Кіріспе

АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы округ

Аллегейни округі – АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 46 456 адамды құрайды. Округ орталығы – Белмонт. Оның атауы ленапе тайпасының сөзінен шыққан, осы сөзді Нью-Йорк штатының батысындағы еуропалық-американдық қоныс салушылар Аллегейни өзені бойымен өтетін жолға қолданған; олар округті де осылай атады. Округ штаттың Батыс Нью-Йорк аймағының бір бөлігі болып табылады. Округті Генсеси өзені екіге бөліп, солтүстікке қарай ағып, Онтарио көліне құяды. XIX ғасырдың ортасында Оңтүстік нарықтарын Ұлы көлдермен және Мохок өзенімен байланыстыру үшін Генсеси аңғары каналы салынды. Округ арқылы теміржолдар да өтті, олар жүк тасымалдау мүмкіндігі жағынан каналдарды тез арада басып озды. Сенека тайпасының бақылауындағы Мұнай көздері қорығының бір бөлігі осы округтің аумағында орналасқан.

Тарих

Ғасырлар бойы Аллегани округі Сенека халқының жері болды, ол Хауденосауне бес тайпасының ең батыс тайпасы, ирокез тілдерінде сөйлейтін халықтардың конфедерациясы. Еуропалық америкалықтардың тұрақты қоныстануы Америка төңкерісінен және Сенеканың Нью-Йорк батысындағы жерлерінің басым бөлігін күштеп беруінен кейін ғана басталды. Нью-Йорк штаты жаңа еуропалық америкалық қоныс жайлаушыларды және ауыл шаруашылығының дамуын ынталандыру үшін жерді арзан бағаға сатты. Аллегани округі штат заң шығарушы органының 1806 жылғы 7 сәуірдегі шешімімен құрылды, сол кезде Нью-Йорк штатының Genesee округінен шамамен 1570 шаршы миль (4,066 км²) жаңа округке бөлінді. Алғашқы округ орталығы Нью-Йорктегі Анжелика қаласында орналасты, онда ол жарты ғасыр бойы болды. Кейін ол Женеси өзенінің жағасында орналасқан Белмонт ауылына көшірілді. 1808 жылғы 11 наурызда шекаралар бекітілді, нәтижесінде Стьюбен округінің 230 шаршы милі (596 км²) Аллегани округіне, ал Аллегани округінің 600 шаршы милі (966 км²) Genesee округіне өтті. Осылайша Genesee және Steuben округтері арасындағы қазіргі шекара белгіленді және Аллегани округінің ауданы 1200 шаршы мильге (3108 км²) дейін азайтылды. 1812 жылғы 12 маусымда заң шығарушы орган әкімшілік мақсаттармен Нью-Йорк штатының Каттарагус округін Аллегани округіне қосуға рұқсат берді, бірақ іс жүзінде ол сол кезде орындалмады. Дегенмен, 1814 жылғы 13 сәуірде Каттарагус округінің шығыс жартысы Бельмонттан қосылып, басқарылды. Бұл қосылу 1817 жылғы 28 наурызда тоқтатылды. XIX ғасырдың ортасына дейін қоныстану жалғасып, заң шығарушы орган Нью-Йорк батысында жаңа округтер құрылғанда округтердің шекараларын үнемі өзгертіп отырды. 1846 жылғы 1 сәуірде Аллегани округі Вайоминг округіне 120 шаршы миль (311 км²) жоғалтты, Аллегани округінің ауданы 1140 шаршы мильге (2953 км²) дейін азайтылды және Аллегани мен Вайоминг округтері арасындағы қазіргі шекара белгіленді. 1846 жылғы 11 мамырда Аллегани округі Ливингстон округіне 50 шаршы миль (129 км²) жоғалтты, осылайша жалпы ауданы 1090 шаршы мильге (2823 км²) дейін азайды және Ливингстон округімен қазіргі шекараның батыс бөлігі белгіленді. 1857 жылғы 23 наурызда Аллегани округі Ливингстон округіне тағы 40 шаршы миль (104 км²) жоғалтты, Нью-Йорктегі Оссиан аймағы Ливингстон округіне өтті және олардың арасындағы қазіргі шекара белгіленді.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1034 шаршы миль (2,678 км2) құрайды, оның ішінде 1029 шаршы миль (2,665 км2) құрлық, ал 5,1 шаршы миль (13 км2) (0,5%) су. Аллегани округі Нью-Йорк штатының оңтүстік-батыс бөлігінде, Пенсильвания штатымен шектес орналасқан. Аллегани округі, атымен сәйкес болмаса да, Аллегени өзені бойында жатқан жоқ. Округтың ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен 2,548 фут (777 м) биіктіктегі Алма төбесі. Бұл Катскилл тауларының батысындағы штаттың ең биік нүктесі болып табылады. 86-шы тас жолының ең биік нүктесі Вест-Альмонд қаласында орналасқан, оның биіктігі 2110 фут. Бұл Нью-Йорк штатындағы кез келген тас жолының ең биік нүктесі деп саналады. Округ су бассейндері тұрғысынан ерекше, себебі ол Солтүстік Американың үш ірі су бассейніне сумен қамтамасыз етеді: Альфредке жақын шығыс бөлігінде Канакадея сағасы орналасқан, ол Канистео өзеніне, Сускеханна өзеніне және соңында Чесапик шығанағына құяды. Генсеси өзені округті оңтүстіктен солтүстікке қарай екіге бөліп өтеді, содан кейін Летчворт мемлекеттік паркі арқылы өтіп, үш сарқырамасымен Рочестерге, тағы үш сарқырама арқылы Онтарио көліне, одан әрі Сент-Лоуренс өзені мен Атлант мұхитына құяды. Округтің оңтүстік-батыс бөлігінен Аллегей өзені бастау алады, ол Огайо өзеніне, содан кейін Миссисипи өзенінің бассейніне және Мексика шығанағына құяды. 1972 жылдың маусым айында "Агнес" дауылдың қалдықтары осы аймақта тоқтап, мол жаңбыр жауды. Уэллсвилл, Белмонт, Белфаст және округтің басқа да елді мекендерінде су тасқыны болды. Бұл өзен Сенека және басқа да жергілікті американдықтар үшін, сондай-ақ Еуропалық американдық қоныс салушылар үшін маңызды көлік арнасы болды. 20 ғасырдың соңынан бері Генсеси өзені каноэшілердің арасында ерекше танымал. Өзен балық аулаушыларға да қолайлы, себебі онда шабақ, форель және ұсақ балықтар көптеп кездеседі.

2020 жылғы халық санағы

Аллеган округінің нәсілдік құрамыRaceNum. Пайыз. Ақ (NH) 42 327 91,1% Қара немесе африкалық американдық (NH) 809 1,74% Түпкілікті американдық (NH) 9 0,2% Азиялық (NH) 373 0,8% Тынық мұхиты аралдарынан (NH) 6 0,01% Басқа/аралас (NH) 1 885 4,1% Испандық немесе латиноамерикандық 965 2,1%

Білім

Жоғары білім беру мекемелеріне Альфред университеті, Нью-Йорк штатының керамика колледжі (SUNY мүшесі), Альфред мемлекеттік колледжі және Хоутон университеті кіреді. Округта он екі мектеп округі бар, олардың ғимараттары округ аумағында орналасқан, сондай-ақ тағы алты округтің бір бөлігі де осы округта. Округтерге: Альфред-Алмонд орталық мектебі, Канасерага орталық мектебі кіреді, олар Үлкен Оңтүстік аймақтық BOCES құрамына кіреді, олардың бірі Хорнелл қаласында орналасқан. Каттарагус-Аллегени BOCES-пен байланысты округтер: Андовер орталық мектебі, Уайтсвилл орталық мектебі, Уэллсвилл орталық мектебі, Боливар-Ричбург орталық мектебі, Сцио орталық мектебі, Геннеси аңғары орталық мектебі, Белфаст орталық мектебі, Филлмор орталық мектебі, Достық орталық мектебі және Куба-Рашфорд орталық мектебі. Ғимараттары округ аумағында емес, басқа округтерде орналасқан округтер: Портвилл, Пионер, Летчворт және Кешеква. Екі жекеменшік мектеп бар: Уэллсвиллдегі Таза ұғым және Хоутон академиясы. Сонымен қатар, Уэллсвилл мен Альфредте екі Монтессори мектебі бар.