Кіріспе

Роберт Гарднер (31 мамыр 1847 - 28 ақпан 1887) – шотланд футбол тарихындағы маңызды тұлға. Ол 1860 жылдардың басынан 1874 жылға дейін «Куинс Парк» командасының ойынды ұйымдастырушысы, қақпашысы және капитаны болды. Оның 1868 жылғы хаты – футболға қатысты сақталған ең көне хат. Сонымен қатар, ол халықаралық құраманың капитаны болған тұңғыш қақпашы.

Жеке мәліметтер

Гарднер Глазго қаласында туып, сол қалада өсті. Суреттерде оның толық сақалы болғаны көрінеді. Ол өте жақсы білім алған адам болғанға ұқсайды. Сол замандағы бір карикатураға сәйкес, ол ұзақ уақыт бойы ешқандай іс-әрекетсіз отырғанда, далада түтін тарту арқылы көңілін көтеріп алған болуы мүмкін. Ол инженер сэр Уильям Арролдың туысы Мэри Арролға үйленді, олардың үш ұлы болды. Ол сэр Уильям Арролдың Оңтүстік Куинсферридегі Форт көпірі жобасында жұмыс істеді. 1887 жылдың 28 ақпанында, 40 жасқа толмастан Оңтүстік Куинсферриде қайтыс болды. Гарднер "Квинс Парк" футбол клубының алғашқы мүшелерінің бірі еді. Ол бастапқыда шабуылшы болған, бірақ 1872 жылы қақпашыға ауысты. 1873 жылы өткен халықаралық матчта төрт гол жібергеннен басқа, Гарднер 1874 жылдың қаңтарына дейін ешқандай гол жібермеген. Тоғызыншы ғасырдағы қақпашылар көбінесе "гол сызығында" тұрғанмен, Гарднер "бұрышты тарылту" деген негізгі және сенімді әдісті қолданғанға ұқсайды. Ол өз заманының ең үздік қақпашысы болды. Гарднер сондай-ақ Шотландия Футбол Ассоциациясы құрылғандағы құрылтай комитетінің мүшелерінің бірі болды.

Халықаралық мансап

Гарднер 1872 жылы Шотландия мен Англия арасындағы алғашқы ресми халықаралық футбол матчын ұйымдастыруда шешуші рөл атқарды, оны көптеген адамдар «футбол тарихындағы ең маңызды ойын» деп санайды, себебі ағылшындар жекелеген дриблингке негізделген стильде ойнады, ал шотландтар пас беру стилін қолданды; сондай-ақ матч ережелері біртендірілді (шотланд ережелері). Бұл матчта Шотландия құрамында тек «Куинс Парк» мүшелері болды (бірақ үш ойыншы басқа клубтардың да мүшелері екені белгілі болды). Роберт Гарднер – Шотландияның алғашқы команда капитаны, ол команда құрамын өзі таңдады және 0:0 есебімен аяқталған матчтың көп бөлігінде қақпаны қорғады, бірақ екінші таймның басында шабуылшы Роберт Смитпен орын алмастырып, кейін қақпаға оралғанға дейін ойынның бір бөлігінде шабуылда ойнады. Гарднер қақпаны қорғады және келесі жылы Англияға қарсы матчта Шотландия құрамына капитан ретінде кірді. Англия бұл ойында 4:2 есебімен жеңіске жетті. Шотландия құрамында ағылшындық лигада ойнайтын ойыншылар көп болды, себебі Шотландия Футбол Ассоциациясының бюджеті тек жеті ойыншының пойыз билетіне ғана жетті. Гарднердің 1874 жылы «Клайдсдейл» клубына ауысуы оны Шотландия құрамасының капитаны лауазымынан айырды, себебі «Куинс Парк» ойыншылары басқа клубтан келген ойыншыны капитан етіп тағайындауға келіспеді, бірақ ол Глазгоның құрама командасының капитаны болды және Шотландия құрамасын іріктеу үшін өткізілетін сынақ матчтарында командаларды басқарды. Ол Шотландияның Англияға қарсы келесі екі жылда 2:1 есебімен жеңіске жетті және 2:2 есебімен тең түсті, қақпаны қорғады. Гарднер 1874 жылы «Клайдсдейл» клубының құрамында Шотландия кубогының алғашқы финалында «Куинс Парк» клубына қарсы қақпаны қорғады және капитан болды. Оның командасы 2:0 есебімен жеңілгенімен, замандас баяндамалары Гарднердің бұрынғы клубына қарсы қақпашы ретінде тамаша ойын көрсеткенін атап көрсетеді. 1878 жылы ол Шотландия құрамасының соңғы қорғаныс шебінде соңғы рет өнер көрсетті және Шотландияның Англияны 7:2 есебімен жеңуіне қатысып, қуаныш алды. Гарднер төрешілік те жасады, 1876 жылдың 25 наурызында Шотландия мен Уэльс арасындағы алғашқы халықаралық матчты басқарды, сондай-ақ Шотландия Футбол Ассоциациясының негісқалаушы мүшесі болды және 1877 жылдан 1878 жылға дейін оның президенті қызметін атқарды.