Кіріспе

Xbox Live Arcade (XBLA) – Xbox Games Store арқылы қолжетімді бейне ойынды цифрлық түрде тарататын қызмет, Xbox 360 үшін Microsoft-тың цифрлық сату платформасы. Ол негізінен ірі баспагерлер мен тәуелсіз ойын әзірлеушілерден кішкентай көлемде жүктеліп алынатын ойындарға бағытталған. Ойындардың түрлері классикалық консольдік және аркадтық бейне ойындардан бастап, осы қызмет үшін жаңадан жасалған ойындарға дейін алуан түрлі болды. XBLA қызметі арқылы қолжетімді ойындардың бағасы 5–20 доллар аралығында болды, ал 2016 жылдың қазан айына дейін Xbox 360 үшін 719 Xbox Live Arcade ойыны жарық көрді. Xbox 360-қа дейін «Xbox Live Arcade» – бастапқы Xbox-тағы онлайн тарату желісінің атауы болған, ол кейін Xbox Live Marketplace-пен алмастырылды.

Xbox 360-қа арналған

2005 жылдың 22 қарашасында XBLA Xbox 360 платформасында қайта іске қосылды. Қызмет негізгі Dashboard пайдаланушы интерфейсімен біріктірілді, ал Xbox 360 қатты дискілері Hexic HD ойынының тегін нұсқасымен бірге келді. Xbox 360-тағы кез келген Arcade ойыны көшбасшылар тізімін қолдайды, 200 жетістік ұпайына ие және жоғары сапалы 720p графикасын ұсынады. Олардың үстіне, олардың сынақ нұсқаларын тегін жүктеуге болады. Бұл демо-нұсқалар ойнатылады және көбінесе толық ойынның деңгейлерінің, режимдерінің және контентінің бір бөлігін ғана ұсынады. Ойынның толық нұсқасын сатып алу қажет, бұл пайдаланушыға көшбасшылар тізіміне ұпай жүктеуге, жетістіктерді ашуға, онлайн мультиплеерде ойнауға (кейбір ерекшеліктермен) және қосымша контентті жүктеуге мүмкіндік береді. Бағдарламалық жаңартулар арқылы бірнеше жаңа мүмкіндіктер мен жақсартулар қосылды, соның ішінде достардың көшбасшылар тізімі, қосымша сұрыптау опциялары, ойындарды жылдам санау, жаңадан шыққан сынақ ойындарды автоматты жүктеу мүмкіндігі және "Досқа хабарла" функциясы. Microsoft компаниясының Xbox Live Arcade ойындарына белгілеген бастапқы өлшем шегі 50 МБ болды, себебі кез келген жүктелген ойын 64 МБ Xbox жад модуліне сыйып қалуы керек еді. Бұл шектеу кейіннен 150 МБ, содан кейін 350 МБ және қазір 2 ГБ-қа өзгертілді, соңғысы жүйенің техникалық шектеуі болып табылады (Microsoft компаниясының қалауы бойынша емес). 2012 жылдың 12 қыркүйегінде 2 ГБ шегі белгісіз деңгейге дейін көтерілді, Red Johnson's Chronicles және Double Dragon Neon атты екі ойынның салмағы тиісінше 2,68 ГБ және 2,24 ГБ құрады. 2006 жылдың 12 шілдесінде Microsoft "Xbox Live Arcade Wednesdays" бағдарламасын іске қосты, ол жаздың соңына дейін әр сәрсенбіде жаңа Arcade ойыны шығарылатынын уәделеді. Жаз аяқталғаннан кейін Microsoft XBLA үшін жаңа ойындар да сәрсенбі күндері шығарылатынын хабарлады. Қызметті бөлшек саудада насихаттау мақсатында Microsoft Xbox Live Arcade Unplugged Volume 1 жинақ дискісін шығарды, онда алты ойын болды. 2007 жылдың 18 қазанында Microsoft Xbox 360 Arcade консоль SKU-ын жариялады, оған Boom Boom Rocket, Feeding Frenzy, Luxor 2, Pac Man Championship Edition және Uno ойындарының толық нұсқалары кірді. 2008 жылдың 22 мамырында Microsoft-тың Xbox Live бас менеджері Марк Уиттен қызметке енгізілген өзгерістерді егжей-тегжейлі баяндады, оның ішінде ойындардың өлшем шегін 350 МБ-қа дейін ұлғайту және цифрлық құқықтарды басқару әдісін жақсарту. Сонымен қатар, Microsoft XBLA үшін "жоғары сапалы цифрлық контент" жасау үшін ішкі ойын студиясын құрды. 2008 жылдың 30 шілдесінде Microsoft XBLA Summer of Arcade-ті жариялады. Тамыз айында шыққан ойындардың бірін жүктеп алған әрбір адам (Geometry Wars: Retro Evolved 2, Braid, Bionic Commando Rearmed, Galaga Legions және Castle Crashers) 100 000 Microsoft Points, 12 айлық Xbox Live Gold жазылымы және Xbox 360 Elite консолінен тұратын жүлделі жеребеге қатысатын болды. Келесі жылы 2009 жылдың 22 шілдесінде тағы бір "Аркаданың жазғы мезгілі" басталды. Барлық шығарылған ойындарды ('Splosion Man, Marvel vs. Capcom 2, TMNT: Turtles in Time Re Shelled, Trials HD және Shadow Complex) сатып алған әрбір адам 800 ұпай сыйлығын алатын болды. Келесі Аркаданың жазғы кезеңі 2010 жылдың 21 шілдесінде басталды және онда Limbo, Hydro Thunder Hurricane, Castlevania: Harmony of Despair, Monday Night Combat және Лара Крофт пен Жарық қорғаушысы ойындары болды. "Саудаға шығу" акциясы 2010 жылдың 1 қарашасында аяқталды, онда 2010 жылдың қазан айында 2400 баллдан астам жұмсаған әрбір адам 800 балл сыйлығын алды. 2006 жылдың 10 наурызына дейін қызметтен үш миллион жүктеме жасалды. 2007 жылдың 30 қаңтарына дейін бұл көрсеткіш 20 миллионға жетті. 2007 жылдың 6 наурызында қызмет 25 миллион жүктеуге жетті, ал 2007 жылдың соңына дейін 45 миллион жүктеме күтілуде. 2007 жылдың 27 наурызында Microsoft Uno ойынының Xbox Live Arcade платформасында бір миллионнан астам жүктеме жасаған алғашқы ойын екенін жариялады. Xbox Live-ке қосылған Xbox 360 иелерінің шамамен 70 пайызы Arcade ойындарын жүктеген, ал пайдаланушыға шаққандағы орташа көрсеткіш 6-7 ойынды құрады. Жаңа ойындар әдетте алғашқы айда 350 000 жүктеме алады. Ойындардың орташа қаржылық кірісі он екі ай ішінде 156% құрайды, ал сатудың алғашқы екі айы жалпы көлемінің 35% -ын ғана құрайды. Барлық ойындар бойынша сынақ жүктеуден сатып алуға дейінгі орташа конверсия көрсеткіші 18% құрайды. 2007 жылдың 19 қыркүйегінде Microsoft әлемдегі ең көп жүктелетін он Arcade ойынының тізімін жариялады: Aegis Wing, Uno, Texas Hold 'em, Geometry Wars: Retro Evolved, Bankshot Billiards 2, Street Fighter II: Hyper Fighting, Teenage Mutant Ninja Turtles 1989 Classic Arcade, Worms, Castlevania: Symphony of the Night және Contra.

Xbox One-қа қосылу

Xbox One арқылы Microsoft әртүрлі ойындарды түрлі каналдарға бөлуден бас тартты. Сондықтан, Microsoft "Live Arcade" деген атауды қолдануды тоқтатты, оның орнына барлық түрдегі ойындарды (бұрынғы Arcade ойындары, дүкендегі және тәуелсіз ойындарды) бірге біріктірді.

Баға және шығарылымдар

Xbox Live Arcade ойындарының бағасы $2,50-дан $20-ға дейін, көбінесе $10 және одан төмен сатылады. Ойындар көбінесе кездейсоқ ойыншыларға арналған, оларды "ал да ойна" принципімен тартуға тырысады. Aegis Wing (үш Microsoft стажері жасаған ойын), TotemBall (тек Xbox Live Vision камерасымен ойналатын ойын), Yaris (Toyota демеушілік еткен жарнамалық ойын) және 2008 жылдың 17 желтоқсанында Doritos жарнамалық ойыны ретінде шыққан Dash of Destruction сияқты кейбір ойындар мұнда тегін ұсынылады. 2007 жылдың 30 қарашасында Microsoft "Xbox Live Arcade Hits" атты бағдарламаны енгізді, онда ойындардың бағасы тұрақты түрде төмендетіледі (бұл Xbox 360 ойындарының "Platinum Hits" тұжырымдамасына ұқсас). 2008 жылдың 22 шілдесіне қарай, ағымдағы Arcade Hits ойындарына Lumines Live!, Assault Heroes, Zuma, Doom, Bankshot Billiards 2, Small Arms, Puzzle Quest: Challenge of the Warlords және Marble Blast Ultra кіреді. 2011 жылдың 24 маусымында 1UP.com ойын сайты Microsoft-тың Xbox Live-қа тегін ойындарды қосуға дайындалып жатқанын және ойындарда микротранзакциялар болатынын хабарлады. Алғашқы тегін ойын – Happy Wars 2012 жылдың 12 қазанында шықты.

Ойыншықтарды алып тастау

2007 жылдың мамырында Microsoft алты айдан асып кеткен ойындардың Metacritic бағасы 65-тен төмен және конверсия деңгейі 6%-дан төмен болған жағдайда қызметтен алынып тасталатынын хабарлады. Мақсаты – «каталогты ірі, қызықты ойындарға бағыттап, ізделіп тұрған ойындарды табуды жеңілдету» болды. Алайда, Microsoft бұл әдіс арқылы ешқандай ойынды алып тастаған емес. 2010 жылдың ақпан айында Midway Games компаниясынан шыққан тоғыз ойын «баспагердің құқықтары мен рұқсаттарының өзгеруіне байланысты» сатып алуға қолжетімсіз болды. Бұл Warner Bros. компаниясының Midway Games компаниясының кейбір активтерін, соның ішінде тоғыз ойынға қатысты белгілі бір құқықтарды сатып алуымен байланысты. Double Dragon ойынының XBLA нұсқасы да осындай жағдайға тап болды, себебі оның баспагері банкротқа ұшырады. Yaris – бұл бір жылдан кейін мазмұнның ескіруіне жол бермеу үшін жүйеден алынған жарнамалық ойын. Id Software компаниясының Doom ойыны Id компаниясы ZeniMax Media баспагеріне сатылғандықтан каталогтан алынып тасталды, нәтижесінде баспа құқықтары сол кездегі Activision баспагерінен алынды. 2012 жылдың 19 қаңтарынан бастап Doom жаңа баспагер Bethesda арқылы Xbox Live Arcade-ке қайта орнатылды. 2011 жылы Ubisoft Teenage Mutant Ninja Turtles: Turtles in Time Re Shelled ойынының лицензиясының мерзімі өткендіктен 2011 жылдың 30 маусымында Xbox Live қызметінен алынып тасталатынын хабарлады. Chessmaster Live ойыны да алынып тасталды. 2013 жылдың 15 желтоқсанында Capcom өз блогында Marvel vs. Capcom 2 және Ultimate Marvel vs. Capcom 3 ойындары XBLA дүкенінен алынып тасталатынын жариялады. Нақты дата көрсетілмегенімен, осы ойындарға арналған DLC-нің соңғы күні 2013 жылдың 26 желтоқсаны деп белгіленді.