Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ен жарты шеңбері
Circle of latitude
Солтүстікке 40-шы параллель – Жердің экваторлық жазықтығынан солтүстікке қарай 40 градусқа орналасқан ендік шеңбері. Ол Еуропа, Жерорта теңізі, Азия, Тынық мұхиты, Солтүстік Америка және Атлант мұхиты арқылы өтеді. Бұл ендікте жазғы күн тоғысында күн 15 сағат 1 минут 28 секунд, ал қысқы күн тоғысында 9 сағат 20 минут көрінеді. 21 маусымда күннің ең жоғары биіктігі 73,44 градус, ал 21 желтоқсанда 26,56 градусқа жетеді. Күннің ең жоғары биіктігі қазан айында > 35,00º, қараша айында > 28,00º болады. Солтүстікке 40-шы параллель – Канаданың Ұлттық топографиялық жүйесінің оңтүстік базалық сызығы.
The 40th parallel north is a circle of latitude that is 40 degrees north of the Earth's equatorial plane. It crosses Europe, the Mediterranean Sea, Asia, the Pacific Ocean, North America, and the Atlantic Ocean. At this latitude the sun is visible for 15 hours, 1 minute and 28 seconds during the summer solstice and 9 hours, 20 minutes during the winter solstice. On 21 June, the maximum altitude of the sun is 73.44 degrees, while it's 26.56 degrees on 21 December. The maximum altitude of the Sun is > 35.00º in October and > 28.00º in November. The 40th parallel north is the southern baseline for Canada's National Topographic System.
Америка Құрама Штаттары
40° солтүстік параллелі 1854 жылғы Канзас-Небраска заңына сәйкес Канзас және Небраска аумақтарының арасындағы шекараны белгіледі. Қазіргі таңда Канзас және Небраска штаттарының шекарасы осы параллель бойынша өтеді. 40° солтүстік параллелі Мэриленд британдық колониясының бастапқы солтүстік шекарасын құрады. Кейіннен берілген патшалық жарлық Пенсильвания колониясына 40-шы параллельдің солтүстігіндегі жерді берді, бірақ оның 12 мильдік шеңберді кесіп өтетінін жаңылыс есептеді, бірақ іс жүзінде олай болған жоқ. Сондықтан Пенсильванияның шекарасы нақты белгіленбегендіктен, колония 40-шы параллельден оңтүстіске қарай шекараны жылжытуға ұмтылды. Мейсон-Диксон сызығы 1763 және 1767 жылдар аралығында осы екі колонияның талаптары арасындағы келісім шекарасы ретінде салынды. 40° солтүстік параллелі Филадельфия (Пенсильвания) және Колумбус (Огайо) қалаларынан өтеді, сондай-ақ Индианаполис (Индиана) және Боулдер (Колорадо) қалаларының солтүстік шеттері мен Питтсбург (Пенсильвания) қаласының оңтүстік шеттерінен де өтеді. Паралель тікелей Джон Гленн Колумбус халықаралық әуежайынан өтеді, 10L/28R ұшу-қону жолағы сызықтан солтүстікке қарай, ал 10R/28L ұшу-қону жолағы оңтүстікке қарай орналасқан, ал сызық терминалдың солтүстік жиегінен өтеді. Ол сонымен қатар Огайо мемлекеттік университетінің негізгі кампусынан өтеді, атап айтқанда, Университет залы мен Уильям Оксли Томпсон ескерткіш кітапханасы арасындағы Овал жасыл кеңістігін кесіп өтеді. Әлемдегі ең ірі стадиондардың бірі – Огайо стадионы 40° солтүстік параллелінен шамалы ғана қалып қояды (6 секунд немесе 40° солтүстікке қарағанда жоғары). Боулдер (Колорадо) қаласындағы Базелайн жолы 40° солтүстік параллелі бойымен салынған. 1983 жылдан бері құлаған қалаға айналған Юта штатының Тистл қаласы 40° солтүстік параллелінен сәл төмен орналасқан (30 секундқа жуық).
The parallel 40° north formed the boundary between the Kansas and Nebraska territories, as per the Kansas–Nebraska Act of 1854. It remains the boundary between the modern states of Kansas and Nebraska. The parallel 40° north formed the original northern boundary of the British Colony of Maryland. A subsequent royal grant gave the Colony of Pennsylvania land north of the 40th parallel but mistakenly assumed it would intersect the Twelve Mile Circle, which it does not. Pennsylvania's border was thus unclear and the colony pushed for a border far south of the 40th parallel. The Mason–Dixon Line was drawn between 1763 and 1767 as the compromise boundary between the overlapping claims of these two colonies. The parallel 40° north passes through the cities of Philadelphia, Pennsylvania and Columbus, Ohio; as well as northern suburbs of Indianapolis, Indiana and Boulder, Colorado and the southern suburbs of Pittsburgh, Pennsylvania. The parallel goes directly through the John Glenn Columbus International Airport, with runway 10L 28R lying immediately north of the line, runway 10R 28L lying slightly south of it, and the line going through the northernmost edges of the terminal. It also passes through the main campus of The Ohio State University; specifically, it cuts directly across the Oval greenspace, between University Hall and the William Oxley Thompson Memorial Library. Ohio Stadium, one of the largest stadiums in the world, barely misses the parallel 40° north (6 seconds or above 40° north). Baseline Road in Boulder, Colorado, traces the parallel 40° north. Thistle, Utah, a ghost town since 1983, is slightly (30 seconds or ) below 40° north.