Кіріспе

Норвегиялық әнші, музыкант, ән жазушы (1947–2023)

Оле Кристиан Паус (9 ақпан 1947 – 12 желтоқсан 2023) – норвегиялық әнші, ән жазушы, ақын және автор, ол қазіргі норвегия баллада дәстүрінің (visebølgen) көрнекті трубадуры ретінде кеңінен танылды.

Өмірбаян

Паус отбасының мүшесі Оле Паус 1947 жылы Осло қаласында дүниеге келді және генерал Оле Паустың ұлы еді. Ол композитор Маркус Паустың әкесі болды.

Мансап

Ол 1970 жылы әнші-күйші ретінде дебют жасады, ал келесі жылы Альф Краннер мен Альф Прёйсен оны таныстырғаннан кейін автор ретінде дебют жасады. Ол Норвегиядағы «визебёльген» деп аталатын ағымның, яғни Эверт Таубе, Корнелис Вреесвик сияқты трубадурлар дәстүріндегі маңызды тұлғаларының бірі болды. Оның туындылары сыншыл және әлеуметтік жауапкершілікпен жазылған әндерімен ерекшеленеді. Оның шығармалары көбінесе саяси және қоғамдық мәселелерге толы болды. Жастық шағында Оле Паус саяси оңшылдармен байланысып жүрген, бірақ 1970-ші жылдардағы мәдени ортада тәуелсіздікке бет бұрды. Паус көбінесе Норвегияның «элитасы» ішіндегі ішкі және сыртқы адам ретінде билік пен қоғамдық нормаларға қарсы шыққан «буржуазиялық анархист» ретінде қарастырылды. Джон Роар Бьёрквольд оны «буржуазияның ақылды және тынбайтын бунтар» деп сипаттады. Бьярне Маркуссен Оле Паусты «соңғы богемдік» деп атады, ол Йенс Бьёрнебоемен радикализм мен консерватизмнің қоспасын бөлісіп, мемлекеттік билікке қарсы сөйледі және әлсіз және маргиналданған адамдарды қорғады. 1970-ші және 1980-ші жылдары Паус өткір әлеуметтік сын-пікірлерімен танымал болды, әсіресе «Паус Посты» атты альбомдарындағы ирониялық және кейде жала жабу сипаттағы «музыкалық газеттерінде». Оның әлеуметтік және саяси пікірлері саяси спектрдегі сол және оң жаққа бағытталған, ал Паус сатирикалық өлеңдері арқылы коммунистерді де, христиан консерваторларын да ашуландыра білген адам ретінде танылды. Кейінгі туындылары жұмсақ әрі лирикалық стильде жазылып, «Innerst i sjelen» және «Engler i sneen» сияқты әндерді қамтыды. Ол жиі Кетил Бьёрнстадпен, әсіресе «заманауи сюита» Leve Patagonia жобасында жұмыс істеді; сондай-ақ Kirkelig Kulturverksted пен ұлы, классикалық композитор Маркус Пауспен, атап айтқанда «Солқындар» балалар операсы, «Реквием» және басқа да жұмыстарда бірлесіп жұмыс істеді. Оның «Mitt lille land» әні 2011 жылғы Норвегиядағы терактіден кейін кең танымалдыққа ие болды және «жаңа ұлттық әнұран» деп аталды. Ол Боб Диланның норвегиялық әріқтасы және «ұлттың дауысы» ретінде сипатталды. Паусты суретшілер Альф Краннер мен Альф Прёйсен таныстырды, ал Андре Бьерке, Йенс Бьёрнебое және Хенни Моан оған кеңес берді. Паус норвег тілін тұрақты қолдануымен белгілі және басқа норвег музыканттарының ағылшын тілінен норвег тіліне ауысуын ынталандырды.