Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Темірдің маңызды мөлшерін қамтымайтын металдар немесе қорытпалар.
Metals or alloys which do not contain significant amounts of iron
Металлургияда темірсіз металдар – темірдің (темірдің аллотроптары, феррит және т.б.) маңызды мөлшерін қамтымайтын металдар немесе қорытпалар. Әдетте, темір металдарға қарағанда қымбат тұратын темірсіз металдар, алюминий (мысалы), жоғары өткізгіштік (мысалы, мыс), магниттік емес қасиеттері немесе коррозияға төзімділік (мысалы, мырыш) сияқты қажетті қасиеттері үшін қолданылады. Кейбір темірсіз материалдар темір және болат өнеркәсібінде де пайдаланылады. Мысалы, боксит доменді пештерде флюс ретінде қолданылады, ал вольфрамит, пиролузит және хромит сияқтылары темір қорытпаларын жасауға жұмсалады. Маңызды темірсіз металдарға алюминий, мыс, қорғасын, қалайы, титан және мырыш, сондай-ақ мыс сияқты қорытпалар жатады. Алтын, күміс және платина сияқты құнды металдар, сонымен қатар сынап, вольфрам, бериллий, висмут, церий, кадмий, ниобий, индий, галлий, германий, литий, селен, тантал, теллурий, ванадий және цирконий сияқты сирек немесе экзотикалық металдар да темірсіз металдар болып есептеледі. Олар көбінесе сульфидтер, карбонаттар және силикаттар сияқты минералдардан алынады. Темірсіз металдар көбінесе электролиз арқылы тазартылады.
In metallurgy, non ferrous metals are metals or alloys that do not contain iron (allotropes of iron, ferrite, and so on) in appreciable amounts. Generally more costly than ferrous metals, non ferrous metals are used because of desirable properties such as low weight (e. g. aluminium), higher conductivity (e. g. copper), non magnetic properties or resistance to corrosion (e. g. zinc). Some non ferrous materials are also used in the iron and steel industries. For example, bauxite is used as flux for blast furnaces, while others such as wolframite, pyrolusite, and chromite are used in making ferrous alloys. Important non ferrous metals include aluminium, copper, lead, tin, titanium, and zinc, and alloys such as brass. Precious metals such as gold, silver, and platinum and exotic or rare metals such as mercury, tungsten, beryllium, bismuth, cerium, cadmium, niobium, indium, gallium, germanium, lithium, selenium, tantalum, tellurium, vanadium, and zirconium are also non ferrous. They are usually obtained through minerals such as sulfides, carbonates, and silicates. Non ferrous metals are usually refined through electrolysis.
Қайта өңдеу және ластануды бақылау
Кең қолданылуына байланысты, темір емес металл қалдықтары көбінесе қайта өңделеді. Қалдықтардағы екіншілік материалдар металлургия саласы үшін маңызды, себебі жаңа металл өндірісінде олар жиі қажет болады. Кейбір қайта өңдеу орталықтары темір емес материалдарды қайта балқытып, қайта құюмен айналысады; шлак жиналып, учаске ішінде сақталады, ал металл булары сүзгіленіп жиналады. Темір емес металл қалдықтары өнеркәсіптік қалдықтардан, ұсақ бөлшектерден және қолданыстан шыққан технологиялардан (мысалы, мыс сымдардан) алынады.
Due to their extensive use, non ferrous scrap metals are usually recycled. The secondary materials in scrap are vital to the metallurgy industry, as the production of new metals often needs them. Some recycling facilities re smelt and recast non ferrous materials; the dross is collected and stored onsite while the metal fumes are filtered and collected. Non ferrous scrap metals are sourced from industrial scrap materials, particle emissions and obsolete technology (for example, copper cables) scrap.
Ежелгі тарих
Темір емес металдар адамзаттың металлургияны қолдануда алғашқы металдары болды. Алтын, күміс және мыс табиғи кристалдық, бірақ металдық күйде кездесті. Бұл металдар сирек болғанымен, адамдардың назарын аударуға жеткілікті мөлшерде табылды. Көптеген басқа металдарға қарағанда оттегіге төзімді болғандықтан, оларды ауа райынан зақымдалған жерлерде де кездестіруге болады. Мыс – алғаш рет өңделген металл, ол суық соғу арқылы түрлі заттарға айналдыруға жеткілікті жұмсақ және тостағанда балқытуға болатын. Алтын, күміс және мыс өздерінің түрлі мақсаттар үшін әртүрлі пішінге келтірілу қабілеттерінің арқасында ағаш және тас сияқты басқа ресурстардың кейбір қызметтерін алмастырды. Сирек кездесетін болғандықтан, осы алтын, күміс және мыс бұйымдары сәндік заттар ретінде қарастырылып, ерекше сақтықпен қолданылды. Мысты қолдану тас дәуірінен мыс дәуіріне өтуге бастама берді. Мыс дәуірінен кейін келген қола дәуірі, мыс пен темір емес металл қалайының қоспасынан жасалған қоланың ашылуымен басталды.
Non ferrous metals were the first metals used by humans for metallurgy. Gold, silver and copper existed in their native crystalline yet metallic form. These metals, though rare, could be found in quantities sufficient to attract the attention of humans. Less susceptible to oxygen than most other metals, they can be found even in weathered outcroppings. Copper was the first metal to be forged; it was soft enough to be fashioned into various objects by cold forging and could be melted in a crucible. Gold, silver and copper replaced some of the functions of other resources, such as wood and stone, owing to their ability to be shaped into various forms for different uses. Due to their rarity, these gold, silver and copper artifacts were treated as luxury items and handled with great care. The use of copper also heralded the transition from the Stone Age to the Copper Age. The Bronze Age, which succeeded the Copper Age, was again heralded by the invention of bronze, an alloy of copper with the non ferrous metal tin.