Кіріспе

2004 жылдың қаңтарында басталган Үрду Википедиясы – ашық және тегін мазмұнды энциклопедияның стандартты Үрду тіліндегі нұсқасы. Қазіргі уақытта ол [саны] мақаладан, [саны] тіркелген пайдаланушыдан және [саны] файлдан тұрады. Мақалалар саны бойынша ол Википедияның ең ірі нұсқасы болып табылады және 150 000-нан астам мақаласы бар Уикипедиялардың арасында мазмұнының тереңдігі бойынша 20-шы орында тұр. 2024 жылдың қаңтарында 6 миллион бет қаралым тіркелді.

Тарих

Уикипедия 2001 жылдың мамыр айында көптілді бола бастады. Алғашында, урду Уикипедиясында урду әрпімен техникалық қиындықтар туындады, бірақ қазір бұл мәселе көбінесе шешілді; әлі де шешілмеген кейбір мәселелер бар. Урду тілі парсы-араб әрпімен, оңнан солға қарай жазылады. Осының салдарынан, пайдаланушылар кейде өз операциялық жүйелерін және веб-браузерлерін тиісінше конфигурациялауы керек. Қазіргі уақытта урду Уикипедиясында BBC ұсынған және BBC урду қызметінің сайтында тегін таратылатын "Urdu Naskh Asiatype" әрпі қолданылады. Бұл әріп негізінен мақалалардың мәтіні мен тақырыптары үшін қолданылады. Навигациялық сілтемелер үшін Times New Roman әрпінің урду нұсқасы қолданылады. Бұл екі әріп те Насх стилінің нұсқалары. Насталик әрпінің кейбір пакистандық варианттары CSS сыныптарының анықтамаларында қосымша опция ретінде қолдауға ие, яғни егер клиенттік жүйеде стандартты әріп табылмайтын болса, онда Насталик әрпі қолданылады. Уикипедия интерфейсі мен жоба туралы ақпараттық беттерді урду тіліне аудару жұмысы әлі де жалғасуда. Қалай өңдеу жасауға болады деген туралы кейбір беттер аударылды. 2016 жылдың қаңтар айында урду Уикипедиясы басқа үнді тілдерімен салыстырғанда мақалалар саны бойынша бірінші орынға шықты. Үндістанда урду Уикипедиясының қызметтерін Дехалви Уикимедиа пайдаланушылар тобы ұйымдастырып, дамытады. Топ 2020 жылдың ақпан айында Деобанд қаласында алғашқы білім беру бағдарламасын өткізді. Урду Пәкістанда ағылшын тілінен кейін екінші ең танымал Уикипедия болып табылады. 2022 жылдың қараша айына дейін елде шамамен 2 миллион қаралым, ал Үндістанда шамамен 610 мың қаралым тіркелді.

Инді Википедиясынан айырмашылықтары

Урду және қазіргі стандартты хинди хиндустани тілінің стандартталған нұсқалары болып саналады. Урду және хинди Уикипедияларының мазмұнының тіліндегі ең басты айырмашылық – олардың жазу жүйелері мен әрбір нұсқаның сөздік қорынан алынған әдеби тілі. Урду тілі парсы-араб әліпбиінің насталик стилімен жазылады және негізгі формальды сөздік қорын араб, парсы және аз дәрежеде түрік тілдерінен алады. Хинди тілі нагари жазуының стандартталған деванагари әліпбиінде жазылады және негізінен татсама түрінде санскрит тілінен көптеген формальды сөздіктерді қабылдайды.