Кіріспе

Сахна жарығында, фотосуретте және теледидарда жарық пен камера сүзгілерін қолдана отырып түс түзетуі қолданылатын процесс. Түс түзету – жарықтың жалпы түсін өзгерту үшін түстік гельдер немесе сүзгілерді пайдаланатын, сахна жарығында, фотосуретте, теледидарда, киноматографияда және басқа да салаларда қолданылатын процесс. Әдетте, жарық түсі түс температурасы деп аталатын шкала бойынша, сондай-ақ түс температурасы осіне перпендикуляр жасыл-қызыл ось бойынша өлшенеді. Түс түзету гельдері болмаса, сахнада әртүрлі түстердің араласуы мүмкін. Түс түзету гельдерін жарық көздерінің алдына орналастыру арқылы әртүрлі жарық көздерінің түсін үйлестіруге болады. Аралас жарықтандыру теледидарда немесе театр сахнасында көрсетілгенде, көңілге қонымсыз әсер тудыруы мүмкін. Керісінше, гельдер табиғи жағдайда кездесетін түс температураларының араласуын имитациялап, сахнаны көбірек табиғи көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Бұл қолданыс, әсіресе, шынайы жарықтандыру (яғни, көріністегі жарық көзінің логикалық себебін көрсету) мақсаты болғанда тиімді. Түстік гельдер жарықтарды көркемдік эффект үшін бояуға да қолданылады.

Түс температурасының байланысы

Ақ жарық көзінің нақты түсі корреляциялық түс температурасына (КТТ) дейін қарапайымдастырылуы мүмкін. КТТ жоғары болған сайын, жарық көк түсті болып көрінеді. Мысалы, 5600 К күн сәулесі 3200 К вольфрам жарығынан әлдеқайда көк түсті болып көрінеді. Хроматикалық диаграммадан айырмасы, Кельвин шкаласы жарық көзінің түсін бір өлшемге дейін азайтады. Осылайша, бірдей КТТ-ға ие жарық көздері бір-бірімен салыстырғанда жасыл немесе күлгін түсті болып көрінуі мүмкін. Мысалы, люминесцентті шамдар әдетте, басқа жарық түрлерімен салыстырғанда өте жасыл болады. Дегенмен, кейбір люминесцентті шамдар түстің дұрыстығын көрсететін индекс (CRI) арқылы өлшенетін, идеалды жарыққа жоғары сәйкес келу үшін жасалған. Бұл өлшем, тұрақты КТТ сызықтары бойынша, кейде жасыл-күлгін арақатынасы бойынша өлшенеді; бұл өлшем кейде "түс" немесе "CC" деп аталады.

Гель номенклатурасы

Түсті түзетудің негізгі гельдері — "түс температурасы көк" (CTB) және "түс температурасы қызғылт сары" (CTO) болып табылады. CTB гелі вольфрам жарығын "күн сәулесі" түсіне айналдырады. CTO гелі керісінше әрекет етеді. Әр түрлі өндірушілердің гельдерінің түстері сәл өзгеше болуы мүмкін. Сондай-ақ, күн сәулесінің түсіне нақты анықтама жоқ, себебі ол орналасқан жерге (географиялық еніне, шаңға, ластануға) және тәуліктің уақытына қарай өзгеріп отырады. Флуоресценттік шамдардың жасыл реңін жоятын гельдер "минус жасыл" деп аталады. Жасыл рең қосатын гельдер "плюс жасыл" деп аталады. Электрондық жаңалықтарды жинауға арналған кейбір кәсіби камералар түсті түзету сүзгілері орнатылған дөңгелектерді пайдаланады және әртүрлі түс температуралары үшін өнімділікті оңтайландыруға арналған. Фильмдік камераларда бастапқы камера негативінде ақ теңгерімді электрондық немесе цифрлық түрде өзгерту мүмкін емес. Түсті түзету сүзгілері ақ теңгерімді реттеудің тиімді тәсілі болып табылады. Сүзгілерсіз, ақ теңгерімді түс реттеу немесе фильм сканерленген немесе телесинеленгеннен кейін өңдеу арқылы түзетуге тырысу керек.

Бағдарламалық түс түзету

Adobe Photoshop сияқты бағдарламалық қамтамасы қолданушыға суретте қажетті нәтижелерге жету үшін түстерді түзетуге мүмкіндік береді. Суреттердің немесе сурет бөліктерінің түстерін түзетуге, сәйкестендіруге немесе өзгертуге арналған көптеген құралдар қол жетімді.