Кіріспе

Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының әскери-әуе күштерінің бөлімшесі, Корольдік Әскери-теңіз флотының флоттық әуе күштері (FAA) – бұрын Австралия Әскери-теңіз флотының авиациялық тобы деп аталған, Корольдік Австралия Әскери-теңіз флотының (RAN) ұшақтарды пайдалануға жауапты бөлімшесі. FAA 1947 жылы Корольдік Әскери-теңіз флотынан екі авианосец сатып алынғаннан кейін құрылды. FAA қызметкерлері Корея соғысында (авианосецтен жұмыс істеп) және Вьетнам соғысында (Австралия Корольдік Әуе күштерінің эскадрильясына және АҚШ Армиясының авиациялық компаниясына қосылып) қатысты, сондай-ақ кейінгі қақтығыстар мен операцияларда да әрекет етті. Бастапқыда тек қанатты ұшақтарды пайдаланған, алғашқы тікұшақтар 1952 жылы FAA-ға қосылды, бұл Австралияның алғашқы тікұшақ эскадрильясын құрады. 1982 жылы авианосец қызметтен шығарылып, жаңасымен алмастырылмағаннан кейін тікұшақтарды пайдалану уақыт өте келе артты. 2000 жылы құрлықтағы Hawker Siddeley HS 748 ұшағы қызметтен шығарылғаннан кейін, FAA су астына қарсы күрес және теңіздік қолдау міндеттерін орындайтын толыққанды тікұшақ күштеріне айналды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, FAA құрамында бес белсенді эскадрилья бар, олар төрт түрлі тікұшақ және екі түрлі БПҰ-ны пайдаланады.

Тарих

1920 жылдары RAN Австралияның флоттық әуе күшін құруға тырысты, ол Корольдік әскери-әуе қызметі мен оның мұрагері – Корольдік әуе күштері бақылаған Fleet Air Arm үлгісінде болуы керек еді. Бұл Австралияның әскери күшін жақсарту жоспарының бір бөлігі ретінде мақұлданды, бірақ Австралияның Корольдік әуе күштерінің (RAAF) қарсылығы 1928 жылдың қаңтарында, құрылғаннан кейін көп ұзамай, үкіметті ұйымды таратуға мәжбүр етті. RAAF теңіз авиациясына жауапкершілікті алды, ол негізінен No. 101 RAAF рейсі (және оның мұрагерлері, No. 5 эскадрилья, содан кейін No. 9 эскадрилья) RAN крейсерлерінен және гидроұшақ тендерінен ұшқан амфибиялық ұшақтардан тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз авиациясының табысы RAN бақылағындағы авиациялық күш идеясын қайта жақын қылды, 1944 жылы Австралияның британдық авианосецті және оған қосылған эскадрильяларды басқаруға қажетті персоналды ұсыну туралы ұсыныстар айтылды, бірақ 1945 жылдың ортасында кадр тапшылығына байланысты ұсыныстан бас тартты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Австралия үкіметінің қорғаныс комитетінің тексеруі RAN-нің соғыстан кейінгі күштерін бірнеше ұшақ тасымалдағыштарды қамтитын топтың айналасында құруды ұсынды. Бастапқы жоспарда үш тасымалдаушы болды, екеуі белсенді, ал үшіншісі резервте, бірақ қаржыландыруды қысқарту 1947 жылдың маусым айында Корольдік флоттан жеңіл флотты тасымалдаушы Majestic және Terrible сатып алуға әкелді. 1947 жылдың 3 шілдесінде Комонвелл қорғаныс кеңесі осы екі тасымалдаушыдан ұшақтарды пайдалану және екі бұрынғы Корольдік Австралия әуе күштері базаларын қолдау орталықтары ретінде сақтау үшін Fleet Air Arm құрды: олар Новрада (Жаңа Оңтүстік Уэльс) және Скофилдсте (Жаңа Оңтүстік Уэльс) орналасқан. Terrible кемесі екеуінен де бірінші болып салынып біткендіктен, құрылысы ірі өзгерістерсіз аяқталды. Кеме 1948 жылдың 16 желтоқсанында RAN-ге қабылданып, Sydнейдің алғашқы сапарында Fleet Air Arm жұмыс істейтін алғашқы екі эскадрилья жеткізілді: 805 эскадрильясы Hawker Sea Fury ұшақтарымен және 816 эскадрильясы Fairey Firefly ұшақтарымен. Екі эскадрилья 20-шы авиатасымалдаушы авиациялық тобы (CAG) ретінде жұмыс істеді. Корея соғысы кезінде Sydney 1951 жылдың соңында Корея суларына жіберілді, онда Fleet Air Arm соғысқа, жердегі күштерге қолдау көрсетуге және эскорттық рөлдерге қатысты. Бұл кезеңде үш RAN ұшқышы қаза тауып, төртіншісі ауыр жарақат алды, ал он үш ұшақ жоғалды. Олардың тоғызы Солтүстік Кореяның зениттік артиллериясымен атып түсірілді, кем дегенде тоқсан жағдайда ұшақтар зениттік артиллериядан зақымданды. Қалған төртеуі палубадағы апаттар салдарынан немесе нашар ауа райынан құлады. Majestic толыққаннан кейін RAN екі тасымалдаушы күші ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беру үшін Корольдік теңіз флоты 1952 жылдың соңында RAN-ге жеңіл тасымалдаушы Vengeance-ты қарыз берді. Vengeance Австралияға Fleet Air Arm үшін үш Bristol Sycamore тікұшағымен келді. Австралияда әскери қызметте болған алғашқы тікұшақтар болмаса да (осы атақ Австралияның Корольдік әуе күштеріне тиесілі Sikorsky S 51), Sycamore-лар алғашқы Австралия әскери тікұшақ эскадрильясын құрды және Австралияның алғашқы тікұшақ пилоттары мектебін құруға түрткі болды. Жаңа тасымалдаушы Fleet Air Arm-ға жаңа ұшақтарды жеткізді: 805 және 808 эскадрильялар үшін де Хавилленд Sea Venom реактивті ұшақ-бомбардировщиктері және 816 және 817 эскадрильялар үшін турбовинттік Fairey Gannet су астына қарсы ұшақтары. 1950 жылдардың соңында Sydney қызметтен алынып, әскер тасымалы ретінде қайта жабдықталғаннан кейін, тұрақты қанатты теңіз авиациясын 27 Westland Wessex су астына қарсы тікұшақтарымен алмастыру туралы шешім қабылданды, олар Melbourne-ден жұмыс істеуі керек еді. Бұл шешім 1963 жылы қайтарылып алынды, содан кейін Grumman S 2E Tracker су астына қарсы ұшақтары және McDonnell Douglas A 4G Skyhawk истребительдері Fleet Air Arm үшін тапсырыс берілді. Melbourne және оның әуе тобы Вьетнам соғысында ешқандай рөл атқармаса да, Австралияның теңіз авиаторлары Вьетнамдағы Корольдік Австралия теңіз флотының тікұшақ ұшуының (Австралиялық-американдық тәжірибелік әскери бөлімнің құрамдас бөлігі) және Вьетнамдағы 9 эскадрильяның (No. 9 RAAF эскадрильясына қосылған) құрамында әрекет етті. 1972 жылы Fleet Air Arm-ның Wessex тікұшақтары Westland Sea King су астына қарсы тікұшақтарымен ауыстырылды, бірақ аздаған Wessex-тер пайдалы және іздеу-құтқару қызметтерінде қызмет етуді жалғастырды. Melbourne 1982 жылдың ортасына дейін қызметте болды, содан кейін ол резервке қойылды. Австралия үкіметі бастапқыда Корольдік теңіз флотынан сатып алып, одан Harrier және тікұшақтарды пайдалануды жоспарлаған, бірақ кеме Фолкленд соғысындағы өнімділігінен кейін британдықтар ұсыныстан бас тартты, ал 1983 жылғы Австралияның Лейбористік партиясының сайлауы Melbourne-ді алмастыру жоспарларын тоқтатуға әкелді. Ұшақ тасымалдаушы болмағандықтан, RAN-дегі тасымалдаушыдан ұшатын тұрақты қанатты авиация 1983 жылдың 30 маусымында бірнеше эскадрильялар таратылған кезде аяқталды, ал көптеген RAN пилоттары Армияға және RAAF-қа қосылды немесе басқа елдердің теңіз күштерінің авиациялық бөлімдеріне ауыстырылды. RAN Skyhawk ұшақтары Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштеріне сатылды, ал Tracker ұшақтары қызметтен алынып, жеке компанияға сатылды. Сатылатын алдында RAN Tracker ұшақтары құрлықтағы базалардан патрульдік және бақылау ұшақтары ретінде ұшырылды, ал HS 748 ұшақтары барлық басқа тұрақты қанатты активтер жойылғаннан кейін электрондық соғыс жаттығуларында және тасымалдау рөлінде қолданылды. Толық, тасымалдаушыға орналасқан эскадрильялардан жеке немесе екі тікұшақ ұшуларына ауысу FAA басқару және ұйымдық стилін қайта қарауға мәжбүр етті, эскадрильялар ұлғайып келе жатқан тәуелсіздікпен әрекет етуге және оларға бекітілген кеменің авиациялық қызметіне жауапты жас офицерлердің жауапкершілігі артуына әкелді. 1980 жылдары Eurocopter Ecureuil (Squirrel) және Sikorsky S 70 Seahawk тікұшақтары фрегаттардан жұмыс істеу үшін сатып алынды. 1990 жылдардың басында бұл тікұшақтар Австралия кемелерінде Персия шығанағындағы соғыс кезінде халықаралық коалицияны қолдау үшін жұмыс істеді; олар әуе шабуылына қарсы бақылау және беттік іздеу үшін, кемелерге тексеру үшін және іздеу-құтқару мүмкіндіктерін ұсыну үшін пайдаланылды. 1992 жылы FAA Sea King тікұшақтары Сомалидегі ашаршылықтан көмек көрсету операциясының бөлігі болған Operation Solace үшін кемеге мінгізілді. 1990 жылдары FAA бірнеше жаңартылған Kaman SH 2G Super Seasprite тікұшақтарын су астына қарсы және су бетіндегі рөлдерде фрегаттардан жұмыс істеу үшін тапсырыс берді. 2000 жылдардың басында пайдалануға кіруі керек болса да, тікұшақтардың қызметке енуіне дейін 2006 жылға дейін күтілді және олардың қауіпсіздігі, басқару жүйесі, апатқа төзімділігі және нашар ауа райында жұмыс істеуге қабілетсіздігі туралы алаңдаушылықтар туындағаннан кейін қысқа уақыттан кейін тоқтатылды. Кешігулер мен сатып алудағы мәселелер 2008 жылдың наурыз айында жобаны тоқтатуға әкелді, ал дайын тікұшақтар Kaman компаниясына қайтарылды. 2000 жылдан бері, соңғы екі HS 748 ұшағы зейнетке шыққаннан бері Fleet Air Arm толығымен айналмалы қанатты күш болып табылады. Fleet Air Arm RAN-нің фрегаттарының (Adelaide және Anzac сыныптары) және RAN-нің амфибиялық және қолдау кемелерінен тікұшақ күштерін пайдалану және күтуге жауапкершілікті алды.

Ағымдағы

2000 жылдан бері, соңғы HS 748 ұшақтары қызметтен шығарылғаннан бастап, Fleet Air Arm толығымен айналмалы қанатты күшке айналды. Флоттың әуе қорғанысын негізінен SM-2 Standard SAM зымырандарымен жабдықталған Hobart класты басқарылатын зымырандық эсминецтер атқарады; оларға RAAF-тың F/A 18 Hornets ұшақтары мүмкіндігі шегінде көмектеседі. Қорғаныс министрлігі 2020 жылғы күштік құрылым жоспарында RAN-ның тікұшақ паркін кеңейту және оңтайландыруды жоспарлағанын хабарлады. 2021 жылдың қазан айында АҚШ Австралияға 12 қосымша MH-60R тікұшағын шетелдік әскери сату (FMS) арқылы беруге келісім берді. 2021 жылдың 13 қазанында Филиппин теңізінде MH-60R тікұшағы жоғалып кетті, экипаждың үш мүшесі жеңіл жарақат алды. Осы оқиға салдарынан қалған 23 тікұшақ уақытша тоқтатылды. ҰшақOriginTypeVariantҚызметтеNotes Maritime PatrolMH 60R Seahawk United StatesASW / SAR36Бастапқыда 24 болған. 1 жоғалды. 2021 жылы АҚШ 12 қосымша MH-60R тікұшағын сатуға келісім берді. Әскермен бірлесіп пайдаланылады.

Бұрынғы жоспарлар

2009 жылғы қорғаныс ақ қағазында «Аустралияны Азия-Тынық мұхиты ғасырында қорғау: 2030 жылға дейінгі күш» деп аталған үкімет 2014 жылға дейін ӘТТ-ге (Әскери-теңіз күштеріне) 24 жаңа әскери-теңіз тікұшағы қажет екенін мәлімдеді, олар Seahawks-ты алмастырып, Super Seasprite сатып алудан бас тартудың орнын толтыруы тиіс болды. Бұл талапқа сәйкес, тікұшақ су астына қарсы және су үстіне қарсы күрес, сондай-ақ іздеу-құтқару және әскер тасымалдау (негізінен, десанттық топтарды) міндеттерін орындай алуы керек болды. Екі үлгі қарастырылды: NH90-ның НАТО фрегаты үшін жасалған нұсқасы және Sikorsky SH 60 Seahawk-тың нұсқасы – MH 60 Romeo. 2011 жылдың 1 маусымында қорғаныс министрі Стивен Смит MH 60 Romeo-ның таңдалғанын және 24 тікұшақтың 2014 және 2020 жылдар аралығында жеткізілетінін хабарлады. Қазіргі жоспар бойынша, Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының амфибиялық кемелері 18-ге дейін тікұшақтарды қабылдай алады. Кемелер F 35B Lightning және V 22 Osprey сияқты STOVL (қысқа ұшып-қону және тік көтерілу) қанатты ұшақтарын пайдалануға қабілетті болғанымен, қанатты ұшақтарды пайдалану конкурстың шарты болған жоқ. Көптеген ұсыныстарға қарамастан, Австралия үкіметі Fleet Air Arm үшін Canberra класындағы кемелерден жұмыс істеуге арналған қанатты ұшақтарды сатып алуға ниетті емес екенін көрсетті. Дегенмен, 2014 жылы премьер-министр Тони Эбботт пен қорғаныс министрі Дэвид Джонстон 2015 жылғы қорғаныс ақ қағазында Австралияға арналған F 35 тапсырыстарының соңғы бөлігі ретінде F 35B ұшақтарын сатып алу мүмкіндігін қарастыруы мүмкін екенін мәлімдеді. 2015 жылдың ортасында Австралия Сенатының комитетіне ұсынылған мәліметтерге сәйкес, Қорғаныс министрлігі екі Canberra класындағы кемені F 35B-ді пайдалануға бейімдеудің қысқасы жоғары шығындарға алып келетінін мойындады. Осыған байланысты, бұл жоспар үкіметтің болашақ қорғаныс ақ қағазына енгізілетін ұсыныстар тізімінен алынып тасталды.