Кіріспе

Шығыс Айдахо – Айдахо штатының Magic Valley аймағының шығысына қарай жатқан аймағы. Аймақтың көп бөлігі Мормондық дәлізде орналасқан, ал Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі аймақ тұрғындарының өмірінде маңызды рөл атқарады. Шығыс Айдахоға әдетте Баннок, Медведь көлі, Бингхэм, Бонневилл, Карибу, Кларк, Франклин, Фримонт, Джефферсон, Мэдисон, Онида, Пауэр және Тетон округтері кіреді.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша Шығыс Айдахо аймағының округтерінің біріктірілген халқы 365 847 адамды құрады. Айдахо-Фолс және Покателло – аймақтың ең ірі қалалары және жалғыз қалалық аймақтары, олар аймақ халқының көп бөлігін құрайды. Рексбург, Чаббак және Блэкфут та маңызды қалалардың қатарында. Шығыс Айдаходағы барлық округтерде ағылшын текті американдықтар басым бөлігін құрайды.

Саясат

Шығыс Айдахо – штаттың қалған бөлігінен де республикашылдардың үстемдік құратын аймақ. 2008 жылы Барак Обамаға және 2020 жылы Джо Байденге дауыс берген Тетон округінен басқа, аймақтағы ең бір округ 1964 жылғы үлкен жеңіске ие болған сайлаудан бері демократтардың президенттік кандидаттарына дауыс берген емес. Бұл аймақ пен Айдахо штаты Демократиялық партияның кандидаттарына соңғы рет осы сайлауда қолдау көрсеткен. Аймақ үшінші партия кандидаттарына да ықылас танытқан, мысалы, 1968 жылы Джордж Уоллес, 1972 жылы Джон Г. Шмиц, 1992 жылы Бо Гриц және 2016 жылы Эван Макмуллин кандидаттығына қолдау көрсеткен. Олардың төртеуі де, Уоллестен басқа, ұлттық дауыс үлесіне пропорционалды түрде өте жақсы нәтиже көрсеткен.

Білім

Шығыс Айдахо штатында бірнеше колледждер мен университеттер орналасқан, оның ішінде Покателлодағы Айдахо мемлекеттік университеті, Айдахо Фолс қаласындағы Шығыс Айдахо колледжі және Рексбургтегі Бригам Янг университеті. Жоғары білім беру орталығы Айдахо Фолс қаласындағы Университет алаңында Айдахо мемлекеттік университеті мен Айдахо университеті үшін сыртқы оқу бағдарламаларын ұсынады. Аймақтың көптеген қалалары мен кенттері дербес мемлекеттік мектеп округтерін қолдайды.

Мәдениет

Шығыс Айдахо, ең алдымен, төрт маусымдық табиғатты ұнататын адамдарға арналған орын ретінде танымал, онда Kelly Canyon және Pebble Creek шаңғы курорттары бар, сондай-ақ Йеллоустоун, Теттон, Джексон және Вайоминг штатындағы Гранд Таргиге өте жақын орналасқан, олардың барлығы Айдахо штатының шекарасына жақын. Бұл аймақ сонымен қатар ұшқыш балық аулау әлемінде де мәшһүр, алыс-жақын жерлерден келіп, Жылан өзенінде және оның салаларында балық аулауға саяхатшылар келеді. Арал паркі, Аю көлі, Хайзе ыстық бұлақтары және Лава ыстық бұлақтары да аймақтың танымал туристік орындары болып табылады. Мәдени шаралар Айдахо штаты университетінде және Бригам Янг университетінде, сондай-ақ Айдахо Фолс қаласының орталық ауданындағы түрлі жерлерде тұрақты түрде өткізіледі. Айдахо штаты университетінің Л. Е. және Тельма Е. Стивенс сахналық өнер орталығы заманауи өнер көрсету алаңын қамтиды. Орталықтың Женсен атындағы үлкен концерт залында 500-ден астам шыны талшықтан күшейтілген гипс панельдері бар, бұл концерт залын компьютерлік реттеуге мүмкіндік береді. Екі төбелік конструкция залдың акустикасын компьютерлік түрде өзгертуге мүмкіндік береді, бұл орталықты орындаушылар мен көрермендер үшін тартымды етеді. Айдахо Фолс мұражайы жыл сайын ірі ұлттық көрмелер ұйымдастырады, олардың ішінде Да Винчидің өнертабыстары мен әйгілі «Денелер» көрмесі бар. Шығыс Айдахо штатының жәрмеңкесі әр жылдың қыркүйек айында Блэкфут қаласында өткізіледі. 2004 жылғы «Наполеон Динамит» тәуелсіз фильмі Каш аңғарындағы Престон қаласында түсірілді және сол жердегі пейзаждар қолданылды. Аймақтағы ең ірі дін – Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі болғандықтан, мормон мәдениеті аймаққа үстемдік етеді, бірақ сонымен қатар көптеген методистер, баптистер, епископальдықтар, лютерандар, римдік католиктер, пресвитериандар және Ехоба куәгерлері де бар. Аймақта кәсіби спорт командаларының саны екі ғана. Біріншісі – Айдахо Фолс Чукарс бейсбол командасы (кіші лига). 1940 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан және атаулары мен құрамын бірнеше рет өзгерткен бұл команда 2007 жылдан бері Мелалеука алаңында ойнайды. Екіншісі – Айдахо Фолс Спад Кингс, олар Айдахо Фолс қаласындағы «Тау Америкасы» орталығында ойнайды. Команда алғашқы ойынын 2022 жылдың қысында өткізді. 2018 жылдың көктемінде Шығыс Айдахо Айдахо Фолс қаласында орналасқан жартылай кәсіби футбол командасы – Айдахо Лобос ФК-ны алды. Бұл команда UPSL тау конференциясында өнер көрсетеді.

Ауыл шаруашылығы

Шығыс Айдахо аймағы Айдахо штатының картоп егімінің басым бөлігін өсіреді, осылайша оны әлемдегі картоп өсірудің ең өнімді аймақтарының біріне айналдырады. Сыра өндірісі үшін арпа да маңызды рөл атқарады. Coors, Anheuser Busch және Мексиканың Grupo Modelo сияқты бірнеше ірі сыра зауыттары осы аймақта арпа өндірумен айналысады. Қант қызылшасы, люцерна және бидай да маңызды егістер болып табылады. Сонымен қатар, мөлдір мал өсіруге арналған көптеген шаруашылықтар да бар.

Технология

Айдахо ұлттық зертханасы Айдахо Фолс пен Арко арасында, Бьютт округінде орналасқан және елдегі жетекші ядролық зерттеу орталықтарының бірі болып табылады. Катодты сәулелі түтіктің ойлап табушысы және теледидардың негізгі ойлап табушысы саналатын Фило Фарнсворт Ригбиде өскен. Покателлодағы ON Semiconductor (бұрынғы AMIS) компьютерлік чиптерді өндіруші мекеме. Покателлодағы Айдахо мемлекеттік университетінде Айдахо үдеткіштер орталығы орналасқан. Орталықта университет, INL сияқты ұлттық зертханалар және жеке сектор жүргізетін зерттеулерде қолданылатын 10 жұмыс істейтін үдеткіш қондырғысы бар. Айдахо мемлекеттік университеті Айдахо Фолс қаласындағы Университет алаңындағы Энергетиканы дамыту орталығын басқарады. Бұл мемлекеттік-жеке серіктестік Американың үдемелі энергия дағдарысын шешу жолдарын зерттейді.