Гонконгта 2005 ж. демократия талаптарымен үлкен шеру өтті. Халық басшыны және заң шығару кеңесін тікелей сайлауды, округтік кеңестердегі тағайындалған орындарды жоюды талап етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонконгтың сайлау реформасының бір бөлігі
Part of the Hong Kong electoral reform
2005 жылдың 4 желтоқсанында Гонконгта ондаған мың адам демократия талап етіп, үкіметтен баршаға тең және бірдей сайлау құқығын беруді сұрады. Шерушілер бас атқарушыны және заң шығарушы кеңестің барлық орындарын тікелей сайлау арқылы сайлау құқығын талап етті. Сондай-ақ, үкіметтің реформалық ұсынысының шектеулеріне жауап ретінде аудандық кеңестердегі тағайындалған орындарды жоюға шақырды. Азаматтық құқықтар фронты және демократияны қолдайтын заң шығарушылар ұйымдастырған наразылық Виктория паркіндегі футбол алаңдарынан басталды. Парктен Орталық үкімет кеңсесіне қарайғы шеру сағат 15:00-де басталды.
On 4 December 2005, tens of thousands of people in Hong Kong protested for democracy and called on the Government to allow universal and equal suffrage. The protesters demanded the right to directly elect the Chief Executive and all the seats of the Legislative Council. They also urged the government to abolish the appointed seats of the district councils, in response to the limitations of the government's reform proposal. Organised by the Civil Human Rights Front and pro democracy lawmakers, the protest began at the football pitches in the Victoria Park. The march, from the park towards the Central Government Offices in Central, started at 3 p. m.
Шеруге келген адамдардың саны 63 000-нан 250 000-ға дейін бағаланды (төмендегі "Қатысу туралы пікір қақтығыстары" бөлімін қараңыз).
There were several estimates of the crowd turnout ranging from 63,000 to over 250,000 (see the section Controversy over turnout below).
Жүргізушілердің пікірлері
Шеруге қатысушылардың көп бөлігі Гонконгтың қарапайым тұрғындарынан тұрды, олардың әлеуметтік және саяси көзқарастары басым еді. Гонконгтың бизнес, қоғамдық немесе саяси элитасының өкілдерінен айтылған маңызды пікірлер төмендегідей болды. Тұрғын үй құрылысын дамытушы Hopewell Holdings Ltd компаниясының төрағасы Гордон Ву шерушілерді сынап, реформа ұсыныстарын демонстрациялар арқылы қабылдау заң үстемдігінен гөрі халық билігін көрсетеді деді. Макаодағы құмар ойындарының магнаты Стэнли Хо демонстрацияға төрт күн бұрын қатысушылардың саны 50 мыңнан аспайды деп болжады. Хоның сөзіне қарағанда, Гонконг демократияға "дайын емес", себебі Гонконг тұрғындарының көпшілігі "саясаттан көп хабарсыз". Осы пікірін дәлелдеу үшін Хо өзі балабақшадан университетке дейін Гонконгта саяси білім алмағанын айтты. Бұрынғы бас хатшы Ансон Чан шеруге қатысып, Гонконг үкіметі мен Пекиннің нақты демократиялық реформалардың болмауына сын айтты.
Most of the participants in the march comprised ordinary Hong Kong residents with mainstream social and political views. Notable remarks by individuals from the business, social or political elite of Hong Kong included the following. Gordon Wu, chairman of property developers Hopewell Holdings Ltd, criticised marchers by stating that deciding reform proposals through demonstrations reflect mobocracy rather than the rule of law. Stanley Ho, gambling magnate in Macau, estimated four days prior to the demonstration that the number of participants would be no more than 50,000. According to Ho, Hong Kong is "not ready" for democracy as most Hongkongers "do not know much about politics". By way of support of this view Ho indicated that he had not himself received political education in Hong Kong between kindergarten and university. Anson Chan, the former Chief Secretary participated in the march and criticised both the Hong Kong government and Beijing for the lack of real democratic reform.
Сайлауға қатысу туралы дау
1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы қырғынды еске алуға арналған жыл сайынғы тік тұру сияқты, 1 шілдедегі шерулер мен басқа да қоғамдық шерулер мен жиналыстарда қатысушылардың саны туралы әртүрлі пікірлер бар, себебі оны дәл бағалау қиын. Әр түрлі есептеу әдістерінің нәтижесінде, ұйымдастырушылар кем дегенде 250 000 адам қатысқанын мәлімдеді, ал полиция 63 000 деп болжады. Гонконг университетінің зерттеу тобы 80 000-ден 100 000-ға дейін адамды санады. Гонконг университетінің актуарий оқытушысы және оның командасы 60 000-ден 80 000-ға дейін деп есептеді. Ұйымдастырушылар мен зерттеу топтары қолданған әртүрлі әдістер осы келіспеушіліктерге себеп болды. Полиция өздері қолданған әдісті жариялаудан бас тартып, бұл көрсеткіштердің ішкі қолдану және ұйымдастыру үшін екенін түсіндірді.
As in the annual vigil in memory of the 1989 Tiananmen Square Massacre, the 1 July marches, and other public marches and assemblies, the turnout figure is a matter of controversy, since it is difficult to accurately estimate. With different methods of estimation, the organisers estimated there were at least 250,000 participants, and the police projected 63,000. A study team from the University of Hong Kong estimated 80,000 to 100,000 people. A University of Hong Kong actuary lecturer and his team estimated 60,000 to 80,000. The different methods used by the organisers and the study teams contributed to discrepancies. The police declined to disclose the method they had adopted, saying that their figure is for internal reference and arrangement.
2017 жылы сайлауға қатысуға Пекин ұсыныс жасады деген хабарлар
Демократияны қолдайтын заң шығарушы Ронни Тонг делдалмен байланысқа түскенін және 2017 жылғы мерзімге келіспейтінін мәлімдеді, себебі ол уақытқа дейін Гонконг пен Пекинде көптеген басшылар алмасады. Демократиялық партия төрағасы Ли Уинг Тэт бұл қауесеттерге жауап беріп, 2017 жыл тым кеш, ал 2012 жыл – ол қабылдай алатын соңғы мерзім екенін айтты. Демократиялық партияның тағы бір өкілі Джеймс То Қытай Халық Республикасы үкіметінен біреудің, егер жағдай пісіп жетілсе, Гонконгқа демократияны 2012 жылға дейін, бірақ 2017 жылдан кешіктірмей беру туралы ұсыныс жасайтын болса, оның пікірін сұрағанын хабарлады. Тоның жауабы белгісіз. Дегенмен, Синьхуа ақпарат агенттігінің хабарлауынша, Гонконгтағы Орталық Халық Үкіметінің Байланыс кеңсесі бұл хабарлардың "негізсіз" екенін мәлімдеді.
Pro democracy lawmaker Ronny Tong said he was contacted by a middleman and that he would not agree to the 2017 date, because too many leaders will have changed in Hong Kong and Beijing before then. Democratic Party chairman Lee Wing Tat responded to the rumours by saying that 2017 was too late, and 2012 was the latest date he would accept. James To, also of the Democratic Party, said he was contacted by someone in the PRC government asking for his reaction if Beijing proposed "letting Hong Kong have democracy as early as 2012 if conditions are mature, and not later than 2017." It is unknown what To's response was. However, according to Xinhua News Agency, the Liaison Office of the Central People's Government in Hong Kong responded by saying these reports "are groundless".
Дауыс беру
5-ші есеп бойынша 21 желтоқсанда Заң шығарушы Кеңесте дауыс беру өтті. Бұл заңды қабылдау үшін 60 орындық Заң шығарушы Кеңестің 40 дауысы қажет болды. Демократия жақтастарының 25 заң шығарушысы оған қарсы дауыс береді деп күтілді, алайда кейбіреулері өз ұстанымын өзгертіп, қолдау көрсетеді деген қауесет тарады. Есепті қабылдау үшін демократия жақтастарының 6 заң шығарушысының қолдауы қажет еді. "The Tipping Point" радио бағдарламасы қай заң шығарушылар оны қолдауы мүмкін екенін анықтау үшін сауалнама жүргізді. Нәтижесінде, 24 демократия жақтасының қарсылығынан (Лау Чин Шек қатыспады) басшылық және Заң шығарушы Кеңес үшін сайлау реформасының ұсыныстары мақұлданбады.
Report No.5 was voted on by LegCo on 21 December. This legislation needed 40 votes in the 60 seat LegCo to pass. The 25 pro democracy legislators were expected to vote against it, although there were continuing rumours that some might switch their position and supported it. The report needed 6 pro democracy legislators supporting it to pass. The radio program The Tipping Point ran a survey on which legislators are most likely to vote for it. Eventually, with the opposition of 24 pro democracy legislators (except for Lau Chin Shek who abstained), both the election reform proposals for Chief Executive and LegCo were turned down.