Кіріспе
Германияда туған американдық суретші Кики Смит (18 қаңтар 1954 жылы туған) – Германияда туған американдық суретші, ол сексуалдық қатынас, туу және жаңару тақырыптарын қамтыған туындылардың авторы. Оның 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басындағы бейнелі туындылары, АИДС, феминизм және гендерлік теңдік сияқты мәселелерді көтеріп, ал соңғы жұмыстарында адамның табиғатпен байланыстағы жағдайы бейнеленген. Смит Нью-Йорк қаласының Лоуэр Ист Сайд және Нью-Йорк штатының Гудзон аңғарында тұрады және жұмыс істейді.
Kiki Smith (born January 18, 1954) is a German born American artist whose work has addressed the themes of sex, birth and regeneration. Her figurative work of the late 1980s and early 1990s confronted subjects such as AIDS, feminism, and gender, while recent works have depicted the human condition in relationship to nature. Smith lives and works in the Lower East Side, New York City, and the Hudson Valley, New York State.
Ерте өмір және білім
Смиттің әкесі суретші Тони Смит, ал анасы актриса және опера әншісі Джейн Лоуренс болған. Оның туындылары ата-анасының жұмысынан мүлдем өзгеше болғанымен, әкесінің геометриялық мүсіндер жасау процесімен ерте танысуы оған модернизмнің формальды шеберлігін тікелей сезінуге мүмкіндік берді. Оның бала кезінде католик шіркеуіндегі тәжірибесі және адам денесіне деген құштарлығы оның өнеріне ұғымдық тұрғыдан әсер етті. Смит 1955 жылы Германиядан Нью-Джерси штатының Оңтүстік Оранж қаласына сәби кезінде көшіп келді. Сол жылы оның Сетон Смит және Беатрис (Бейби) Смит есімді қарындастары Ньюаркта (Нью-Джерси) дүниеге келді. Смит кейін Колумбия орта мектебінде оқыды, бірақ «Changes, Inc.» оқу орнына ауысты. Кейіннен ол 1974 жылдан 1975 жылға дейін Коннектикут штатындағы Хартфорд өнер мектебінде он сегіз ай білім алды. 1976 жылы Нью-Йоркке көшіп, «Collaborative Projects» (Colab) суретшілер ұжымына қосылды. Осы радикалды топтың дәстүрден тыс материалдарды пайдалануының ықпалы оның туындыларында көрінеді. 1984 жылы ол қысқа мерзімге шұғыл медициналық көмекші мамандығын оқып, сонымен қатар дене мүшелерін жасады. 1990 жылға қарай ол адам фигураларын жасауға кірісті.
Фильм
1984 жылы Смит 1981 жылы басталып, толық аяқталмаған феминистік "Cave Girls" атты супер8 фильмін аяқтады. Оны Элен Купермен бірге режиссерлік етті.
Баспа жасау
Смит түрлі-түсті графикалық процестермен тәжірибе жасады. Оның ең алғашқы баспа жұмыстарының бірі – экранмен басылған көйлектер, шарфтар және жейделер, көбінесе дене мүшелерінің суреттерімен. Колабпен бірлесіп, Смит 1980-ші жылдардың басында саяси мәлімдемелер жасайтын немесе Колаб шараларын хабарлайтын плакаттарды басып шығарды, мысалы, 1983 жылы ABC No Rio үшін жасаған «Негативті утопия аралы» плакаты. 1988 жылы ол «All Souls» атты 15 футтық экранды баспа жұмысын жасады, онда жапондық анатомия кітабынан табылған ұрықтың қайталама суреттері бейнеленген. Смит бұл суретті қара боямен 36 қолмен жасалған тай қағазына басып шығарды. MoMA және Уитни мұражайлары Смиттің баспа жұмыстарының кең жинағына ие. 1999 жылғы «Blue Prints» сериясында Кики Смит акватинт әдісімен тәжірибе жасады. «Көкшелі қыз» суреті аэрографпен жасалған акватинт арқылы қол жеткізілді, ол мыс пластинаны қорғайтын қышқылға төзімді материал. Басылғанда, бұл техника Қыз Мария мен Киелі Рухтың айналасында сәулелі шеңбер жасауға мүмкіндік береді.
Мүсіндік
Мэри Магдалина (1994), кремнийлі қола мен соғылған болаттан жасалған мүсін, Смиттің әйел денесін бейнелеудегі дәстүрден тыс қолданысының мысалы. Фигураның беті, кеудесі және кіндігінің айналасынан басқа жерлері терісіз. Оның білегіне тізбек байланған, беті салыстырмалы түрде егжей-тегжейсіз және жоғары қарап тұр. Смит Мария Магдалинаны жасағанда Оңтүстік Германия мүсініндегі Мария Магдалина бейнелерінен шабыттанғанын айтты, онда ол "жабайы әйел" ретінде бейнеленген. Смиттің "Тұрған" (1998) мүсіні, эвкалипт ағашының діңінің үстінде тұрған әйел бейнесі, Сан-Диегодағы Калифорния университетінің кампусындағы Стюарт қоғамдық өнер жинағының бір бөлігі. Тағы бір мүсін – Лилит, шыны көздері бар қоладан жасалған, Метрополитен өнер мұражайында қойылған. Лилит – галерея қабырғасында төңкерілген, көзге ұнатын бейне. 2005 жылы Смиттің "Үйде тоқылған әңгімелер" инсталляциясы 51-ші Венеция биенналесінде үлкен құрметке ие болды. Lodestar, Смиттің 2010 жылы Pace галереясында орнатылған инсталляциясы, өмірлік өлшемдегі фигуралармен салынған, дербес тұрған боялған шыныдан жасалған туындылардың көрмесі болды.
Комиссиялар
Бес жылдық дамыту процесінен кейін Смиттің алғашқы тұрақты сыртқы мүсіні 1998 жылы Калифорния университетінің Сан-Диегодағы кампусына орнатылды. 2010 жылы Элдридж көшесіндегі мұражай Смит пен сәулетші Дебора Ганске Нью-Йорктің төменгі Шығыс жағында орналасқан 1887 жылғы Элдридж көшесіндегі синагога үшін жаңа монументалды шығыс терезе жасауды тапсырды, ол Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. Бұл тұрақты тапсырыс мұражайдың 20 жылдық қайта жаңарту жұмысының соңғы маңызды бөлігі болды және 2018 жылы «Көкжиектен төмен: Элдридждегі Кики Смит» атты көрмеде Смиттің осы орынға арналған мүсіндерінің көрмесімен аяқталды. Вивиан Бомонт театрының үстіндегі Клэр Тоу театры үшін Смит кесілген ағаш тақталарынан және қоладан құйылған құстардан жасалған «Овертура» (2012) атты кішкентай мобильді ойлап тапты. 2019 жылы Смит Грекияның Гидра аралындағы DESTE Contemporary Art Foundation үшін «Memory» атты осы орынға арналған инсталляцияны жасады.
Таспалар
2010 жылдардың басынан бері Смит Магнолия басылымынан шыққан 9 x 6 фут өлшемді он екі Жакард гобеленін жасады. 2012 жылы Смит Ньюбергер өнер мұражайында осы тоқылған басылымдардың үшінен тұратын серияны көрсетті. 2019 жылдың басында барлық он екі гобелен Италияның Флоренция қаласындағы Питти сарайында өткен "Жолда көргендерім" көрмесінде бірге қойылды. Смит гобелендердің үлкен көлемде жұмыс істеуге мүмкіндік беретінін ("Мен ешқашан мұндай үлкен сурет жасай аламын деп ойламаған едім") және ол көбінесе жасамайтын түстермен жұмыс істеуге мүмкіндік беретінін айтады.
Мозаикалар
2022 жылы Смит Гранд-Сентрал терминалының астында орналасқан Гранд-Сентрал Мэдисон станциясындағы Манхэттен теміржол станциясы үшін бес алып мозаикадан тұратын серия жасады. Мозаикалар "Өзен жарығы", "Судың жолы", "Болу", "Көктем", және "Дыбыс" (барлығы 2022 жылы) деп аталады.
Ынтымақтастықтар
Смит Collaborative Projects және ABC No Rio-ның белсенді мүшесі болды; көптеген Potato Wolf хабарларына және Cardboard Air Band-қа қатысты. Смит Дэвид Войнаровичпен бірлесіп өзінің алғашқы жеке көрмесі "Life Wants to Live" ("Өмір тірі қалуды қалайды") The Kitchen-де өткізді. Осы кезеңде (1980-ші жылдардың басында) Смит Элен Купермен бірлесіп жұмыс істеді және бірлесіп режиссерлік етті, Bush Tetras және Colab ұйымдарымен байланысты көптеген жас әйелдермен бірлескен топтық жобасы бойынша 1984 жылғы "Cave Girls" ("Үңгірдегі қыздар") андеграунд фильмін жасады. Кейін ол ақын Мей Мей Берссенбрудгемен бірлесіп "Эндокринология" (1997), "Конкордэнс" (2006) және автор Линн Тилманмен "Мадам Реализм" (1984) туындыларын жасады. Ол ақын Энн Валдманмен бірге "Егер мен мұны денеммен айта алсам, мен айтар едім. Мен айтар едім." ("If I Could Say This With My Body, Would I. I Would.") атты жұмыстың үстінде жұмыс істеді. Смит сонымен қатар хореограф Дуглас Данн мен бишілер, музыканттар Ха Ян Ким, Дэниел Картер, Амброз Бай және Девин Брахья Уолдманның қатысуымен Анн Валдманның "Ягуар гармоникасы" ("Jaguar Harmonics") поэмасы бойынша қойылымды дамытуға қатысты.
Көрмелер
1980 жылы Смит Колаб ұйымдастырған «Таймс-сквер шоу» көрмесіне қатысты. 1982 жылы Смит өзінің алғашқы жеке көрмесі «Life Wants to Live» атты жұмысын таныстырды. Одан бері оның туындылары әлемдегі мұражайлар мен галереяларда 150-ге жуық жеке көрмеде көрсетілді және жүздеген маңызды топтық көрмелерге қатысты, оның ішінде Нью-Йорктегі Уитни биенналесі (1991, 1993, 2002); Флоренциядағы Флоренция биенналесі (1996–1997, 1998); және Венеция биенналесі (1993, 1999, 2005, 2009). 2005 жылы Сан-Францискодағы қазіргі заманғы өнер мұражайында «Кики Смит: Жиналыс, 1980–2005» атты «суретшінің алғашқы толыққанды американдық мұражайлық шолуы» дебют жасады. Содан кейін бұл көрме алғаш рет ұйымдастырылған Миннеаполистегі Уокер өнер орталығына кеңейтілді. Уокерде Смит куратор Сири Энгбергпен бірлесіп каталогтың авторлық құрамын жасады. Көрме Хьюстон қаласындағы қазіргі заманғы өнер мұражайына, Нью-Йорктегі Уитни американдық өнер мұражайына, соңында Мексика қаласының сыртындағы Экатепек-де-Морелос қаласындағы La Colección Jumex-ке сапар шекті. 2008 жылы Смит Энгбергтің құрметіне «Жануарлардың бас сүйектері» (1995) туындыларының таңдамасын Уокерге сыйлады. 2016 жылы Сетон-Холл университетіндегі Уолш галереясы Ленни Пьеро еске алу өнер қорымен бірлесіп «Кики және Сетон Смит: Орын сезімі» көрмесін өткізді. Смит 2017 жылғы 13 мамырдан 16 қарашаға дейін «Viva Arte Viva» атты Венеция биенналесіне қатысты. 2018 жылы Смит Фриз мүсіндеріне (Фриз өнер жәрмеңкесінің бөлігі) қатысты, онда оның «Көрнекі (Алиса I)» жұмысы Тимоти Тейлор (галерея) атынан Реджентс-паркте, Лондон, Англияда 4 шілдеден 7 қазанға дейін көрсетілді. Сондай-ақ 2018 жылы Лондонда 13 қыркүйектен 27 қазанға дейін Тимоти Тейлор галереясында Смиттің гобелендері, мүсіндері және қағаздан жасалған жұмыстарының көрмесі ұсынылды. «Вудленд» жұмысы Magnolia Editions баспасымен бірлесіп жасалды. 2019 жылы Гидра аралындағы мал сою залындағы Deste қорының жобалық кеңістігінде арнайы орынға орналастырылған «Жады» көрмесі өтті. 2019 жылы Париждің 11 Conti – Monnaie de Paris мекемесі Смиттің француз мемлекеттік мекемесі үшін алғашқы жеке көрмесін ұсынды. 2019 жылы Австрияның Вена қаласындағы Österreichische Galerie Belvedere Смиттің «Процессиялар» атты жеке көрмесін ұсынды, онда соңғы үш онжылдықтан шамамен алты жүз жұмыс көрсетілді.
Басқа қызмет түрлері
2023 жылы Смит Жаңа мұражайдың 400 000 долларлық Hostetler/Wrigley мүсін сыйлығының алғашқы жеңімпазы болып таңдалған Сара Лукастың қазылар алқасында төрағалық етті.