Британдық қайырымдылық ұйымы және қыз балаларға білім беру тарихы

Кіріспе

Британдық қайырымдылық ұйымы

The Girls' Day School Trust (GDST) – Англия мен Уэльстегі 3 жастан 18 жасқа дейінгі қыздарға арналған 25 тәуелсіз мектептің тобы, оның ішінде екі академия бар. Бұл Ұлыбританиядағы тәуелсіз мектептердің ең ірі тобы және жыл сайын 20 000 қызды оқытады. Ол 1872 жылы қыздарға қолжетімді күндізгі (интернат емес) білім беру мақсатымен Қыздардың қоғамдық күндізгі мектеп компаниясы (1872–1905), кейін Қыздардың қоғамдық күндізгі мектеп қоры (1906–1998) ретінде құрылды. GDST – тіркелген қайырымдылық ұйымы. 2016–17 жылдары оның жалпы кірісі 261 миллион фунт стерлингті құрады, бұл оны Ұлыбританиядағы ең ірі 20 қайырымдылық ұйымының біріне айналдырды.

Шығу тегі

GDST-ның тарихы 1864 жылы ерлер мен әйелдердің орта білім беру мектептерін зерттеу үшін құрылған Мектептерді сараптау комиссиясына дейін жетеді. Комиссия қыздарға орта білім беруде "жалпы кемшілік" бар деген қорытындыға келді. Он жастан асқан қыздарға білім беру мәселесін Мария Грей және оның әпкесі Эмили Ширреф шешті. Олар бұрын "Өзін-өзі дамыту туралы ойлар" атты еңбекті жариялаған болатын, онда Англияда әйелдер үшін білімнің жетіспеушілігі көрсетілген. 1871 жылдың қараша айында әйел бауырластар "Барлық топтағы әйелдердің білімін жақсарту жөніндегі ұлттық одақ" құрды, кейіннен Әйелдер білім беру одағы деп аталды. Одақтың мақсаты – бастауыш білім деңгейінен жоғары барлық топтағы қыздар үшін сапалы және қолжетімді күндізгі мектептер ашу болды. Сондай-ақ, Одақ Мұғалімдерді даярлау және тіркеу қоғамын және Қыздардың мемлекеттік күндізгі мектеп компаниясын құруға жетекші күш болды. Одаққа сол кездегі көптеген белгілі тұлғалар қолдау көрсетті, олардың ішінде Генриетта Стэнли, Алдерли бароннасы Стэнли, Мэри Гурни және Одақтың президенті болған Аргилл герцогинясы Луиза ханшайым ерекше көзге түсті.

Қор

Одақ өз мақсаттарына жету үшін кіріс табу мақсатында жауапкершілігі шектеулі компания құруды жоспарлады және 1872 жылдың маусымында Корольдік Альберт залында өткен қоғамдық жиналыста ұсынылған жоспарды таныстырды. Жаңа компания £12,000 номиналды акционерлік капиталымен Girls' Public Day School Company (GPDSC) ретінде тіркелді. Әйелдер білімі одағының іріктері GPDSC құруда да маңызды рөл атқарды, олардың ішінде Мария Грей, Эмили Ширреф, Мэри Гурни және Леди Стэнли болды. Е.К.А. Луиза ханшайым GPDSC-нің демеушісі атанды. Құрылтай кеңесінің құрамына Дэвид Грэм Драммонд Огилви, Эрлидің бесінші графы, GPDSC-нің алғашқы президенті; Генриетта Пауэлл; Сэр Джордж Бартли; Дуглас Струт Гальтон; Сэр Уолтер Джеймс, екінші баронет; Джозеф Пэйн; Джеймс Филлипс Кей Шаттлворт; Чарльз Савилл Раунделл; және Лорн маркизі кірді.

Қыздар күндізгі қоғамдық мектебі (1872-1905)

GPDSC-нің мақсаты – барлық сыныптан келген қыздарға жоғары сапалы академиялық білім берумен қатар, моральдық және діни тәрбие беруді қамтамасыз ететін академиялық мектептер құру еді. Мектептердегі оқу ақысы мүмкіндігінше төмен ұсталды, ал мектептердің өзін-өзі қамтамасыз етуіне үміт тігілді, бірақ GPDSC кеңесі мектептердің жалпы бақылауын өз қолында сақтап тұрды. GPDSC-нің басқару органы – Кеңес, жаңа мектептерді тек қана қажеттілік болған жерлерде ғана ашуға және оларды жергілікті халықтың үлесімен қаржыландыруға бағытталды. Алғашқы мектеп 1873 жылдың қаңтар айында Челсидегі Дарем Хаусында ашылды (кейін Кенсингтонға көшіріліп, қазір Кенсингтон дайындық мектебі болып табылады). 1875 жылдың ақпанында GPDSC Лондоннан тыс алғашқы мектебі – Норвич қыздар орта мектебін ашты. 1905 жылға қарай GPDSC ел бойынша 37 мектепке ие болды, оның ішінде Лондон аймағындағы 19 мектеп бар еді. Әр мектеп үш бөлімнен (дайындық, кіші және аға сыныптар) тұруы керек еді, оларды басқару директор мен білікті оқытушылар құрамына жүктелді. Мектептердің жұмысы тұрақты тексерулер мен емтихандар арқылы бағаланды. Қыздар Оксфорд пен Кембридждің жергілікті емтихандарына немесе Прецепторлар колледжінің емтихандарына дайындалды. Әр мектепке «оқушы-мұғалімдер» тобы бекітілді. Трасттың қаржылық қажеттіліктеріне байланысты акционерлерге көп жылдар бойы дивиденд төленбеді. 1900 жылға қарай GPDSC 33 мектепте 7000-нан астам оқушыны оқытты. 1899 жылы жаңа Білім беру министрлігі мемлекеттік гранттарды беруге жауапты болды және GPDSC гранттар алу үшін мектеп инспекторларының мектептерді тексеруіне келісті.

Қыздар күндізгі қоғамдық мектебі (1905-1950)

1902 жылғы Білім беру туралы заң орта білімді мүмкіндігінше көп балаға қолжетімді етуді белгіледі, бұл GPDSC үшін қаржылық қиындықтар тудырды, себебі олар көбірек тегін орындар ұсынуға және оқушылар санының өсуіне бейімделуге тиіс болды. 1902 жылы GPDSC-ге 1903 жылдан бастап Білім беру кеңесінен гранттар алмайтыны ескертілді, өйткені ол дивиденд төлейтін компания еді. Бұл мерзім кейін 1905 жылға дейін ұзартылды және GPDSC 1906 жылғы қаңтарда қайырымдылық мәртебесі бар, шектеулі серіктестік – Girls' Public Day School Trust Limited (GPDST) ретінде қайта құрылды. Жаңа конституцияға сәйкес, егер GPDST GPDSC-нің акционерлік капиталын сатып алуға қабылдаулы ұсыныс жасамаса, ол 1956 жылдың 1 қаңтарына дейін таратылуға тиіс еді. GPDST-нің жабылуын болдырмау үшін 1911 жылы 100 жаңа акция құрылды, олар номиналдық құны бар сенімдік акциялар ретінде сақталды және GPDST Кеңесіне 1956 жылға дейін қолданыстағы акционерлік капиталды сатып алуға мүмкіндік беретін үлкен дауыс беру құқығын берді. Екінші дүниежүзілік соғыс GPDST-ны одан әрі қаржылық қиындыққа ұшыратты, ал 1944 жылғы Білім беру туралы заң оларға жаңа міндеттер жүктеді, себебі оқушылар санының өсуіне байланысты мектептерді кеңейту қажет болды. GPDST акционерлерден қалған акционерлік капиталды сатып ала алмады және 1956 жылғы мерзімге жақындап қалды. 1944 жылы GPDST қаржылық қиындықтар кезінде мектеп ақысын төмен ұстауға көмектесу үшін Үкіметтің жаңа Тікелей гранттар схемасына қосылды. Бұл схема сол кездегі таңдамалы емес мемлекеттік білім беру жүйесінен тыс, тәуелсіз және академиялық тұрғыдан іріктелген мектептерді қолдау үшін гранттарды пайдаланды. Схема талап еткендей, басқару органдарының үштен бір бөлігі жергілікті білім беру органының өкілдерінен тұруы керек еді және қабылданған оқушылардың 25 пайызы тікелей бастауыш мектептерден келуі керек еді. Соғыстан кейін GPDST Білім министрлігінен қаржыландыруға сүйенді және мектеп ақысынан түскен кез келген пайда мектептерді жаңартуға жұмсалды. Кеңес акционерлерді қанағаттандыратын және 1956 жылғы мерзімге дейін сенімді білім беру қайырымдылық ұйымы ретінде мойындауға мүмкіндік беретін қайта құру схемасы бойынша жұмыс істеді. Уильям Кэш басшылығымен жасалған бұл схема 1950 жылдың наурыз айында ұсынылып, 1950 жылдың мамырында бекітілді, бұл GPDST-ді таратудан сақтап қалды. «Шектелген» деген сөз Сенімнің атауынан алынып тасталды және ол «Қыздар мемлекеттік күндізгі мектебі» Сенімі болып өзгерді. GPDST әлі де акционерлерге 75 000 фунт стерлинг төлеуге міндетті болды, сондай-ақ қарызды өтеу үшін ипотекасын ұзартып, қор құрды.

The Education Act 1902 determined that secondary education should be accessible to as many children as possible which had financial complications for the GPDSC as it had to provide more free places and cater for increasing numbers of pupils. In 1902 the GPDSC was warned that it would not longer receive grants from the Board of Education after 1903 because it was a dividend paying company. This date was later extended to 1905 and the GPDSC was reconstituted as the Girls' Public Day School Trust Limited (GPDST), a limited company with charitable status, in Jan 1906. The new constitution required that the GPDST would have to be wound up by 1 January 1956 if it failed to make an acceptable offer to buy the GPDSC's share capital. To prevent the closure of the GPDST 100 new shares were created in 1911, held as trustee shares of nominal value, which carried large voting rights to enable the GPDST's Council to buy the existing share capital before 1956. World War II plunged the GPDST into more financial trouble and the 1944 Education Act presented them with new challenges as they had to extend the schools to cater for increasing numbers of pupils. The GPDST was increasingly unable to purchase the remaining share capital from the shareholders and was quickly approaching the 1956 deadline. In 1944 the GPDST joined the Government's new Direct Grant Scheme to help keep the school fees low during the financial difficulties. This scheme used grants to support independent academically selective schools outside the non selective public education system of the time. The scheme insisted that a third of the members of the Governing Bodies had to be representatives of the local education authority and 25% of pupils admitted had to come directly from elementary schools. After the war the GPDST relied on funding from the Ministry of Education and any profits received from school fees were used to refurbish the schools. The Council worked on a reconstruction scheme which would satisfy the shareholders and for the trust to be recognised as an educational charity before the 1956 deadline. The scheme, led by William Cash, was presented in March 1950 and confirmed in May 1950, saving the GPDST from liquidation. 'Limited' was dropped from the name of the Trust and it became The Girls' Public Day School Trust. The GPDST still had to make the repayments of £75,000 to shareholders and extended its mortgages and set up an endowment fund to pay off the debt.

Қыздар күндізгі қоғамдық мектебі (1950-1998)

Қарыздар өтелгеннен кейін GPDST 1951 жылғы наурыз айында "Қыздардың мемлекеттік күндізгі мектебінің достастары" қорына негіз салды. GPDST мектептері академиялық талаптар бойынша іріктеуді сақтап қалу үшін толық тәуелсіздікке көшуге тиіс болды. Сол жылы GPDST үкіметтік қаржыландырудың тоқтатылуына байланысты "Қыздар күні" траст стипендиялар қорын – жеке қайырымдылық ұйымын құрды. Бұл қор, қаржылық мүмкіндігі шектеулі қыздарға стипендия беруді қамтамасыз етті. Леди Джонстон GPDST-ны Үкіметтің қолдау көрсету бағдарламасына қатысуға ынталандырды. Бұл мектептер оқушыларды академиялық қабілеттері бойынша іріктеу құқығынан айырылды, бірақ GDST басқару кеңесінде басымдық құқығын сақтап, Үкіметтен белгілі бір тәуелсіздік деңгейін сақтады. GDST тәуелсіз дайындық мектебі ретінде сақтап қалған Белведер мектебінің кіші бөлімшесі, кейін "The Hamlets" деп аталды, 2010 жылы сатылып, "Белведер дайындық мектебі" деп өзгертілді және аралас білім беруге көшті. 2021 жылдың желтоқсан айында GDST барлық мектептеріне трансгендер қыздарды қабылдауға толық тыйым салды. 2022 жылдың басында GDST, Ұлыбритания Қаржы министрлігінің мемлекеттік сектор зейнетақысын бағалауынан кейін, жалақының 16,48%-дан 23,8%-ға өскеніне байланысты, қызметкерлерді Мұғалімдер зейнетақы схемасынан шығару туралы шешім қабылдады. 2022 жылдың ақпан айында Ұлттық білім беру одағының 1600 мүшесі Мұғалімдер зейнетақы схемасынан шығу ұсынысына қарсы ереуілге шықты. Бұл дау GDST-нің 149 жылдық тарихындағы алғашқы ұлттық ереуіл болды және тәуелсіз мектептер желісінде мұғалімдердің ереуілге шығуының тұңғыш жағдайы еді.

Бұрынғы GDST мектептері

GDST-мен бір кездері ашылған немесе басқарылған келесі мектептер. Күн көрсетілгендер мектептің Трастқа қосылған кезін білдіреді. Басқаша белгіленбесе, кейінгі күн мектептің жабылу күнін көрсетеді. Бат орта мектебі, 1875 жыл. Армия офицерлерінің қыздарына арналған Корольдік мектеппен бірігіп, Корольдік орта мектебі (мүше мектеп) құрылды. Карлайл орта мектебі, 1884–1904 жылдар. Камберленд округі кеңесіне берілді. Кейіннен Санкт-Айдан округінің орта мектебі және мамандандырылған спорт және ғылым колледжі, қазір Ричард Роуз орталық академиясы болды. Чартерс Анкастер мектебі, 1988–1995 жылдар. Battle Abbey мектебімен біріктірілді. Клэпхэм орта мектебі, 1875–1904 жылдар. Клэпхэм орта мектебімен біріктірілді. Клэпхэм орта мектебі, 1882–1938 жылдар. Стритхэм Хилл және Брикстон орта мектебімен біріктірілді. Клэптон және Хакни орта мектебі, 1875–1899 жылдар. Алғашқыда Хакни орта мектебі болған. Довер орта мектебі, 1888–1908 жылдар. Дулуич орта мектебі, 1878–1913 жылдар. Шіркеу мектептері компаниясына берілді. 1938 жылы жабылды. Гейтсхед орта мектебі, 1876–1907 жылдар. Орталық Ньюкасл орта мектебімен біріктірілді. Грейкотт мектебі, Оксфорд, шамамен 1990 жылдар. Скиррел мектебімен бірігіп, Оксфорд орта мектебінің дайындық бөлімін құрды. Хитфилд мектебі, Пиннер, 1900 жылы ашылды. 1987 жылы GDST-ге қосылды. 2014 жылы Нортвуд колледжімен біріктірілді. Хайбери және Ислингтон орта мектебі, 1878–1911 жылдар. Хилден Грандж мектебі, 2005–2010 жылдар. Мектептің меншік құқығы 2010 жылдың қыркүйегінен бастап Alpha Plus Group компаниясына берілді. Ипсуич қыздар орта мектебі, 1878–2017 жылдар. London & Oxford Group компаниясы сатып алды. Кенсингтон орта мектебі, 1873–1948 жылдар. Алғашқыда Челси орта мектебі болған. Кіші мектеп Кенсингтон дайындық мектебі ретінде жұмысын жалғастыруда. Шығыс Ливерпуль орта мектебі, 1891–1921 жылдар. Ливерпуль орта мектебімен біріктірілді. Ньютон Аббот орта мектебі, 1881–1888 жылдар. Мектеп Мисс Ридлиге берілді. Паддингтон және Майда Вейл орта мектебі, 1878–1912 жылдар. Алғашқыда Майда Вейл орта мектебі болған. 1912 жылы Лондон округі кеңесіне берілді. Скиррел мектебі, Оксфорд, 1996–1997 жылдар. Грейкотт мектебімен бірігіп, Оксфорд орта мектебінің дайындық бөлімін құрды. Суонси орта мектебі, 1888–1895 жылдар. Гамлетс мектебі, Ливерпуль, 1912–2010 жылдар. 1912 жылы Белведер мектебінің кіші бөлімі ретінде ашылды. 2006 жылы GDST-ге жеке мектеп ретінде қосылды. 2010 жылы сатылды. Тунбридж Уэллс орта мектебі, 1883–1945 жылдар. Веймут орта мектебі, 1880–1894 жылдар. Йорк орта мектебі, 1880–1907 жылдар. Шіркеу мектептері компаниясына берілді және Йорк қыздар колледжіне айналды (жабылды).

The following schools were once opened or administered by the GDST. The dates relate to when the school was connected to the Trust. Unless otherwise stated the later date signifies the date of the closure of each school. Bath High School, 1875. Merged with the Royal School for Daughters of Officers of the Army to form the Royal High School (member school)
Carlisle High School, 1884–1904. Transferred to the Cumberland County Council. Later became St Aidan's County High School and Specialist Sports and Science College, now Richard Rose Central Academy. Charters Ancaster School, 1988–1995. Merged with Battle Abbey School. Clapham Middle School, 1875–1904. Merged with Clapham High School. Clapham High School, 1882–1938. Merged with Streatham Hill and Brixton High School. Clapton and Hackney High School, 1875–1899. Originally Hackney High School. Dover High School, 1888–1908. Dulwich High School, 1878–1913. Transferred to Church Schools' Company. Closed in 1938. Gateshead High School, 1876–1907. Merged with Central Newcastle High School. Greycotes School, Oxford c1990s, Merged with the Squirrel School to form the preparatory department of Oxford High School. Heathfield School, Pinner Opened 1900. Joined the GDST in 1987. Merged with Northwood College in 2014. Highbury and Islington High School, 1878–1911. Hilden Grange School, 2005–2010. Ownership of the school was transferred to Alpha Plus Group from September 2010. Ipswich High School for Girls, 1878–2017. Purchased by the London & Oxford Group. Kensington High School, 1873–1948. Originally Chelsea High School. The junior school continues to function as Kensington Preparatory School. East Liverpool High School, 1891–1921. Merged with Liverpool High School. Newton Abbot High School, 1881–1888. School transferred to Miss Ridley. Paddington and Maida Vale High School, 1878–1912. Originally Maida Vale High School. Transferred to London County Council in 1912. The Squirrel School, Oxford, 1996–1997. Merged with Greycotes School to form preparatory department of Oxford High School. Swansea High School, 1888–1895. The Hamlets School, Liverpool, 1912–2010. Opened 1912 as junior section of The Belvedere School. Joined the GDST as a separate school in 2006. Sold in 2010
Tunbridge Wells High School, 1883–1945. Weymouth High School, 1880–1894. York High School, 1880–1907. Transferred to Church Schools' Company and became York College for Girls (closed).

Логотип

2000 жылдан бастап немесе одан бұрынғы уақытта траст Минерваның – римдік даналық құдайының – басын бейнелейтін, жасыл түсті, тұтас силуэттегі логотипті пайдаланған. Траст атауы төменде үлкен және кіші әріптермен жазылған, олар көлденең сызықпен бөлінген. 2006 жылға қарай Минерваның басы ақ түсті дөңгелек фонға жасыл түспен салынды, ал траст атауы екі жолға бөлініп, аралас әріптермен жанында жазылды. Біраз уақыт бойы, соның ішінде 2014 жылы, траст логотипі ақ түсті "gdst" әріптерімен толтырылған қызыл шеңбер болды, оның астында траст атауы екі жолға бөлініп, аралас әріптермен жазылды. 2018 жылдың қаңтар айында бұл логотип төрт әріптен – "G D S T" – тұратын нұсқаға ауыстырылды, әріптер кеңінен араластырылып, төменде траст атауы бір өлшемді бас әріптермен жазылды.