Кіріспе

Линкольнширдегі ауыл, Англия, Бишоп Нортон деп аталатын шағын елді мекен.

Бишоп Нортон – Англияның Линкольншир округіндегі Батыс Линдси ауданындағы бір аттас азаматтық приходтың ауылы және негізгі елді мекені. Ауыл Маркет-Расен қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан және A15 тас жолына жақын. 2001 жылғы халық санауы бойынша халқы 233 адамды құрады, оның ішінде Аттерби ауылы да есептелді, ал 2011 жылғы санауда 308 адамға дейін өсті. Бишоп Нортон атауының шығу тегі – епископқа қарасты он екі меншіктің ең солтүстігінде орналасқандығымен байланысты, оның бас резиденциясы Стоуде болған. Нормандық жаулап алудан бері бұл мәселе бойынша Линкольн епископы жауапты болды, бірақ Бишоп Нортон мен он екі меншік Личфилд, Лестер, Линдси (Сидначестер) немесе Темзадағы Дорчестер епархиялары аймақтың діни өмірін басқарған дәуірлерде көп бұрын пайда болған. Бишоп Нортонның аты тарихында Нортун, Нортун, Бишоптың Нортоны және Нортон Епископи деп әртүрлі жазылған. 1974 жылға дейін, Батыс Линдси аудандық кеңесі құрылғанға дейін, Бишоп Нортон азаматтық приходы Каистор ауылдық округінің құрамына кірген.

Епископ Нортонның еншілес ауданы

Епископ Нортон – азаматтық және өте көне шіркеулік приход. Приход шығысында Анхольме өзенінің ежелгі арнасымен, батысында Римдік жол – Эрмин көшесінің бойымен шектеледі. Солтүстік жағынан Сниттерби, оңтүстік жағынан Глентем приходтарымен көршілес. Анхольме өзенінен өтетін Осгодби және Оверсби приходтары бар. Римдік жолдан батысқа қарай Хемсвелл Клифф азаматтық приходы орналасқан. Тарихи тұрғыдан, бұл приход үш иелікке бөлінген. Олардың ең ежелгісі – епископтың иелігі, ол, мүмкін, сегізінші ғасырға, ал әлбетте тоғызыншы ғасырға дейін жетеді. Бұл иелік, Нормандық жаулап алудан кейін Линкольн епархиясы құрылғанға дейін, Стоуға негізделген үлкен иеліктің бір бөлігі ретінде басқарылды. Ол Стоу он екі иеліктің бірі болған. Осы күннен бастап, негізгі иелік епископқа тиесілі болды, оның құрамында оған қатысты барлық жерлер болды. Бірақ, кейін епископ Нортонның пребендісінің игілігі үшін жаңа иелік құрылды. Бұл екінші иелік шіркеудің құқығын (адвокация) ұстады және бүкіл приходтан шағын ондықтан (тита) талап етті. Бұл пребендальдық иелік Линкольн соборындағы тарауды құраған аға дін қызметкерлерінің бірі – епископ Нортонның пребендісін қолдады. Үшінші иелік, кейінірек құрылған сияқты, өйткені Англияда иеліктер он екінші ғасырдан кейін құрылмады. Кросхолм иелігі де сол ғасырдан бастау алған. Ол қазір жойылған Кросхолм ауылының немесе шағын елді мекенінің негізінде құрылды, ол епископ Нортон мен Глентемнің арасында орналасқан. Осы жердің ортасы SK 99279 91810 координаталарында орналасқан. Елді мекенге қатысты әртүрлі дәлелдер, соның ішінде түрлі артефакттар, егін іздері және тарихи жазбалар табылды. Бұл иелік, кем дегенде 1924 жылға дейін, жиырмасыншы ғасырға дейін сақталған. 1964 жылға дейін жерді жыртып, тегістеу жұмыстары жүргізілді. Төртінші ғасырдағы иеліктердің иелері, Линкольндегі мүліктері туралы түрлі сот актілерінде жазылған. Кросхолм атауы қазір тек епископ Нортон ауылының шығыс жағындағы ферма атауы ретінде ғана сақталған. Иеліктерден басқа, қазіргі азаматтық приходтың құрамына епископ Нортон, Аттерби шағын ауылы және Mellows Beck-тен солтүстікке және Эрмин көшесінен (A15) шығысқа қарай орналасқан Spital in the Street-тің бір бөлігі кіреді. Сонымен қатар, приходтың ішінде, әдетте, Анхольме өзеніне қарай, Аттерби және Сниттерби Каррларында және Лоу Плейсте оқшауланған шаруа қожалықтары көптеп орналасқан. Кентерберидегі Геральдикалық және генеалогиялық зерттеулер институтының мәліметтеріне сәйкес, епископ Нортонның шіркеулік тіркелімі 1587 жылы басталған. Сондай-ақ, бұл приходтың өсиеттерді растау бойынша шіркеу соттарында ерекше екендігі де жазылған. Епископ Нортонның пребендалы үшін арнайы сот епископ Нортон, Аттерби және Spital in the Street-тің барлық аумақтарына билік еткен. Corringham, Stow, Caistor және Louth сияқты басқа пребендальдық иеліктердің әрқайсысының өз соттары болғандықтан, әдетте, Анхольме өзенінің батысындағы ескі Линдси приходтары Стоу архидиакондық сотының құзырына бағынған, ал шығысындағылары Линкольн консисториялық сотының құзырына қараған. Епископ Нортонның оңтүстік көршісі Глентем, Линкольн деканы мен тарауының ерекше құқығына бағынған бірнеше приходтардың бірі болды. Епископ Нортон пребендариі жеке иеліктің құрылуынан бастап, 1868 жылдың қаңтарында шіркеу комиссарлары оған байланысты мүлікті өздеріне алғанға дейін шіркеудің құқығын (адвокация) ұстады. Бұл, сондай-ақ, арнайы соттың болуы епископ Нортондағы Сент-Петр шіркеуінің викарийінің Spital in the Street-тегі шағын шіркеуге де жауапты болуына себеп болды, тіпті ол приходтың ішінде болмаса да. Сент-Петр шіркеуі салыстырмалы түрде жаңа ғимарат, шамамен 1737 жылға дейін салынған, бірақ оның құрамында бұрынғы артефакттар бар, мысалы, XII ғасырға жататын ішкі қабырғаға орнатылған тимпан. Қазіргі шіркеудің орнында бұрынғы шіркеу болды ма, жоқ па, белгісіз, бірақ епископтың иелігінің алғашқы күндерінен бастап мұнда шіркеу болғандығы анық. 1066 және 1500 жылдар аралығында салынған бұрынғы шіркеуге тиесілі болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін ортағасырлық шекаралық арық, қазба жұмыстары кезінде табылды. 1895 жылы құрылыс жұмыстары кезінде Орта саксон кезеңінен және тіпті одан да ертерек шекаралық арықтан түрлі артефакттар табылды. Мұнда және шіркеу аумағына жақын жерлерде IX және X ғасырлардағы орта саксондық табылмалар табылды. Олардың ішінде 2004 жылы Арчер көшесі, 3 үйінің бақшасында табылған IX ғасырға жататын Максей ыдысынан жасалған сынық бар.

Әкімшілік

Бішоп Нортон Батыс Линдси аудандық кеңесінің Уоддингэм және Спитал бөлігінің құрамында, және Линкольншир округі кеңесінің Анколм Клиф аймағының бөлігі болып табылады. Аталмыш қауымда ауылдық кеңес бар. Тарихи тұрғыдан, Линкольн округі үш бөлікке бөлінген; Бішоп Нортон Линдсей бөлігінде орналасқан, ол Линкольн округінің Линкольннен Хамберге дейінгі барлық аймағын қамтыды. 1889 жылы құрылған Линдсей округі кеңесі, 1974 жылы Батыс Линдси ауданы құрылғанда таратылды. 1889 жылы округтік кеңес құрылғанға дейін жергілікті басқару жүйесі фрагменттелген және көптеген түрлі құрылымдарға тәуелді болды. Йоркшир сияқты, Линдсей де «Данелау» кезеңінде Манор/Вапентак/Ридинг жүйесін қабылдады (ол Линдсейдің үштен бірін құрайтын). Бішоп Нортон Линдсейдің Батыс бөлігіндегі Аслакоу вапентагының құрамында болды. Орта ғасырдан кейінгі жергілікті басқарудағы тағы бір маңызды факторлар – приходтар және сот отырыстары болды.

Ғимараттар

Қазіргі шіркеу ІІ* санаттағы ескерткіш болып табылады. Сонымен қатар, ауыл ішінде ІІ санатқа енген үш ғимарат бар: Арчер үйі, Бэйкхаус және Ескі мектеп. Ал кең аумақта I санаттағы ескерткіш – Нортон Плейс орналасқан, оның сипаттамасы төменде келтірілген. Тағы төрт ескерткіш бар; үшеуі Нортон Плейске тиісті қосалқы ғимараттар, олар епископ Нортонның оңтүстігіндегі осы иелікте орналасқан. Төртіншісі – Аттерби диірмені, 19 ғасырдың басындағы Аттерби Бек өзеніндегі сумен жұмыс істейтін диірмен. Линкольншир тарихи орта туралы тізілімде ол үш қабатты, тікбұрышты жоспармен салынған кірпіш диірмен екені, ал солтүстік жағындағы темір бекіткіштерімен «1802» жылы көрсетілгені жазылған. Батыс жағының бірінші қабатында үлкен темір дөңгелек орналасқан. Бұл оның кейінірек жылдары трактормен немесе тартылатын машинамен жұмыс істеуге мүмкіндігін көрсетеді. Диірменге су құйылатын арна толтырылған. Диірмен соңғы рет Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жұмыс істегені белгілі. English Heritage шаруашылықтарды зерттеп, 19 ғасырда 27 шаруашылық бар екенін анықтады. Көптеген шаруашылықтар қазір бұзылған немесе жартылай бұзылған. Ауыл орталығындағы екеуі толығымен бұзылып, орнына жаңа үйлер салынған, бірақ Розеланд үйі мен Манор үйі аттары Арчер көшесінде сақталған. Каррстағы бірнеше шаруашылық бұзылған, бірақ көпшілігі әлі де тұр, бірақ олардың барлығы жұмыс істейтін фермалар емес, және ғимараттарға маңызды өзгерістер енгізілген. Фермалық зерттеуде де, HER-де де, оның ішінде Кросхолм фермасындағы қоралар көрсетілген, олардың ең шығысы Пинфолд приходтық қорасы болған деп есептеледі. Пингл-лейндегі The Barns үйіне әртүрлі кезеңдердегі бірнеше бұрынғы шаруашылық ғимараттары кіреді, олар HER-ге енгізілген.

Нортон ордасы

Бішоп Нортондағы ең танымал үй – Нортон Плейс. Ол I санатқа жатады және Йорк сәулетшісі Джон Карр салған. Нортон Плейс 1770 жылдары жоспарланған бұрынғы саябақтың шетіндегі плантациялардың ішінде орналасқан. Үйді 1776 жылы Джон Харрисон депутаты үшін Джон Карр салған. Үйдің басты жағы жеті бөліктен тұратын тас оңтүстік фасадымен және екі қабаттан тұрады, үш орталық бөлігі фронтон астында кеңірек араласқан. Кіреберіс – үстінде венециялық терезесі бар дориялық галерея, ал оның үстінде фронтон ішінде жапырақтармен безенілген және лентамен байланған дөңгелек шам бар. Бүйірлік жақтарында Каррдың өзіндік стиліндегі терең бұрыштық ойыстар және үстінде урналар орналасқан. Қонақ бөлмесінде ежелгі бастар бейнеленген Уеджвуд тақталары орнатылған нәзік сопақ пішіндес гипстік төбесі бар. Айнымалы үйлер артқы аула құрайды. 1830 жылдары Джон Харрисонның немересі, сэр Монтагу Чолмели үшін Льюис Вуллиами үйге бірнеше өзгерістер енгізді.

Бишоп Нортондағы археология

Линкольнширдің тарихи орта туралы тізілімі (HER) көптеген егжей-тегжейлі табылған заттар мен 1946 жылдан бері алынған егін іздері, әуе суреттері және негізінен қазіргі жұмыстар кезінде ашылған құрылымдар туралы мол ақпарат береді. Епископ Нортон приходының HER-інде сексен алты жазба сақталған, олардың ішіндегі ең көне табылған нәрсе – 50829 нөмірінде тіркелген ахеуль қолшапағы, ол төменгі палеолит дәуірінен (б.з.д. 500 000 – 15001 жылдар) шыққан. Бұл қолшапақты 1954 жылы ферма жұмысшысы Анхольм өзеніне жақын Атерби Каррындағы құм мен қиыршық тастың үстінен тапқан. Неолит дәуіріне (б.з.д. 4000 – 2351 жылдар) байланысты көптеген табылған заттар мен егін іздері бар. Бұл іздер көбінесе, бірақ әрқашан емес, приходтың шығыс жағында орналасқан, бұл сол кездегі адамдар үшін өзен маңызды табиғи нысан болғанын көрсетеді. Бұл өзен, әрине, «жол» ретінде де, сондай-ақ тамақпен қамтамасыз ету құралы ретінде де пайдалы болған болуы мүмкін. Бұл жазбаларда тұрақты қоныстардың болуы мүмкін жерлер және шашыраңқы шағын табылған заттар туралы мәліметтер келтірілген. Қола дәуірі приход аймағында жақсы өкілдік етілген, бірнеше табылған жерлер және Епископ Нортон ауылының оңтүстігіндегі шағын қоныс орны бар. Глентем жолының оңтүстігінде осы дәуірге тән егін іздері де кездеседі. Темір дәуірінен азырақ мәлімет сақталған, бірақ Темір дәуірі мен римдік кезең арасындағы британдықтардың салты мен мәдениетінде нақты айырмашылықты анықтау қиын болғандықтан, бұл осылай болуы заңды. Рим дәуірі туралы мәліметтер жеткілікті. Кросс-Лейндегі Лоу-Плейсте римдік-британдық қоныс немесе ірі шаруашылықтың іздері бар. Жергілікті жерде неолит дәуірінен табылған көптеген заттарды ескере отырып, бұл жерде мың жыл немесе одан да көп уақыт бойы қоныс жалғасқан болуы мүмкін деп болжауға болады. Приходтың батыс жағында, қазіргі ауыл мен Атерби диірмені арасында вилла мен ықтимал римдік қоныстың іздері бар (50547 тізілімі), сондай-ақ 50574 тізілімінде көрсетілген, оған қарай жүретін Эрмин көшесінің тармағы да бар. Линкольн колония болғандықтан, бұл жерде бір немесе бірнеше бұрынғы легионерлер қоныстанған болуы мүмкін бе? Орта ғасырлардан қалған басқа да елді мекендер туралы мәліметтер бар, олардың ішінде Кросхолм және Атерби кіреді. Бұлардан басқа, Атерби бұршағының жанында Атерби бұршағында ортағасырлық диірмен бөгетінің іздері табылды, бұл осы жерде 1802 жылға дейін ұзақ жылдар бойы су диірмені болғанын көрсетеді. Домсдей кітабындағы Епископ Нортонға қатысты жазбада епископтың мұндағы қорасының бір бөлігі ретінде диірменге ие болғаны көрсетілген. HER-дегі кейінгі материалға ортағасырлықтан кейінгі құрылыстар мен табылған заттар кіреді, соның ішінде ескі су диірменінен алыс емес Атерби-Лейндегі жел диірменінің іздері бар. Адамның сүйектерінен тек Мейн-стрит бойындағы ордада табылған бірнеше сүйек сынықтары ғана табылды. Бұл жазбалардан көрініп тұрғанындай, табылған заттардың кең ауқымы мен таралуы бүкіл приходта археологиялық зерттеулер жүргізу мүмкіндігін жоғарылатады. Археологиялық қазбалар мен басқа да зерттеулер жүргізілмегеніне қарамастан, көптеген анықталған жерлер мен табылған заттардың болуы, егер зерттеулер жүргізілсе, тіркелген жерлер саны айтарлықтай артатынын көрсетеді.