Кіріспе

Норвегиялық суретші, кескінші және дизайнер Олаф Леонхард Гулбранссон (26 мамыр 1873 жылы Ослода дүниеге келген, 18 қыркүйек 1958 жылы Тегернзееде, Батыс Германияда қайтыс болған) – норвегиялық суретші, кескінші және дизайнер. Ол, ең алдымен, карикатураларымен және иллюстрацияларымен танымал.

Өмірбаян

1885–93 жылдары Норвегияның Кристиания (қазіргі Осло) қаласындағы Норвегия қолөнер және өнеркәсіп академиясында оқыды. 1890 жылдан бастап «Tyrihans», «Pluk», «Paletten», «Fluesoppen», «Sfinx» және «Trangviksposten» (1899–1901) сияқты көптеген норвегиялық журналдарда жұмыс істеді. 1900 жылы Париждегі Коларосси академиясында оқыды. 1902 жылы Германияға көшіп, Мюнхендегі «Simplicissimus» сатирикалық журналында жұмыс істеді, себебі редактор Альберт Ланген норвегиялық таланттарды іздеу үшін автор Бьёрнстьерне Бьёрнсонмен байланысқа түскен еді. Гүлбранссонның танымал болуы артып, 1923–1927 жылдар аралығында Германияда тұрса да, Ослодағы «Tidens tegn» журналы үшін суреттер салды. 1929 жылы Мюнхендегі Көркемсурет академиясының профессоры болды. 1933 жылы Берлиндегі өнер академиясы Гүлбранссонның 60 жылдығына арнап көрме ұйымдастырды, бірақ нацистік партия оны екі күннен кейін жапты. «Simplicissimus» журналының редакторлары Франц Шёнбернер мен Томас Теодор Хайне Гүлбранссонның 1933 жылдан бастап нацистермен белсенді түрде ынтымақтасқанын, ал жазушы Клаус Манн бұл ынтымақтастықты қатаң сынағанын мәлімдеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, өз елі немістер тарапынан басылып алынғаннан кейін, ол одақтастарға, әсіресе Уинстон Черчилльге қарсы карикатуралар жасады. 1941 жылы Берлин суретшілер қоғамының, ал 1942 жылы Вена Көркемсурет академиясының құрметті мүшесі аталды. 1943 жылы 70 жылдығына орай Гёте өнер және ғылым медалімен марапатталды және Мюнхендегі Көркемсурет академиясының құрметті профессоры болды. Гүлбранссон көптеген кітаптарды суреттеді, соның ішінде 1934 жылы Норвегия мен Германияда бірдей жарық көрген балалар кітабы «Det var engang» («Бір кезде») және 1954 жылы Германияда жарық көрген «Und so weiter» («Және т.с.с.») кітаптары бар. Гүлбранссон үш рет үйленген. 1906 жылы Грете Йелиге үйленгеннен кейін Олаф Андреас Гүлбранссон деген ұлы дүниеге келді, ол белгілі шіркеу сәулетшісі болды. Оның үшінші әйелі – Бьёрнстьерне Бьёрнсонның қызы Дагни Бьёрнсон. Гүлбранссонның есімімен Волкер Кригель және Майкл Сова сияқты карикатуристер жеңіп алған Олаф Гүлбранссон сыйлығы да аталды. 2004 жылы суретшілер Ларс Фиске мен Стеффен Квернеланд Олаф Гүлбранссон туралы «Олаф Г.» атты ретроспективті комикс кітабын жариялады.

Қатысты оқу

Simplicissimus: 1896–1914 жылдарғы шығармалар таңдамасы. Рихард Кристо, Рюттен және Лёнинг (ГДР) 1978 (неміс тілінде)