Кіріспе
Шотланд саудагері және ауыл шаруашылығын жетілдіруші Гилберт Лэйнг Мейсон Линдертис ФРСЭ ФСА (3 шілде 1769 – 14 тамыз 1832) – шотланд саудагері және ауыл шаруашылығын жетілдіруші, ең әйгілісі ландшафт архитектурасы терминін қалыптастырушы ретінде танылған.
Gilbert Laing Meason of Lindertis FRSE FSA (3 July 1769 – 14 August 1832) was a Scottish merchant and agricultural improver, best remembered as the originator of the term landscape architecture.
Өмір
Ол Кирквалл қаласында Роберт Лэйн мен Барбара Блаудың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның бауырлары – тарихшы Малкольм Лэйн және саяхатшы Сэмюэл Лэйн. 1799 жылы ол Эдинбургтың Жаңа қаласындағы 26 Сент-Эндрю алаңында Гилберт Лэйн атымен тұратын саудагер болып танылды. Ол үйленгеннен кейін «Мейсон» қосымшасын қабылдаған деп саналады. Лэйн Мейсон Форфардағы Линдертис имениесінде тұрды және сэр Уолтер Скотттың досы болды. Ол өнер тарихымен қызығушылық танытты және 1828 жылы «Италияның ұлы суретшілерінің ландшафттық архитектурасы туралы» (Лондон, 1828) атты кітап жариялады. Кітапта ғимараттар мен құрылыстардың ландшафт ішінде әдемі композициялар жасау үшін орналасуы туралы мәселелер қарастырылған. Кітап жақсы сатылмады. Көркемдік сын еңбегі болғанымен, Лэйн Мейсон қазіргі ландшафт сәулетшісінің жұмысының орталық бөлігін құрайтын ғимараттардың және олардың айналасының орналасуы сияқты мәселелерге тоқталды. Лэйн Мейсон өзі қолданған терминнің танымал болатынына сенуге негіз жоқ еді. Егер оны бау-бақша өсіруші және жоспарлаушы Джон Клаудиус Лудон қолдамағанда, бұл термин жойылып кеткен болар еді. Лудон бұл терминнің өнер теориясынан тыс кеңірек қолданылуы мүмкін деп ойлады және осы пікірін заманауи «Gardener's Magazine» журналындағы мақаласында түсіндірді. Ол бұл тіркестің жасалған ландшафттардың композициясын дұрыс сипаттайтынын сезінді және Deepdene бақтарын мысал ретінде келтірді. Бұл терминді Лудонның американдық жанкүйері Эндрю Джексон Даунинг қолданды, ал Фредерик Лоу Олмстед оны одан естіген болуы мүмкін. Олмстед өзін «ландшафт сәулетшісі» деп атаған алғашқы маман болды және ландшафт сәулетінің қазіргі кездегі кәсібінің негізін қалаушы саналады. 1813 жылы ол Эдинбург сәулетшісі Арчибальд Эллиотты Линдертис үйіндегі сарайды қайта жаңартуға шақырды. 1815 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның үміткерлері Томас Аллан, Джон Плейфэр және Томас Чарльз Хоуп болды. Ол 1832 жылы Венецияда қайтыс болды.
Сипаттама
Гилберт Лэйнг Мейсон (1769–1832) – сэр Уолтер Скоттың досы және осы томның атауында қолданылған «ландшафт архитектурасы» терминін тапқан адам. Ол Оркнидің Кирквалл Сент-Ола қаласында дүниеге келді, кейін Шотландияның Фиф графтығында Форфар қаласының жанындағы Линдертис үйінде тұрды және Мэри Уайтлоу Вемисске (1792–1858) үйленді. Оның архитектураға деген қызығушылығы ғимараттардың сыртқы түрімен, олардың орналасуымен және оларды қоршаған кеңістік түрлерімен байланысты болды. [6]
Гилберт Лэйнг Мейсон Мечен 1886 жылдың 13 маусымында дүниеге келгенде, оның әкесі Патрик Мечен 46 жаста, ал анасы Маргарет Макнейли 40 жаста болған. Ол 1917 жылдың 18 желтоқсанында Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласында Лили Уоррен Николсқа үйленді. Олардың кем дегенде 2 ұлы мен 3 қызы болды. Ол 1970 жылдың 11 шілдесінде 84 жасында қайтыс болды. [6]