Кіріспе

Суды тиімді пайдалану үшін ландшафтты жоспарлау

Кейнлайн дизайны – бұл жер учаскесінің су ресурстарын ең тиімді пайдалануға бағытталған ландшафтты жоспарлау техникасы. "Кейлин" – бұл учаскедегі судың табиғи ағынымен байланысты нақты топографиялық ерекшелік. Кейнлайн дизайны – ауылдық және қалалық ландшафттарды дамыту қағидаттары мен әдістерінің жүйесі, олар су ресурстарын тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді. Австралиялық фермер және инженер П.А. Йеоманс бұл дизайнды "Кейлин жоспары", "Ландшафтқа қатысты қиындықтар", "Әр шаруашылыққа су" және "Қалалық орман" кітаптарында ойлап тапты және дамытты.

Қолдану

П. А. Йеоманс 1954 жылы Keyline дизайны туралы алғашқы кітабын жариялады. Йеоманс жаңбыр суының ағып кетуін бақылау және террасалар қажеттілігін жоққа шығарып, толқынды жерді жылдам суаруға мүмкіндік беретін контурлы жырту жүйесін сипаттады. Keyline дизайнына қабырға арқылы құбырлы жүйелермен жабдықталған суару бөгеттері, гравитациялық суару, мал суару және шаруашылық суару кіреді. Жоғары бөгеттердің су жиналатын аймақтарын кеңейту, судың деңгейін сақтау және жауын-шашын суын ең тиімді жоғары бөгеттерге бағыттау үшін еңісті топырақ каналдары біріктірілуі мүмкін. Жолдар қырқалар мен су арналарын бойлай салынып, жер бетінде оңай қозғалуға мүмкіндік береді.

Негізгі тұсы

Тегіс, шөбі бар аңғарда, кілттік нүкте деп аталатын маңызды орналасқан жер анықталады, онда аңғардың төменгі және тегіс бөлігі кенеттен биіктей бастайды. Осы аңғардың кілт сызығы, кілттік нүкте арқылы аңғардың табиғи пішініне сәйкес контур сызығын белгілеу арқылы анықталады, сонда кілт сызығының барлық нүктелері кілттік нүктемен бірдей биіктікте болады. Контурлы өңдеу кілт сызығының жоғары және төменгі жағында, сондай-ақ оған параллель жүргізілсе, іс жүзінде "контурдан тыс" болып саналады, бірақ даму үлгісі жаңбыр суын аңғардың ортасынан ауырып, топырақтың эрозиясын болдырмауға көмектеседі. Жырталар үшін Кілт сызығының жобасына сәйкес өсіру кез келген қолайлы контурмен қатар жүргізіледі, бірақ контурдың бағыттаушы сызығының жоғары жағында ғана. Бұл іс жүзінде контурдан тыс өңдеу үлгісін қалыптастырады, онда топырақтағы барлық жыртылған іздер жотаның ортасына қарай төмендейді. Мұндай өңдеу судың сіңуіне көбірек уақыт береді. Кілт сызығы бойынша өңдеу сондай-ақ, толқынды жерлерді бақыланатын сумен суаруға мүмкіндік береді, бұл терең, құнарлы топырақтың даму қарқынын арттырады. Көптеген елдерде, Австралия сияқты, жаңбырдың сіңуін оңтайландыру маңызды, ал Кілт сызығы бойынша өңдеу осыны іске асырып, жерге зиян келтіруі мүмкін ағынды судың шоғырлануын кешіктіреді. Йеменс техникасы дәстүрлі контурлы өңдеуден бірнеше маңызды жағынан ерекшеленеді. Кездейсоқ контурлы өңдеу де контурдан тыс болады, бірақ әдетте ағып кетуге кері әсер етеді, яғни суды жоталардан жылдам ағызып, аңғарларда шоғырландырады. Ауыл шаруашылығы суын "қауіпсіз жою" тәсілімен топырақты қорғаудың дәстүрлі жүйесінің шектеулері Кілт сызығы жобасын әзірлеуге ықпал етті.

Қолданбалар

Пермакультураның негізін қалаушылардың бірі Дэвид Холмгрен өзінің пермакультура принциптерін қалыптастыруда және тұрақты адам қоныстары мен органикалық шаруашылықтарды жобалауда Йеманның Кейнлайн дизайнын кеңінен пайдаланды. Даррен Дж. Доэрти Кейнлайн дизайнын, дамытуды, басқаруды және білім беруді қамтитын ауқымды әлемдік тәжірибеге ие. Ол Кейнлайнды өзінің Regrarians аясының негізі ретінде қолданады, оны Кейнлайн дизайнының, пермакультураның, толық басқарудың және бірнеше басқа инновациялық, адам экологиялық аялардың қайта қарастырылуы және синтезі, қайта жаңарту экономикасын жобалау мен басқарудың жүйелі процесіне негізделген үйлесімді жүйе деп санайды. Кейнлайн дизайнының топографиялық мысалы қолжетімді.

Кейнлайн дизайны топырақтың құнарлылығын жылдам арттыру принциптерін де қамтиды. Олар П.А. Йеманның ұлы Алланның "Бірінші кезек" еңбегінде зерттелген. Йеман мен оның ұлдары Кейнлайнда егін өңдеу үшін арнайы тырмалар және басқа да жабдықтарды жобалау мен өндіруде де маңызды рөл атқарды.