Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акустикалық керней немесе толқын жетек – дыбыс көзі мен ашық ауа арасында акустикалық кедергіні сәйкестендіруге арналған, конус тәрізді дыбыс жолы. Бұл дыбыс толқындарының нақты бір көзден ауаға тиімді берілуін қамтамасыз етеді. Керісінше, керней ауадан қабылдағышқа дыбысты жеткізуді оңтайландыру үшін қабылдау бөлігінде де қолданылуы мүмкін. Акустикалық кернейлер табиғатта еркек түлкілердің өз әндерін күшейту үшін қазған қуыстар түрінде кездеседі. "The Times" газетінде дыбысқа қатысты кернейдің ең алғашқы айрылысы 1786 жылы жарияланды:
An acoustic horn or waveguide is a tapered sound guide designed to provide an acoustic impedance match between a sound source and free air. This has the effect of maximizing the efficiency with which sound waves from the particular source are transferred to the air. Conversely, a horn can be used at the receiving end to optimize the transfer of sound from the air to a receiver. Acoustic horns are found in nature in the form of the burrows constructed by male mole crickets to amplify their song. The earliest appearance of the horn in connection to sound in The Times was published in 1786:
Қызыл кресттің рыцарі, қақпаға жақында;
Дауыс бер, мүйізді үрле, тағдырыңнан сескенбе.
Red cross Knight, approach the Gate;
Sound the horn, not fear thy fate.
Рогтың дыбыс берушілері
Үнді қоңыраулар көбінесе мүйіз тәрізді корпустарға орнатылады немесе мүйіздер қолданылады. Көбінесе жоғары жиілікті элементтер (твиттерлер және орта жиілікті динамиктер) мүйіздерді пайдаланады, кейде дыбыс толқындарын құлақ деңгейінде көлденең үлгіде тарату үшін және тік үлгіні шектеу үшін акустикалық дифракциялық линзалармен бірге қолданылады. Аудио драйвері (мысалы, динамик конусы немесе дөңгелегі) мүйіздің кішкентай ішкі жағына орнатылады. Мүйізді динамиктер өте тиімді, бірақ мүйіз аузының көлеміне байланысты, төмен жиілікті дыбыстарды өндіруі шектеулі. Бас дыбыстарды әдетте дәстүрлі динамик конустары арқылы шығарады, себебі 20 Гц жиілігін қайта жаңғыртуға қажетті дөңгелек мүйіз аузының диаметрі шамамен 18 футқа (5 метрге) жетеді, егер ғимарат, жер беті немесе бөлме мүйіздің жалғасы ретінде есептелмесе.
Loudspeakers are often built into horn shaped enclosures or use horns. Most often the higher frequency elements (tweeters and midranges) use horns, sometimes with acoustic diffraction lenses to spread the sound waves in a horizontal pattern at ear level and limit the vertical pattern. An audio driver (e. g., a speaker cone or dome) is mounted at the small, inner end. Horn loudspeakers are very efficient, but have a sharp cutoff frequency, depending on the area of the horn mouth, with little sound output below. Bass sounds are usually produced by conventional speaker cones, since a circular horn mouth sufficient to reproduce 20 Hz would have a diameter of about 18 feet (5 m), except when a building, ground surface, or room itself is considered an extension of the horn.
Қоршаған ортаны мүйіздің бөлігі ретінде пайдалану
Үлкен төмен жиілікті динамиктер көбінесе дыбық құбырдың (мүйіздің) бөлігі ретінде қоршаған ортаны пайдаланады. Мысалы, оларды бөлменің бұрыштарына орналастыруға болады, онда қабырғалар дыбық құбырдың (мүйіздің) бөлігі болып жұмыс істейді. Тіпті сыртқы ортада жер дыбық құбырдың (мүйіздің) бетінің бір бөлігін құрауы мүмкін, сондықтан жартылай дыбық құбыр (мүйіз) өте төмен жиіліктерде де жерге немесе бір немесе бірнеше қабырғаларға жақсы кедергілік сәйкестік беруге көмектеседі.
Large bass speakers often take advantage of the surroundings as part of the horn. For example, they can be put in the corners of a room, so the walls act as part of the horn. Even outdoors, the ground can form part of the horn surface, and thus a partial horn can help provide a good impedance match to ground, or one or more walls, even at very low frequencies.
Материалдарды өңдеу "дыбыс кернейлері"
Ауыл шаруашылығында және жалпы құрғақ материалдарды тасымалдауда дыбыс мүйіздері көбінесе материал ағынын бастау немесе тұрып қалған материалдарды босату үшін қолданылады. Астық сақтағышта мұндай мүйіз сақтағыш ішінде орнатылып, сақтағыш босатылғанда жабысқан дәнды бөлектеу үшін дыбысталады. Әдетте, олар 120–250 Гц шамасындағы кез келген негізгі жиілікті пайдаланады, шамамен 120 дБ SPL деңгейінде болады және сығылған ауамен қуатталады. Оларды кейде акустикалық тазартқыштар немесе акустикалық мүйіздер деп те атайды.
In agriculture, and dry material handling generally, sound horns are often used to start material flow or to force release of impacted materials. In a grain silo, such a horn may be mounted inside the silo and sounded as the silo is emptied to loosen stuck granules. Typically, these use any fundamental frequency from around 120–250 Hz, are about 120 dB SPL, and are powered by compressed air. They are sometimes called acoustic cleaners or acoustic horns.
Мүсінді музыкалық аспаптар
Көптеген үрмелі аспаптардың кеңейтілген қоңырау тәрізді пішіні болады. Бұл пішін әдетте экспоненциалдық емес және аспаптың тұрақ толқын үлгілерін, соның ішінде шығарылатын музыкалық ноталарды өзгерту үшін қолданылады. "Көптеген аспаптардың ішкі кеңістігінің кеңейтілген бөлігі көбінесе конус тәрізді болады. Ең алдымен, бұл жиіліктердің арақашықтығына қалай әсер ететінін қарастырайық. Құбырлар мен гармоникалар туралы бетте жабық конустық құбырлардың резонанстарының жиіліктері жабық цилиндрлік құбырларға қарағанда жоғары және тығыз орналасқан екенін көрдік. Сондықтан, құбырдың конустық немесе кеңейтілген бөлігін енгізу тұрақ толқындардың жиілігін көтеру, ал ең бастысы – төмен дыбысты резонанстардың жиілігін көтеру болып табылады. Қоңырау да осы әсерге үлес қосады: жылдам кеңейтілген қоңырауда ұзын толқындар (төмен жиілікті) қоңырау қисығын ұстау мүмкіндігі аз, сондықтан олар қысқа толқындарға қарағанда ертерек кері шағылысады. (Бұл олардың толқын ұзындығы қоңырау қисықтығының радиусынан әлдеқайда ұзын болғандықтан). Демек, ұзын толқындар "қысқа құбырды көреді" деуге болады". Бұл мүйізді аспаптардың "дыбысты" дыбысын қамтамасыз етеді, ал құлақтың ең сезімтал диапазонындағы гармоникалар тиімдірек жеткізіледі, соның салдарынан аспаптың дыбыс деңгейі артады. Алайда, жоғары жиіліктердегі бұл күшейтілген сәулелену тұрақ толқындарға берілетін энергияның азаюын білдіреді, демек жоғары регистрлерде тұрақты және анық ноталар азаяды, бұл аспапты ойнауды қиындатады.
Many wind instruments have some kind of flaring bell shape. These are generally not exponential in configuration, and are used to modify the standing wave patterns of the instrument, and thereby the musical notes which can be produced. "The flared section of the bore in many instruments are almost conical. First let's look at what this does to the spacing of the frequencies. In the page about pipes and harmonics, we saw that closed conical pipes have resonances whose frequencies are both higher and more closely spaced than those of a closed cylindrical pipe. So one can think of introducing a conical or flared section of the pipe as raising the frequencies of the standing waves, and raising the frequencies of the low pitched resonances most of all. The bell also contributes to this effect: in the rapidly flaring bell, the long waves (with the low pitches) are least able to follow the curve of the bell and so are effectively reflected earlier than are the shorter waves. (This is because their wavelengths are very much longer than the radius of curvature of the bell.) One might say therefore that the long waves 'see' an effectively shorter pipe." This has the effect of providing both the "brassy" sound of horn instruments versus woodwinds or even metal instruments which lack a flare, and also of increasing the perceived loudness of the instrument, as harmonics in the range to which the ear is most sensitive are now delivered more efficiently. However, this enhanced radiation in the higher frequencies means by definition less energy imparted to the standing waves, and thus less stable and well defined notes in the higher registers, making the instrument more difficult to play.
Табиғатта
Акустикалық мүйіздер табиғатта еркек қоңызшалар өз әндерін күшейту үшін қазған қуыстар түрінде кездеседі. Gryllotalpa vineae 1 миллиметрден аспайтын кедір-бүдырсыз, мұқият тегістелген қуыс қазады. Оның әні жерді дірілдетеді, 3,5 милливатттық механикалық қуаты бір метр қашықтықта 92 децибелге жетеді. Ән 600 метрге дейін естіледі.
Acoustic horns are found in nature in the form of the burrows constructed by male mole crickets to amplify their song. Gryllotalpa vineae digs a carefully smoothed burrow with no irregularities larger than 1 millimetre. Its song is loud enough to make the ground vibrate; its 3.5 milliwatts of mechanical power delivers a peak of 92 decibels at a distance of one metre. The song can be heard up to 600 metres away.