Кіріспе

Американдық музыкант (1956–2012)

Роберт Уэйн Бирч (14 шілде, 1956 – 15 тамыз, 2012) – американдық студиялық музыкант, көптеген белгілі әртістерге бас гитарамен сүйемелдеуші ретінде ойнаған.

Ерте өмір

Бёрчтің музыкаға деген құштарлығын әкесі Чет, ол тік басс (upright bass) ойнаушы болғандықтан, ерте жасында туды. Бёрч альт-саксофонда ойнай бастады және Пол Десмонд пен Каннонбол Аддерлидің стильдерін үлгі етті. Ол тез үйреніп, Мичиган мектептеріндегі музыкалық фестивальдердегі жеңістері үшін штаттық мектептер оркестрі мен музыка қауымдастығы тарапынан жақсы бағаланды. Жетінші сыныпта Бёрч Motown дыбысына, сондай-ақ Chicago және Blood, Sweat and Tears сияқты топтарға қызығушылығынан электр басын (electric bass) сынап көрді. Ол орта мектептегі музыка жетекшісі Арт Дристің Mosrite бас аспабында түскі үзілісте ойнай бастады. Классикалық музыкаға да құштар болғандықтан, Бёрч мектептегі оқуын фагонға (bassoon) бөлді. Жоғары сыныпта оқып жүргенде Луи Армстронгтың джаз сыйлығын жеңіп алды. Мичиган штатынан ол Детройттегі Уэйн мемлекеттік университетіне медицина мамандығына дайындалу студенті ретінде оқуға стипендия алды. Бёрч күндіз сабаққа қатысып, ал кешкісін аптасына алты күн Детройт клубтарында ойнады. Кейін ол Уэйн мемлекеттік университетін музыка білімі және орындаушылық мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен аяқтады.

Мансап

Колледжді бітіргеннен кейін Бёрч ағасы Дэн және қарындасы Мартамен бірге Детройт аймағында өнер көрсететін топқа қосылды. Жергілікті қонақүйлердегі залдарда өнер көрсеткен кезде Бёрч сол кездегі Doobie Brothers, Джордж Бенсон, Chicago және Барри Манилоу сияқты танымал топтардың музыканттарымен танысты. Осы музыканттармен болған әңгімелері Лос-Анджелеске музыкалық ортаға көшу туралы шешім қабылдауына ықпал етті. 1981 жылы Бёрч Лос-Анджелеске келді және музыканттар одағында саксофонист Майкл Пауломен кездесті. Пауло Бёрчті үйіне джем-сессияға шақырды, онда Осакадан келген джаз пианині Акио Кацуямамен танысты. Кацуяма триосы үшін бассист іздеді және Бёрчті бірден жұмысқа алды. Кацуяма Бёрчті ватанабе джаз әдісімен таныстырды, ал Бёрч Кацуямаға ағылшын тілін үйренуге көмектесті. Бёрч әр мүмкіндікті пайдаланып түрлі топтарға қатысты, көп ұзамай көптеген жазбаларға шақырылды. Ол өзіне келген әрбір демода ойнады, сондай-ақ ұзақ жылдар бойы досы және танымал музыкант, барабаншы Грегг Биссонетпен бірге Jazzercise альбомында ойнады. 1985 жылы Fortune тобымен келісімшартқа отырды. Детройттен жақын досы және ұстазы, барабаншы Джимми Хантер оны топқа ұсынды, олар көп ұзамай Camel/MCA компаниясымен келісімшартқа қол қойды. Олардың продюсері Кевин Бимишпен бірге жазған тұңғыш альбомына "Stacey" синглы енді, онда Бёрч бас гитара мен саксофонда ойнады. "Stacey" Billboard Hot 100 тізімінде алты апта бойы сақталды. Үш синглдан кейін альбом тоқтатылды, сондықтан Бёрч басқа мүмкіндіктерді іздеуді жалғастыруға мәжбүр болды. Ол әр түн сайын концерттерде ойнап, мүмкіндігінше көп топқа қосылып, музыкалық ортада қалып қойды. Осы уақыт ішінде ол көптеген Л.А. музыканттарымен, соның ішінде вокалист Рейнимен кездесіп, ойнады. Кейін 1985 жылы ол клавишашы Гай Бэйблтонмен танысты. Олар Луис Карденастың тұңғыш альбомы Animal Instinct-ке бірге жазды, ол Грэмми сыйлығына ұсынылды. Олар көптеген музыканттармен ойнап, жазбалар жасаған кезде жиі бірге жұмыс істеді. 1988 жылы Бэйблтон Марк Эштонның тобына Бёрчті ұсынды. Бёрч топқа қосылды, онда барабаншы Зак Старки болды, ал бірнеше рекордтық компаниялар үшін концерттерден кейін Эштон RCA-мен келісімшартқа отырды. Тұңғыш альбом продюсер Пол Ротшильдпен A&M студиясында жазылды және бастапқыда жоғары бағаланды, бірақ коммерциялық сәттілікке жете алмады. Сол кезде Бэйблтон Элтон Джонның тобына шақырылды. Бэйблтон Эштон тобымен байланыста болғандықтан, ол Бёрчке келіп, не істеу керектігін сұрады. Бёрч: "Не күтіп отырсың?" деді, содан кейін Бэйблтон Эштоннан кетіп, Элтон Джонға қосылды. Бёрч концерттер іздеуді жалғастырды және перкуссионист Боб Конти оны Хосе Фелисианоның тобына жұмысқа алды. Ол Фелисианомен бірге төрт жыл бойы әлемдік турнеге шықты. Турнелер арасында Бёрч Лос-Анджелеске оралып, таныстарымен кездесіп, жаңа концерттер іздеді. 1989 жылы Элтон Джон турнесін аяқтағаннан кейін Гай Бэйблтон Бёрчті Джонның ұзақ жылдар бойы гитаристі болған Дейви Джонстонмен таныстырды. Сол кезде Джонстон, Бэйблтон және Джонның ұзақ жылдар бойы барабаншысы Найджел Олссон бірге жазба жазуды жоспарлап, Бёрчті оларға қосылуға шақырды. Олар өздерін Warpipes деп атады, ал олардың альбомы 1990 жылы жарық көрді. Жоба менеджмент пен дискілеу компаниясының кедергілеріне ұшырап, тоқтап қалды, ал Бэйблтон мен Джонстон Элтон Джонның Париждегі "The One" жобасына жұмыс істеуге шақырылды. The One турнесі басталар алдында Джон бассист іздеп, Пино Палладинодан қосылуын сұрады, бірақ ол бас тартты. 1992 жылдың 14 ақпанында Джон Джонстонға Бёрчке қоңырау шалып, оны турнеге шақырды. Джонның турнелік және негізгі бассисті болу Бёрчке музыкалық мансабында көптеген мүмкіндіктер ашты. Джонмен концерттер арасында Бёрч Лос-Анджелеске оралып, жаңа ойнау мүмкіндіктерін іздеді. 1993 жылы Бёрч музыкант және композитор Марк Бонилламен танысты және Джонмен турнелер арасында болған уақытында оның "The Dragonchoir" тобына қосылуға шақырылды. Бёрч келісті, Бонилламен бірге ол Кит Эмерсон, Стив Поркаро, Гленн Хьюз және Ронни Монтроузбен бірге тірі ойнады және жазды. Кейін ол Грегг Биссонет барабанда ойнаған Эмерсонның жеке альбомында ойнады, оның құрамында Бонилла да болды. Бёрч Бонилламен бірнеше басқа жұмыстарда да бірлесіп жұмыс істеді. Олар бірге Бонилла продюсерлік еткен Бобби Гейлордың "Fuzzatonic Scream" комедиялық альбомында жұмыс істеді. Сонымен қатар Бонилламен бірге студиялық продюсер Майк Мейсонмен Бёрч Лос-Анджелес фильм композиторы Джон Дебни үшін The Replacements және The Scorpion King фильмдерінің саундтректерінде ойнады. Бонилла Бёрчке өзінің сүйікті вокалистерінің бірі, Дэвид Ковердейлмен, Марк пен Брайанның Рождестволық шоуында ойнау мүмкіндігін де берді. Элтон Джон Билли Джоэлмен бірнеше турнелерге шыққанда, Бёрч қатысқанда, ол Джоэлдің саксофонисі Марк Риверамен танысты. Ривера мен Бёрч тез арада жақын дос болып, Ривера оны алғашқы Rock & Roll Fantasy Camps-тің басты бассисі болуға шақырды. Лагерь Бёрчке Лесли Уэст, Рик Деррингер, Нилс Лофгрен, Майк Лав, Лу Грамм және "Детройт патшалығының" үшінші мүшесі ретінде Марк Фарнер мен Дон Брюэрмен бірге Grand Funk Railroad-пен өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Рик Латам, Бёрчтің досы және барабаншысы, оған 1999 жылы Монтрё джаз фестивалінде Эдгар Винтер және Рик Деррингердің қатысуымен White Trash-пен ойнау мүмкіндігін берді. Элтон Джонмен Made In England альбомын жаздырғанда, Лондонның Air Studios-ында Бёрч үзіліс кезінде студиялық вестибюльде журнал оқып отырғанда, Beatles продюсері Джордж Мартин оған келіп, Ларри Адлердің The Glory of Gershwin альбомы үшін "бірнеше тректерде ойнауға дайынсың ба?" деп сұрады. Бёрч "жақындығынан қатты қысылғаннан кейін" жауап берді. Ол продюсер және ән жазушы Дэвид Харриспен де музыкалық қарым-қатынас орнатты. Харрис Бёрчке Брайан Доерксеннің Juno Award сыйлығын алған альбомында ойнауға шақырды, ол барабаншы Винни Колаюта мен Toto әншісі Джозеф Уильямспен бірге жасалған. Бұл Джозеф Уильямстың жеке альбомы This Fall үшін ән жазуға және орындауға мүмкіндік берді. Бёрч: "Toto-ның үлкен жанкүйері болғандықтан, Джозеппен бірге жұмыс істеу мен үшін үлкен мәртебе болды. Менің өмірлік батырларым Дэвид Пайх, Стив Лукатер, Стив Поркаро және Бобби Кимбаллдың аттарымен бірге альбомымда көру, әрине, қосымша қуаныш болды" деді.

Жарақат

1995 жылы Берч Монреаль көшелерінде әріптес музыканттарымен бірге келе жатқанда, пикап машинасы шауып өткеннен ауыр жарақат алды. Соққыдан кейін ол жиырмадан астам футқа ұшып, асфальтқа құлап, екі аяғын сындырып, сонымен қатар арқасы мен омыртқасына ауыр зақым келтірді. Дәрігерлер бастапқыда оның қайтадан жүрмейтінін айтты, бірақ алты ай ішінде ол Элтон Джонмен гастрольде болды және келесі он жеті жыл бойы сахнада өнер көрсетті. Осы жылдар бойы Берчтің басы үздіксіз ауырып, бас қызып, есілді, және бүкіл денесі қатты қиналып жүрді. Досы және әріптесі Найджел Олссонның сөзіне қарағанда, ол "жүздеген дәрігерге көрінді, бірақ ешқандайсы жасалған зиянды жоюға көмектесе алмады. Оның бүкіл денесі шаршаған еді". Өліміне дейінгі соңғы гастролінде Берч турдың басында құлағаннан кейін күшейген ауырсынуға шыдап, креслода отырып концерт беруге мәжбүр болды.

Өлім

Өлімге дейінгі соңғы екі аптада Бёрч жарақаттарынан туындаған ауыр асқазан-ішек проблемаларымен күресті, осы қысқа мерзім ішінде 23 фунттан астам салмақ жоғалтты. 2012 жылдың 15 тамызында ол Лос-Анджелестегі үйінде өзін-өзі атып өлтірді, оның жасы 56 болған. Кейіннен жасалған аутопсия оның арқасы мен мойнындағы зақым мен тыртық тінінің ерекше көп екенін көрсетті.