Әскери қызметке берілетін мылтықтар тарихы

Кіріспе

Әскери қызметкерлерге берілетін мылтық. Қызметтік мылтық (немесе стандартты мылтық) – әскери ұйымның қатардағы жаяу әскеріне берілетін мылтық. Қазіргі заманғы әскерилерде бұл көбінесе әмбебап, берік және сенімді шабуылдық немесе ұрыс мылтығы болып табылады, ол дерлік барлық жағдайда қолдануға жарамды және көптеген жауынгерлік жағдайларда тиімді. Көптеген қазіргі заманғы әскерилер қызметтік мылтықтарымен бірге қызметтік тапаншаларды да қолданады. Бұл термин әскери емес күштер, мысалы құқық қорғау органдары немесе жарымәскери күштер берген қаруды сипаттау үшін де қолданылуы мүмкін. Егер берілген қару мылтық немесе карабин емес, егер оның орнына жауынгерлік мылтық, автоматтарышкер немесе жеңіл пулемет сияқты арнайы мақсаттағы қару болса, онда ол қызметтік атыс қаруы немесе қызметтік қару деп аталады.

Тарих

Ағылған оқ-дәрісі бар қарулар 19 ғасырдан бұрын-ақ пайда болған, бірақ Қырым соғысы және Америка Азамат соғысы сияқты қақтығыстарда 19 ғасырдың ортасынан бастап ғана кеңінен қолданыла бастады. Осылайша, 19 ғасырдың басындағы мылтықтар тек арнайы мергендерге арналса, қарапайым жаяу әскерге 19 мм (0,75 дюйм) калибрлі, атыс жылдамдығы жоғарырақ, бірақ дәлдігі төмен тегіс ұңғылы мылтықтар берілді. 1840 және 1850 жылдардағы алғашқы "қызметтік мылтықтар", мысалы, швейцариялық Infanteriegewehr Modell 1842, британдық Pattern 1853 Enfield және американдық Springfield Model 1840 және Springfield Model 1855 – барлығы алдынғы жүктемелі мылтықтар еді. 1860 және 1870 жылдары артиллериялық мылтықтар енгізілді, олардың ішінде француздық Chassepot Model 1866, швейцариялық Peabody Gewehr Modell 1867 және пруссиялық Mauser Model 1871 үлгілері болды. Америка Құрама Штаттарында Springfield Model 1873 – АҚШ Әскери министрлігі өндіріс үшін және АҚШ әскерлеріне кеңінен тарату үшін қабылдаған алғашқы бір реттік атулы, артқы жүктемелі мылтық. 1884 жылы француздық Lebel Model 1886 мылтығымен енгізілген Poudre B түтінсіз ұнтағының пайда болуы оқ-дәрі соғысының аяқталуын және шағын қаруды дамытудағы үлкен серпіліске әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде әлемнің барлық ірі державалары британдық Lee–Enfield, неміс Gewehr 98 және орыс Mosin–Nagant сияқты қайталанатын бұрандалы мылтықтарды қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ M1 Garand мылтығын қабылдады, ол 1936 жылы әскери қызметке енгізілген алғашқы, кеңінен қолданылатын жартылай автоматты мылтық еді. Мылтық технологиясындағы жетістіктерге қарамастан, АҚШ жартылай автоматты мылтықты негізгі қызметтік мылтық ретінде қабылдаған жалғыз ел болды. Басқа елдер де кейін жартылай автоматты мылтықтарды жасады, бірақ оларды соғыс кезінде шектеулі түрде ғана қолданды. Салыстыру үшін, Германия 402 000 Gewehr 43 мылтығын өндірді, ал Karabiner 98k (Gewehr 98-дің қысқартылған нұсқасы) – 14 000 000 дана. Дегенмен, соғыс кезінде Германия StG 44-ті де өндірді, ол 30 оқтың жинақышынан және жаңадан жасалған 7,92x33 мм Kurz аралық патроннан бақыланатын толық автоматты атуға қабілетті еді. Соғыстан кейін StG 44 әсіресе Кеңес Одағы үшін қызығушылық тудырды, оның AK 47 мылтығы неміс үлгісіне негізделген. 1960 және 1970 жылдары АҚШ M16 мылтығын жасап, өндірді, бұл шабуыл мылтығының болашақ қақтығыстарда тиімді және әмбебап жауынгерлік қару ретінде қолданылуын бекітті.

Firearms with rifled barrels existed long before the 19th century, but were not widely used until the mid 19th century in conflicts such as the Crimean War and American Civil War. Thus, rifles in the early 19th century were for specialist marksmen only, whilst ordinary infantry were issued less accurate smoothbore muskets which had a higher rate of fire, with bore diameters as high as 19 mm (0.75 inch). Early "service rifles" of the 1840s and 1850s, such as the Swiss Infanteriegewehr Modell 1842, the British Pattern 1853 Enfield, and the American Springfield Model 1840 and Springfield Model 1855 were all muzzleloading muskets. Ordnance rifles were introduced in the 1860s and 1870s, with the French Chassepot Model 1866, the Swiss Peabody Gewehr Modell 1867, and the Prussian Mauser Model 1871. In the United States, the Springfield Model 1873 was the first single shot breech loading rifle adopted by the United States War Department for manufacture and widespread issue to U. S. troops. The development of Poudre B smokeless powder in 1884, introduced with the French Lebel Model 1886 rifle, spelt the end of gunpowder warfare and led to a jump in small arms development. By the beginning of World War I, all of the world's major powers had adopted repeating bolt action rifles, such as the British Lee–Enfield, the German Gewehr 98, and the Russian Mosin–Nagant. During the Second World War, the United States adopted the M1 Garand, which was the first widely adopted semi automatic rifle that was brought into military service in 1936. Despite advancements in rifle technology, the United States was the only country to adopt a semi automatic rifle as their primary service rifle. While other countries did develop semi automatic rifles later on and used in limited numbers during the war. For comparison, Germany produced 402,000 Gewehr 43 rifles, compared to 14,000,000 of the Karabiner 98k (a shortened variant of the Gewehr 98). However, it was during the war that Germany also produced the StG 44, which is capable of controllable fully automatic fire from a 30 round magazine with the newly developed 7.92x33mm Kurz intermediate rifle cartridge. After the war, the StG 44 was of particular interest to the Soviet Union, whose AK 47 was derived heavily from the German design. In the 1960s and 1970s, the United States developed and produced the M16 rifle, cementing the applicability of the assault rifle as an effective and versatile combat weapon for future conflicts.