Кіріспе

Голландиялық суретші (1607–1674)

Ян Ливенс (24 қазан 1607 – 4 маусым 1674) – Голландияның Алтын ғасырының суретшісі. Ол өзінің жақын құрдасы Рембрандтпен мансабының басында тығыз байланыста болды, Рембрандт одан бір жас үлкен еді. Олар екеуі Лейден қаласында туған, Амстердамда Питер Ластманмен оқыды, онда 1631 жылға дейін шамамен бес жыл бойы бір студияда жұмыс істеді. Рембрандт сияқты, ол портреттер мен тарихи картиналарды да суреттеді, бірақ Рембрандттан айырмашылығы Ливенстің мансабы оны Амстердамнан Лондонға, Антверпенге, Гаагаға және Берлинге алып кетті.

Өмірбаян

Арнольд Хубракеннің айтуынша, Ян Ливен Хендрикценің ұлы, кестеші (бордюрверкер) болған және Йорис Verschotenтан тәлім алған. Ол шамамен 10 жасында Амстердамдағы Питер Ластманға екі жылға жіберілді. Содан кейін, шамамен 12 жасында Лейденде тәуелсіз суретші ретінде мансабын бастады. Ол өте жас кезінде талантымен көзге түсті. Корнелис ван Харлемнің (суреті) "Демокрит пен Гераклит" атты туындысы және анасы Махтэлт Янс ван Норцанттың портреті ерекше құрметке ие болды. Бұл шамамен 1620 жылы Оранж князі Морис Нассаудың назарын аударды, ол шөп отының жарығымен оқып отырған жас адамның толық мөлшердегі суретін сатып алды. Ол бұл суретті ағылшын елшісіне сыйлады, ол оны Джеймс I-ге табыс етті. Осының нәтижесінде 1631 жылы, Ливенс 24 жасқа келгенде, ағылшын сарайына шақырылды. Дегенмен, Гетти мұражайындағы Ливенстің Лейденде салған, шамамен 1631 жылы қол қойылған және жазылған принц Чарльз Луи мен оның ұстазының суреті оның Англияға сапарының нақты уақытын күмәнді етеді. Англиядан Кале арқылы оралғаннан кейін ол Антверпенде қоныстанды, онда 1638 жылдың 23 желтоқсанында мүсінші Михель Колинстің қызы Сузанна Колин де Нольге үйленді. Осы кезеңде ол патшалар, қала әкімдері және қалалық әкімшіліктерден көп тапсырыстар алды. Хубракеннің сөзіне сүйенсек, Сципионның "Өзіне ұстанымы" Лейден қалалық әкімшілігі үшін салынған. Ливенс 1626-1631 жылдары Рембрандт ван Рейнмен бірге жұмыс істеді. Олардың шамамен екі ондаған сурет, сызба және гравюрада бейнеленген бәсекелестік ынтымақтастығы осы кезеңдегі туындыларды анықтауда қиындықтар тудырды. Ливенс толық мөлшерде сурет салудағы шеберлігімен көзге түсті, ал оның драмалық композициялары Караваджистердің ықпалын көрсетеді. Константин Гюйгенстің бағалауынша, Ливенс Рембрандтқа қарағанда көбірек ойлап табуға қабілетті, бірақ одан азырақ экспрессивті болған. Екеуі 1631 жылы ажырасты, Рембрандт Амстердамға, ал Ливенс Англияға көшті. 1656 жылы Рембрандт әлі де бұрынғы досының суреттерін сақтап қалған. Англияда болған кезінде Ливенс 21-ші Арундел графы Томас Ховардтың портретін салды және Энтони ван Дайктың туындыларынан әсер алды. Ливенс Антверпенде жұмыс істеді және Адриан Брауэрмен ынтымақтасты. Гаага мен Берлинде сарай суретшісі болғаннан кейін ол 1655 жылы Амстердамға оралды. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін ол 1648 жылы Ян де Брейдің әпкесіне үйленді. 1672 жылғы "Апат жылдан" кейін Ливенс қаржылық қиындықтарға тап болды және оның отбасы оның қарыздарына байланысты қайтыс болғаннан кейін мұрагерлік талаптарынан бас тартты.

Өлімнен кейін

2022 жылы Ливенстің ұзақ жылдар бойы жоғалған суреті (1888 жылы Франкфурттағы аукционда соңғы рет көрінген) Кристофер Бишоп Fine Art арқылы TEFAF Maastricht аукционында 1,35 миллион евроға сатылды.