде тәрбиеленген болса да, 2010 жылы олардың 19%-ы өзін протестант деп жариялады. Солтүстік Каролина штатындағы Вальдезе қаласын 1893 жылы Италияның Коттиан Альпінен шыққан Вальденс дінін ұстанатын итальяндықтардың тобы құрды.
Италиялық еврейлер
Италиядан еврейлердің көшіп кетуі АҚШ-та итальяндық еврей қауымдастықтарының құрылуына себеп болған жоқ. Дінге берілген итальяндық еврейлер еңбектегі еврей қауымдастықтарына, әсіресе сефард қауымдастықтарына қиындықсыз сіңіп кетті; ал дінсіздер Америка Құрама Штаттарында еврей дінсіз мекемелерінің оларды құшақ жайып күтетінін көрді. Олардың саны аз болғанына қарамастан, итальяндық американдық еврейлер американдық өмірге зор әсер етті, бастауында Лоренцо Да Понте (туған Емануэле Конгельяно) тұрды – Моцарттың бұрынғы либреттошысы, опера импресариосы және Нью-Йорктегі Колумбия колледжінің алғашқы итальян тілі профессоры, ол 1805 жылдан 1838 жылы қайтыс болғанға дейін онда өмір сүрді. Дін аспектісінде ең ықпалды тұлға – рабби Сабато Морайс, ол он тоғызыншы ғасырдың соңында Филадельфиядағы үлкен сефард қауымының жетекшісі болды және 1886 жылы Нью-Йорктегі Америка еврей теологиялық семинариясының негізін қалаушылардың бірі болды, онда ол оның алғашқы деканы атанды. ХХ ғасырдың бірінші жартысында АҚШ-та танымал болған тағы екі итальяндық еврей болды: Джорджио Полакко Метрополитен Опера үйінің (1915–1917) және Чикаго азаматтық операсының (1921–1930) бас дирижері болды; ал Фиорелло Ла Гуардия АҚШ Конгресінің мүшесі (1917–1919 және 1923–1933) және Нью-Йорктің танымал мэрі (1934–1945) болды. Анасының тарапынан итальяндық ұлы раввин Самуэль Давид Луццаттоның ұрпағы болған Ла Гуардия өз сайлау округінде итальян және идиш тілдерінде сөйлей білді. 1938 жылғы Муссолинидің нәсілдік заңдары бойынша Италияда екі мың жылдан астам уақыт бойы өмір сүрген итальяндық еврейлер көптеген азаматтық құқықтарынан айырылды. 1930 және 1940 жылдардағы фашистік қуғын-сүргін салдарынан АҚШ-та пана тапқан шамамен екі мың итальяндық еврей Америкаға келді және өз жұмыстарын көптеген салаларда жалғастырды. Көптегендері халықаралық деңгейде танылды, олардың ішінде: Джорджио Леви Делла Вида, Марио Кастельнуово Тедеско, Витторио Риети, Бруно Росси, Эмилио Сегре, Джорджио Кавальери, Уго Фано, Роберт Фано, Гидо Фубини, Эудженио Фубини және Сильвано Ариети. Сондай-ақ, итальяндық еврей әйелдері Мария Бьянка Финци Контини, Бьянка Ара Артом және Джулиана Тесороның еңбектері де ерекше маңызға ие. Соғыстан кейін төрт итальяндық-американдық еврей Нобель сыйлығын алды: Франко Модильяни, Эмилио Сегре, Сальвадор Лурия және Рита Леви Монтальчини. Коммуникация маманы Эндрю Витерби, журналист/жазушы Кен Аулетта және экономист Гвидо Калабрезидің де үлесі зор. Примо Левидің және Джорджио Бассани мен Карло Леви сияқты басқа итальяндық еврей авторларының еңбектерінің халықаралық танылуы АҚШ-та итальяндық иудаизмге деген қызығушылықты арттырды, бұл 1998 жылы Нью-Йорктегі Примо Леви орталығының ашылуымен дәлелденді.
Білім
Көші-қон дәуірінде Италиядағы ауылдық отбасылар ресми білімге аса мән бермеді, себебі балалары жеткілікті жасқа келген кезде шаруашылық жұмысына көмектесуі қажет болды. Көптегендер үшін бұл көзқарас Америкаға келгеннен кейін де өзгермеді, онда балалар отбасын қанша тезірек қолдаса, сонша жақсы деп есептелді. Білімге деген бұл көзқарас әрбір келесі ұрпақпен бірте-бірте өзгерді. 1970 жылғы халық санауы 45 жасқа дейінгілердің білім деңгейі ұлттық орташа деңгейге жуық екенін көрсетті, ал иммиграцияның ең жоғары шарына жеткен жылдан кейін алты онжылдық ішінде итальяндық американдықтардың білім деңгейі жалпы ұлттық орташа деңгейге теңесті. Қазіргі уақытта, Халық санағы бюросының мәліметтеріне сәйкес, итальяндық американдықтардың орта мектепті бітіру көрсеткіші орташа, ал жоғары білім деңгейі ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Америка Құрама Штаттарында итальяндық американдықтар шеберлік кәсіптерінен бастап өнер, инженерия, ғылым, математика, құқық және медицина сияқты кең ауқымды мамандықтарда өкілдік танытады, және олардың арасында бірнеше Нобель сыйлығының лауреаттары бар. АҚШ-та екі итальяндық халықаралық мектеп бар: Сан-Францискодағы La Scuola International және Нью-Йорктегі La Scuola d'Italia Guglielmo Marconi.
Тіл
АҚШ-тағы итальян тілінде сөйлейтіндер ЖылСөйлеушілер 1910 1,365,110 1920 1,624,998 1930 1,808,289 1940 1,561,100 1960 1,277,585 1970 1,025,994 1980 1,618,344 1990 1,308,648 2000 1,008,370 2011 723,632
Италия ұлдары жаңалық бюросы мәліметінше, 1998 жылдан 2002 жылға дейін колледждердегі итальян тілі курстарына жазылу 30%-ға өсті, бұл француз және неміс тілдеріне қарағанда жоғары көрсеткіш. Итальян тілі АҚШ колледждері мен университеттерінде испан, француз және неміс тілдерінен кейін төртінші орында тұр. АҚШ-тың 2000 жылғы халық санауы бойынша, итальян тілі (сицилиялық диалектіні қоса алғанда) ағылшыннан кейін 1 миллионнан астам адам сөйлейтін алтыншы тіл болып табылады. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында АҚШ-қа итальяндықтардың көптеп көшіп келуінің нәтижесінде итальян және сицилия тілдері АҚШ-тың көп бөлігінде, әсіресе солтүстік-шығыс және Ұлы көлдер аймағындағы Буффало, Рочестер, Детройт, Чикаго, Кливленд және Милуоки сияқты қалаларда, сондай-ақ Сан-Франциско, Сент-Луис және Нью-Орлеанда кеңінен таралған. Американың көптеген қалаларында, әсіресе Нью-Йоркте, итальян тіліндегі газеттер шығарылады, ал 1950 жылдарға дейін АҚШ-та итальян тіліндегі кинотеатрлар болған. L'Idea журналы 1974 жылдан бері Бруклинде жарық көреді. Arba Sicula (Сицилия таңы) – сицилия тілін сақтауға арналған, сол аттас қоғамның жарты жылдық басылымы. Журнал мен мерзімдік бюллетеньде сицилия тілінде жазылған проза, поэзия және пікірлер, сондай-ақ ағылшын тіліне аудармалары жарияланады. Бүгінде Даниэла Джозеффи, Пьетро Мастрандрея және Альфредо ди Палчи құрған Бордигера жылдық поэзия сыйлығы, Соня Рраизисс Гиоп қоры мен Bordighera Press қолдауымен, жеңімпаздардың еңбектерін екі тілде жариялап, диаспорадағы жазушыларды итальян тілінде жазуға ынталандырып келеді. Нью-Йорктегі Chelsea Books және Лонг-Айлендтегі Gradiva Press Паоло Валесио, Альфредо де Палчи және Луиджи Фонтанелла сияқты диаспора жазушыларының күш-жігері арқасында көптеген екі тілді кітаптарды жариялады. Нью-Йорк қалалық университетінің профессоры Луиджи Бонаффини, Бруклин колледжіндегі «Итальян тілі аудармалары» журналының редакторы, Италия мен АҚШ-та итальян диалектілік поэзиясын дамытуға үлкен үлес қосты. Нью-Йорк пен Нью-Йорк университетінің көрнекті лингвисті және Италияда туған, сыйлықтардың иегері ақын Джозеф Тусиани итальян әдебиетінің ағылшын тіліне аударылуына жол ашты және американдық оқырмандар үшін көптеген екі тілді кітаптар мен итальян классиктерін жариялады, соның ішінде Микеланджелоның поэмаларының толық жинағын алғаш рет ағылшын тілінде АҚШ-та жарыққа шығарды. Осы әдеби еңбектердің барлығы итальян тілінің, сондай-ақ итальян операсының АҚШ-та дамуына көмектесті. Бұл авторлардың көптеген еңбектері мен екі тілді кітаптары интернетте қолжетімді. Автор Лоренс Дистаси итальяндық американдықтар арасында итальян тілінде сөйлеудің азаюына Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ үкіметінің жасаған қысымы себеп болуы мүмкін деп санайды. Соғыс кезінде елдің әртүрлі аймақтарында АҚШ үкіметі «Дұшпан тілінде сөйлемеңіз» деген жазуларды орнатқан. Мұндай жазулар Осі державаларының тілдерін – неміс, жапон және итальян тілдерін «дұшпан тілдері» деп белгілеген. Осі державалары АҚШ-қа соғыс жариялағаннан кейін көптеген итальяндық, жапондық және неміс азаматтары тұтқындалды. Итальяндық американдықтардың арасында итальян тілінде сөйлейтіндер, АҚШ азаматтығын алмағандар және Бенито Муссолиниді мақтайтын топтарға мүше болғандар тұтқындалуға бейім болды. Дистасидің сөзіне қарағанда, Сан-Франциско шығанағындағы көптеген итальян тіліндегі мектептер АҚШ-тың Осі державаларына соғыс жариялағаннан кейін бір апта ішінде жабылды. Мұндай жабылулар болжамды болды, өйткені итальян тілінің көптеген мұғалімдері тұтқындалды. Бұрынғы құлдырауға қарамастан, итальян және сицилия тілдері әлі де итальяндық американдықтар тарапынан қолданылады және зерттеледі, оларды әртүрлі американдық қауымдастықтарда, әсіресе егде жастағы итальяндық американдықтар арасында естуге болады. Мектептерде оқытылатын ресми итальян тілі – стандартты итальян тілі, ол 14 ғасырдың әдеби флоренция тіліне негізделген. Алайда, итальяндық американдықтар көбінесе таныс «итальян» тілі аймақтық итальян және итало-далматин тілдерімен байланысты, оларды олардың иммигрант ата-бабалары Италиядан Америкаға, негізінен бірігуге дейінгі Италияның оңтүстік итальян және сицилия диалектілерін әкелген. Америкадағы жоғарғы білім беруде (колледж және магистратура) бесінші ең көп оқылатын тіл болса да, итальян тілі жалпыұлттық деңгейдегі мектептердегі AP курсы ретінде қалу үшін күресіп келеді. 2006 жылы ғана AP итальян тілі сабақтары енгізілді, бірақ 2009 жылдың көктемінен кейін ұлттық оқу бағдарламасынан алынып тасталды. Оқу бағдарламаларын басқаратын College Board ұйымы итальян тілі бағдарламасын «ақша жоғалтып отырғандықтан» және әр жыл сайын 5000 жаңа студентті қоса алмағандықтан тоқтатты. 2009 жылдың көктемінде бағдарлама тоқтатылғаннан бері, итальяндық әртүрлі ұйымдар мен белсенділер оқу курсын қайта жандандыруға тырысып келеді. Бұл бағыттағы ең белгілі тұлға – Нью-Йорк штатының губернаторы Эндрю Куомоның қарындасы Маргарет Куомо. Ол 2006 жылы бағдарламаның құрылуына түрткіс берді және қазірде бағдарламаны қайта жандандыру үшін қаржыландыру мен оқытушыларды тартуға тырысып бағуда. Итальяндық ұйымдар AP итальян тілін қайта жандандыру үшін қайырымдылық шараларын ұйымдастырып жатқанын атап өту керек. NIAF және Америкадағы Италия ұлдарының ұйымы сияқты ұйымдар ақша жинауда жетістікке жетті және жаңа AP итальян тілі бағдарламасымен байланысты қаржылық жауапкершілікке көмектесуге дайын. ItalianAware сияқты интернеттегі итальяндық ұйымдар Нью-Йорк қалалық кітапханаларында итальян және итальяндық-американдық әдебиетінің мәртебесін жақсарту үшін кітаптарды жинау кампанияларын бастады. ItalianAware мәліметінше, Бруклин қалалық кітапханасы Нью-Йорктегі ең нашар кітапхана. Онда итальяндық иммигранттар тәжірибесіне қатысты 11 кітап бар, олар 60 филиалға таратылған. Бұл Бруклиндегі әр алты филиалға бір кітаптан келеді, бұл (ItalianAware пікірінше) қаланың ірі итальяндық/итальяндық-американдық қауымдастығына жеткіліксіз. ItalianAware 2010 жылдың соңына дейін Бруклин қалалық кітапханасына 100 кітап сыйлауды мақсат еткен.
According to the Sons of Italy News Bureau, from 1998 to 2002 the enrollment in college Italian language courses grew by 30%, faster than the enrollment rates for French and German. Italian is the fourth most commonly taught foreign language in U. S. colleges and universities behind Spanish, French, and German. According to the U. S. 2000 Census, Italian (including Sicilian) is the sixth most spoken language in the United States (tied with Vietnamese) after English with over 1 million speakers. As a result of the large wave of Italian immigration to the United States in the late 19th and early 20th centuries, Italian and Sicilian were once widely spoken in much of the U. S., especially in northeastern and Great Lakes area cities like Buffalo, Rochester, Detroit, Chicago, Cleveland and Milwaukee, as well as San Francisco, St. Louis and New Orleans. Italian language newspapers exist in many American cities, especially New York City, and Italian language movie theatres existed in the U. S. as late as the 1950s. L'Idea is a bilingual quarterly published in Brooklyn since 1974. Arba Sicula (Sicilian Dawn) is a semiannual publication of the society of the same name, dedicated to preserving the Sicilian language. The magazine and a periodic newsletter offer prose, poetry and comment in Sicilian, with adjacent English translations. Today, prizes like the Bordighera Annual Poetry Prize, founded by Daniela Gioseffi, Pietro Mastrandrea and Alfredo di Palchi, with support from the Sonia Rraiziss Giop Foundation and Bordighera Press, which publishes the winners in bilingual editions, have helped to encourage writers of the diaspora to write in Italian. Chelsea Books in New York City and Gradiva Press on Long Island have published many bilingual books due to the efforts of bilingual writers of the diaspora like Paolo Valesio, Alfredo de Palchi, and Luigi Fontanella. Dr. Luigi Bonaffini of the City University of New York, publisher of The Journal of Italian Translation at Brooklyn College, has fostered Italian dialectic poetry throughout Italy and the U. S. Joseph Tusiani of New York and New York University, a distinguished linguist and prize winning poet born in Italy, paved the way for Italian works of literature in English and has published many bilingual books and Italian classics for the American audience, among them the first complete works of Michelangelo's poems in English to be published in the United States. All of this literary endeavor has helped to foster the Italian language, along with Italian opera, of course, in the United States. Many of these authors and their bilingual books are located throughout the internet. Author Lawrence Distasi argues that the loss of spoken Italian among the Italian American population can be tied to U. S. government pressures during World War II. During World War II, in various parts of the country, the U. S. government displayed signs that read, "Don't Speak the Enemy's Language". Such signs designated the languages of the Axis powers, German, Japanese and Italian, as "enemy languages". Shortly after the Axis powers declared war on the U. S., many Italian, Japanese and German citizens were interned. Among the Italian Americans, those who spoke Italian, who had never become citizens and who belonged to groups that praised Benito Mussolini, were most likely to become candidates for internment. Distasi claims that many Italian language schools closed down in the San Francisco Bay Area within a week of the U. S. declaration of war on the Axis powers. Such closures were inevitable since most of the teachers in Italian languages were interned. Despite previous decline, Italian and Sicilian are still spoken and studied by those of Italian American descent and it can be heard in various American communities, especially among older Italian Americans. The official Italian taught in schools is Standard Italian, which is based on 14th century literary Florentine. However, the "Italian" with which Italian Americans are generally acquainted is often rooted in the Regional Italian and Italo Dalmatian languages their immigrant ancestors brought from Italy to American, primarily southern Italian and Sicilian dialects of pre unification Italy. Despite it being the fifth most studied language in higher education (college and graduate) settings throughout America, the Italian language has struggled to maintain being an AP course of study in high schools nationwide. It was only in 2006 that AP Italian classes were first introduced, and they were soon dropped from the national curricula after the spring of 2009. The organization which manages such curricula, the College Board, ended the AP Italian program because it was "losing money" and had failed to add 5,000 new students each year. Since the program's termination in the spring of 2009, various Italian organizations and activists have attempted to revive the course of study. Most notable in the effort is Margaret Cuomo, sister of New York Governor Andrew Cuomo. She provided the impetus for the program's birth in 2006 and is currently attempting to secure funding and teachers to reinstate the program. It is also worth noting that Italian organizations have begun fundraisers to revive AP Italian. Organizations such as the NIAF and Order Sons of Italy in America have made strides in collecting money, and are prepared to aid in the monetary responsibility any new AP Italian program would bring with it. Web based Italian organizations, such as ItalianAware, have begun book donation campaigns to improve the status and representation of Italian and Italian American literature in the New York public libraries. According to ItalianAware, the Brooklyn Public Library is the worst offender in New York City. It has 11 books pertaining to the Italian immigrant experience available for checkout, spread across 60 branches. That amounts to one book for every six branches in Brooklyn, which (according to ItalianAware) cannot supply the large Italian/Italian American community in the borough. ItalianAware aimed to donate 100 books to the Brooklyn Public Library by the end of 2010.
Итальяндық-американдық пиджин
Итальяндық американдық пиджин немесе итальяндық американдық сленг – 1900 жылдардың басында, негізінен Нью-Йорк және Нью-Джерсиде, көптеген итальяндық тұрғындары бар американдық қалаларда пайда болған деп саналатын пиджин тілі. Ол тез арада АҚШ және Канаданың қалалары мен ірі аймақтарындағы көптеген итальяндық қауымдастықтарға тарады. Бұл жеке тіл емес, түрлі итальян диалектілері мен американдық ағылшын тілінің қосындысы.
Ас мәзірі
Итальяндық американдықтар Американың тамақтану әдеттеріне зор әсер етті. Көбірек итальяндық тағамдар кеңінен танылып, ұнатуда. Марио Батали, Гиада ДеЛаурентис, Рейчел Рей, Лидия Бастианич және Гай Фиери сияқты итальяндық американдық тележұлдыздары итальян тағамдарын ұсынатын танымал аспаздық шоуларды жүргізді. Итальяндық американдық тағам итальян тағамдарының, әсіресе АҚШ-қа көшіп келген итальяндықтардың неаполитандық және сицилиялық дәстүрлерінің күшті ықпалында болып, ортақ тағамдармен бөліссе де, бірнеше жағынан ерекшеленеді. Еттің көп болуы спагетти мен котлеттер сияқты жаңа негізгі тағамдардың пайда болуына әкелді, ал пицца аймақтық түрде Чикаго стиліндегі терең пісірілген және Нью-Йорк стиліндегі жұқа қабықты сияқты әртүрлі стильдерге дамыды.
Фольклорлық
Итальяндық америкалықтардың ең ерекше және танымал мәдени үлестерінің бірі – олардың мерекелері. АҚШ-тың барлық штаттарында, «итальяндық аудандарда» (көбінесе «Шағын Италия» деп аталады) Сан-Дженнаро мерекесі сияқты Нью-Йорктегі, немесе Нью-Йорк штатының Уильямсбург ауданындағы Кармель тауының «Гиглио» мерекесі сияқты тойлар кездеседі. Тамыз айының соңғы жексенбісінде Бостонның Солтүстік бөлігінің тұрғындары 300 жыл бұрын Италияның Монтефальчионе қаласында бастау алған Падуалық Антонийдің құрметіне «Мерекелердің мерекесін» тойлайды. Әлдебір ең танымал мереке – наурыздың 19-ы күні аталатын Сент-Жозеф мерекесі. Бұл мерекелер жыл ішіндегі жекелеген оқиғалар ғана емес. Мереке (итальян тілінде Festa) – діни мерекеге байланысты түрлі діни және зайырлы, жабық және ашық іс-шаралардың жиынтығы. Әдетте, итальяндық мерекелерге мерекелік ортақ дастархан, діни қызметтер, ойын-сауықтар, шеберлік пен қабілетті сынау және зергерлік бұйымдармен және сыйлықтармен безендірілген мүсіндерді алып жүру шерулері кіреді. Мереке әдетте бірнеше күнге созылады және бірнеше ай бойы шіркеу қауымы немесе діни ұйым бірлесіп дайындалады. Қазіргі уақытта АҚШ-та 300-ден астам итальяндық мереке тойланады. Ерекше атап өтуге лайық Festa Italiana, ол әр жазда Милуокиде өткізіледі. Бұл мерекелерге әртүрлі әлеуметтік топтардан келген миллиондаған американдықтар қатысып, итальяндық музыка мен тағамдардың мәзірін тамашалайды. Бұрынғысы сияқты, бүгінгі күні де итальяндық американдық мәдениеттің маңызды бөлігі – музыка мен ас.
Теледидар және баспасөз
Америкалық телеарналардың көптеген тұлғалары итальян тегінен шыққан. Пікірсайыс бағдарламаларын жүргізушілер: Джей Лено, Джимми Киммель, Келли Рипа, Мария Бартиромо, Адам Каролла, Нил Кавуто, Келли Монако, Джей Родригес, Аннет Фуничелло, Виктория Готи, Тони Данза, Джулиана ДеПанди, Джулиана Рансич, Бруно Чиприани.
Итальяндық америкалық газеттер
Generoso Pope (1891–1950), ірі қалаларда итальян тіліндегі газеттер тізбегінің иесі, итальяндық-американдық этникалық саяси делдалдың бейнесі ретінде ерекшеленеді. Ол 1928 жылы Il Progresso Italo Americano газетін 2 миллион долларға сатып алды; ол Нью-Йоркте оның таралымын екі есеге арттырып, 200 000-ға жеткізді, бұл оны елдегі ең ірі итальян тіліндегі газетке айналдырды. Ол Нью-Йорк пен Филадельфиядан қосымша газеттер сатып алды, олар қоғам үшін саяси, әлеуметтік және мәдени ақпараттың басты көзі болды. Поуп өз оқырмандарын ағылшын тілін үйренуге, азамат болуға және дауыс беруге шақырды; оның мақсаты қазіргі Америкада табысқа жету үшін мақтаныш пен амбицияны қалыптастыру болды. Колумб күніне арналған шеруді басқарған және Муссолиниге құрмет көрсеткен консервативті демократ Поуп итальяндық-американдықтар арасында антифашизмнің ең күшті жауы болды. Нью-Йорктегі Таммани Холл саясатымен тығыз байланысты Поуп және оның газеттері Франклин Д. Рузвельттің Демократиялық тікелей билеттеріне итальяндықтардың дауыс беруін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Ол 1936 жылы Демократиялық Ұлттық Комитеттің Италия бөлімшесінің төрағасы болып қызмет етті және президентті Италияның Эфиопияға шабуылға қатысты бейтарап ұстанымға ие болуға көндіруге көмектесті. 1941 жылы Муссолинимен қарым-қатынасын үзген ол Американың соғыс күшін қызу қолдады. 1940-жылдардың аяғында Поуп Уильям О'Двайердің 1945 жылы мэр және Гарри С. Трумэннің президент болып сайлануын қолдады. Оның бизнес мәселелері Нью-Йорктің демократиялық әкімшілігінің кезінде өркендеуін жалғастырды, ал 1946 жылы ол өзінің медиа холдингтеріне итальян тіліндегі WHOM радиостанциясын қосты. Суық соғыстың алғашқы жылдарында Поуп коммунистерге қарсы жетекші болды және 1948 жылы итальяндық сайлауда коммунистердің жеңіске жетуін тоқтату үшін өзінің жазылушыларының хат жазу науқанын ұйымдастырды. Сайлаушылар әрқашан редакциялардың нұсқауы бойынша дауыс бермейді, бірақ олар жаңалықтардың қамтуына байланысты. Көптеген кішігірім газеттерде Муссолиниге қолдау, қысқа көрегендікпен оппортунизм, итальяндық-американдық қауымдастықтардың мүшелері емес саяси демеушілерге құрмет көрсету және аз таралымдағы мерзімді басылымдар арқылы өмір сүру қажеттілігі, әдетте, итальян тіліндегі газеттердің иелері итальяндық-американдықтардың саяси делдалдары болуға тырысқанда әлсіреген. Джеймс В. Доннарума 1905 жылы Бостонның La Gazzetta del Massachusetts газетін сатып алды. La Gazzetta Бостонның итальяндық қауымдастығында кең оқырмандар жинады, өйткені ол жергілікті этникалық оқиғаларды егжей-тегжейлі қамтуға баса назар аударды және Еуропадағы оқиғалардың қауымдастыққа қалай әсер еткенін түсіндірді. Алайда Доннаруманың редакциялық ұстанымдары оқырмандарының сезімдерімен жиі қайшы келетін. Доннаруманың консервативті көзқарастары мен жарнамадан түскен табысты арттыруға деген ықыласы оны Бостонның республикашыл элитасының ықыласына ие болуға итермеледі, оған ол саяси науқандар үшін жарнамалық кеңістікті сатып алу үшін редакциялық қолдауды уәде етті. La Gazzetta республикашыл кандидаттарды және саяси ұстанымдарды үнемі қолдады, тіпті партия итальяндық иммиграцияны шектеу туралы заңдар ұсынған және қабылдаған кезде де. Дегенмен, 1920–1930 жылдардағы дауыс беру жазбалары Бостонның итальяндық-американдықтарының демократиялық кандидаттарға көп дауыс бергенін көрсетеді. Кармело Зито 1935 жылы Сан-Францискодағы Il Corriere del Popolo газетін басқарды. Зитоның басшылығымен ол Батыс жағалаудағы Муссолини фашизміне ең қатал қарсыластардың біріне айналды. Ол Италияның 1935 жылы Эфиопияға басып кіруіне және Испанияның Азамат соғысына араласуына қатты қарсылық білдірді. Зито итальяндық-американдық антифашистік лиганы құруға көмектесті және L'Italia және La Voce del Popolo газеттерінің баспашысы Этторе Патризи сияқты белгілі итальяндықтарға жиі шабуыл жасады. Зитоның газеті Сан-Францискодағы фашистік итальян тілдерін оқытатын мектептерге қарсы науқан жүргізді. 1909 жылы Италияның Калабриядан келген иммигрант Винченцо Джулиано және оның әйелі Мария Олива Мичиганның оңтүстік-шығысында таралатын La Tribune Italiana d'America газетін құрды. Католик діни қызметкерлері орденімен құрылған екінші газет, La Voce del Popolo де 1920-жылдарға дейін Metro Detroit қауымдастығына қызмет етті, ол газет La Tribuna Italiana d'America-мен бірікті. Джулиано 1960 жылдары қайтыс болғаннан кейін, оның отбасы газетті жалғастырды.
Дискриминация және стереотиптік сипаттама
Америка Құрама Штаттарына жаппай көшіп келген кезеңде олар жиі түрлі жат көзқарас, экономикалық қанаушылық, кейде тіпті зорлық-зомбылықтың құрбаны болды, әсіресе Оңтүстікте. 1890 жылдары 20-дан астам итальяндықтар линчпен өлтірілді. Осы жағдай көбінесе 1880 жылдан кейін АҚШ-қа көптеп көшіп келген Оңтүстік Италиялықтар мен Сицилиялықтарға бағытталды. Батыс жағалаудағы бір құрылыс шеберінен журналист итальяндық ақ нәсілді мекенжайы бар ма деп сұрады, ол: "Жоқ, мырза, итальяндық – Даго" деп жауап берді. Бұл жауап АҚШ-тағы ақ нәсілділік идеясын анықтаған сол кездегі ксенофобиялық көзқарасты көрсетті. Әр түрлі ақ американдық қауымдастықтарда әр топқа байланысты «ақ» түсінің әртүрлі деңгейлерімен сипатталатын әлеуметтік иерархия болды. Кейбір еуропалық иммигранттар, мысалы итальяндықтар, алғашқы еуропалық қоныс аударушыларға қарағанда «кем ақ» деп есептелді, сондықтан американдық қоғамда олар аз қабылданатын. Иммигранттарға жасалған жамандықтарды ақтау үшін итальяндық стереотиптер кеңінен тарады. Баспасөз құралдары итальяндықтарды құпия қоғамдар мен қылмыстық әрекеттер туралы сенсациялық мәліметтермен стереотипке айналдыруға үлкен үлес қосты. 1890 мен 1920 жылдар аралығында итальяндық аудандар көбінесе зорлық-зомбылыққа толы және қылмыстық желілер бақылап отырған жерлер ретінде бейнеленді. Осы жағымсыз стереотиптердің әсерін көрсететін екі жағдай: 1891 жылы Нью-Орлеандағы он бір итальяндық иммигрант полиция бастығы Дэвид Хеннессиді өлтіруде күдіктелгені үшін линчпен өлтірілді. Бұл АҚШ тарихындағы ең ірі жаппай линчтердің бірі болды. Линчтеуге дейін тоғыз иммигранттың ісі сотталып, ақталды. Кейін бір топ адам түрмеге кіріп, оларды, сол кезде түрмеде ұсталған, бірақ кісі өлтіруде айыпталмаған тағы екі итальяндықпен бірге линчтеу үшін алып шықты. 1920 жылы екі итальяндық иммигрант, Никола Сакко мен Бартоломео Ванцетти, Массачусетс штатының Брентрэйд қаласында тонау және кісі өлтіруде айыпталды. Көптеген тарихшылар олардың анархистік саяси нанымы мен итальяндық иммигрант мәртебесіне байланысты өте әділетсіз және бейтарап сотқа түскендеріне келіседі. Келесі бірнеше жылда олардың босатылуын талап ететін наразылық акциялары әлемнің ірі қалаларында өтті, әсіресе португалдық мигрант Селестино Мадейрос олардың қатысуын жоққа шығарып, қылмысты мойындағаннан кейін. Жоғарғы Сот үкімді өзгертуден бас тартты, ал Массачусетс штатының губернаторы Алван Т. Фуллер оларға кешірім жасаудан бас тартты. Әлемдік наразылыққа қарамастан, Сакко мен Ванцетти 1927 жылы ақырында өлім жазасына кесілді. Италиялық иммигранттардың көпшілігі өздерімен бірге қажырлы еңбек дәстүрін әкелді және заңға бағынушы азаматтар болды, Бостон мен Нью-Йорк қалаларының 20 ғасырдың басындағы полиция статистикасы итальяндық иммигранттардың тұтқындалу көрсеткіші басқа ірі иммигрант топтарынан жоғары емес екенін көрсетті, бірақ өте аз бөлігі өте ерекше әдет-ғұрыптарды әкелді. Бұл қылмыстық элемент Кіші Италияның иммигранттарын қорқытып, олардан қорғаныс ақшасын алу үшін, сондай-ақ көптеген басқа да заңсыз әрекеттерге қатысты. Италияда фашистер билікке келген кезде, олар Сицилиядағы мафияны жоюды басты міндет етті. Жүздеген адам сотталудан қашу үшін 1920-1930 жылдары Америкаға қашты. 1920 жылы күшіне енген тыйым салу итальяндық-американдық қауымдастықтағы заңсыз әрекеттерге қатысы барлар мен Сицилиядан қашып кеткендер үшін экономикалық мүмкіндіктерді ұсынды. Бұл елге ішімдік әкеліп, көтерме сауда жасап, содан кейін оны сауда орындары арқылы сатуды қамтыды. Басқа этникалық топтар да осы заңсыз іскерлікке және зорлық-зомбылыққа қатысты, бірақ Чикаго мафиозі Аль Капоне тыйым салу дәуірінің ең танымал тұлғасына айналды. Ақырында күшін жойғанмен, тыйым салу кейінірек қылмыстық әрекеттердің өркендеуіне жағдай жасады. 1950 жылдары итальяндық-американдық ұйымдасқан қылмыстың ауқымы Нью-Йорктің Апалачин қаласындағы рэкетшілердің жоғары деңгейдегі кездесуіне полиция шабуыл жасағаннан кейін өткен конгресс тыңдаулары арқылы көпшілікке танымал болды. Жаңа технологияларды қолдану, куәгерлерді қорғау бағдарламасы, рэкетшілердің ықпалы мен жемқорлық туралы заң, қатаң және тұрақты қылмыстық іс жүргізу арқылы ұйымдасқан қылмыстың күші мен ықпалы кейінгі онжылдықтарда айтарлықтай төмендеді. Бұл процеске екі итальяндық-американдық прокурор, Руди Джулиани мен Луис Фрии, үлкен үлес қосты. Фрии кейін ФБР директоры болып тағайындалды, ал Джулиани Нью-Йорк қаласының мэрі болып екі мерзім қызмет етті. Киноиндустрияның басында итальяндықтар зорлық-зомбылық жасаған қылмыскерлер және психопаттар ретінде бейнеленді. Бұл тенденция бүгінге дейін жалғасуда. «Құдай әкесі», «Жақсы ұлдар» және «Казино» сияқты коммерциялық тұрғыдан сәтті фильмдер мен «Сопранолар» сияқты телешоулар арқылы ойын-сауық индустриясы қалыптастырған итальяндық-американдық стереотипі – бұл стандартталған ой бейнесі. Бұл жаппай ақпарат құралдарының жалпыға танымал, кейде қабылданатын стереотиптерді тиімді жасауы мүмкін екенін көрсететін белгілі үлгіні ұстанады. 2001 жылы Чикагодағы AIDA (American Italian Defamation Association) ұйымы HBO сериалы «Сопранолар» таратуы үшін Time Warner компаниясына сәтсіз сот процесін бастады, бұл итальяндық-американдық қауымдастықтың көпшілікке жарияланған наразылығы болды. DreamWorks анимациялық фильмі «Shark Tale» итальяндық-американдық ұйымдардың барлығы дерлік балалар фильміне мафия жанрын және жағымсыз стереотиптерді енгізгені үшін наразылық білдірді. Наразылықтар фильмнің ерте өндіріс кезеңінде басталғанмен, фильм 2004 жылы өндіріліп, шығарылды. 2009 жылы MTV «Jersey Shore» реалити-шоуын іске қосты, бұл National Italian American Foundation, Order Sons of Italy in America және Unico National сияқты итальяндық-американдық ұйымдардан итальяндық-американдықтарды стереотиптік бейнелегені үшін қатты сынға ұшырады. 2019 жылы «Made in Staten Island» MTV-де үш эпизодтан кейін тоқтатылды, өйткені аудан тұрғындарының, әсіресе итальяндық-американдық тұрғындарының наразылығынан кейін шоу тоқтатылды. Итальяндық-американдықтардың ұйымдасқан қылмыспен байланысты стереотиптік бейнеленуі Italic Institute of America жүргізген 1996-2001 жылдар аралығындағы итальяндық-американдық мәдениеті туралы толық зерттеуде көрсетілді. Italic Institute of America мәлімдемесіне сәйкес:
Жаппай ақпарат құралдары бес ғасырлық итальяндық-американдық тарихты үнемі елемеген және ешқашан аспаннан түспеген маргинальды мәдениетті итальяндық-американдық мәдениетінің басты түріне көтерген. Шындығында, ФБР-дің соңғы статистикасына сәйкес, итальяндық-американдық ұйымдасқан қылмыстың мүшелері мен байланыстыларының саны шамамен 3000 адамды құрайды; және итальяндық-американдық халқының саны шамамен 18 миллион адамды құрайтындықтан, зерттеу нәтижесінде әр 6000 итальяндық-американдықтан тек біреуі ұйымдасқан қылмыста белсенді екені (италиялық-американдықтардың 0,007%) деген қорытындыға келді. Италиялық-американдық қауымдастықтар 20 ғасырдың басындағы Балтимор, Мэриленд; Нью-Йорк, Нью-Йорк; Ньюарк, Нью-Джерси; Бостон, Массачусетс; Филадельфия, Пенсильвания; Питтсбург, Пенсильвания; Хартфорд, Коннектикут; Уотербери, Коннектикут; Нью-Хейвен, Коннектикут; Провиденс, Род-Айленд; Сент-Луис, Миссури; Чикаго, Иллинойс; Кливленд, Огайо; Буффало, Нью-Йорк; және Канзас-Сити, Миссури сияқты көптеген ірі өнеркәсіптік қалаларда құрылды. Италия біріккен ұлттық мемлекет болмаған 19 ғасырда Италиялықтардың Америкаға көшіп келуінің алғашқы орны Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласы болды. Бұл Нью-Йорк порты мен Балтимор итальяндық иммигранттар үшін басым бағыттарға айналудан бұрын болды. Солтүстік-Шығысқа қарағанда, Оңтүстік штаттарының көпшілігі (Орталық және Оңтүстік Флорида мен Нью-Орлеан аймағын қоспағанда) салыстырмалы түрде аз итальяндық-американдықтарға ие...
In 1891, eleven Italian immigrants in New Orleans were lynched due to their alleged role in the murder of the police chief David Hennessy. This was one of the largest mass lynchings in U. S. history. The lynching took place after nine of the immigrants were tried for the murder and acquitted. Subsequently, a mob broke into the jail where they were being held and dragged them out to be lynched, together with two other Italians who were being held in the jail at the time, but had not been accused in the killing. In 1920, two Italian immigrants, Nicola Sacco and Bartolomeo Vanzetti, were accused of robbery and murder in Braintree, Massachusetts. Many historians agree that they were given a very unfair and biased trial because of their anarchistic political beliefs and their Italian immigrant status. During the next few years, sporadic protests were held in major cities all around the world calling for their release, especially after Portuguese migrant Celestino Madeiros confessed to committing the crime absolving them of participation. The Supreme Court refused to upset the verdict, and Massachusetts Governor Alvan T. Fuller denied the men clemency. In spite of worldwide protests, Sacco and Vanzetti were eventually executed in 1927. While the vast majority of Italian immigrants brought with them a tradition of hard work and were law abiding citizens, as documented by police statistics of the early 20th century in Boston and New York City which show that Italian immigrants had an arrest rate no greater than that of other major immigrant groups, a very small minority brought a very different custom. This criminal element preyed on the immigrants of the Little Italies, using intimidation and threats to extract protection money from the wealthier immigrants and shop owners, and were also involved in a multitude of other illegal activities. When the Fascists came to power in Italy, they made the destruction of the Mafia in Sicily a high priority. Hundreds fled to America in the 1920s and 1930s to avoid prosecution. Prohibition, which went into effect in 1920, proved to be an economic windfall for those in the Italian American community already involved in illegal activities, and those who had fled from Sicily. This entailed smuggling liquor into the country, wholesaling it, and then selling it through a network of outlets. While other ethnic groups were also deeply involved in these illegal ventures, and the associated violence, Chicago mobster Al Capone became the most notorious figure of the Prohibition era. Though eventually repealed, Prohibition had a long term effect as the spawning ground for later criminal activities. In the 1950s, the scope of Italian American organized crime became well known though a number of highly publicized congressional hearings that followed a police raid on a top level meeting of racketeers in Apalachin, New York. With advanced surveillance techniques, the Witness Protection Program, the Racketeer Influenced & Corrupt Organizations Act, and vigorous and sustained prosecution the power and influence of organized crime were greatly diminished in the decades that followed. Two Italian American prosecutors, Rudy Giuliani and Louis Freeh, were instrumental in bringing this about. Freeh was later appointed director of the FBI, while Giuliani would serve two terms as Mayor of New York City. From the earliest days of the movie industry, Italians have been portrayed as violent criminals and sociopaths. This trend has continued to the present day. The stereotype of Italian Americans is the standardized mental image which has been fostered by the entertainment industry, especially through commercially successful movies like The Godfather, Goodfellas, and Casino; and TV programs such as The Sopranos. This follows a known pattern in which it is possible for the mass media to effectively create universally recognized, and sometimes accepted, stereotypes. A highly publicized protest from the Italian American community came in 2001 when the Chicago based organization AIDA (American Italian Defamation Association) unsuccessfully sued Time Warner for distribution of HBO's series The Sopranos. The DreamWorks animated film, Shark Tale, was widely protested by virtually all major Italian American organizations as introducing the mob genre and negative stereotyping into a children's movie. In spite of the protests, which started during its early production, the movie was produced and released in 2004. In 2009, MTV launched a reality show, Jersey Shore, which prompted severe criticism from Italian American organizations such as the National Italian American Foundation, Order Sons of Italy in America, and Unico National for its stereotypical portrayal of Italian Americans. In 2019, Made in Staten Island lasted just three episodes, also on MTV, before a public outcry from residents of the borough in general, and Italian American residents therein in particular, forced the show's cancellation. The effective stereotyping of Italian Americans as being associated with organized crime was shown by a comprehensive study of Italian American culture on film, conducted from 1996 to 2001 by the Italic Institute of America. According to the Italic Institute of America:
The mass media has consistently ignored five centuries of Italian American history, and has elevated what was never more than a minute subculture to the dominant Italian American culture. In actuality, according to recent FBI statistics, Italian American organized crime members and associates number approximately 3,000; and, given an Italian American population estimated to be approximately 18 million, the study concludes that only one in 6,000 is active in organized crime (0.007% of Italian Americans). Communities of Italian Americans were established in most major industrial cities of the early 20th century, such as Baltimore, Maryland; New York City, New York; Newark, New Jersey; Boston, Massachusetts; Philadelphia, Pennsylvania; Pittsburgh, Pennsylvania; Hartford, Connecticut; Waterbury, Connecticut; New Haven, Connecticut; Providence, Rhode Island; St. Louis, Missouri; Chicago, Illinois; Cleveland, Ohio; Buffalo, New York; and Kansas City, Missouri. New Orleans, Louisiana was the first site of immigration of Italians into America in the 19th century, before Italy was a unified nation state. This was before New York Harbor and Baltimore became the preferred destinations for Italian immigrants. In sharp contrast to the Northeast, most of the Southern states (with the exception of Central and South Florida and the New Orleans area) have relatively few Italian American residents. During the labor shortage in the 19th and early 20th centuries, planters in the Deep South did attract some Italian immigrants to work as sharecroppers, but they soon left the extreme anti Italian discrimination and strict regimen of the rural areas for the cities or other states. The state of California has had Italian American residents since the 1850s. By the 1970s, gentrification of inner city neighborhoods and the arrival of new immigrant groups caused a sharp decline in the old Italian American and other ethnic enclaves. Many Italian Americans moved to the rapidly growing Western states, including Arizona, Colorado, Nevada, and California. Today, New York and New Jersey have the largest numbers of Italian Americans in the U. S. while smaller Northeastern cities such as Pittsburgh, Providence and Hartford have the highest percentage of Italian Americans in their metropolitan areas. The New York based daily newspaper Il Progresso Italo Americano had a national audience and reflected the views of the leadership of the community. It was published 1880–1988.
Нью-Йорк қаласы
Нью-Йорк қаласы елдегі ең ірі итальяндық-американдық халқының және Италиядан тыс екінші ең ірі итальяндық халқының отаны. Нью-Йорк қаласында бірнеше Кішкентай Италия анклавтары бар, оның ішінде Манхэттендегі Кішкентай Италия; жалпы Төменгі Шығыс жағы; Итальяндық Гарлем, Моррис Парк, Белмонт, Бенсонхерст, Говард Бич, Озон Парк, Кэрролл Гарденс, Гринвич Вилладж, Мидл Вилладж, Итальяндық Уильямсбург, Бей Ридж және Стейтен аралының Оңтүстік жағалауы. Тарихи тұрғысынан алғанда, Манхэттендегі Малбери көшесіндегі Кішкентай Италия Канал көшесіне дейін оңтүстікке, Бликерге дейін солтүстікке, Лафайеттке дейін батысқа және Боуэриге дейін шығысқа қарай созылған. Бүгінде ол итальяндық дүкендер мен мейрамханалардан тұрады. Итальяндық иммигранттар Манхэттендегі Кішкентай Италиядағы Мулбери көшесі бойында Неапольдің қасиетті қамқоршысы Сан-Дженнароны тойлау үшін жиналды. Сан-Дженнаро мерекесі – Хьюстон мен Канал көшелері арасындағы Мулбери көшесі бойында әр қыркүйекте 11 күнге созылатын үлкен көше жәрмеңкесі. Бұл фестиваль итальяндық мәдениет пен итальяндық-американдық қауымдастықтың жыл сайынғы мерекесі болып табылады. Бүгінде ауданның көп бөлігі қытайлық иммигранттардың көшіп келуіне байланысты Қытай ауданына айналды. Нью-Йорк қаласының ең солтүстік ауданындағы Белмонт бөліміндегі Артур даңғылы Бронкстің «Кішкентай Италиясы» деп саналатын көптеген аудандардың бірі болып табылады, Моррис Парк, Пелхэм шығанағы, Троггс Нек және басқа Бронкс аудандары да итальяндық-американдық мәдениеттің орталықтары ретінде қызмет етеді. Роберт Де Нироның режиссерлік дебюті «Бронк оқиғасы» Кішкентай Италияда өтеді, бірақ көбінесе Квинстің Астория қаласында түсірілді. «Үшінші күзет» сериалы бастапқыда Артур даңғылында негізделген, ал бірінші эпизодта өрт сөндіру бөлімшесі King Street және Артур даңғылының қиылысында орналасқандықтан «Камелот» деп аталды. 1973 жылы Рой Шейдердің қатысуымен түсірілген «Жеті үсті» фильмі Артур даңғылы мен Хоффман көшесінде түсірілді. 2003 жылы HBO сериалы «Сопранолар» сериясының бір көрінісі Марионың мейрамханасында түсірілді. Джеймс Фрейдің «Миллион кішкентай бөлшектер» романындағы Леонард осы аймақта өскен. «Админ» романының көп бөлігі Артур даңғылының маңында өтеді. Авторы Дон ДеЛилло да сол жерде өскен. Бенсонхерст бұрын итальяндық-американдықтардың көп тұратын жері болған және ол Бруклиндегі басты «Кішкентай Италия» деп есептелген. 1990 жылдардың соңынан бастап итальяндықтардың көпшілігі Стейтен аралына көшіп кетті. 2000 жылғы санақ бойынша итальян тілінде сөйлейтін қауымдастықтың саны 20 000-нан астам. Алайда итальян тілінде сөйлейтіндер «көптеп қартайып, оқшауланып барады, олар құрған шағын, тығыз анклавтар қала бойынша демографиялық өзгерістерге орын беретіндей болып біртіндеп жойылып барады». Оның басты көшесі, 18-ші даңғыл (сондай-ақ Кристофоро Коломбо бульвары деп белгілі) шамамен 60-шы көше мен Шор Парквей арасында шағын, итальяндық отбасылық бизнестермен қатар орналасқан, олардың көпшілігі бірнеше ұрпақтан бері бір отбасында сақталып келеді. 86-шы көше – тағы бір танымал жергілікті көше, ол BMT West End метро желісінің аркаларымен қатар орналасқан. 18-ші даңғыл станциясы «Welcome Back, Kotter» фильмінің ашылу титрлерінде танымал болды. Статен аралындағы Роузбанк 1880 жылдардан бері Нью-Йорк қаласының итальяндық иммигранттардың негізгі аймақтарының бірі болды, олардың ұрпақтары оның басым этникалық тобы ретінде жалғасты, бұл қауымдастықтағы Гарибальди ескерткішінің орналасқан жерімен дәлелденді. Соңғы жылдары қалаға басқа этникалық топтар, соның ішінде Шығыс Еуропалықтар, әртүрлі латын ұлттары және Азиялықтар, әсіресе Филиппиндер келді. Бүгінде Стейтен аралының Оңтүстік жағалауы Нью-Йорк қаласындағы ең көп итальяндықтар тұратын аймақ болып табылады. Оңтүстік жағалаудың 95% -дан астамы итальяндықтар. Оңтүстік жағалаудағы итальяндықтардың көп пайызы бар аудандар – гугеноттар, Аннадейл, Элтингвилл және Тоттенвилл. Квинстегі Говард Бичтің де үлкен итальяндық халқы бар. Салқын соғыс басталған кезде Италиядан АҚШ-қа көшіп келу мүмкін емес еді. Америка үкіметі тарихтың қарқынды кезеңінде шетелдіктердің, әсіресе Нью-Йорк қаласына көшіп келушілердің кіруін қаламады. Америкада бұл иммигранттар террористер болуы мүмкін деп қорқып, итальяндықтардың азаматтығына ие болуына кедергі жасады. Салқын соғыс жалғасқан сайын, Итальяндық-американдық ұйым және Итальяндық көші-қон жөніндегі американдық комитет (ACIM) сияқты ұйымдар құрыла бастады. Олар Америка Құрама Штаттарына келген итальяндық иммигранттарға көмек көрсету үшін үлкен күш салды. Салқын соғыс кезінде бұл ұйымдар американдық итальяндық мүшелердің және жаңадан келген итальяндықтардың саны артып, қарқынды дамыды. ACIM басқа итальяндық-американдық және католик ұйымдарының күш-жігерін бағыттап, итальяндық көші-қонға үлес қосты. Бұл ұйымдар жаңа иммигранттарға тұрғын үй, киім, жұмысқа орналасуға мүмкіндік және балаларға білім беруге көмектесті. Америкада тұратын итальяндықтар жаңа үйлеріне қоныстанған иммигранттарға үйге барып көмектеседі. Бұл үйге барулар қиын және қатал көші-қон сапарын жеңілдетіп, Нью-Йорк қаласындағы итальяндық-американдық қауымдастықтың өсуіне мүмкіндік берді. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін итальяндық-американдықтар американдық қоғамның толыққанды мүшелері ретінде өз мәртебесін одан әрі нығайтты.
Бостон
Бостонның Солтүстік бөлігі 20-шы ғасырдың басынан бері Бостон қаласының итальяндық қауымының орталығына айналды. Ол әлі де көбінесе тұрғын үйлерден тұрады және кішкентай, нағыз итальяндық мейрамханаларымен және алғашқы итальяндық кафесі – Caffe Vittoria-мен әйгілі. Италиялықтардың көптеп қоныс аударуы осы аймақта терең із қалдырды; көптеген көрнекті итальян-американдықтар осы жерде өмір сүрді. Prince Pasta компаниясын үш сицилиялық иммигрант – Гаэтано ЛаМарко, Джузеппе Семинара және Микеле Кантелла құрды. Pastene компаниясын сицилиялық иммигрант Луиджи Пастен негіздеді. Екі компания да жылдық миллион долларлық табысқа жетті және қазірге дейін сәтті жұмыс істеп келеді. Италиялық иммигранттардың саны қаншалықты көп екенін толық түсіну үшін, олардан бұрын келген топтарға назар аудару қажет. Ирландиялықтардың ең көп саны шамамен 14 000-ға жеткен, ал еврейлердің саны 17 000-ды құрады. Бірақ итальяндықтардың саны 44 000-нан асып кетті.
Чикаго
Чикагоның Тейлор көшесінің маңындағы аудан Чикагоның итальян-американдық иммигранттарының тоғысқан жері деп аталады. Тейлор көшесіндегі Кішкентай Италияда 1889 жылы Джейн Аддамс пен Эллен Старр құрған алғашқы қоныс үйі – Халл Хаус орналасқан. Чикагоның итальян-американдық тәжірибесі Оңтүстік Италияның жағалауларынан жаппай көші-қонмен, Халл Хаус экспериментімен, Ұлы депрессиямен, Екінші дүниежүзілік соғыспен және 1963 жылы Иллинойс университетінің араласуымен бір ауданның құлдырауына әкелген іс-қимылдармен басталады. Итальян-американдықтар Халл Хаус маңындағы орталық бөлікті 1890-1930 жылдар аралығында бақылады. Халл Хаус туралы алғашқы газет мақалаларының бірі («Чикаго Трибьюн», 19 мамыр 1890 ж.) – Халл Хаус маңындағы тұрғындарға итальян тілінде жазылған шақыру, «Le Signorine, Jane Addams and Ellen Starr» деген қолтаңбамен. 1924 жылғы тарихи сурет, «Халл Хаус балаларымен танысыңыз», Халл Хаус директорларының бірі Уоллес К. Киркланд аға жасаған. Ол Джейн Аддамс пен Халл Хаус қоныс үйінің плакаты ретінде пайдаланылды. Жиырма баланың барлығы бірінші буын итальян-американдықтар, олардың барлығының есімдерінің соңында дауысты әріптер бар. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала маңы кеңейгенде, Чикагоның итальян-американдық халқы орталық қаладан, мысалы, Элмвуд паркіне тарады. Гарлем даңғылы, «La Corsa Italia» итальяндық дүкендерге, кондитерлік өнімдер сататын орындарға, клубтар мен ұйымдарға толы. Жақын жердегі Мельроуз паркіндегі Кармель тауының анасы мерекесі осы аймақта жүз жылдан бері тұрақты түрде өткізіліп келеді. Мельроуз Парк, Шиллер Парк, Франклин Парк, Ривер Гроув, Норридж, Чикаго Хайтс және Харвуд Хайтс қалаларының батыс маңында да көптеген итальян-американдықтар тұрады. Батыс маңындағы Стоун Паркте итальян-американдық мәдени орталық – Каса Италия орналасқан. Чикагоның солтүстік-батысындағы Рокфорд қаласында итальян-американдықтардың көп бөлігі тұрады. Иллинойстағы басқа тарихи итальян-американдық қауымдастықтарына Пеория, Оттава, Эррин, Квад-Сити және Миссури штатының Сент-Луис қаласының шығыс маңы кіреді.
Милуоки қаласы
Италиялықтар алғаш рет 19 ғасырдың соңында Висконсин штатының Милуоки қаласына келді. Кейіннен 19 және 20 ғасырларда итальяндық иммигранттардың көп саны, негізінен Сицилия мен Оңтүстік Италиядан келе бастады. Брэди-стрит, тарихи Үшінші округ және Милуокидің шығыс жағы қалаға итальяндық иммиграцияның ортасы деп есептеледі, Брэди-стритте ғана бір кезде 20 итальяндық азық-түлік дүкені болған. Жыл сайын Америка Құрама Штаттарындағы ең ірі итальяндық-американдық фестивалі – Festa Italiana Милуокиде өтеді. Қаладағы итальяндық американдықтардың саны шамамен 16 992-ге жетеді, ал Милуоки округінде 38 286 адамды құрайды. Сонымен қатар, Италиялық қоғамдық орталығы (ICC) басып шығаратын The Italian Times атты итальяндық газет те бар.
Сент-Луис
Италияның солтүстік Ломбардия аймағынан келген итальяндық иммигранттар 19 ғасырдың соңында Сент-Луиске келіп, Хилл деп аталатын аймаққа қоныстанды. Қала өскен сайын Оңтүстік Италиядан келген иммигранттар Сент-Луис қаласының орталық бөлігінің солтүстігіндегі басқа ауданда орналасты. Кәсіби бейсболшылар Джо Гаргиола және оның балалық шақтағы досы Йоги Берра Хиллде өсті. Сент-Луистегі итальян тегіндес американдықтар жергілікті ас мәдениетіне, атап айтқанда Имо пиццасы мен қуырылған равиолиге үлес қосты. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Сент-Луисте шамамен 2000 туған итальяндықтар тұрады, олардың көпшілігі Хилл ауданында тұрмайды. Бүгінде итальяндықтар көбінесе Сент-Луис қаласының айналасындағы аймақтарда тұрады. Сент-Луис итальяндық қауымдастығы (Comunita' Italiana di St. Louis) – итальян тілі мен мәдениетін дамытатын ұйым, ол әр ақпанда өткізілетін Карневал және әр тамызда өткізілетін Феррагосто сияқты бірнеше танымал шараларды ұйымдастырады. Сент-Луис итальян тілі оқу бағдарламасы Файлер даңғылындағы Gateway Science Academy-да да бар.
Лос-Анджелес
Лос-Анджелесте Калифорниядағы (және Батыс жағалаудағы) ең ірі итальяндық-америкалық қауым орналасқан, 95 300 адам өзін итальяндық-америкалық деп жариялайды. Сан-Педро – Лос-Анджелестің «Кішкентай Италиясы», онда шамамен 45 000 итальяндық-америкалық тұрады деп есептеледі. Көбісі 20 ғасырдың бірінші жартысында балықшы болып жұмыс істеген. Лос-Анджелестің итальяндық-америкалық қауымдастығының дәстүрлі орталығы тарихи Лос-Анджелес алаңының солтүстігіндегі аймақ болды. 1939 жылы Лос-Анджелес Юнион вокзалы салынатынша ол біршама сақталды. Вокзал Лос-Анджелестің Ескі Қытай ауданының ортасында салынды, бұл осы аудандағы қытай халқының жартысын қоныстандырды. Қытайларға «Кішкентай Италияға» көшіп келуге рұқсат берілді, онда олар итальяндық қауымды тез басып өтті. Сан-Антонио шарап зауыты (тыйым салынған кезде 92 шарап зауытының ішіндегі жалғыз сақталған зауыт) сияқты тек бірнеше ескі кәсіпорындар ғана сақталды. Лос-Анджелестің итальяндық-америкалық мұражайы 2016 жылы тарихи итальяндық залда ашылды. «Кішкентай Италиядан» солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Линкольн Хайтс де Лос-Анджелестегі итальяндық-америкалық халқының маңызды орталығы болды.
Сан-Франциско қаласы
1940 жылғы санақ бойынша, барлық еуропалық иммигранттардың 18,5% итальяндықтарды құрады, бұл қаладағы ең ірі топ болды. Солтүстік жағажай – Сан-Францисконың «Кішкентай Италиясы» және тарихи түрде көптеген итальян-американдықтардың мекені болған. Америкалық жоспарлау қауымдастығы (APA) Солтүстік жағажайды Американың он ұлы ауданының бірі деп таныды.
Детройт
Детройттегі алғашқы этникалық итальян Альфонс Тонти (итальянша аты: Alfonso Tonti) болды, ол итальян иммигрант әкесі бар француз. Ол 1701 жылы Детройт қаласын құрған Антуан де ла Моте Кадиллақтың жанындағы адам болды. 1703 жылы туған Тонтидің баласы Детройтте туған алғашқы еуропалық бала еді. Кадиллак Францияға қайтып кеткеннен кейін Тонти Детройт бекінісінің командирі болды. Жүнді сауданы сақтау үшін француз және британ әкімдері иммиграцияны шектеді, сондықтан итальян халқының өсімі баяу болды. Детройт АҚШ құрамына кіргеннен кейін және Эри каналы салынғаннан кейін иммиграция қарқыны артты. «Детройттегі итальяндықтар» кітабының авторы Армандо Деликато итальяндық иммиграцияның Детройтке «Шығыстағы басқа қалалардан қалып қойғанын» жазды. 1904 жылы Детройт қаласында 900 итальяндық тұрды. 1900 жылға қарай Метро Детройт аймағында бірнеше мың этникалық итальяндық болды. Халықтың көп бөлігі Шығыс базарында және қазіргі Гректаун аймағының шығысында шоғырланды. 1900 жылы Детройттегі итальяндықтардың көпшілігі Генуя, Ломбардия және Сицилиядан келген. Кейбір итальяндықтар Солтүстік Мичиганның кен орындарына аттанғанша уақытша Детройтте тұрды. Автомобиль өнеркәсібінің дамуы 20-ғасырда итальян халқының өсуіне ықпал етті. 1925 жылға қарай Детройт қаласында итальяндықтардың саны 42 000-ға жетті. Детройттегі итальяндық-американдық қауымның тарихи орталығы Детройт қаласының шығысындағы Гратиот даңғылында орналасқан. Сол кезеңде итальяндық иммигранттар мен олардың балалары Детройт қаласының барлық аудандарында тұрды, ал бірнеше аудандарда итальяндық иммигранттар шоғырланған. Оңтүстік итальяндықтардың саны солтүстік итальяндықтардан көп болды. «Детройттегі итальяндықтар» кітабының авторы Армандо Деликато «Американың көптеген басқа қалаларынан айырмашылығы, бұл аймақта Италияның ешбір аймағы басымдылық танытқан жоқ» деп жазды. «Детройтта жұмыс: Одақтық қаланың құрылуы» кітабының авторы Стив Бэбсон «Қалалық және өнеркәсіптік қоғамнан келген көптеген солтүстік итальяндықтар, ауылдық және рулық оңтүстіктен келген жергілікті сицилиялықтармен көп ортақ нәрсе таппады» деп жазды. Детройт тарихында итальяндықтар қолөнер саласында, әсіресе плиткамен жұмыс істеуге бейім болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Форт-Уэйн (Детройт) Солтүстік Африкадағы науқанда тұтқындалған итальяндық әскери тұтқындарға пана болды. Италия 1943 жылдың қыркүйек айында капитуляциялағаннан кейін тұтқындарға қызметшілер, аспазшылар және тазалаушылар болып жұмыс істеуге мүмкіндік берілді. Соғыс аяқталғаннан кейін көптеген тұтқындар Детройтте қалып, қоныстанды. 1951 жылы Детройтте шамамен 150 000 итальяндық тұрды. Ұлттық итальяндық-американдық қорының бағалауынша, 1990 жылы Метро Детройт аймағында 280 000 этникалық итальяндық болды. 2005 жылы Детройтке ең жақын үлкен Кішкентай Италия Онтарионың Виндзор қаласындағы Виа Италия еді, сонымен қатар Клинтон қалашығындағы Гарфилд жолында итальяндық дүкендер мен мейрамханалар тобы сақталған. 2005 жылы Деликато «Поляктар сияқты, әлі де Хамтрамкке үміт артатын немесе мексикалықтардың Мексика қалашығы бар басқа ұлттық топтардан айырмашылығы, итальяндық Детройт тұрғындарының географиялық орталығы жоқ» деп жазды.
Кливленд
Кливлендтің Кішкентай Италиясы, сонымен қатар Мюррей Хилл деп аталады, Солтүстік-шығыс Огайодағы итальян мәдениетінің орталығы, 285 000 (9,9%) итальяндық америкалықтарды қамтитын біріктірілген статистикалық аймақ. 1880 жылы көшіп келген Джозеф Карабелли Кливлендтің Лейк-Вью зиратында ескерткіштер жасау мүмкіндігін байқап, көп ұзамай қаланың жетекші мәрмәр және гранит шеберханасын құрды. Кливлендтегі фрескалар мен мозаикалардың көп бөлігін итальяндық иммигрант-суретшілер жасады. Жергілікті Кливлендтік өнеркәсіптік миллиардер Джон Д. Рокфеллер осы ауданның итальяндық иммигранттарына ерекше қызығушылық танытып, 1900 жылы қызы Алта Рокфеллер Прентистің құрметіне Alta House қоғамдық орталығының құрылысын тапсырды. 1906 жылы итальяндық иммигрант Анджело Витантонио алғашқы қолмен айналдырылатын макарон жасау машинасының авторы болды, бұл машина макаронды қолмен жайып, кесу қажеттілігін жойып, оны жасауды әлдеқайда жеңілдетті. Солтүстік-шығыс Огайодан шыққан танымал итальяндық америкалықтардың қатарында Антони Дж. Селебрецзе (Кливлендтің 49-шы мэрі), Этторе "Гектор" Боярди (шеф-повар), Франк Баттисти (федералды судья) және Огайо штатының Стьюбенвилл қаласында туған Дино Пол Крочетти, Дин Мартин де бар. Огайодағы ең ірі ашық ауадағы итальяндық-американдық фестивалі – Аспанға Көтерілу мерекесі (Festa dell'assunzione) жыл сайын 15 тамызда өтіп, Кішкентай Италия ауданына 100 000-нан астам адамды тартады. Фестивальдің демеушісі – 1892 жылы құрылған, ал қазіргі ғимарат 1905 жылы салынған Қасиетті Розарий шіркеуінің қауымы.
Канзас-Сити қаласы
Өсіп келе жатқан теміржол және ет өңдеу салаларында жұмыс іздеуге тартылған итальяндықтар, негізінен Калабрия және Сицилиядан, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Канзас-Ситиге көшіп келді. Канзас-Ситидің калабрезелері көбінесе Нью-Йорк порты арқылы өтіп, кейде Питтсбург сияқты өнеркәсіптік қалаларда тоқтап, Орта Батыстағы соңғы пункттеріне жол тартты. Ал Канзас-Ситидің сицилиялық қауымдастығы әдетте Нью-Орлеан порты арқылы келіп, отбасын солтүстікке көшіргенге дейін он жыл немесе одан да көп уақыт сонда тұрды. Канзас-Ситиде осы қауымдар бір-біріне жақын қоныстанды, көбінесе аумақтары үстіне түйісті: сицилиялықтар қазіргі "Ривер Маркет" және "Колумб Парк" деп аталатын жерлерде жайғасты, ал калабрезелер негізінен іргелес "Ескі Солтүстік-Шығыс" аймағына қоныс тепті.
Жаңа Орлеан
Луизиана мен Сицилия экономикасының бірігуі мыңдаған сицилиялықтардың «Ұлы көші-қон» деп танылған оқиғасына әкеліп соқты. Азамат соғысының аяқталуы бостандық алған адамдарға қалу немесе кетуді таңдау мүмкіндігін берді, көптегендері жоғары жалақылы жұмыстар іздеп кетті, бұл плантаторлар үшін еңбек ресурстарының жетіспеушілігіне алып келді. Солтүстік Италия заманауи индустрияландырудың нәтижелерін көріп отырғанда, оңтүстік Италия мен Сицилия жер иелерінің жоқтығынан туындаған қиын жағдайларға тап болды. Шаруалар жүйедегі құлдар сияқты жағдайға түсіп қалды. Көшіп кету шаруаларға тек күнкөріспен ғана шектеліп қалмай, фермер немесе кәсіпкер ретінде өздерінің меншік иелігі арманына жету мүмкіндігін де ұсынды. 1866 жылдың 17 наурызында Луизиана иммиграция бюросы құрылды, ал плантаторлар өз еңбек қажеттіліктерін шешу үшін Сицилияға көз жүгірте бастады. Кеме компанияларының жарнамалары потенциалды жұмысшыларды тартуда өте тиімді болды. 1881 жылдың қыркүйегіне қарай Нью-Орлеан мен Сицилия арасында айына үш кеме қатынайтын, оның құны бір адамға отыздан аспайтын доллар болатын. 1890 жылы этникалық ирланд полиция бастығы Дэвид Хеннесси қаза тапты. Күдік итальяндықтарға түсті, олардың қаладағы санының артуы басқа ақ адамдарды алаңдатты. 1891 жылдың 14 наурызындағы Нью-Орлеандағы линчевание Луизиана тарихындағы ең ірі жаппай линчевание болып есептеледі. Жергілікті БАҚ өлтіруге қатысты «мафия» терминін қолдануы – бұл сөздің басылымда алғаш рет пайдалануы.
Сиракуза
Италиялық иммигранттар алғаш рет 1883 жылы Сиракуза, Нью-Йорк (Сицилиядағы Сиракуза қаласының атымен аталған қала) аймағына, Батыс жағалау теміржолының құрылысында еңбек еткеннен кейін келді. Алғашқыда олар көшпенді болып, келіп-кетіп жүрді, бірақ ақырында Солтүстік жаққа қоныстанды. 1899 жылға қарай итальяндық иммигранттар қаланың солтүстік жағында, Перл-стрит маңындағы ауданда тұрып жатты. Италиялықтар сол қаланың аймағында немістерді толығымен ығыстырып, Солтүстік Штат және Солтүстік Салина көшелері бойында өздерінің жеке бизнес аудандарын құрды. 2009 жылдың қыркүйегіне қарай Сиракузаның Кіші Италия ауданы жаңа тротуарлар, көшелерді көркейту, жасылдандыру, жарықтандыру және "Жасыл пойыз" бағдарламасын іске қосу үшін миллиондаған долларлық мемлекеттік және жеке инвестиция алды, бұл бағдарлама адамдарды жасыл құрылыс және жаңарту салаларында жұмыс істеуге дайындайды. Соңғы жылдары аудан итальяндық дүкендердің, мейрамханалардың және Оңтүстік Азия және Африка халқына қызмет көрсететін кәсіпорындардың үйлесімді жиынтығына айналды. Аудан бұрынғы жылдарға қарағанда итальяндықтардан әлдеқайда кем болғанымен, ауданның барлық жерінде "Кіші Италия" деген баннерлер ілінген. 2010 жылғы демографиялық мәліметтерге сәйкес, Сиракуза тұрғындарының 14,1% итальяндық текті болды.
Провиденция
Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Федерал-Хилл итальян-американдық қауымдастығымен және көптеген мейрамханаларымен ең танымал. 20-шы ғасырдың басындағы екі онжылдықта Федерал-Хиллге итальян-американдықтардың көптеп қоныс аударуы болды. Бүгінде бұл аймақ көбірек әртүрлі болғанымен, Федерал-Хилл қаланың итальян-американдық қауымдастығының дәстүрлі орталығы мәртебесін сақтап тұр. Ауданның ішінде Джузеппе Гарибальдиге арналған үлкен алаң, Ла Пинья мүсінімен әсемделген монументалды қақпа аркасы (италиялықтардың дәстүрлі қонақжайлылық, молшылық және сапа символы) және ашық ауада тамақтануға арналған Депаскуале алаңы бар. Провиденстің жыл сайынғы Колумб күні шеруі Атвеллс даңғылымен өтеді.
Тампа-Ибор қаласы
Флорида штатының Тампа қаласындағы Ибор қаласы – 1885 жылы құрылған және темекі өндірісіне негізделген қала. Бастапқыда қала испандық, кубалық, еврей және итальяндық иммигранттардың бірегей қосылысымен толып, оның ішінде итальяндықтардың көп бөлігі Оңтүстік-Батыс Сицилияның шағын ауылдарынан келген. Бастапқыда итальяндықтар Куба мен Ки-Весттен Тампаға көшіп келген және латын американдық жұмысшылар басым болған, гильдия тәрізді және жабық сигаро өнеркәсібінде жұмыс табуда қиындықтарға тап болды. Көптеген иммигранттар темекі өндірушілеріне қызмет көрсету үшін бизнес ашты, ең бастысы – қаланың сауда ауданында итальяндықтарға тиесілі көкөніс және сүт шаруашылықтарымен жабдықталған шағын азық-түлік дүкендері. Уақыт өте келе қаладағы иммигранттардың мәдениеттері жақсырақ бірікті, соңында сигаро өнеркәсібіндегі жұмысшылардың шамамен 20 пайызы итальяндық американдықтарды құрады. Дегенмен, итальяндықтарға тиесілі азық-түлік дүкендерінің дәстүрі жалғасты, ал 1800 жылдардың соңында ашылған бірнеше дүкен 21-ғасырға дейін жұмыс істеді. Сицилиялық иммигранттардың көптеген ұрпақтары ақырында жергілікті белгілі азаматтарға айналды, мысалы, мэрлер Ник Нуччо және Дик Греко.
Бірмингем
Бірмингем, Алабама штаты, кішкентай өнеркәсіптік орталықтардың типік мысалы еді. 20-шы ғасырдың басында көптеген итальяндықтар өсіп келе жатқан темір және көмір өнеркәсібінде жұмыс істеу үшін келді. Дороти Л. Крим 1912 жылы Бирмингем қалалық миссиялық кеңесінің өтініші бойынша итальяндық ауданда Энсли қауымдастық үйін құрды. 1912 жылдан 1969 жылға дейін Энсли үйі жастар бағдарламалары, күндізгі күтім қызметтері, әлеуметтік клубтар және «американдану» бағдарламалары сияқты тікелей көмек көрсету арқылы американдық өмірге бейімделуді жеңілдетті.
Сан-Диего
Тарихи тұрғыдан алғанда, Сан-Диегодағы Кішкентай Италия итальяндық балықшылар мен олардың отбасыларының мекені болды. 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін көптеген итальяндықтар туннель және басқа терең теңіздегі спорттық және коммерциялық балық іздеп Сан-Францискодан Сан-Диегоға көшіп келді. 1970 жылдардың басында Кішкентай Италия арқылы 5-ші тас жолы салынғанда, ауданның 35% жойылды, сонымен қатар Калифорниядағы туннель өнеркәсібінің төмендеуіне байланысты аудан шамамен 30 жыл бойы құлдырауға ұшырады. 1996 жылы Кішкентай Италия қауымдастығы құрылғаннан бастап, аудан жаңаруға ұшырады және итальяндық тағамдарға, бутиктерге, күтімге маманданған Қоғамдық пайда ауданы ретінде қайта өркендеді, бұл сауда ауданы Сан-Диего қаласының орталығында тұруға ең қолайлы орынға айналды. Жаңаруға дейін аудан көбінесе төмен тығыздықтағы коммерциялық кәсіпорындар мен жеке тұрғын үйлерден тұрды. Қазіргі уақытта аудан негізінен тұрғын үйлерден – орта және жоғары қабатты үйлерден, лофттардан тұрады, ал бірінші қабатта сауда дүкендері мен бірнеше коммерциялық ғимараттар орналасқан.
Батыс Вирджиния
Он мыңдаған итальяндықтар 1800-жылдардың соңы мен 1900-жылдардың басында көмір шахталарында жұмыс істеу үшін Батыс Вирджинияға келді. Қазық және кетікпен жұмыс істейтін итальяндықтар штаттағы көмір өндірісінің көп бөлігін қамтамасыз етті. Мысалы, Кармин Пельгрино бір тәулік ішінде қолмен 66 тонна көмір қазып шығарды. Италиялық шахтерлер бүкіл аймақта танымал болған пепперони рулетін ойлап тапты. Осы иммигранттардың көпшілігі жеткілікті ақша жинағаннан кейін ірі қалаларға кетіп қалды, бірақ олардың кейбір ұрпақтары, әсіресе солтүстік-орталық округтерде әлі де тұрып жатыр. Кларксбург, Уиллинг және Блюфилд қалалары жыл сайын итальяндық мұра фестивалін өткізеді. Фэрмонт жыл сайын желтоқсан айында Жеті балық тойына арналған көше фестивалін ұйымдастырады – бұл итальяндықтардың Рождество кешінде етке орнына теңіз өнімдерін жеу дәстүрі. Батыс Вирджиния штатының аға сенаторы Джо Манчин итальян тегінен шыққан.
Арканзас штаты
XIX және XX ғасырларда АҚШ-тың Арканзас штатына итальяндықтардың көшіп келуінің тарихи үрдісі болды. Арканзас Дельта аймағындағы Чикотт округіне қарасты Саннисайд плантациясының иесі Остин Корбин, Реконструкциядан кейінгі кезеңде итальяндықтарды жұмысқа алуға шешім қабылдады. Рим мэрі Дон Эммануэле Русполи, Корбинмен байланыста болғандықтан, Эмилия-Романья, Марке және Венето аймақтарынан шыққан әлеуетті жұмысшыларды тауып, оларды Саннисайдке баруға көндірді. 98 отбасы Генуядағы "Шато Икем" кемесіне мінді, мақсаты – Нью-Орлеан қаласына жету. 1895 жылдың қараша айында кеме АҚШ-қа жетті, ал аман қалған жолаушылар Саннисайдке жол тартты. Климат жағдайы мен ауыз су сапасы қиын болды. Осы итальяндықтардың ұрпағы Либби Боргоньони, алғашқы жыл ішінде 125 адамның қаза болғанын айтты. Корбин плантацияның шынайы жағдайын әлеуетті жұмысшыларға дұрыс баяндамаған. Корбин 1896 жылы қайтыс болғаннан кейін де итальяндықтар Саннисайдке келе берді. Кейін итальяндықтар Арканзас Дельтасынан Озарк тауына көшіп, Тонтитаун қаласын құрды.
Балтимор
Италиялықтар Балтиморға 1800-жылдардың соңында қоныстана бастады. Кейбір итальяндық иммигранттар Балтимор портына кемемен келді. Балтиморға алғашқы итальяндық қоныс аударушылар 1840 және 1850 жылдары Италияның Лигурия аймағының астанасы Генуядан келген теңізшілер болды. Кейіннен Неаполь, Абруццо, Чефалу және Палермо қалаларынан да көшіп келді. Осы иммигранттар Друид-Хилл паркінде Кристофер Колумбқа ескерткіш орнатты. Көптеген итальяндықтар Нью-Йорк қаласындағы Эллис аралы арқылы елге кірген соң пойызбен келді. Пойызбен келген итальяндық иммигранттар қалаға Президент көшесі станциясы арқылы кірді. Осы себепті итальяндықтар жақын жердегі, қазір Кіші Италия деп аталатын ауданда қоныстанды. Кіші Италия 6 блоктан тұрады, солтүстік жағында Пратт көшесі, оңтүстік жағында Ішкі теңіз порты, шығыс жағында Едем көшесі және батыс жағында Президент көшесімен шектеледі. Итальяндықтардың көп саны Лексингтон, Белер Эдисон және Кросс-стрит сияқты аудандарға да қоныстанды. Көптеген адамдар Италиядағы Гуардия-Ломбарди қаласының атымен аталған Ломбард көшесі бойында қоныстанды. Көпшілігі рим-католик болған итальяндық қауым, Сант-Лео шіркеуі және Помпеи шіркеуі сияқты бірнеше итальяндық-американдық приходтар құрды. Помпеи шіркеуі жыл сайын Хайландтаун шарап фестивалін өткізеді, ол итальяндық-американдық мәдениетті тойлайды және Хайландтаун қауымдастығына көмек қоры жинайды. 2016 жылғы тамыздағы Орталық Италиядағы жер сілкінісі Балтимордың итальяндық қауымына әсер етті, себебі көптеген Балтимор итальяндық-американдықтарының Италияда тұратын достары немесе туыстары бар. Балтимордағы итальяндықтардың көпшілігі Оңтүстік немесе Орталық Италиядан шыққан, әсіресе Абруццодан, Оңтүстік Италияның жер сілкінісінің ошағына жақын аймағынан. Кіші Италиядағы Ұлы Лео католик шіркеуі жер сілкінісінен зардап шеккендерге дұға ету үшін құлшынып, тілектестіктерін білдірді.
Денвер
Италиялықтар Колорадоға алғаш рет XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында көптеп келді. Олардың кейбіреулері өнеркәсіптік Пуэбло қаласына немесе сол кезде шаруашылықпен айналысқан Уэлбиге қоныстанды, бірақ XX ғасырдағы Колорадодағы ең ірі итальяндық қауым Солтүстік-Батыс Денверде, сол кездегідей "Солтүстік жақ" немесе "Солтүстік Денвер" деп белгілі болған аймақта қалыптасты. Итальяндықтар алғаш рет осы жерде тамыр жайды, себебі бұл жерде ирландтықтардан тараған үлкен католик шіркеуі бар еді. 1894 жылы Солтүстік жақтағы итальяндық қауым өздерінің католик шіркеуін құрды, оны Әзіз Марияның тауы деп атады. Италия ұлдарының Денвер аймағындағы ложасы Уит-Ридж қаласындағы 32-ші даңғылда орналасқан. Колорадода терең тамырлары жоқ көптеген итальяндық американдықтар да XX ғасырдың соңғы онжылдықтарында және жаңа мыңжылдықта Денвер аймағына және штатының басқа да аймақтарына қоныстанды. Бүгінде Солтүстік-Батыс Денвердегі ескі итальяндық қауымның естеліктері сирек кездеседі. Қалған ескерткіштердің көпшілігі 38-ші даңғылда орналасқан. Олардың бірі – 38-ші даңғыл мен Тежон көшесінің қиылысында орналасқан, бір кезде Денвердегі контрабандамен айналысқан Смальдон отбасына тиесілі болған танымал итальяндық-американдық асханасы Гаэтано. Солтүстік-Батыстағы итальяндық американдық қауымның көптеген мүшелері өз тамырларын Базиликата аймағындағы Потенца коммунасына дейін жегізе алады. 1899 жылы "Потенца" атымен бауырластық ұйым құрылды және ол бүгінгі күнге дейін Шошон көшесі мен 38-ші даңғылдың бұрышында орналасқан. Денвердегі итальяндық американдық кәсіпкердің құрған Leprino Foods компаниясы моцарелла ірімшігі және басқа да сүт өнімдерін шығарады. Оның жаһандық штаб-пәтері 38-ші даңғылда, Шошон көшесіне қарсы орналасқан. Әзіз Марияның тауы шіркеуі Солтүстік-Батыс Денверде тамырланған кейбір итальяндық американдық отбасылар үшін әлі де маңызды, бірақ бүгінде Денвер аймағында итальяндық американдықтардың көп саны бар католик шіркеулері бар.
Лас-Вегас
Лас-Вегаста үлкен итальян-американдық қауымдастық бар.
Демография
2000 жылғы АҚШ халық санағында итальяндық американдықтар Америкадағы ең ірі бес ата-тегілдік топтың бірін құрады, олардың саны шамамен 15,6 миллион адам, бұл АҚШ халқының 5,6% құрайды. Сицилиялық американдықтар – итальяндық тегі бар американдықтардың ең ірі тобы, итальяндық американдықтардың 83% Сицилиядан шыққан. 2006 жылы АҚШ халық санағы бойынша итальяндық американдықтардың саны 17,8 миллион адамды немесе халықтың 6% құрады, бұл алты жыл ішінде 14% өсімді көрсетті. 2010 жылы Америка қауымдастығының сараптамасы итальяндық тегі бар американдықтардың санын шамамен 17,6 миллионға, АҚШ халқының 5,8% құрады, ал 2015 жылы – 17,3 миллионға, халықтың 5,5% құрады. Одан он жыл өткен соң, 2020 жылы АҚШ халық санағы бюросы 16,5 миллионнан астам американдықтың толық немесе ішінара итальяндық тегі бар екенін тіркеді, бұл АҚШ халқының шамамен 5,1% құрайды. Алайда, керісінше, итальяндық тегі бар және басқа тектің араласуымен туған американдықтардың саны 436 334-ке өсті – 2010 жылы 10 387 926-дан 2015 жылы 10 632 691-ге, ал 2020 жылы 10 824 260-қа дейін. 2020 жылғы АҚШ штаттарының саны және итальяндық американдықтардың үлесі:
+ Штат саны Үлесі 78 547 1,61% 20 629 2,80% 297 383 4,15% 44 534 1,48% 1 414 190 3,59% 275 803 4,85% 590 721 16,54% 81 036 8,37% 27 731 3,95% 1 222 217 5,76% Джорджия (АҚШ штаты) 234 113 2,23% 30 019 2,11% 54 112 3,08% 726 216 5,71% 180 628 2,70% 63 176 2,01% 62 266 2,14% 90 775 2,03% 200 407 4,30% 76 133 5,68% 291 816 4,83% 825 642 12,01% 452 303 4,53% 124 817 2,23% 53 122 1,78% 204 254 3,34% 38 075 3,59% 49 349 2,57% 158 170 5,22% 137 322 10,13% 1 353 075 15,23% 46 352 2,21% Нью-Йорк (штаты) 2 320 549 11,89% 334 430 3,20% 8 767 1,15% 715 494 6,13% 69 023 1,75% 154 010 3,69% 1 430 006 11,18% 172 852 16,34% 153 895 3,02% 10 732 1,22% 152 739 2,26% 523 680 1,83% 86 754 2,75% 45 447 7,28% 332 213 3,90% Вашингтон (штаты) 255 671 3,40% 77 548 4,29% 200 205 3,45% 18 338 3,15% 16 549 022 5,07%
+ StateNumberPercentage 78,5471.61%20,6292.80%297,3834.15%44,5341.48% 1,414,1903.59%275,8034.85%590,72116.54%81,0368.37%27,7313.95%1,222,2175.76%Georgia (U. S. state)234,1132.23%30,0192.11% 54,1123.08% 726,2165.71% 180,6282.70% 63,1762.01%62,2662.14%90,7752.03% 200,4074.30% 76,1335.68% 291,8164.83% 825,64212.01% 452,3034.53% 124,8172.23% 53,1221.78% 204,2543.34% 38,0753.59% 49,3492.57% 158,1705.22% 137,32210.13% 1,353,07515.23% 46,3522.21%New York (state) 2,320,54911.89% 334,4303.20% 8,7671.15% 715,4946.13% 69,0231.75% 154,0103.69% 1,430,00611.18% 172,85216.34% 153,8953.02% 10,7321.22% 152,7392.26% 523,6801.83% 86,7542.75% 45,4477.28% 332,2133.90%Washington (state)255,6713.40% 77,5484.29% 200,2053.45%18,3383.15%16,549,0225.07%
АҚШ штаттары 10% -дан астам итальяндықтар
Род-Айленд 18,9%
Коннектикут 18,7%
Нью-Джерси 16,8%
Нью-Йорк 15,93%
Массачусетс 13,9%
Пенсильвания 12,2%
Нью-Гэмпшир 10,7%
Делавэр 10,1%
Connecticut 18.7%
New Jersey 16.8%
New York 15.93%
Massachusetts 13.9%
Pennsylvania 12.2%
New Hampshire 10.7%
Delaware 10.1%
Фэрфилд, Нью-Джерси 50,3%
Джонстон, Род-Айленд 49,5%
Солтүстік Брэнфорд, Коннектикут 43,9%
Шығыс Хевэн, Коннектикут 43,6%
Хаммонтон, Нью-Джерси 43,2%
Оушен Гейт, Нью-Джерси 42,6%
Шығыс Хановер, Нью-Джерси 41,3%
Солтүстік Хевэн, Коннектикут 41,2%
Седар-Гроув, Нью-Джерси 40,8%
Вуд-Ридж, Нью-Джерси 40,6%
Солтүстік Провиденс, Род-Айленд 38,9%
Данмор, Пенсильвания 38,9%
Ньюфилд, Нью-Джерси 38,8%
Саугус, Массачусетс 38,5%
Дженкинс, Пенсильвания 38,4%
Вест-Питстон, Пенсильвания 37,9%
Олд-Фордж, Пенсильвания 37,8%
Лоуэллвилл, Огайо 37,5%
Хьюстаун, Пенсильвания 37,5%
Проспект, Коннектикут 37,5%
Johnston, Rhode Island 49.5%
North Branford, Connecticut 43.9%
East Haven, Connecticut 43.6%
Hammonton, New Jersey 43.2%
Ocean Gate, New Jersey 42.6%
East Hanover, New Jersey 41.3%
North Haven, Connecticut 41.2%
Cedar Grove, New Jersey 40.8%
Wood Ridge, New Jersey 40.6%
North Providence, Rhode Island 38.9%
Dunmore, Pennsylvania 38.9%
Newfield, New Jersey 38.8%
Saugus, Massachusetts 38.5%
Jenkins, Pennsylvania 38.4%
West Pittston, Pennsylvania 37.9%
Old Forge, Pennsylvania 37.8%
Lowellville, Ohio 37.5%
Hughestown, Pennsylvania 37.5%
Prospect, Connecticut 37.5%
Жергілікті жерлер
Бартон, Йозеф Ж. Шаруалар мен бейтаныс адамдар: итальяндықтар, румындықтар және словактар американдық қалада, 1890–1950 (1975). Кливленд, Огайо туралы онлайн.
Бриггс, Джон В. Итальяндық жол: Үш американдық қалаға көшіп келгендер (Yale UP, 1978) Утика (Нью-Йорк), Рочестер (Нью-Йорк) және Канзас-Сити (Миссури), 1890–1930. Онлайн.
Канделоро, Доминик. "Партерлік итальяндықтар" Мелвин Г. Холли және Питер Джонс редакциясындағы "Этникалық Чикаго" (1984), 239–68 бб. Онлайн.
Канделоро, Доминик. Чикаголық итальяндықтар: Иммигранттар, этникалық топтар, американдықтар. (Arcadia Publishing, 2003).
Синел, Дино. Италиядан Сан-Францискоға: Иммигранттардың тәжірибесі (1982).
Синотто, Симоне. Итальяндық-американдық дастархан: Нью-Йорктегі тағам, отбасы және қауымдастық. (Иллинойс университетінің баспасы, 2013).
Синотто, Симоне. Жұмсақ топырақ, қара жүзім: Калифорнияда итальяндық шарап жасаудың тууы (Нью-Йорк университетінің баспасы, 2012).
Критчли, Дэвид Ф. Америкадағы ұйымдасқан қылмыстың пайда болуы: Нью-Йорк мафиясы, 1891–1931 (Routledge, 2008).
ДеБлазио, Донна М. және Палланте, Марта И. "Американың орталық аймағында итальяндық-американдық болу: Огайо штатының Махонинг аңғарындағы иммигранттардың тәжірибесі". *Italian Americana* 40.2 (2022): 99–125.
Деликато, Армандо. Детройттегі итальяндықтар (2005).
Демарко, Уильям М. Этникалық топтар және анклавтар: Бостонның итальяндық солтүстік бөлігі (1981).
Фичера, Себастьян. Италия Тынық мұхитында: Сан-Францисконың итальяндық-американдықтары. Нью-Йорк: Palgrave Macmillan, 2012.
Гульельмо, Томас А. Келген кездегі ақтар: Итальяндықтар, нәсіл, түс және Чикагодағы билік, 1890–1945 (2003).
Джексон, Джессика Барбата. "Линчтен бұрын: Луизианадағы итальяндықтар мен сицилиялықтардың тәжірибесін қайта қарастыру, 1870–1890 жылдар". *Louisiana History* (2017) 58#3: 300–338. Онлайн.
Джулиани, Ричард Н. Иммиграцияның әлеуметтік ұйымы: Филадельфиядағы итальяндықтар (1980) үзінді және мәтіндік іздеу.
Джулиани, Ричард Н. Діни қызметкер, шіркеу және қауым: Филадельфияның Кішкентай Италиясындағы сенімді сақтау (2007).
Лассонде, Стивен. "Оқу және табыс табу: Мектепке түсу, жасөспірімдердің жұмысқа орналасуы және он тоғызыншы ғасырдың соңында Нью-Хейвендегі ерте өмір жолы". *Journal of Social History* (1996): 839–870. Онлайн.
Лассонде, Стивен. Ұмытуды үйрену: Нью-Хейвеннің жұмысшы сыныбындағы мектеп және отбасы өмірі, 1870–1940 (Yale UP, 2005) итальяндық-американдықтарға бағытталған маңызды ғылыми зерттеу.
ProQuest Dissertations Publishing, 1994. 9523192; Лассонденің докторлық диссертациясы, онлайн, 1994.
Лукони, Стефано. Провиденстегі итальяндық-американдық дауыс беру, Р. И., 1916–1948 (2005).
Лукони, Стефано. Паэсаниден ақ этникалық топтарға дейін: Филадельфиядағы итальяндық тәжірибе (SUNY Press, 2001). Онлайн.
Коблер, Джон. Капоне: Аль Капоне өмірі мен әлемі (1971). Онлайн, Чикаго туралы.
Мормино, Гэри. "Ибор қаласының иммигранттар әлемі: Итальяндықтар және олардың Тампадағы латын көршілері, 1885–1985". Гейнсвилл: Флорида университетінің баспасы (1987).
Нелли, Хэмберт С. Чикагодағы итальяндықтар, 1880–1930: Этникалық ұтқырлықты зерттеу (2005). Онлайн.
Орси, Роберт А. 115-ші көшедегі Мадонна: Итальяндық Гарлемдегі сенім мен қауым, 1880–1950 (Yale UP, 1985). Онлайн, 3-ші басылым, 2010.
Оттанелли, Фрейзер М. " 'Муссолинидің бағанасы': Фашистік ескерткіштер және Чикагодағы итальяндық-американдық сәйкестік саясаты". *Italian American Review* 12.1 (2022): 86–107.
Пулео, Стивен (2007). Бостондық итальяндықтар: Мақтаныш, табандылық және шаруалар туралы әңгіме, Ұлы иммиграция жылдарынан бүгінгі күнге дейін. Бостон: Beacon Press.
Смит, Том. "Кресент-Ситидегі линчтер: Шеф Хеннессидің өлтірілуі, Нью-Орлеандағы "Мафия" соттары және приход түрмесіндегі бүліктер" (The Lyons Press, 2007). Онлайн.
Стенджер Росс, Джордан. Итальяндық болып қалу: Соғыстан кейінгі Торонто мен Филадельфиядағы қалалық өзгерістер мен этникалық өмір (2010).
Веколи, Рудольф Дж. "Чикагоның "Кішкентай Италияларының" қалыптасуы". *Journal of American Ethnic History* 2.2 (1983): 5–20. Онлайн.
Веронези, Джин. Итальяндық-американдықтар және олардың Кливлендтегі қауымдастықтары (1977). Огайо қаласы; онлайн.
Уайт, Уильям Фут. Көше бұрышындағы қоғам: Итальяндық шұңқырдың әлеуметтік құрылымы (Чикаго университетінің баспасы, 1943) "Корнервилл" (Бостонның Солтүстік бөлігіндегі) бандиттерге назар аударады.
Янс МакЛофлин, Вирджиния. Отбасы және қауым: Буффалодағы итальяндық иммигранттар, 1880–1930 (1982). Онлайн.
Briggs, John W. An Italian Passage: Immigrants to Three American Cities (Yale UP, 1978) on Utica NY, Rochester NY, and Kansas City, MO, 1890–1930. online
Candeloro, Dominic. "Suburban Italians" in Melvin G. Holli and Peter Jones, eds. Ethnic Chicago (1984) pp 239–68 online
Candeloro, Dominic. Chicago's Italians: Immigrants, Ethnics, Americans. (Arcadia Publishing, 2003). Cinel, Dino. From Italy to San Francisco: The Immigrant Experience (1982)
Cinotto, Simone. The Italian American Table: Food, Family, and Community in New York City. (University of Illinois Press, 2013)
Cinotto, Simone. Soft Soil, Black Grapes: The Birth of Italian Winemaking in California, (New York University Press, 2012)
Critchley, David F. The origin of organized crime in America: The New York City Mafia, 1891–1931 (Routledge, 2008). DeBlasio, Donna M., and Martha I. Pallante. "Becoming Italian American in the Nation's Heartland: The Immigrant Experience in Ohio's Mahoning Valley." Italian Americana 40.2 (2022): 99–125. Delicato, Armando, Italians in Detroit. (2005). Demarco, William M. Ethnics and Enclaves: Boston's Italian North End (1981)
Fichera, Sebastian. Italy on the Pacific: San Francisco's Italian Americans. New York: Palgrave Macmillan, 2012. Guglielmo, Thomas A. White on Arrival: Italians, Race, Color, and Power in Chicago, 1890 1945 (2003)
Jackson, Jessica Barbata. "Before the Lynching: Reconsidering the Experience of Italians and Sicilians in Louisiana, 1870s 1890s". Louisiana History (2017). 58#3: 300–338. online
Juliani, Richard N. The Social Organization of Immigration: The Italians in Philadelphia (1980) excerpt and text search
Juliani, Richard N. Priest, Parish, and People: Saving the Faith in Philadelphia's Little Italy (2007)
Lassonde, Stephen. "Learning and earning: Schooling, juvenile employment, and the early life course in late nineteenth century New Haven." Journal of Social History (1996): 839 870. online
Lassonde, Stephen. Learning to Forget: Schooling and Family Life in New Haven's Working Class, 1870 1940 (Yale UP 2005) a major scholarly study focused on Italian Americans
ProQuest Dissertations Publishing, 1994. 9523192; PhD dissertation version of Lassonde, online, 1994)
Luconi, Stefano. The Italian American Vote in Providence, R. I., 1916 1948 (2005)
Luconi, Stefano. From paesani to white ethnics: The Italian experience in Philadelphia (SUNY Press, 2001) online. Kobler, John. Capone: the life and world of Al Capone (1971) online, on Chicago. Mormino, Gary. "The Immigrant World of Ybor City: Italians and Their Latin Neighbors in Tampa, 1885–1985". Gainesville: University Press of Florida. (1987)
Nelli, Humbert S. Italians in Chicago, 1880–1930: A Study in Ethnic Mobility (2005) online
Orsi, Robert A. The Madonna of 115th Street: Faith and Community in Italian Harlem, 1880–1950. (Yale UP, 1985) online 3rd ed. 2010
Ottanelli, Fraser M. " 'Mussolini's Column': Fascist Memorials and the Politics of Italian American Identity in Chicago." Italian American Review 12.1 (2022): 86–107. Puleo, Stephen (2007). The Boston Italians: A Story of Pride, Perseverance, and Paesani, from the Years of the Great Immigration to the Present Day. Boston: Beacon Press. Smith, Tom. "The Crescent City Lynchings: The Murder of Chief Hennessy, the New Orleans 'Mafia' Trials, and the Parish Prison Mob" (The Lyons Press, 2007). online
Stanger Ross, Jordan. Staying Italian: Urban Change and Ethnic Life in Postwar Toronto and Philadelphia (2010). Vecoli, Rudolph J. "The Formation of Chicago's" Little Italies"." Journal of American Ethnic History 2.2 (1983): 5 20. online
Veronesi, Gene. Italian Americans and Their Communities of Cleveland (1977) Ohio city; online
Whyte, William Foote. Street Corner Society: The Social Structure of an Italian Slum (University of
Chicago Press, 1943) focus on gangs in "Cornerville" (Boston's North End). Yans McLaughlin, Virginia. Family and Community: Italian Immigrants in Buffalo, 1880–1930. (1982) online.
Есте сақтау және тарихнама
Agnoletto, Stefano. "Этностық факторлар мен құрылымдық факторлар Солтүстік Америка тарихында: итальяндық экономикалық нишалардың мысалы". Studia Migracyjne Przegląd Polonijny 40.1 (151) (2014): 161–181. онлайн
Alba, Richard D. "Еуропалық текті американдықтар арасындағы этникалық ерекшеліктердің жоғалуы: итальяндықтардың мысалы". "Этностық және нәсілдік зерттеулердің 40 жылдығына арналған жинақ" (Routledge, 2019) еңбегінде. 50–74. онлайн
Alba, Richard D. Итальяндық американдықтар: этникалық ерекшеліктердің жоғалуына қарай (2023). онлайн
Bushman, Claudia L. Америка Колумбты жаңғыртады: итальяндық саяхатшы қалай американдық батырға айналды (1992). онлайн
Cannistraro, Philip және Richard Juliani, ред. Итальяндық американдықтар: қолдануға жарамды өткенді іздеу. (Америкалық итальяндық тарихи қауымдастығы, 1989).
Cordasco, Francesco. Америка Құрама Штаттарындағы итальяндықтар: американдық университеттерде аяқталған докторлық диссертациялар туралы түсіндірмелі библиография, таңдалған жарияланған библиографиялардың тізімі, тиісті анықтамалық материалдар және итальяндық эмигранттарға арналған нұсқаулықтар (1981). онлайн
Cordasco, Francesco. Итальяндық американдықтар: ақпарат көздеріне арналған нұсқаулық (Gale, 1978). онлайн
D'acierno, Pellegrino. "Cinema Paradiso: Америка киносындағы итальяндық американдықтардың бейнесі". The Italian American Heritage (Routledge, 2021) еңбегінде. 563–690.
Friedman Kasaba, Kathie. Көші-қон естеліктері: жыныс, этникалық ерекшелік және жұмыс, Нью-Йорктегі еврей және итальян әйелдерінің өмірінде (1870–1924) (Нью-Йорк мемлекеттік университетінің баспасы, 2012).
Gabaccia, Donna. "Итальяндық американдық әйелдер: шолу". Italian Americana 12#1 (1993): 38–61.
Gabaccia, Donna R. "Итальяндық иммигрант әйелдер: салыстырмалы перспектива". The Review of Italian American Studies (2000): 391–405. онлайн
Gardaphe, Fred L. The Art of Reading Italian Americana, Нью-Йорк: Bordighera Press, 2011.
Gardaphe, Fred L. Кішкентай Италиядан кету: итальяндық-американдық мәдениет туралы эсселер (SUNY Press, 2003).
Giordano, Paolo A. және Anthony Julian Tamburri, ред. "Шегінен тыс: итальяндық америка туралы эсселер" (1998).
Gravano, Alan J. және Alexandra de Luise. "Итальяндық-американдық зерттеулер қауымдастығының 55 жылдығы: 1966–2021". Diasporic Italy 1 (2021): 103–123. онлайн
Hobbie, Margaret. Итальяндық американдық материалдық мәдениет: АҚШ және Канададағы жинақтар, орындар және фестивальдер туралы анықтамалық (1992).
Kosta, Ervin B. "Итальяндық болу, американдық болу: этникалық жақындық шекараны белгілеу стратегиясы ретінде". Ethnic and Racial Studies 42.5 (2019): 801–819.
Krase, Jerome, ред. Итальяндық-американдық зерттеулердегі интерпретацияның мәртебесі (Forum Italicum, 2011). онлайн
Luconi, Stefano. "Итальяндық-американдық тарих – иммигранттар тәжірибесінің есебі ме, саясаттан тыс қалған ба? Итальяндық американдықтар туралы саяси тарихнамаға қатысты ойлар". "Итальяндық американдықтар үшінші мыңжылдықта: әлеуметтік тарих және мәдени бейнелер" (ред. Paolo A. Giordano және Anthony Julian Tamburri, 55–72). (Нью-Йорк: Америкалық итальяндық тарихи қауымдастығы, 2009). d=103874809
Luconi, Stefano. "Ақ нәсілділік және итальяндық-американдық тарихнамадағы этникалық ерекшеліктер". The Status of Interpretation in Italian American Studies: Proceedings of the first Forum in Italian American Criticism [FIAC] (Forum Italicum Publishing, 2011). онлайн
Meyer, Gerald. "Итальяндық-американдық тарихты теориялау: тарихи парадигманы іздеу". The Status of Interpretation in Italian American Studies (2011): 164+. онлайн
Ottanelli, Fraser M. " 'Муссолинидің бағанасы': фашистік ескерткіштер және Чикагодағы итальяндық-американдық сәйкестік саясаты". Italian American Review 12.1 (2022): 86–107.
Pozzetta, George E. "Иммигранттардан этникалық топтарға: итальяндық-американдық тарихнаманың жай-күйі". Journal of American Ethnic History 9#1 (1989): 67–95. онлайн
Rossi, Guido. "Il progresso Italo Americano және итальяндық-американдық әскери қызметшілерді бейнелеуі (1941–1945)". Nuova Rivista Storica (2023), 107#2: 759–787.
Simms, Norman. "ХХ ғасырдағы итальяндық-американдық бейне". The Histories 5.1 (2019): 4+. онлайн
Tamburri, Anthony Julian, Paolo A. Giordano, Fred L. Gardaphé, ред. From the Margin: Writings in Italian Americana (2000, 2-ші басылым).
Tamburri, Anthony Julian. "Гибридтік атауды қолдану керек пе, қолданбау керек пе: итальяндық/американдық жазушы: немесе, "басқа" американдық?" (1991).
Tamburri, Anthony Julian. Re viewing Italian Americana: Generalities and Specificities on Cinema (2011).
Tamburri, Anthony Julian. Re reading Italian Americana: Specificities and Generalities on Literature and Criticism (2014).
Wirth, Christa. Туыстық естеліктер: АҚШ-қа итальяндық көшпендердің ұрпақтары, 1884 – қазіргі уақыт (Brill, 2015). онлайн шолу.
Alba, Richard D. "The twilight of ethnicity among Americans of European ancestry: The case of Italians." in Celebrating 40 Years of Ethnic and Racial Studies (Routledge, 2019). 50 74. online
Alba, Richard D. Italian Americans: Into the twilight of ethnicity (2023) online. Bushman, Claudia L. America discovers Columbus: how an Italian explorer became an American hero (1992) online
Cannistraro, Philip, and Richard Juliani, ed. Italian Americans: The Search for a Usable Past. (The American Italian Historical Association, 1989). Cordasco, Francesco. Italians in the United States : an annotated bibliography of doctoral dissertations completed at American universities, with a handlist of selected published bibliographies, related reference materials, and guide books for Italian emigrants (1981) online
Cordasco, Francesco. Italian Americans : a guide to information sources (Gale 1978) online
D'acierno, Pellegrino. "Cinema Paradiso: The Italian American Presence in American Cinema." in The Italian American Heritage (Routledge, 2021). 563 690. abstract
Friedman Kasaba, Kathie. Memories of migration: Gender, ethnicity, and work in the lives of Jewish and Italian women in New York, 1870 1924 (State University of New York Press, 2012). Gabaccia, Donna. "Italian American Women: A Review Essay," Italian Americana 12#1 (1993): 38–61. Gabaccia, Donna R. "Italian Immigrant Women in Comparative Perspective." The Review of Italian American Studies (2000): 391 405 online. Gardaphe, Fred. L. The Art of Reading Italian Americana, New York: Bordighera Press, 2011. Gardaphe, Fred L. Leaving Little Italy: Essaying Italian American Culture (SUNY Press, 2003). Giordano, Paolo A. and Anthony Julian Tamburri, eds. "Beyond the Margin: Essays on Italian Americana" (1998). Gravano, Alan J., and Alexandra de Luise. "The Italian American Studies Association at Fifty Five: 1966–2021." Diasporic Italy 1 (2021): 103 123. online
Hobbie, Margaret. Italian American Material Culture: A Directory of Collections, Sites, and Festivals in the United States and Canada (1992). Kosta, Ervin B. "Becoming Italian, becoming American: Ethnic affinity as a strategy of boundary making." Ethnic and Racial Studies 42.5 (2019): 801 819. Krase, Jerome, ed. The Status of Interpretation in Italian American Studies (Forum Italicum, (2011) online. Luconi, Stefano, "Is Italian American History an Account of the Immigrant Experience with the Politics Left Out? Some Thoughts on the Political Historiography about Italian Americans", in Italian Americans in the Third Millennium: Social Histories and Cultural Representations, ed. Paolo A. Giordano and Anthony Julian Tamburri, 55–72. (New York: American Italian Historical Association, 2009). d=103874809
Luconi, Stefano. "Whiteness and Ethnicity in Italian American Historiography." in The Status of Interpretation in Italian American Studies: Proceedings of the first Forum in Italian American Criticism [FIAC] (Forum Italicum Publishing, 2011). Online
Meyer, Gerald. "Theorizing Italian American History: The Search for an Historiographical Paradigm." in The Status of Interpretation in Italian American Studies (2011): 164+. Online
Ottanelli, Fraser M. " 'Mussolini's Column': Fascist Memorials and the Politics of Italian American Identity in Chicago." Italian American Review 12.1 (2022): 86–107. Pozzetta, George E. "From Immigrants to Ethnics: The State of Italian American Historiography." Journal of American Ethnic History 9#1 (1989): 67–95. Online
Rossi, Guido. "Il progresso Italo Americano and its portrayal of Italian American Servicemen (1941 1945)." Nuova Rivista Storica (2023), 107#2 pp. 759–787. Simms, Norman. "The Italian American Image During the Twentieth Century." The Histories 5.1 (2019): 4+ online
Tamburri, Anthony Julian, Paolo A. Giordano, Fred L. Gardaphé, eds. From the Margin: Writings in Italian Americana (2000, 2nd ed.) Tamburri, Anthony Julian. To Hyphenate or not to Hyphenate: the Italian/American Writer: Or, An "Other" American? (1991)
Tamburri, Anthony Julian. Re viewing Italian Americana: Generalities and Specificities on Cinema (2011)
Tamburri, Anthony Julian. Re reading Italian Americana: Specificities and Generalities on Literature and Criticism (2014)
Wirth, Christa. Memories of Belonging: Descendants of Italian Migrants to the United States, 1884 Present (Brill, 2015) online review
Негізгі дереккөздер
Олбрайт, Кэрол Бономо және Кристин Паламидесси Мур, редакторлар. «Американдық әйел, итальяндық стиль: Итальяндық америка әйелдер туралы ең жақсы жазбалары» (Fordham Univ Press, 2011) онлайн. Бономо Олбрайт, Кэрол және Джоанна Клэппс Герман, редакторлар. «Жабайы армандар» (Фордэм Пресс, 2008). Әңгімелер, естеліктер, итальяндық америкалықтар туралы өлеңдер. онлайн. Ciongoli, А. Кеннет және Джей Парини, редакторлар. ««Құда» атасынан ары: Итальяндық-американдық жазушылар нағыз итальяндық-американдық тәжірибе туралы» (Нью-Англия университетінің баспасы, 1997) онлайн. Gesualdi, Louis J., редактор. «Итальяндық/американдық тәжірибе: Жазбалар жинағы» (2012) онлайн. Moquin, Wayne, редактор. «Итальяндық америкалықтардың деректі тарихы» (1974) онлайн.
Ciongoli, A. Kenneth, and Jay Parini, eds. Beyond The Godfather: Italian American Writers on the Real Italian American Experience (University Press of New England, 1997) online
Gesualdi, Louis J. ed. The Italian/American Experience: A Collection of Writings (2012) online
Moquin, Wayne, ed. A Documentary History of Italian Americans (1974) online