Кіріспе
Сомерсет округіне қарасты аудан, Нью-Джерси штаты, АҚШ
Раритан – АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Сомерсет округіне қарасты аудан. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша аудан халқы 7 835 адамды құрады.
Ауданның аты Раритан тайпасынан шыққан, олар Ленапе үндістерінің тобына жатады. Тайпаның аты "ырысқан өзен", "арнасы тасыған өзен" немесе "толысу өзенінің қиығы" деген мағынаны білдіреді деп айтылады.
Тарих
Рэритан қаласы бастапқыда 1868 жылдың 3 сәуірінде Нью-Джерси штаты заң шығарушы органының шешімімен Бриджвотер қалашығының құрамындағы бөлімше ретінде құрылған. Қаланың шағын болғанына қарамастан, оның тарихы жергілікті, ұлттық және тіпті жаһандық тарихты қамтиды.
Раритан жүнді диірмендері
Қаланың Рарритан өзенінде орналасуы, Нью-Йорк қаласына сауда тауарларын тасымалдау үшін маңызды артерия болғандықтан, 19-шы және 20-шы ғасырдың басында оның қарбалас өнеркәсіптік қалаға айналуына себеп болды. Raritan Woolen Mills 1846 жылы негізделді, ол АҚШ-тың барлық аймақтарында танымал болған тоқыма өнімдерін өндіретін ірі кәсіпорын болды. 1882 жылы оның атауы Сомерсет Өндірістік Компаниясы болып өзгерді және ғасыр тоғызыншысының басында шамамен 400 адам жұмыс істеді. Зауыт Азамат соғысы кезінде Одақ армиясы үшін, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясы үшін форма және жамылғылар жасады.
Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңы
АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қатысуын аяқтаған Нокс-Портер резолюциясына президент Хардинг 1921 жылғы 2 шілдеде Нью-Джерси сенаторы Джозеф С. Фрелингхьюзен ағасының сарайында қол қойды. Осы сарайдың орнында орналасқан естелік тақта сол бороншада (borough) сақталған.
Ауданның құрылуы
1930 және 1940 жылдары Раритан мен Бриджвотер арасындағы қатал сот дауларынан кейін, Заң шығарушы орган 1948 жылғы 12 мамырдағы заңымен Раританға толық тәуелсіз борыштама болуға рұқсат берді, бұл 1948 жылғы 12 маусымда өткен референдум нәтижелеріне негізделген. Жаңа борыштама ескі қала және Бриджвотер қалашығының қосымша бөлігін қамтыды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, бұл ауданның жалпы аумағы 2,03 шаршы миль (5,27 км2) құрайды, оның ішінде 1,99 шаршы миль (5,16 км2) құрлық және 0,04 шаршы миль (0,11 км2) су (2,02%). Раритан, Бранчбург және Бриджвотермен бірге, Раритан алқабы аймағының батыс бөлігінде орналасқан (Нью-Джерси штатының орталық бөлігіндегі қалалар тізбегі).
2010 жылғы санақ
2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша бұл ауданда 6,881 адам, 2,673 шаруашылық және 1,748 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 3,452.2 адам (1,332.9/км²) құрады. 2,847 тұрғын үй болды, олардың тығыздығы бір шаршы мильге 1,428.3 (551.5/км²) шамасында. Халықтың этникалық құрамы: 76.40% (5,257) ақ нәсілді, 2.09% (144) қара немесе африкалық америкалық, 0.16% (11) жергілікті американдықтар, 14.29% (983) азиялық, 0.01% (1) Тынық мұхиты аралдарынан, 4.59% (316) басқа нәсілдерден және 2.46% (169) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 16.39% (1,128) құрады.
Жергілікті билік
Рарритан Нью-Джерси штатындағы 218 муниципалитетте (барлығы 564-тен) қолданылатын муниципалитет формасы бойынша басқарылады, бұл Нью-Джерсидегі ең көп таралған үкімет түрі болып табылады. Басқарушы орган қала әкімі мен кенттік кеңестен тұрады, барлық лауазымдар қарашадағы жалпы сайлаудың бөлігі ретінде партиялық негізде жалпыға сайланады. Қала әкімі төрт жылдық мерзімге сайлаушылармен тікелей сайланады. Кенттік кеңес үш жылдық мерзімге сайланатын алты мүшеден тұрады, әр жылы үш жылдық цикл бойынша екі орын сайлауға шығарылады. Рарритан қаласы қолданатын кенттік басқару формасы – «әлсіз әкім / күшті кеңес» үкіметі, онда кеңес мүшелері заң шығарушы орган ретінде әрекет етеді, ал әкім отырыстарға төрағалық етеді және дауыс беру кезінде теңдік болған жағдайда ғана дауыс береді. Әкім кеңестің үштен екі көпшілігімен вето құқығын жоя алатын жарлықтарға вето қоя алады. Әкім кеңес мүшелеріне комитеттерді және байланыс тапсырмаларын бөледі, ал көптеген тағайындамалар әкімнің кеңеспен кеңесіп, келісімімен жасалады. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Рарритан қаласының әкімі – республикашыл Николас Карра, оның өкілеттігі 2027 жылдың 31 желтоқсанында аяқталады. Рарритан кенттік кеңесінің мүшелері: кеңес төрағасы Дональд Тоцци (R, 2026), Майкл Патенте (R, 2026), Адам Армахизер (D, 2025), Джойс Мелицкий (R, 2024), Дэвид Фриццинджер (R, 2024) және Умеш Агравал (R, 2024, мерзімі толмаған орынға тағайындалған). 2024 жылдың қаңтарында кенттік кеңес республикашыл Умеш Агравалды 2025 жылдың желтоқсанында аяқталатын, Николас Дж. Карра сол айдың басында әкім қызметіне кіргеннен кейін бос қалған орынға тағайындады; Агравал 2024 жылдың қарашасындағы жалпы сайлауға дейін уақытша қызмет етеді. Рокко Миле 1948 жылдан 1953 жылға дейін қызмет еткен Рарританның алғашқы әкімі болды.
Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер
Раритан 7-ші округтік округте орналасқан және Нью-Джерси штатының 23-ші заңнамалық округінің құрамына кіреді.
Саясат
2011 жылдың наурызында Раритан қаласында барлығы 3926 тіркелген сайлаушы болды, оның ішінде 1122 (28,6% округ бойынша 26,0% қарағанда) демократтар ретінде тіркелген, 882 (25,7% округ бойынша 22,5% қарағанда) республикалықтар ретінде тіркелген және 1917 (48,2% округ бойынша 48,8% қарағанда) партияға мүше емес ретінде тіркелген. 5 сайлаушы Либертариандық немесе Жасыл партия деп тіркелген. 2010 жылғы халық санағы бойынша округтың 57,1% (Сомерсет округі бойынша 60,4%) сайлауға тіркелген, оның ішінде 18 және одан жоғары жастағылардың 74,2% (округ бойынша 80,4%). 2012 жылғы президенттік сайлауда республикашы Митт Ромни 50,0% дауыс (1360 дауыс) алды, демократ Барак Обама 48,7% (1323 дауыс) және басқа кандидаттар 1,3% (35 дауыс) алды, округтің 4159 тіркелген сайлаушысының 2759 бюллетенінің ішінде (41 бюллетень жарамсыз деп танылды) 66,3% дауыс берді. 2008 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Джон Маккейн 1514 дауыс алды (округ бойынша 52,6% 46,1% қарағанда), демократ Барак Обамадан 1287 дауыс (округ бойынша 44,7% 52,1% қарағанда) және басқа кандидаттар 42 дауыспен (1,5% 1,1% қарағанда), округтің 3830 тіркелген сайлаушысының 2879 бюллетені арасында 75,2% (Сомерсет округі бойынша 78,7% қарағанда) дауыс берді. 2004 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Джордж Буш 1497 дауыс алды (округ бойынша 53,4% 51,5% қарағанда), демократ Джон Керриден 1239 дауыс (округ бойынша 44,2% 47,2% қарағанда) және басқа кандидаттар 33 дауыспен (1,2% 0,9% қарағанда), округтің 3606 тіркелген сайлаушысының 2802 бюллетенінің ішінде 77,7% дауыс берді (барлық округте 81,7% қарағанда). 2013 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 72,0% дауыс жинады (1249 дауыс), демократ Барбара Буоно 26,0% (451 дауыс) және басқа кандидаттар 2,0% (34 дауыс) жинады. 2009 жылғы губернаторлық сайлауда республикашыл Крис Кристи 1292 дауыс алды (округ бойынша 60,9% 55,8% қарағанда), демократ Джон Корзин 562 дауыспен (округ бойынша 26,5% 34,1% қарағанда), тәуелсіз Крис Даггет 202 дауыспен (округ бойынша 9,5% 8,7% қарағанда) және басқа кандидаттар 22 дауыспен (1,0% 0,7% қарағанда), округтің 3948 тіркелген сайлаушысының 2120 бюллетенінің ішінде 53,7% дауыс берді (округ бойынша 52,5% қарағанда). + Президенттік сайлаудағы партия бойынша Раритан дауысы Жыл Демократ Республикалық Басқа партиялар 202052.3% 198545.1% 17121.9% 73201649.0% 155946.9% 15003.9% 124201248.7% 132350.0% 13601.3% 35200844.7% 128752.6% 15141.5% 42200444.2% 123953.4% 14971.2% 33
Жолдар мен автомобиль жолдары
2010 жылы ауданда барлығы 24,34 миль (39 км) жол болды, оның ішінде 18,26 миль (29 км) муниципалитет, 2,85 миль (5 км) Сомерсет округі және 3,23 миль (5 км) Нью-Джерси көлік департаментінің күтімінде болды. АҚШ-тың 202-жолы ауданды шығыстан батысқа дейін кесіп өтеді. АҚШ-тың 206-жолы Сомервиллмен шекара бойымен өтеді. Нью-Джерсидің 28-жолы Бриджвотер қалашығымен шекараны ұстанатындықтан, жолдың бір бөлігі аудан шегінде орналасқан. 567-округтік жолының солтүстік соңы Раританда орналасқан. АҚШ-тың 202 және 206-жолдары Нью-Джерсидің 28-жолымен Бриджвотер қалашығы мен Сомервиллмен шекаралас Сомервилл айналымында қиылысады, айналымның шығыс жартысы Раритан ауданында орналасқан. Айналымдағы жол қозғалысы қауіпсіздігін жақсарту мақсатында Нью-Джерси көлік департаменті 1930 жылдары салынған айналым құрылымына бірнеше өзгерістер енгізді. Аймақтың қалалық елді мекенге айналуына байланысты, айналым күніне орташа есеппен 70 000 көлікке қызмет көрсетті. 1994 жылы Флемингтон мен 78 және 287-жолдары арасындағы 202-жолының қозғалысын айналып өту үшін эстакада салынды, бірақ жоба басталғанға дейін 1991 жылы 195 болған апаттар саны эстакада ашылғаннан кейін 302-ге өсті. 1995 жылдың ақпанында бағыт белгілері қосылғаннан кейін апаттардың саны қайтадан өсіп, жылына 400-ден асып кетті.
Қоғамдық көліктер
Raritan теміржол станциясы Raritan Valley Line желісі бойынша Ньюарк Пенн станциясына NJ Transit қызметін ұсынады. Станция қала орталығынан солтүстікке қарай Томпсон көшесінде орналасқан. Станция ғимараты негізгі тұрақ орнындағы рельстердің оңтүстігінде орналасқан және 1890 жылдардың басында салынған. Осы станция үшін тағы үш кішкентай тұрақ орны да бар. Raritan әдетте Raritan Valley Line желісінің ең көп тоқтайтын соңғы станциясы болып табылады. Жоғарғы Көпірге дейін қызмет шектеулі. Аймаққа CAT 1R, 2R және 3R маршруттары қызмет көрсетеді (олардың барлығы батыс жағындағы Raritan Valley Community College-ге дейін созылады. Шығыс жағында автобустар Нью-Брансуик, Норт-Плейнфилд және Бриджвотер Коммонсқа сәйкесінше қатынайды), осы маршруттарды Community Access Transit жүзеге асырады.
Қауымдастық
Раритан қалалық кітапханасы бастапқыда генерал Джон Фредерик Фрелингхүйзеннің шаруашылығының орнында салынған.