Кіріспе
Берн – АҚШ, Нью-Йорк штатының Олбэни округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 2689 адамды құрады. Қала Олбэни округінің батыс шекарасында жатыр.
Тарих
Берн қаласы 1825 жылы Берн пошта бөлімі құрылғанға дейін бастапқыда "Берн" деп жазылатын. Ол 1795 жылы Ренссельэрвилл қаласының бір бөлігінен құрылған. 1822 жылы Берннің солтүстік жартысы Нокс қаласын құру үшін бөлінді. Алғашқы қоныс аударушылар – Пфальцтан келген неміс босқындары еді. Елді мекендер 1750 жылға дейін пайда болған. Ол кезде ол Бобр бөгеті (сонымен қатар Бобердам деп те жазылатын) деп аталды. Шын мәнінде, отаршылар жерді басып алған адамдар еді, себебі 18-ші және 19-шы ғасырдың көп бөлігінде Берн Ренсселерсвик иелігінің бір бөлігі болды. Ван Ренсселер отбасының басшысы – Гудзон өзені аймағындағы тұрғындардың жеріне ие болған және аймақты бақылау үшін феодалдық келісімдерді пайдаланған патрон болды. Революциялық соғыстан бұрын патрондар феодалдар сияқты әрекет етіп, заң шығару құқығына ие болды. Соғыс кезінде тұрғындар екі тарапқа да қатысты. Британдықтарды қолдаған лоялистер Канадаға кетіп қалды. Британдықтарға қарсы күрескендер жеңіске жетсе, олардың жерді жалға алудан босатылатынына немесе кемінде нарықтық құнға сатып алуға рұқсат етілетініне үміттенді. Бірақ Нью-Йорктің жаңа үкіметі саясаткерлерге көп көмек көрсеткен патрондармен жасалған келісімдерді күшінде қалдыруға шешім қабылдады. Ренссельэрвилл қаласының (кейіннен "Төбелік қалалар" деп аталған төрт қаланың құрамына кірген) алғашқы отырысы 1790 жылы Странахан көшесіндегі Йоханнес Фишердің үйінде өтті. Ол қаладағы ең бай адам болған болуы мүмкін, өйткені 1800 жылы оның сегіз құлы болған. Берн қаласы 1795 жылы құрылғанда, алғашқы отырыс та Йоханнес Фишердің үйінде өтті. Қазір ол Томас Вуд үйі деп аталады. 1781 жылы Диц отбасының қырғыны – Революция кезінде Бобр бөгетіне жасалған жалғыз ирокез шабуылы еді. Анти-рент соғысына бастама берген жалға алушы шаруалардың алғашқы жаппай жиналысы 1839 жылдың 4 шілдесінде Бернде өтті. 1845 жылдың қаңтар айында он бір округтен келген жүз елу делегат Сент-Пол лютеран шіркеуінде жиналып, өз наразылықтарын жою үшін саяси шаралар қабылдауға шақырды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 64,8 шаршы миль (168 км²), оның 64,1 шаршы милі (166 км²) құрлық және 0,6 шаршы миль (2 км²) (0,99%) су алабын құрайды.
Демография
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 2794 адам, 1099 үй шаруашылығы және 805 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 1385 тұрғын үй бірлігі бар, олардың орташа тығыздығы 21,6 шаршы мильге (8,3 км2) тең. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,89% ақ нәсілді, 0,39% афроамерикалық, 0,39% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,25% басқа нәсілдерден және 1,02% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,77% құрады. 1099 үй шаруашылығының ішінде 33,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 59,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,6%-ында күйеуі жоқ әйелдер және 26,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,9%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 7,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,59 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 25,4%-ы 18 жасқа дейінгілер, 5,9%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,5%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,2%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,0%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 40 жас. Әр 100 әйелге 97,9 еркек шалысады. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 99,0 еркек шалысады. Қаладағы үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 47 174 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 55 685 доллар. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 37 324 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 29 125 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 22 095 доллар. Отбасылардың 3,7%-ы және халықтың 5,4%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,3%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 2,9%-ы.
Табиғат тарихы
Partridge Run Wildlife Management Area, Батыс тауында, бұрынғы тасталған жоталы фермалардан тұрады. Ол жаяу жүру жолдарымен және тұрақтармен жақсартылған, және құстарды қарауға, тау шаңғысы тебуге, қарға басуға, аң аулауға, балық аулауға және құрылғыларға қолдануға мүмкіндік береді. Partridge Run және Cole Hill мемлекеттік ормандары – NYS Қоршаған ортаны қорғау департаментінің Helderbergs басқару аймағындағы бөлімшелер болып табылады. Cole Hill мемлекеттік орманға округтік жолдар 2 және 3 арқылы қол жеткізуге болады, ол жаяу жүру жолдарымен және тұрақтармен жақсартылған, сондай-ақ құстарды бақылауға, тау шаңғысы тебуге, қарға басуға, аң аулауға, балық аулауға және құрылғыларға қолдануға арналған. Thacher мемлекеттік паркі – шығыс қала шебінде, ішінара Бернеде, бірақ көбінесе Нью-Йорктегі New Scotland қаласында орналасқан. Онда кемпингтер бар. Long Path (Ұзақ жол) Нью-Джерси штатының Fort Lee қаласындағы George Washington Bridge көпірінен Нью-Йорк штатының Albany округіндегі Altamont қаласына дейін созылады. Ол Берн қаласынан өтіп, Schoharie округындағы Cotton Hill және Dutch Settlement мемлекеттік орманды аймақтарынан батысқа қарай, Partridge Run жабайы табиғатты басқару аймағы арқылы, Cole Hill мемлекеттік орман арқылы өтеді, онда Roemer's High Point биіктігінен Helderberg Escarpment жарқабатынан Catskills және Adirondacks тауларының 270 градустық көрінісін тамашалауға болады, содан кейін солтүстіске қарай Thacher мемлекеттік паркіне, Indian Ladder арқылы және қазіргі уақытта NY 146 жолында аяқталады. Thompson's Lake мемлекеттік паркі – Thompson's Lake көлінің солтүстік жағындағы мемлекеттік парк болатын. Қазір ол Thacher паркінің құрамына кіреді. Albany округының ең биік нүктесі – Henry Hill, Бернеде, Partridge Run мемлекеттік орманның оңтүстігінде орналасқан. Kenrose Sanctuary (Кенроуз қорығы) 280 акр жерді алып жатыр, орманды жерлер арқылы 1,5 мильге созылған жол бар, өйткені егістік жерлер орманға айналуда. Kenrose Sanctuary табиғатты қорғау қорына тиесілі және оны McAlpine отбасы сыйға берген.
Берндегі қауымдар мен жерлер
Берн – Қаладағы ең ірі кент, ол Нью-Йорк штатының 443 және 156 тас жолдарының қиылысында орналасқан. 1825 жылы почта бөлімі мұнда орналасқанға дейін ол «Бернвилл» деп аталған. 19-шы ғасырдың және 20-шы ғасырдың бірінші жартысында онда бірнеше дүкендер, үшке дейін қонақүй, бірнеше ұстаханалар, сүйінші үйі, жиһаз жасаушылар, жеке киім жасаушылар және т.б. болған. Қазір ол негізінен тұрғын үйлерден тұрады. Қала әкімдігі бұрынғы қонақ үйде орналасқан. Екінші қабатта Берн тарихи қоғамы басқаратын «тарихтың он бөлмесі» бар Берн мұражайы орналасқан. Шығыс Берн – Нью-Йорк штатының 443 тас жолындағы Берн кентінің шығысында орналасқан кенттік ауыл. Онда Stewarts дүкені, темір саудасы және почта бөлімі бар – осыдан басқа ештеңе жоқ. 2019 жылы Dollar General Шығыс Бернде дүкен ашты. Ридсвилл – Қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі кент. Оңтүстік Берн – Қаланың оңтүстік шебіне жақын орналасқан кент. Томпсон көлі – Қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде, Томпсон көлінен оңтүстікке қарай орналасқан шағын елді мекен. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында бұл жазғы демалыс орны болған. Қазір ірі қонақүйлер жоқ, ал көлдің маңындағы коттедждердің көпшілігі жыл бойында тұруға пайдаланылады. Уорнерс көлі – Шығыс Берннің батысында, қаланың солтүстік-орталық бөлігіндегі көл және оны қоршаған елді мекен. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында бұл жазғы демалыс орны болған. Қазір қоғамдық жағажайлар жабылып, пансионаттар жеке тұрғын үйлерге айналдырылған. Көлдің маңындағы көптеген коттедждерде жыл бойы тұрады. Көлдің солтүстік-шығыс жағында бір мейрамхана бар. Батыс Берн – Берн кентінің батыс шебіне жақын және Нью-Йорк штатының 443 тас жолының батысында орналасқан кент. Бұл елді мекен бұрын «Механиксвилл» және «Пеория» деп аталған. 19-шы ғасырдың және 20-шы ғасырдың бірінші жартысында онда бірнеше дүкендер мен бірнеше ұстаханалар болған, ал қазір ол толығымен тұрғын үйлерден тұрады.