Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салмақты сүзгі — өлшеу немесе басқа мақсаттар үшін кейбір құбылыс аспектілерін басқаларына қарағанда күшейту немесе әлсіздету үшін қолданылады.
A weighting filter is used to emphasize or suppress some aspects of a phenomenon compared to others, for measurement or other purposes.
Аудио қолданбалар
Аудио өлшеудің әр саласында энергия деңгейінің қарапайым физикалық өлшемінен өзгеше, салмақталған өлшеуді көрсету үшін арнайы бірліктер қолданылады. Дыбыс үшін бұл бірлік – фон (1 кГц-қа шаққан деңгей).
In each field of audio measurement, special units are used to indicate a weighted measurement as opposed to a basic physical measurement of energy level. For sound, the unit is the phon (1 kHz equivalent level).
Дыбыс
Дыбыстың үш негізгі компоненті бар: толқын ұзындығы, жиілігі және жылдамдығы. Дыбысты өлшеуде дыбыстың күші децибелмен (dB) өлшенеді. Децибелдер логарифмдік шама, 0 дБ эталондық мән ретінде қабылданады. Әсіресе телекоммуникация және радио хабар тарату салаларында кеңінен қолданылады, әсіресе Dolby корпорациясы оны қабылдағаннан кейін, олар өз мақсаттары үшін оның жоғары тиімділігін байқады. Оның А салмағына қарағандағы артықшылықтары АҚШ-та және тұтыну электроникасында осылай бағаланбайды, онда А салмағы басым – бұл, әдетте, А салмағы 9-12 дБ "жақсырақ" көрсеткіш беретіндігіне байланысты, толық мәліметтер үшін қараңыз. Оны Ұлыбритания, Еуропа және Австралия, Оңтүстік Африка сияқты бұрынғы Британ империясы елдеріндегі радио хабар таратушылар жиі пайдаланады. 16 биттік аудио жүйелердің (мысалы, CD ойнатқыштардың) шу деңгейі (субъективті әсерді ескермейтін есептеулер негізінде) толық шкалаға (FS) қатысты -96 дБ деп жиі айтылады. Дегенмен, ең жақсы 468 салмақталған нәтижелер -68 дБ шамасында (әдетте FS-ден 18 дБ төмен деп анықталады), яғни FS-ге қатысты -86 дБ құрайды. Салмақтық қисықтарды қолдану, егер дұрыс қисық таңдалса, «алдау» деп қарастырылмайды. Ешқандай маңызды мәлімет «жасырылмайды», тіпті мысалы, 50 немесе 100 Гц жиілігіндегі гул деңгейі, көрсетілген (салмақталған) шу деңгейінен жоғары болса да, маңызды емес, себебі біздің құлақтарымыз төмен жиіліктерге төмен деңгейде өте сезімтал емес, сондықтан оны естімейміз. А салмағы, мысалы, АЦҚ-ны (аналог-цифрлық түрлендіргіштерді) салыстыру және олардың сапасын бағалау үшін жиі қолданылады, өйткені ол шуды қалыптастырудың ультрадыбыстық диапазондағы дитерлік шуды жасыру әдісін дәлірек көрсетеді.
Sound has three basic components, the wavelength, frequency, and speed. In sound measurement, we measure the loudness of the sound in decibels (dB). Decibels are logarithmic with 0 dB as the reference. especially in telecommunications, and in broadcasting particularly after it was adopted by the Dolby corporation who realised its superior validity for their purposes. Its advantages over A weighting seem to be less well appreciated in the US and in consumer electronics, where the use of A weighting predominates—probably because A weighting produces a 9 to 12 dB "better" specification, see specsmanship. It is commonly used by broadcasters in Britain, Europe, and former countries of the British Empire such as Australia and South Africa. Though the noise level of 16 bit audio systems (such as CD players) is commonly quoted (on the basis of calculations that take no account of subjective effect) as −96 dB relative to FS (full scale), the best 468 weighted results are in the region of −68 dB relative to Alignment Level (commonly defined as 18 dB below FS) i. e. −86 dB relative to FS. The use of weighting curves is in no way to be regarded as 'cheating', provided that the proper curve is used. Nothing of relevance is being 'hidden', and even when, for example, hum is present at 50 or 100 Hz at a level above the quoted (weighted) noise floor this is of no importance because our ears are very insensitive to low frequencies at low levels, so it will not be heard. A weighting is often used to compare and qualify ADCs, for instance, because it more accurately represents the way noise shaping hides dither noise in the ultrasonic range.
Салмақтықтың басқа қолданылуы
Гамма сәулелерін немесе басқа да иондаушы радиацияны өлшеу кезінде радиацияны бақылау құралы немесе дозиметр әдетте адам организміне ең аз зиян келтіретін энергия деңгейлерін немесе толқын ұзындықтарын әлсіздету үшін сүзгі қолданады, ал ең көп зиян келтіретіндерді өткізеді. Осылайша, кез келген радиация көзі оның нақты қауіптілігіне, жай ғана "күшіне" емес, сәйкес өлшенуі мүмкін. Сиверт – иондаушы радиацияның салмақталған дозасының бірлігі, ол бұрынғы REM (рентген эквиваленті адам) бірлігін ығыстырды. Салмақтау, күн сәулесінің өлшеміне де қолданылады, терінің күйік шағу қаупін бағалау үшін, себебі әртүрлі толқын ұзындықтары әртүрлі биологиялық әсер етеді. Күннен қорғау кремінің SPF көрсеткіші және ультракөк сәуле индексі осыған мысалдар. Салмақтаудың тағы бір қолданылуы – телевидениеде, онда сигналдың қызыл, жасыл және көк компоненттері олардың қабылданатын жарықтығына сәйкес салмақталады. Бұл қара-ақ қабылдағыштармен үйлесімділікті қамтамасыз етеді, сонымен қатар шудың төмендеуіне көмектеседі және берілу үшін мағыналы жарықтық және түстік сигналдарға бөлінуіне мүмкіндік береді.
In the measurement of gamma rays or other ionising radiation, a radiation monitor or dosimeter will commonly use a filter to attenuate those energy levels or wavelengths that cause the least damage to the human body, while letting through those that do the most damage, so that any source of radiation may be measured in terms of its true danger rather than just its 'strength'. The sievert is a unit of weighted radiation dose for ionising radiation, which supersedes the older unit the REM (roentgen equivalent man). Weighting is also applied to the measurement of sunlight when assessing the risk of skin damage through sunburn, since different wavelengths have different biological effects. Common examples are the SPF of sunscreen, and the UV index. Another use of weighting is in television, where the red, green and blue components of the signal are weighted according to their perceived brightness. This ensures compatibility with black and white receivers, and also benefits noise performance and allows separation into meaningful luminance and chrominance signals for transmission.