Кіріспе

Амхерст (/audio=En us Amherst.ogg/) – АҚШ, Нью-Йорк штатының Эри округіндегі қала. Бұл Буффало қаласының маңында орналасқан. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың жалпы халқы 129 595 адамды құрайды. Бұл 2010 жылғы халық санауында тіркелген 122 366 адамнан артық. Амхерст Нью-Йорк штатындағы халық саны бойынша 14-ші орында тұр. Ауданы бойынша екінші орында және Буффало қаласының ең халқы көп маңындағы қала ретінде, Амхерст қаласы Уильямсвилл ауылын, сондай-ақ Эггертсвилл, Гетцвилл, Снайдер, Свормвилл және Шығыс Амхерст кішкентай елді мекендерін қамтиды. Қала Эри округінің солтүстік бөлігінде орналасқан және Эри каналының бір бөлігімен шектеседі. Амхерст қаласында Буффало университетінің солтүстік кампусы, Эри қоғамдық колледжінің кампусы, Брайант & Страттон колледжінің филиалы және Деймен университеті орналасқан.

Тарих

Амхерст 1818 жылдың 10 сәуірінде Нью-Йорк штатында Буффало қаласының бір бөлігінен (кейін Буффало қаласы) құрылды, ал ол бұрын Кларенс қаласынан бөлініп шыққан болатын. Амхерст 1758 жылдан 1763 жылға дейін Солтүстік Америкадағы британдық армияның бас қолбасшысы болған Лорд Джеффри Амхерсттің құрметіне аталған. Тимоти С. Хопкинс 1819 жылы қаланың алғашқы қадағалаушысы болып сайланды. Кейіннен Амхерсттің бір бөлігі 1839 жылдың 22 наурызында Чектовага қаласын құру үшін бөлінді. 1825 жылы Эри каналының ашылуы Амхерсттің дамуына серпін берді, осының нәтижесінде жаңа қоныс аударушылар келіп, сауда көбейді. Неміс иммигранттары қаланың солтүстік бөлігінде фермерлер ретінде қоныстанды, оларды осы аймақтағы құнарлы жерлер тартып тұрды. Қаланың су ресурстары Элликотт өзені бойындағы диқандық және арақ қайнату фабрикаларының, сондай-ақ басқа да зауыттардың дамуына жағдай жасады. Осы кезеңде Уильямсвилл (1810-шы жылдар), Эггертсвилл және Снайдер (1830-шы жылдар), Шығыс Амхерст және Свормвилл (1850-шы жылдар) және Гетцвилл (1860-шы жылдар) сияқты бірнеше қауымдастықтар мен кішкентай елді мекендер пайда бола бастады.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде жер аумағы – , ал су аумағы – немесе 0,73%. Амхерсттің көп бөлігі бастапқыда су тасқынына ұшырайтын және батпақты жерлерден тұрды, оның бір бөлігі соңғы жылдары жаңа үйлер мен кәсіпорындар салуға қолайлы жағдай жасау үшін кептірілді. Қаланың орталық және оңтүстік бөліктері тығыз қала маңындағы аймақтар болып табылады. Осы дамуға қарамастан, Эггертсвилл және Снайдер кенттері мен Уильямсвилл ауылы өзінің ерекше есімдігінің көп бөлігін сақтап қалды. Қаланың солтүстік бөлігі салыстырмалы түрде дамымаған күйде, Ниагара шарлауы көшесі (АҚШ 62-ші бағыты) бойындағы Тонаванда және Уитфилд қалаларымен шектесетін аймақтарды есептемегенде. Амхерсттің солтүстік және шығыс бөліктеріндегі кейбір учаскелерде топырақтың тұрақсыздығы салдарынан тұрғын үйлердің негіздері құлауына байланысты мәселелер туындап отыр. Қаланың солтүстік бөлігінде әлі де жұмыс істеп тұрған бірнеше шаруашылықтар кездеседі. Амхерст солтүстігінде Тонаванда өзені және Ниагара округімен шектеседі. Элликотт өзені қала аумағынан өтеді.

Көршіліктер

Амхерсттегі аудандар бұрынғы пошта станцияларының аттарымен аталады және заңды түрде тіркелмеген. 1990 жылдары осы аймақтық пошта кеңселерiнiң көпшiлiгi жабылып, Бейли даңғылындағы 14226 орталық Амхерст пошта кеңсесiне бiрiктiрiлдi. Шердан драйвтағы Уильямсвилл (14221) пошта кеңсесi, Миллерспорт тас жолындағы Гетцвилл (14068) пошта кеңсесi және Транзит жолындағы Шығыс Амхерст (14051) пошта кеңсесi сақталды. Қала iшiндегi мекенжайлар: Амхерст, Шығыс Амхерст, Эггертсвилл, Гетцвилл, Снайдер және Уильямсвилл. Бұл пошталық аудандар пошта қызметiмен әлi де мойындалады және азаматтар оларды жиi қолданады. Осы мекенжайлардың кейбiрi бiр-бiрiмен қабаттасады: Кларенс қаласының Транзит жолынан шығысқа қарай орналасқан аймақтарында Уильямсвилл мекенжайлары қолданылады, бiрақ салық, мектептер және қоғамдық ресурстар тұрғысынан бұл адамдар Кларенс қаласының тұрғындары болып есептелдi. Төменде тiзiлген аудандар Амхерст қаласымен басқарылады, тек Уильямсвилл ауылы ғана тәуелсiз саяси бiрлiк болып табылады. Эггертсвилл – қаланың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан шағын қала, Буффаломен шектесiп, Эггерт жолының айналасында жинақталған. Дамен колледжi Басты жолда (5-бағдарламалық жол) орналасқан. Бұл қауымдастық ертедегi пошта бастығы Кристиан Эггерттiң құрметiне аталған. Гетцвилл – қала орталығына жақын, Кэмпбелл бульварымен (270-бағдарламалық жол) және Додж жолымен шектесетiн жер. Атауы алғашқы тұрғын Джозеф Гетцтiң есiмiнен шыққан. Аудубон – қаланың орталығында, Джон Джеймс Аудубон саябағының айналасында орналасқан жер. Қалалық полиция, сот ғимараты және бас кітапхана осы жерде орналасқан. Шығыс Амхерст (бұрынғы Транзит станциясы) – қаланың шығыс бөлігінде орналасқан, Кларенс қаласымен бөлiскен, ресми құрылмаған шағын қала немесе ауыл. Солтүстік Бейли – Бейли даңғылы мен Мейпл жолының қиылысындағы жер. Снайдер (бастапқыда пошта бастығы Майкл Снайдердің құрметiне Снайдервилл деп аталған) – Эггертсвилл мен Уильямсвилл ауылының арасында орналасқан қала маңындағы қауымдастық. Свормвилл – Кларенс қаласымен бөлiскен қаланың шығыс бөлігіндегі шағын қала. Адам Швормның есiмiмен аталған, ол белгiлi жер иесi және кәсiпкер болған. Уильямсвилл – Амхерст қаласының оңтүстік бөлігінде орналасқан, қала құрамына енген ауыл.

Климат

Мамырдан қазанға дейін орташа ең жоғары температура 16-27 градусқа дейін жетеді. Қарашадан наурызға дейін орташа ең жоғары температура 0-8 градусқа дейін жетеді.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 122 366 адам, 48 894 шаңырақ және 29 840 отбасы тұрды. 51 179 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 83,8% ақ нәсілді, 5,7% афроамерикалық, 0,2% жергілікті американдықтар, 7,9% азиялық, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,5% басқа нәсілдерден және 1,8% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,3% -ы латын американдықтары немесе испандықтар еді. 48 894 шаңырақтың 26,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 49,4% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын, ал 39,0% -ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 27,1% -ы жеке адамдардан тұрды, ал 31,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаңырақтың орташа мөлшері 2,33 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,98 адамды құрады.

Экономика

2010 жылдың шілдесінде CNNMoney Амхерстті Америкадағы ең жақсы 100 қаланың тізімінде 42-ші орынға қойды. 2012 жылы CNNMoney.com Амхерстті 50-ші орынға бағалады. 2011 және 2012 жылдары Амхерст Американың Уәде альянсы тарапынан жастарға арналған 100 үздік қаланың бірі деп таңдалды. National Fuel және Life Storage компанияларының бас кеңсесі Уильямсвиллде орналасқан.

Өнер және мәдениет

Амхерст қаласында жыл бойы көптеген фестивальдар тойланады. Қалада Буффало Ниагара мұралық ауылы орналасқан. Амхерст қаласының мұрағаттық зерттеу орталығы Харлем жолындағы қоғамдық орталықта, 4255 Харлем жолы, Амхерст, Нью-Йорк 14226 мекенжайында орналасқан (бұрын Реформаланған меннонит шіркеуінде орналасқан, ол 2003 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген).

Спорт

Амхерст қаласында Буффало университетінің стадионы, Алюмни аренасы және Амхерст Аудубон алаңы орналасқан, олардың барлығы Буффало университетінің «Буффало Буллз» командасы үшін пайдаланылады. Норттаун орталығы – қаланың мұз үстіндегі хоккей аренасы. Аренада Ұлттық әйелдер хоккей лигасының «Буффало Бьютс» командасы, Буффало университетінің ерлер хоккей командасы және Майор хоккей лигасының роллер-хоккейінде өнер көрсететін кәсіби «Буффало Уингс» инлайн хоккей командасы ойнайды.

Қылмыс пен қоғамдық қауіпсіздік

2014 жылы Амхерст полиция бөлімінде 154 офицер және 35 толық және жартылай штаттан тыс азаматтық қызметкер жұмыс істеді, оның ішінде басшы, орынбасар басшы және сегіз капитан. Амхерст 1996–1998, 2000–2003 және 2010 жылдары «Америкадағы ең қауіпсіз қала» деп танылды. Көп жылдар бойы ол топ-5-тің ішінде болды. Бұл рейтинг ФБР-дің жылдық есептеріне, оның ішінде алты санаттағы қылмыс статистикасына негізделген: кісі өлтіру, зорлау, қарақшылық, аса ауыр қылмыс, ұрлық және автокөлік ұрлығы. 2006 жылы Амхерст Нью-Джерси штатының Брик Тауншип қаласынан кейін АҚШ-тың екінші қауіпсіз қаласы атанды. 2011 жылы ол 400 қаланың арасында 6-шы орынды иеленді. Ал 2014 жылы Амхерст 100 000 мен 500 000 халқы бар Америкадағы ең қауіпсіз қала деп танылды.

Медиа

Амхерст қаласын "Амхерст Би" газеті жабдықтады. 1969 жылы Пол Курц Амхерст қаласында "Прометей кітаптары" баспасын құрды.