Кіріспе

Халықаралық тау шаңғысы жарысы

FIS тау шаңғысы әлем чемпионаты – Халықаралық шаңғы федерациясы (FIS) ұйымдастырған тау шаңғысы бәйгесі.

Тарих

1931 жылы тау шаңғысы спорты бойынша алғашқы әлем чемпионаты өтті. 1930 жылдары бұл жарыс Еуропада жыл сайын ұйымдастырылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 1940 жылғы чемпионат өткізілмеді. 1941 жылы жарыс өтті, бірақ оған тек Остік державалардың немесе олармен соғыспаған елдердің спортшылары қатысты. 1946 жылы FIS бұл жарыстың нәтижелерін қатысушылардың шектеулі санына байланысты ресми деп танымады. Соғыстан кейін чемпионаттар бірнеше онжылдық бойы Олимпиада ойындарымен байланысты болды. 1948 жылдан 1982 жылға дейін жарыс жұп санды жылдары өткізілді, ал Қысқы Олимпиада ойындары 1980 жылға дейін Әлем чемпионатының мәнін атқарды. Олимпиадалық емес жұп жылдары жеке чемпионаттар ұйымдастырылды. 1950 жылы АҚШ-тағы Аспенде өткен чемпионат Еуропадан тыс жерде алғаш рет өткізілді және 1939 жылдан бері Олимпиададан тәуелсіз ұйымдастырылған алғашқы ресми чемпионат болды. 1948 жылдан кейін комбинациялық жарыстар тоқтатылды, бірақ 1950 жылы гигант слалом қосылғаннан кейін 1954 жылы қайта жандандырылды. Бұл жарыс үш жарыстың (таудан сырға түсу, гигант слалом және слалом) нәтижелерін есепке алды. 1956 жылдан 1980 жылға дейінгі Олимпиада жылдарында FIS әлем чемпионатының медальдары комбинация бойынша табыс етілді, бірақ Олимпиада медальдары берілмеді. 1982 жылы комбинат жеке жарыс ретінде қайта оралды, оған жеке таудан сырға түсу және екі кезеңді слалом кірді, ал 1987 жылы Super G бағдарламаға қосылды. (Екеуі де 1988 жылы Олимпиада бағдарламасына енді.) 1983 және 1984 жылдары Әлем чемпионаты өткізілмеді, ал 1985 жылдан бері чемпионаттар қысқы Олимпиададан тәуелсіз, тақ санды жылдары өткізіледі. 1995 жылы Испанияның оңтүстігінде қардың жетіспеуі жарысты келесі жылға ықпалдастыруға себеп болды.

Бірнеше жеке сайыс жеңімпаздары

Тек жеті шаңғышы (үш ер және төрт әйел) карьерасы барысында төрт немесе одан көп түрлі тау шаңғысының жекелеген түрлерінде әлем чемпионатын жеңіп алған. Швециялық Аня Персон – тарихта бес жекелеген түрде әлем чемпионатының алтын медалін жеңіп алған жалғыз шаңғышы.

Ел бойынша медальдар

Екі жыныстың да кестесі 1948 жылдан 1980 жылға дейінгі тоғыз қысқы Олимпиада ойындарында ұтқан медальдарды қамтиды, бірақ бұл жарыстар әлем чемпионаттары болып та саналды. Аралас командалық жарыстар екі жыныс үшін де есептелмеген, сондықтан олар үшін жеке кесте жасалған. Сонымен қатар, екі жиынтық медаль кестесі бар: біріншісі 1948 жылдан 1980 жылға дейінгі тоғыз қысқы Олимпиада ойындарында ұтқан медальдарды қамтиды, ал екіншісі осы медальдарды қамтымайды. Барлық кестелер 2023 жылғы мәліметтер бойынша жаңартылған.