Солтүстік Амбой қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Нью-Джерси штатының Миддлсекс округінде орналасқан қала, АҚШ.

Оңтүстік Амбой – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Миддлсекс округінде, Раритан шығанағында орналасқан қалалық елді мекен. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қаланың халқы 9 411 адамды құрады.

Оңтүстік Амбой және Раритан өзенінің ар жағында орналасқан Перт Амбой бірлесіп "Амбойлар" деп аталады. Нью-Джерси ақылы жолының 11-ші шығу белгісінде "Амбойлар" мақсаты ретінде көрсетілген.

Тарих

Алғашқы қоныстанғандар Ленапе үндістері болған, олар Перт-Амбой маңындағы аймақты "Омпоге" (деңгейлі жер деген мағынада) деп атаған. Кейіннен бұл елді мекен Төменгі Нью-Йорк шығанағы мен Филадельфия арасындағы сауда үшін маңызды порқа айналды, алғашқыда дилижанстармен, соңынан теміржолмен байланыс орнатылды. Қалаға бастапқыда голланд балықшылары "Рэдфорд паром" деп атаған шағын ауыл ретінде негіз салынған, бірақ кейіннен Жаңа Амстердамды британдықтардан қорғау үшін маңызды қалаға айналды. 1684 жылы еуропалықтар қоныстанған кезде қала шотланд ақсүйектерінің компаниясының мүшесі болған Перт графы Джеймс Драммондтың құрметіне Жаңа Перт деп аталды. Алгонкин тіліндегі атау Амбо немесе Пойнт-Амбой болып бұрмаланған, соңынан жергілікті және отарлық атаулардың қосындысы қолданылды. Оңтүстік Амбой Революциялық соғыс кезінде Джордж Вашингтонға жіберілген хаттарда "Оңтүстік Амбой жағалауындағы офицер" деп, ал генерал Вашингтон өзі "қазір Джерсидемін" деп жазып, жаудың "Оңтүстік Амбойға қарай жылжуы мүмкін" деген пікір білдірген. Бұрын Радфорд паром деп, сондай-ақ Перт-Амбойдың Оңтүстік бөлігі деп аталған Оңтүстік Амбой 1685 жылы ең ерте қалалардың біріне айналды, сонымен қатар 18 мильге созылып, алты миль ені бар ең ірі қалалардың бірі болды. 1808 жылы алғашқы дүкенді Сэмюэл Гордон ашты. 1831 жылы Роберт Л. Стивенс Камден мен Амбой теміржолына "Джон Булл" бу машинасымен келді. 1832 жылы Чарльз Мур қаладағы алғашқы заңгер атанды. 1844 жылы қалада алғашқы пошта бөлімі құрылды. 1852 жылы "Свон Хилл" керамикалық шеберханасы ашылды. Қаладағы көптеген шіркеулер 1850-1880 жылдар аралығында құрылды. 1880 жылы Great Beds маяғы теңізде салынды. 1882 жылы жергілікті "The Citizen" газеті құрылды. 1888 жылы Амбой Ұлттық банкі құрылды. 1889 жылы ең көне әрекетті бауырластық ұйым – Пифиас ложасы құрылды. 1890 жылы үлкен өрт Бродвейдің шығыс жағындағы ағаш үйлерден тұратын тұтас қалалық кварталды қиратты, нәтижесінде сол жылы қаланың алғашқы өрт сөндіру станциясы құрылды. 1912 жылы Әйелдер клубы құрылды. 1912 жылы Нью-Джерсидегі алғашқы әуе почтасы Оңтүстік Амбой мен Перт-Амбой арасында жүзеге асырылды. 1914 жылы Оңтүстік Амбой қалалық кітапханасы құрылды. 1919 жылы алғашқы мемлекеттік орта мектеп ашылды. 1924 жылы Оңтүстік Амбой ауруханасы салынды. 1927 жылы Оңтүстік Амбойды Перт-Амбойға жалғастыратын Жеңіс көпірі салынды. 1931 жылы Оңтүстік Амбой алғашқы медициналық жәрдем бригадасы құрылды. 1972 жылы кітапхана Сади Поуп Доуделл қалалық кітапханасы ретінде қайта ашылды. 1984 жылы "Каирдің қызғылт қызғалдағы" (1985) фильмі Оңтүстік Амбойда түсірілді. 1991 жылы South Amboy Sayreville Times газеті құрылды. 1993 жылы "Амбой-Бикон" газеті құрылды. 1998 жылы Раритан шығанағының жағалау паркі ашылды. 1999 жылы "Coyote Ugly" (2000) фильмінің түсірілімі Оңтүстік Амбойда өтті, фильмнің бір бөлігі осы жерде түсірілді. 2002 жылы Оңтүстік Амбой маңындағы аудандарды сақтау бағдарламасы басталды. 2002 жылы Seastreak Ferry қызметі іске қосылды. 2004 жылы Оңтүстік Амбой Нью-Джерсидің Main Street бағдарламасына қосылды. 2010 жылы YMCA және қарттар орталығы ашылды.

First settled by the Lenape Native Americans, who called the area around Perth Amboy by the name "Ompoge" (meaning "level ground"), the settlement ultimately became a key port for commerce between Lower New York Bay and Philadelphia, connected first by stagecoach and eventually by railroad. The city was initially founded as a village by Dutch fishermen known as Radford's Ferry, but later become a key city to safeguard New Amsterdam from the British. When settled by Europeans in 1684, the city was named New Perth in honor of James Drummond, Earl of Perth, one of the associates of a company of Scottish proprietaries. The Algonquian language name was corrupted to Ambo, or Point Amboy, and eventually a combination of the native and colonial names was used. South Amboy is mentioned during the Revolutionary War in letters to and from George Washington referring to an "officer stationed on the South Amboy shore" and by General Washington himself writing that he was "now in Jersey" and suggesting the enemy "may proceed to South Amboy". Once known as Radford's Ferry, as well as the South Ward of Perth Amboy, South Amboy became one of the earliest townships around 1685 as well as one of the largest at 18 miles long and six miles wide. In 1808, the first store was opened by Samuel Gordon. In 1831, Robert L. Stevens brought the steam engine "John Bull" to the Camden & Amboy Railroad. In 1832, Charles Moore became the town's first lawyer. In 1844, the first post office was established in the town. In 1852, the Swan Hill Pottery was established. Most of the town's churches were established between the 1850s 1880s. In 1880, the Great Beds Lighthouse is built offshore. In 1882, local newspaper "The Citizen" was established. In 1888, Amboy National Bank was established. In 1889, the oldest active fraternal organization, the Knights of Pythias Lodge was established. In 1890, a huge fire destroyed an entire city block of wooden houses on the east side of Broadway, which led to the establishment of the city's first fire station that same year. In 1912, the Woman's Club was formed. In 1912, New Jersey's first air mail flight was done between South Amboy and Perth Amboy. In 1914, the South Amboy Public Library was established. In 1919, the first public high school was established. In 1924, the South Amboy Hospital was built. In 1927, the Victory Bridge was built, connecting South Amboy to Perth Amboy. In 1931, the South Amboy First Aid Squad was established. In 1972, the library was rededicated as Sadie Pope Dowdell Public Library. In 1984, Purple Rose of Cairo (1985) was filmed in Soth Amboy. In 1991, the South Amboy Sayreville Times newspaper was established. In 1993, the Amboy Beacon newspaper was established. In 1998, Raritan Bay Waterfront Park opens. In 1999, filming for Coyote Ugly (2000) took place in South Amboy, where the film partially takes place. In 2002, the South Amboy Neighborhood Preservation Program started. In 2002, the Seastreak Ferry service began. In 2004, South Amboy joined the New Jersey Main Street Program. In 2010, the YMCA and senior center opened.

Жарылыс

Оңтүстік Амбойдың көлік торабы ретінде стратегиялық орналасуының нәтижесінде қала екі ірі оқиғада әскери жарылғыш заттардан ауыр зақым көрді. 1918 жылғы жарылыстар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланың оңтүстігінде орналасқан Гиллеспи қабықшаларын тиеу зауытында болды. 1950 жылғы жарылыс "Healing Lighterage Company" док жұмысшылары оқ-дәрілерді жүк вагонынан баржаларға көшіріп жатқанда орын алды. Екі апаттың салдарынан ондаған адам қаза тауып, жүздеген жергілікті тұрғын жарақат алды, Оңтүстік Амбойдағы жүздеген ғимарат қирады, төтенше жағдай салдап, әскери жағдай жарияланды және оқ-дәрінің қалдықтары кең аумаққа таралып, кейде әлі де табылуда.

Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер

Оңтүстік Амбой 6-шы Конгресс округінде орналасқан және Нью-Джерси штатының 19-шы заңнамалық округінің құрамына кіреді.

Саясат

2018 жылдың қараша айына қарай, Оңтүстік Амбойда барлығы 5876 тіркелген сайлаушы болды, олардың 2948-і (50%) соңғы жалпы сайлауда дауыс берді. Қазіргі мэр Фред Генри (1490 дауыс) үшінші мерзімге республикалық кандидат Питер Писарды (923 дауыс) және тәуелсіз кандидат Брэндон Расселді (403 дауыс) жеңіп алды. Тіркелген 5876 сайлаушының ішінде 2410-ы (41,0%) демократтар ретінде, 658-і (11,2%) республикашылар ретінде, ал 2803-і (47,7%) партиясыз тіркелген. Либертариандық немесе «Жасылдар» партиясы ретінде тіркелген 3 сайлаушы болды. 2012 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 55,6% дауыс (1790 дауыс) алып, республикашыл Митт Ромниден (42,7%, 1373 дауыс) және басқа кандидаттардан (1,7%, 54 дауыс) озып шықты. Қаланың 5491 тіркелген сайлаушысының 3269-ы дауыс берді, бұл 59,5% құрады (52 бюллетень жарамсыз деп танылды). 2008 жылғы президенттік сайлауда демократ Барак Обама 50,8% дауыс (1875 дауыс) алып, республикашыл Джон Маккейнді (46,6%, 1722 дауыс) және басқа кандидаттарды (1,7%, 64 дауыс) еңсерді. Қаланың 5382 тіркелген сайлаушысының 3693-і дауыс берді, бұл 68,6% құрады. 2004 жылғы президенттік сайлауда демократ Джон Керри 52,4% дауыс (1784 дауыс) алып, республикашыл Джордж Буштан (46,0%, 1566 дауыс) және басқа кандидаттардан (0,7%, 37 дауыс) басым түсті. Қаланың 4971 тіркелген сайлаушысының 3405-і дауыс берді, бұл 68,5% құрады. 2013 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 65,0% дауыс (1341 дауыс) алып, демократ Барбара Буонодан (33,4%, 689 дауыс) және басқа кандидаттардан (1,6%, 33 дауыс) озып кетті. Қаланың 5486 тіркелген сайлаушысының 2104-і дауыс берді, оның ішінде 41 бюллетень жарамсыз деп танылды, бұл 38,4% құрады. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 52,7% дауыс (1288 дауыс) алып, демократ Джон Корзиннен (35,4%, 865 дауыс), тәуелсіз кандидат Крис Даггеттен (9,2%, 226 дауыс) және басқа кандидаттардан (1,7%, 41 дауыс) жоғары нәтиже көрсетті. Қаланың 5298 тіркелген сайлаушысының 2445-і дауыс берді, бұл 46,1% құрады.

As of November 2018, there were a total of 5,876 registered voters in South Amboy, of which 2,948 (50.%) submitted ballots in the last General Election. Incumbent Mayor Fred Henry (1,490) secured his third term by defeating Republican candidate Peter Pisar (923) and independent amateur Brandon Russell (403). Of the 5,876 registered voters: 2,410 (41.0%) were registered as Democrats, 658 (11.2%) were registered as Republicans and 2,803 (47.7%) were registered as Unaffiliated. There were 3 voters registered as Libertarians or Greens. In the 2012 presidential election, Democrat Barack Obama received 55.6% of the vote (1,790 cast), ahead of Republican Mitt Romney with 42.7% (1,373 votes), and other candidates with 1.7% (54 votes), among the 3,269 ballots cast by the city's 5,491 registered voters (52 ballots were spoiled), for a turnout of 59.5%. In the 2008 presidential election, Democrat Barack Obama received 50.8% of the vote (1,875 cast), ahead of Republican John McCain with 46.6% (1,722 votes) and other candidates with 1.7% (64 votes), among the 3,693 ballots cast by the city's 5,382 registered voters, for a turnout of 68.6%. In the 2004 presidential election, Democrat John Kerry received 52.4% of the vote (1,784 ballots cast), outpolling Republican George W. Bush with 46.0% (1,566 votes) and other candidates with 0.7% (37 votes), among the 3,405 ballots cast by the city's 4,971 registered voters, for a turnout percentage of 68.5. In the 2013 gubernatorial election, Republican Chris Christie received 65.0% of the vote (1,341 cast), ahead of Democrat Barbara Buono with 33.4% (689 votes), and other candidates with 1.6% (33 votes), among the 2,104 ballots cast by the city's 5,486 registered voters (41 ballots were spoiled), for a turnout of 38.4%. In the 2009 gubernatorial election, Republican Chris Christie received 52.7% of the vote (1,288 ballots cast), ahead of Democrat Jon Corzine with 35.4% (865 votes), Independent Chris Daggett with 9.2% (226 votes) and other candidates with 1.7% (41 votes), among the 2,445 ballots cast by the city's 5,298 registered voters, yielding a 46.1% turnout.

Жолдар мен автомобиль жолдары

2010 жылы қалада барлығы 38 километр (23,65 миль) жол болды, оның ішінде 30 километры (18,73 миль) муниципалитет, 6 километры (3,50 миль) Миддлсекс округі және 2 километры (1,42 миль) Нью-Джерси көлік департаментінің күтімінде болды. Қала арқылы бірнеше маңызды жолдар мен тас жолдар өтеді. Олардың ішінде АҚШ 9-шы бағыты, 35-ші бағыты және CR 615, 621, 670, 684, 686, 688 жолдарының бөліктері бар. Үш Гарден-стейт паркуейі шығулары (123–125) қаланың батыс шекарасынан аз ғана қашықтықта орналасқан.

Қоғамдық көліктер

Оңтүстік Амбой станциясы NJ Transit-тің Солтүстік Джерси жағалау желісінде үздіксіз қызмет көрсетеді, солтүстікке қарай жүретін пойыздардың көпшілігі Ньюарк Пенн станциясына, Секаукус түйіскен жеріне және Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Пенн станциясына, ал кейбіреуі Хобокен терминалына барады, ал оңтүстікке қарай барлық пойыздар Бей-Хедке жүреді. NJ Transit жергілікті автобус қызметі екі бағыт бойынша қолжетімді. 815 бағыты Нью-Брансуик пен Вудбридж орталығы арасында, Вудбридж, Перт-Амбой, Сайревилл, Саут-Риверде тоқтайды. 817 бағыты Миддлтаун мен Перт-Амбой арасында, Кейнсбург, Хазлет, Юнион Бич, Кипорт, Абердин және Олд Бридж қалаларында тоқтайды. 2018 жылдың қараша айында төменгі және ортаңғы Манхэттенге паромдық қызмет ашу жоспары жарияланды. 2020 жылдың маусым айында жоба теміржол станциясының жанында терминал салуға 5,3 миллион доллар федералдық қаржыландыру алды. 2023 жылдың 30 қазанында NY Waterway Саут-Амбой мен Манхэттен арасында қызмет көрсетуді бастады, 100 Радфорд Ферри Роудтағы Даунтаун (Брукфилд Плейс/Баттери Парк Сити) және Мидтаун (W39th Street) аялдамаларында тоқтайды. Саревилл мен Оңтүстік Амбой арасындағы әртүрлі автобус аялдамаларында, сондай-ақ Оңтүстік Амбой станциясында тегін шаттлдар жүреді. Қазіргі уақытта паром кестесі жұмыс күндері таңертең және кешке, әрқайсысы төрт рейспен шектелген. Таңертеңгі рейстер Оңтүстік Амбойдан сағат 5:45-те басталып, 8:45-те аяқталады, барлық рейстер Брукфилд Плейске шамамен 55 минутта жетеді, ал соңғы екеуі ғана Мидтаунға барады, ол шамамен 10 минуттан кейін жетеді. Таңертең Оңтүстік Амбойға рейстер жоқ. Кешкі рейстер Манхэттеннен тек Мидтауннан сағат 15:15 және 16:15-те, ал Брукфилд Плейстен сағат 15:30-дан 18:30-ға дейін әр сағат сайын шығады. Оңтүстік Амбойдан Манхэттенге екі рейс бар, сағат 16:25-те және 17:25-те. Паромда Уихокен, Хобокен және Джерси-Ситиге тегін трансферлер ұсынылады. Паромда шай, кофе және жеңіл тағамдар бар. Паром терминалының жанында тегін тұрақ орны бар. Қазіргі уақытта қолданылып келген өнеркәсіптік теңіз пирсінің соңында уақытша терминал орналасқан, бірақ жақын маңда 30 миллион долларлық тұрақты нысан салынуда, оның 2025 жылы ашылуы жоспарланған. Raritan River Railroad 1888 жылдан 1938 жылға дейін қалаға жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. Қазіргі уақытта бұл бағыттағы теміржол жолы тоқтатылған. Оны жеңіл теміржол бағыты ретінде пайдалану туралы ұсыныстар енгізілді.

The South Amboy station provides frequent service on NJ Transit's North Jersey Coast Line, with most northbound trains heading to Newark Penn Station, Secaucus Junction and Penn Station in Midtown Manhattan and some heading to Hoboken Terminal, while southbound trains all head to Bay Head. NJ Transit local bus service is available on two routes. The 815 runs between New Brunswick and the Woodbridge Center, with stops in Woodbridge, Perth Amboy, Sayreville, South River. The 817 runs between Middletown and Perth Amboy, with stops in Keansburg, Hazlet, Union Beach, Keyport, Aberdeen, and Old Bridge. Plans for the ferry service to Lower and Midtown Manhattan were announced in November 2018. In June 2020, the project received $5.3 million in federal funding for construction of a terminal near the train station. On October 30, 2023, the NY Waterway began service between South Amboy and Manhattan, with stops at Downtown (Brookfield Place/Battery Park City) and Midtown (W39th Street) at 100 Radford Ferry Road. Free local shuttles run between Sayreville and South Amboy with various current bus stops, as well as one at South Amboy Station. As of now, the ferry schedule is limited to Monday Friday during mornings and evenings, each with four departures. Morning departures from South Amboy begin at 5:45AM and end at 8:45AM, with all trips arrive about 55 minutes to Brookfield Place, and only the last two going to Midtown, which arrives about 10 minutes later. There are no trips to South Amboy in the mornings. Evening departures from Manhattan only leave Midtown at 3:15PM and 4:15PM, while departures are at every hour from 3:30PM to 6:30PM at Brookfield Place. There are two return trips from South Amboy to Manhattan at 4:25PM and 5:25PM. The ferry includes free transfers to Weehawken, Hoboken, and Jersey City. The ferry offers tea, coffee, and refreshments on board. There is free parking by the ferry terminal. There is currently only a temporary terminal at the end of an abandoned industrial pier, but a $30 million dollar permanent facility is in the process of being built nearby with a planned opening in 2025. The Raritan River Railroad provided passenger service to the city from 1888 to 1938. The railroad is now defunct along this part of the line. Proposals have been made to use the line as a light rail route.

Танымал мәдениетте

1985 жылы Вуди Алленнің "Каирдің қызғылт розасы" фильмінен кейіптер бұрынғы Раритан асханасында түсірілді. 2000 жылғы Пайпер Перрабо жұлдыздығы "Койот сұр" фильмінің түсірілімдері Оңтүстік Амбой қаласында өтті, ал басты кейіпкер осы қаланың тумасы.