Кіріспе

Кремний мен темір қорытпасы. Ферросилиций – темір мен кремнийдің қорытпасы, оның құрамындағы кремнийдің мөлшері салмағы бойынша 15–90% құрайды. Онда темір силицидтерінің жоғары үлесі бар.

Қолданылуы

Феросилик металл оксидтерінен металдарды алу және болат пен басқа да темір қорытпаларын тотықсыздандыру үшін кремний көзі ретінде қолданылады. Бұл балқытылған болаттан көміртегінің жоғалуын болдырмайды (осыны «жылуды тоқтату» деп атайды); ферромарганец, шпигельді темір, кальций силицидтері және тағы да көптеген материалдар да осы мақсатта қолданылады. Одан басқа ферроқорытпалар жасауға да қолданылуы мүмкін. Феросилик кремнийді, коррозияға және жоғары температураға төзімді темір-кремний қорытпаларын, сондай-ақ электродвигательдер мен трансформаторлардың магниттік өзектеріне арналған кремнийді болатты өндіруде де қолданылады. Құйма темір өндірісінде ферросилик темірді индукциялау үшін, графиттің пайда болуын жеделдету үшін қолданылады. Аркалық дәнекерлеуде ферросилик кейбір электрод қаптамаларында кездеседі. Феросилик – магнийлі ферросилик (MgFeSi) сияқты, алдын ала қорытпаларды жасау үшін негізгі материал болып табылады, ол иілгіш темір өндірісінде қолданылады. MgFeSi құрамында 3–42% магний және аздаған сирек кездесетін металдар болады. Феросилик құйма темірлерге бастапқы кремний мөлшерін реттеу үшін қосымша ретінде де маңызды. Магнийлі ферросилик түйірлердің қалыптасуына көмектеседі, осының арқасында иілгіш темірге икемділік қасиеті беріледі. Графит қабықшалары түзілетін сұр құйма темірден айырмашылығы, иілгіш темірде графит түйірлері немесе кеуекті құрылымдары болады, бұл оның жарылуға төзімділігін арттырады. Феросилик доломиттен магний алу үшін Пиджен процесінде де қолданылады.

Силандар

Силицийдің жоғары мөлшері бар ферросилицийді хлорсутекпен өңдеу – трихлорсиланның өнеркәсіптік синтезінің негізі болып табылады. Ферросилиций электр трансформаторларының магниттік контурына арналған парақтарды дайындауда 3–3,5% арақатынаста қолданылады.

Сутегін өндіру

Бұл әдіс Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері қолданылып келеді. Осыған дейін, ыстық темірдің үстінен өтетін бу арқылы сутегі өндіру процесі мен оның тазалығын бақылау қиын болды. Химиялық реакцияда натрий гидроксиді (NaOH), ферросилиций және су (H2O) пайдаланылады. "Силиколь" процесінде ауыр болаттан жасалған қысым ыдысы натрий гидроксидімен және ферросилициймен толтырылады, және жабылып болған соң, бақыланатын мөлшерде су қосылады; гидроксидтің еріуі қоспаны шамамен қыздырады және реакция басталады; натрий силикаты, сутегі және бу түзіледі. Процестің жалпы реакциясы:

Бір есепте, бұл сутегі өндіру әдісі 20 ғасырдың басында АҚШ әскері бұл туралы хабарлағанмен, шамамен бір ғасыр бойы толыққанды зерттелмеген.