Гвантанамо шығанағындағы Булкли лагерінің тарихы

Кіріспе

Гуантанамо шығанағы әскери-теңіз базасының бір бөлігі болып табылатын Буккели лагері – АҚШ Гуантанамо шығанағы әскери-теңіз станциясы аумағындағы лагерь. Буккели лагері 1943–1945 жылдары салынған. Алғашқыда лагерь АҚШ Гуантанамо шығанағы әскери-теңіз базасында тұрақты орналасқан теңіз жауынгерлерін орналастыру үшін салынған. Кейіннен, 1964 жылы Куба АҚШ-ты су ұрлауда айыптаған кезде базаны басқарған вице-адмирал Джон Д. Буккелидің құрметіне лагерь оның атымен аталып, Буккели лагері деп аталды. Лагерьде әскери-әуе шабуылына қарсы батареялар мен Гуантанамо шығанағында орналасқан «Сибилер» (Seabees) болды. 1962 жылдан бастап АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусы Буккели лагерін өз бақылауына алып, 1976 жылға дейін үздіксіз пайдаланды. 1976 жылы базаға басқа жерде тұрақты Теңіз жаяу әскерлері контингенті тағайындалды. Лагерь 1977 жылы бұзуға белгіленді. Бірақ Буккели лагері 1977 жылдан кейін де пайдаланыла берді. Лагерьде әртүрлі бөлімдер орналасқан. 1991 жылы Гаитиде мемлекеттік төңкеріс болғаннан кейін, көптеген адамдардың қоныс аударуына байланысты лагерь қайта жанданып, ұлттық назарға ілікті. АҚШ Жағалау күзеті халықаралық суларда адамдарды құтқарып, оларды өңдеу үшін әскери-теңіз станциясына жеткізді. Құтқарылған адамдар Буккели лагеріне жақын жерлерде ұсталды.

Гаитилік тұтқындар

Лагерь бастапқыда 1990 жылдардың басында Гаитидегі әскери төңкерістен кейін елден қашқан адамдардың көптеп келуі кезінде танымал болды және әлемдік назар аударды. Әскери төңкерістен қашуға тырысқан құтқарылған адамдар АҚШ Жағалау күзетінің қызметкерлерімен халықаралық суларда тоқтатылды. Жағалау күзеті оларды Гвантанамо шығанағына жеткізді, онда ХИВ-инфекциясы бар босқындар мен пана іздеушілер 1990 жылдардың басында босқындардың құқықтық жағдайы анықталғанға дейін ұсталды. Екі жылдық наразылықтардан кейін, оның ішінде 1993 жылғы «Оскар» марапаттау кешінде Сьюзан Сарандон мен Тим Роббинс есімдерін атағаннан кейін, АҚШ округтік сотының судьясы Стерлинг Джонсон кіші лагерьді конституцияға қайшы деп жариялады. Тұтқындардың адвокаттарымен келісілген келісім бойынша бұл шешім күшін жойды және лагерь жабылды. 1991 жылдың 30 қыркүйегінде демократиялық жолмен сайланған Гаити президенті Жан Бертран Аристидтің әскери төңкеріс арқылы құлатылуынан кейін гаитиліктердің көптеп қайықпен келуі орын алды. АҚШ Жағалау күзеті 1991 және 1992 жылдары барлығы 41 342 гаитилікті құтқарып алды, бұл алдыңғы 10 жылда құтқарылған босқындардың санынан асып түсті. Төңкеріске бірнеше күннен кейін АҚШ президенті Джордж Буш Жағалау күзетіне Гаитиден қашқан адамдарды АҚШ-қа жеткізуді тоқтатып, олардың қайықтарын Гуантанамодағы АҚШ әскери базасына қайта бағыттауды бұйырды. Онда АҚШ Иммиграция және натурализация қызметі (INS) осы босқындардың жартысынан астамын саяси емес, экономикалық мигранттар деп салып, оларды Гаитиге қайтарып жіберді. Басқалары саяси босқындар деп танылды, бірақ АҚШ-қа кіруге рұқсат бермес бұрын INS оларды ХИВ-қа тексерді. 1987 жылғы заңға сәйкес ХИВ-инфекциясы бар адамдардың АҚШ-қа көшіп келуіне тыйым салынды. Барлығы 267 гаитилік босқын Гвантанамода ұсталды, бұл Буккели лагерін ХИВ/ЖҚС жұқтырған адамдарды ұстауға арналған әлемдегі алғашқы орталыққа айналдырды. «Гуантанамодағы ХИВ-лагері» деп белгілі болған осы оқиға АҚШ-тағы ЖҚС-ке қарсы күресшілерді ашуландырды, олар дереу оған және Буш әкімшілігіне қарсы наразылық білдіре бастады. 1992 жылғы президенттік науқаны кезінде Билл Клинтон лагерьті адамгершілікке жатпайтын және заңсыз деп мәлімдеді, бірақ президент болғаннан кейін оның әкімшілігі лагерьті жабу үшін ешқандай қадам жасаған жоқ. 1993 жылдың 29 қаңтарында Буккели лагерінде бір жарым жылдан астам уақыт өткізген тұтқындардың көпшілігі аштық жариялады. Йель заң мектебінің студенттері, ХИВ-инфекциясы бар босқындарды Буккели лагерінде ұстау саясатына қарсы заңдық шағымданулар жасауға көмектескен студенттер, олармен бірге аштыққа қатысты. Бір аптадан кейін Йель студенттері аштықты Гарвард студенттеріне «жеткізді», олар өз кезегінде оны Мичиган университетінің студенттеріне берді. Аштықтар, митингілер мен наразылық акциялары елдің әртүрлі университеттерінде ұйымдастырылды, онда ондаған мың студенттер қатысты. Осы наразылықтар, сондай-ақ Сьюзан Сарандон мен Тим Роббинс 1993 жылғы «Оскар» марапаттау кешінде босқындардың жағдайына назар аудару үшін пайдаланғандары, Клинтон әкімшілігіне лагерьті жабу үшін саяси қысымды күшейтті. 1993 жылдың 8 маусымында АҚШ округтік сотының судьясы Стерлинг Джонсон кіші лагерьлерді конституцияға қайшы деп жариялады. «Гаитиліктердің жағдайы – зор трагедия, олардың әрі қарай ұсталып отыруы осы сот үшін мүлдем қабылдауға келмейді», - деп жазды ол {Haitian Ctrs. Council v. Sale, 823 F. Supp. 1028, 1045}. Алайда, бұл шешім Жоғарғы Соттың кейінірек қарауымен күшін жойды (509 U.S. 155). Клинтон әкімшілігі келісімге келді, бұл шешім күшін жойды және босқындарға АҚШ-қа кіруге рұқсат берілді. 18 маусымға дейін барлық босқындар Нью-Йоркке немесе Майамиге көшірілді және лагерь жабылды. 2003 жылғы «The Nation» журналында жарияланған мақалада айтылғандай, Буккели лагерінде ұсталған ХИВ-инфекциясы бар босқындардың көпшілігі әлі де пана сұраған жоқ. Пана берілмеген босқындар Гуантанамоға алғаш келгеннен кейін он жылдан астам уақыт өткен соң Гаитиге күштеп қайтарылуы мүмкін.

The camp initially achieved notoriety and received worldwide attention during the early 1990s when a large exodus of people fleeing Haiti due to a military coup d'etat. Rescued persons attempting to escape the military coup d'etat were intercepted in International Waters by the United States Coast Guard. The Coast Guard would then transfer persons to Guantanamo Bay where HIV positive refugees and asylum seekers were held during the early 1990s until the legal status of the refugees could be determined. After two years of protest, including a mention by presenters Susan Sarandon and Tim Robbins during the 1993 Academy Awards the camp was declared unconstitutional by United States district court Judge Sterling Johnson Jr. In a negotiated agreement with attorneys for the detainees, that decision was vacated and the camp was closed shortly thereafter. Following the 30 September 1991 overthrow of democratically elected Haitian President Jean Bertrand Aristide in a military coup d'etat, a large scale exodus of Haitian boat people ensued. The United States Coast Guard rescued a total of 41,342 Haitians during 1991 and 1992, more than the number of rescued refugees from the previous 10 years combined. Just days after the coup d'état, the administration of US President George H. W. Bush ordered the Coast Guard to stop bringing fleeing Haitians to the US, and instead to redirect their boats to the US military base at Guantanamo. There, the United States Immigration and Naturalization Service (INS) ruled that more than half of these refugees were economic migrants, not political refugees, and had them deported back to Haiti. Others were deemed political refugees, but before being allowed entry to the United States, the INS tested them for HIV. Those who tested positive were denied entry under a 1987 law barring emigration of HIV positive individuals into the US. In all, 267 Haitian refugees were held at Guantanamo, making Camp Bulkeley the world's first detention center for people with HIV/AIDS. The creation of the "Guantanamo HIV Camp," as it was commonly known, infuriated AIDS activists in the United States, who immediately began protesting against it and the Bush administration During his 1992 presidential campaign, Bill Clinton declared the camp inhumane and illegal, but upon becoming President, his administration took no steps to close the camp. On 29 January 1993, the detainees many having spent a year and a half at Camp Bulkeley went on a hunger strike. Yale Law School students, who had helped file legal challenges to the policy of holding HIV+ refugees at Camp Bulkeley, joined the hunger strike in solidarity. After one week, the Yale students "passed" the hunger strike to students at Harvard, who in turn passed the strike to students at the University of Michigan at Ann Arbor. Hunger strikes, rallies and protests were organized on college campuses around the country, with tens of thousands of students participating. These protests, in conjunction with Susan Sarandon and Tim Robbins using their appearance on the 1993 Academy Awards broadcast to bring attention to the refugees' situation, brought increasing political pressure on the Clinton administration to close the camp. On 8 June 1993, US district court Judge Sterling Johnson Jr. declared the camps unconstitutional in a scathing judicial opinion. "The Haitians' plight is a tragedy of immense proportion, and their continued detainment is totally unacceptable to this court," he wrote {Haitian Ctrs. Council v. Sale, 823 F. Supp. 1028, 1045 Note, however, that this decision was vacated by the Supreme Court's subsequent review, at 509 U. S. 155}. The Clinton administration negotiated an agreement where that decision was vacated, and the refugees were allowed to enter the United States. By 18 June, all the refugees had been relocated to New York City or Miami and the camp was closed. According to a 2003 article in the magazine The Nation, many of the HIV+ refugees held at Camp Bulkeley still have not had their asylum applications processed. Refugees not eventually granted asylum may be forcibly deported to Haiti, over a decade after first arriving at Guantanamo.