Кіріспе

Американдық дәріханалық жәрдемақыларды басқару (PBM)

Express Scripts Holding Company – дәріханалық жәрдемақыларды басқару (PBM) ұйымы. 2017 жылы компания АҚШ-тағы жалпы кірісі бойынша 22-ші ірі компания және АҚШ-тағы ең ірі дәріханалық жәрдемақыларды басқару (PBM) ұйымы болды. 2018 жылдың 20 желтоқсанынан бастап компания Коннектикут штатының Блумфилд қаласында орналасқан Cigna компаниясының тікелей еншілес компаниясы болып табылады. Компания атауындағы "Scripts" термині рецепттердің жиі қолданылатын қысқартылған түріне сілтеме жасайды. Штаб-пәтері Миссури штатының Солтүстік Сент-Луис округіне кірмейтін, Үлкен Сент-Луис қаласында орналасқан Express Scripts кешенді дәріханалық жәрдемақыларды басқару қызметтерін ұсынады, оның ішінде желілік дәріханалар бойынша талаптарды өңдеу; үйге жеткізу дәріханалық қызметтері; еншілес компаниясы Accredo арқылы арнайы дәріханалық жәрдемақыларды басқару; жәрдемақы жобалау бойынша кеңес беру; дәрі-дәрмектерді қолдануды бағалау; формулярларды басқару; сондай-ақ денсаулық сақтау жоспарлары, өздігінен сақтандырылған жұмыс берушілер және мемлекеттік органдар үшін (қызметкерлерге берілетін жәрдемақылар мен мемлекеттік көмек бағдарламаларын басқарушы ретінде) дәрі-дәрмектерді басқаруға арналған медициналық және дәрілік деректерді талдау қызметтері. Оның ірі клиенттерінің бірі – АҚШ Қорғаныс министрлігінің Tricare бағдарламасы. Express Scripts жұмысшылардың өтемақы сақтандыру бағдарламалары үшін де дәріханалық жәрдемақыларды басқару қызметтерін ұсынады. Бағдарлама URAC аккредиттеуінен өтті, ол дәріханалық жәрдемақыларды басқару компанияларын аккредиттеудегі ең ірі ұйым болып табылады. Компания мүшелері үшін дәрі-дәрмек талаптарын бөлшек сауда дәріханаларының желісі арқылы өңдейді. Оның автоматтандырылған дәріханалары қант диабеті немесе жүрек аурулары сияқты созылмалы ауруларға арналған дәрі-дәрмектерді үйге жеткізу арқылы тікелей мүшелеріне жібереді. 2018 жылдың 7 наурызында Cigna компаниясы Express Scripts компаниясын 67 миллиард долларға сатып алатыны туралы мәлімдеді. Келісім 2018 жылдың 20 желтоқсанында 54 миллиард долларға аяқталды, бұл Cigna компаниясына 2019 жылы корпоративтік медициналық сақтандыру клиенттеріне жаңа Express Scripts өнімдерін ұсынуға мүмкіндік берді.

Негізін қалау

Express Scripts 1986 жылы Миссури штатының Сент-Луис округінде 79-дан астам дәріханадан тұратын желі (Medicare Glaser Inc.) мен Sanus Corp. Health Systems арасындағы бірлескен кәсіпорын нәтижесінде құрылды. Sanus тарихы 1968 жылы Бостонда құрылған Bradford жүйелері мен әкімшілік қызметтеріне дейін жетеді. Bradford медициналық сақтандыру және Medicaid төлемдерін компьютерлік түрде өңдеуге келісімшарт жасаған. 1981 жылы оны McDonnell Douglas компаниясы, өз еншілес компаниясы McDonnell Automation Company (McAuto) арқылы 11,5 миллион долларға сатып алды. 1983 жылы McDonnell Douglas компаниясының бұрынғы екі басшысы – Джозеф Т. Лайно (Нью-Йорк қаласындағы NYC Health + Hospitals-тің бұрынғы директоры), сондай-ақ McAuto-ның Bradford-ты сатып алу жобасын басқарған Говард Л. Уолтман, Sanus Corporation құрды. General American Life Insurance Company Sanus-тың болашағына маңызды инвестициялар жасады, оның көп бөлігі Нью-Йоркте орналасқан. Sanus – денсаулық сақтау ұйымы және ол General America Life Insurance компаниясымен бірге жұмыс істеді. Sanus тез өсіп, 1986 жылға қарай 200 000 клиентке және 100 миллион долларлық кіріске ие болды. Ол Сент-Луис, Даллас, Форт-Уорт, Хьюстон және Вашингтон округіндегі нарықтарда жұмыс істеді. Рецепттерді орындау үшін GenCare деген еншілес компания құрылды. 1986 жылдың соңында Sanus Сент-Луис қаласындағы Medicare Glaser дәріханасымен рецепттерді орындау бойынша келісім жасады. Келісім бойынша меншік құқығы Sanus пен Medicare Glaser арасында 50/50 бөлісті, ал жаңа атауы Express Scripts болды (скрипттер – медициналық салада рецепттерді білдіретін термин). Бастапқы жоспар бойынша, Миссури және Иллинойс штаттарының клиенттері рецепттерін Medicare Glaser дәріханаларынан алса, басқа қалалардағылар пошта арқылы тапсырыс беруге мүмкіндік алды – сол кезде бұл жаңалық болды. Ұйым құрылған кездегі алғашқы есепте, бұрын McDonnell Douglas компаниясының бірігулері мен сатып алуларына жауапты болған Чарльз Х. Ридингс бас директор болып тағайындалды, бірақ ол тез арада Уолтманмен ауыстырылды. Sanus сақтандыру саласындағы маңызды клиент болып қала берді, бірақ Express Scripts басқа жеткізушілерге де маркетингтік қызмет көрсетуді бастады. New York Life компаниясының инвестицияларын арттыру арқасында Sanus өзінің атын NYL Cares деп өзгертті және 1998 жылы Aetna компаниясына 1,05 миллиард долларға сатылды. Glaser Drug Company Express Scripts-тегі үлесін Sanus-қа қайтарды, ал 1989 жылы SupeRx желісі оны 18,2 миллион долларға сатып алды. SupeRX банкротқа ұшырады және Walgreens дәріханалық деректерді сатып алғаннан кейін 1991 жылы барлық дүкендер жабылды. SupeRX Glaser Drug Co. компаниясын сатып алу үшін алған қарызын Lincoln Savings and Loan Association қаржыландырды. Моррис Глейзер компанияны 1 қазан 1924 жылы құрған. 1959 жылы Глейзер Medicare Pharmacy деп аталған жеңілдікпен сатылатын дәріханалар желісін ашты. Бұл дәріханалар дәрігердің күту бөлмесіне ұқсас болды және тек рецепт бойынша тағайындалған дәрілерді сатуға бағытталған, олардың ауданы шамамен 800-1000 шаршы фут болатын. Екі компания бір атаумен белгіленгенімен, жеке-жеке жұмыс істеді және 100-ге жуық дүкенге ие болды. 1933 жылдан бері Сент-Луис қаласында орналасқан жеке сақтандыру компаниясы болған General America 1999 жылы MetLife компаниясы 1,2 миллиард долларға сатып алды. General America қаржылық қиындықтарға тап болды және инвесторларға қысқа мерзімді облигациялар бойынша 6,8 миллиард долларды қайтара алмайтынын мәлімдеді.

1989-1999 жылдар

Express Scripts 1989 жылы «Нью-Йорк Лайф» өмірді сақтандыру компаниясы сатып алып, 1992 жылы акциялары биржада саудаланатын компанияға айналды. 1993 жылы Express Scripts FHP International және Maxicare Health Care компанияларымен, сондай-ақ Lockheed, Service Merchandise және Ingersoll Rand сияқты корпоративтік клиенттермен келісім жасады. 1994 жылы компания жұмыс істеу кезінде алынған жарақаттарға байланысты медициналық қызметтерді және қайта сақтандыруды қызметтеріне қосып, қызмет спектрін кеңейтті. 2006 жылдың желтоқсан айының соңында Express Scripts Caremark компаниясын сатып алу туралы ұсыныс жасады. Алайда, Caremark-ты сатып алудағы бәсекеде Express Scripts CVS Corporation компаниясына жеңіліп қалды, ол 2007 жылдың 22 наурызында CVS/Caremark Corporation болып қайта аталды. 2007 жылдың қазанында Express Scripts ConnectYourCare компаниясын сатып алды және қазір Suntrust, Zions Bancorporation және Allegis сияқты компаниялар үшін FSA, HRA және HSA шоттарын басқарады. Бірақ Express Scripts 2012 жылдың тамызында ConnectYourCare компаниясын сатты. 2009 жылдың 13 сәуірінде Индианаполис қаласындағы WellPoint (қазіргі Anthem) компаниясы өзінің NextRx еншілес компанияларын 4,675 миллиард долларға Express Scripts компаниясына сатуға келіскені жарияланды. Express Scripts бұл мәмілені 2009 жылдың желтоқсан айында аяқтады.

2010-қазіргі уақыт

2012 жылдың сәуірінде Express Scripts Medco Health Solutions компаниясын 29,1 миллиард долларға сатып алды. Федералды сауда комиссиясы 2012 жылдың 2 сәуірінде монополияға қарсы тергеуден кейін ресми мақұлдау берді. 2017 жылдың шілдесінде Express Scripts Тампада орналасқан жұмысшылардың өтемақысы бойынша дәріханалық қызметтерді ұсынатын myMatrixx компаниясын 250 миллион долларға сатып алды. 2017 жылдың қазан айында Express Scripts ең ірі клиенті Anthem-нен айырылды, ол 2019 жылы PBM келісім-шартын жаңартпайтынын және оның орнына CVS Health-ті пайдаланатынын мәлімдеді. Anthem сотқа ұсынған құжаттарында Express Scripts 3 миллиард доллардан астам сомаға артық төлем қабылдағандығын айыптады. Anthem өз бәсекелесі PBM қызметі IngenioRx-ты іске қосатынын хабарлады. 2017 жылы екі компания арасындағы бәсеке Express Scripts акцияларының шамамен үштен бір бөлігіне құлдырауына себеп болды. Express Scripts 2017 жылдың қазан айында eviCore компаниясын сатып алғанын жариялады, аталған келісім желтоқсан айында аяқталды. 2017 жылдың қарашасында Express Scripts фармацевтикалық қолдау бізнесі United BioSource Corp. (UBC) компаниясын сату туралы хабарлады. UBC Avista Capital Partners компаниясына сатылды. 2018 жылдың наурызында Cigna, бұрын Anthem-ді сатып алуға соттар рұқсат бермеген, Express Scripts-ті 67 миллиард долларға сатып алу туралы келісім жасалғанын мәлімдеді. Express Scripts-ті сатып алу елдегі ең ірі PBM компанияларын қатыстырған соңғы маңызды келісім болды. 2017 жылы CVS Health Aetna компаниясымен бірігу туралы хабарлады, бірігу 2018 жылдың қарашасында аяқталды. PBM компанияларын сатып алу реттеуші органдардың наразылығын тудырды, себебі олар бұл қадамның бәсекеге қарсы ортаны құдайды деп қорқады. Сақтандыру компаниялары PBM моделінің дәрі-дәрмек бағасының өсуіне әсер еткенін айыптайды, себебі PBM әрбір операциядан комиссия алады. Express Scripts бүкіл әлем бойынша 30 000 қызметкерді жұмысқа алған. Компания жергілікті Blessings in a Backpack ұйымдарымен ерікті түрде жұмыс істейді. 2018 жылдың желтоқсанында Walmart және Express Scripts желілік келісімдерін кеңейтіп, Express Scripts клиенттеріне Walmart рецептуралық қызметтеріне қол жеткізуді ұсынды. 2019 жылдың желтоқсанында Express Scripts Prime Therapeutics компаниясымен үш жылдық серіктестікке кірісті. 2020 жылдың соңында Express Scripts және оның бірнеше еншілес компаниялары қайта құрылымдалып, Evernorth деген жеке денсаулық сақтау ұйымына біріктірілді. Evernorth компаниясының бас директоры Тим Уэнтворт 2021 жылдың соңында зейнеткерлікке шықты, ал Cigna компаниясының тәжірибелі басшысы Эрик Палмер 2022 жылдан бастап Evernorth компаниясының бас директоры болды.

Қаржы

2017 қаржы жылында Express Scripts 4,517 миллиард АҚШ доллары көлемінде табыс, 100,065 миллиард АҚШ доллары көлемінде жылдық кіріс тапты, бұл өткен қаржы циклымен салыстырғанда 0,2% төмендеуді құрады. Express Scripts акциялары акция бағасы 64 доллардан астам деңгейде саудаланды, ал 2018 жылдың қазан айында оның нарықтық капитализациясы 53,6 миллиард АҚШ долларынан асып түсті. Жыл Кірісі (млн. АҚШ доллары) Таза табысы (млн. АҚШ доллары) Жалпы активтері (млн. АҚШ доллары) Акция бағасы (АҚШ доллары) Қызметкерлер саны 2005 16,188 400 5,494 13.65 2006 21,563 474 5,108 19.49 2007 21,824 568 5,256 25.40 2008 21,941 776 5,509 32.77 2009 24,722 828 11,931 33.61 2010 44,973 1,181 10,558 48.71 2011 46,128 1,276 15,607 50.92 2012 93,714 1,313 58,111 55.87 2013 104,099 1,845 53,548 61.67 29,975 2014 100,887 2,008 53,748 73.66 29,500 2015 101,752 2,476 53,243 86.01 25,900 2016 100,288 3,404 51,745 72.98 25,600 2017 100,065 4,517 54,256 64.41 26,600

Дүниежүзілік бас кеңсе

Express Scripts штаб-пәтері Миссури штатының Солтүстік Сент-Луис округіне қарасты Үлкен Сент-Луис аймағында орналасқан. 2007 жылы компания Fortune 500 тізіміндегі алғашқы және жалғыз компания болып, Миссури Университеті – Сент-Луис университетінің солтүстік жағындағы 1 Express Way мекенжайында колледж кампусында штаб-пәтерін ашты. Штаб-пәтер Университет Плейс Драйвтың солтүстігінде және 70-ші мемлекетаралық тас жолының оңтүстігінде орналасқан. 2008 жылы алғашқы ғимаратқа іргелес екінші бас кеңсе ғимараты ашылды. I 70 тас жолының солтүстік жағындағы NorthPark даму аймағына кеңсе және деректер орталығы, технология және инновациялық орталық, сондай-ақ операциялық орталық сияқты тағы үш құрылым қосылды. I 70 тас жолының солтүстігіндегі аймақ университеттен бөлек жатыр. 2018 жылы Сент-Луис қаласындағы Express Scripts компаниясының 5000 қызметкерінің көп бөлігі осы кешенде жұмыс істеді. Express Scripts өзінің бас кеңсесі мен жақын жердегі кеңсе ғимараттарына ие және компанияға айтарлықтай салық жеңілдіктері берілді. Штаб-пәтер көшкеннен бері университетпен белсенді серіктестік байланыста болып, компьютерлік ғылымдар ғимаратын (Express Scripts Hall) жаңартуға қаржы жұмсады, құрылыс жобаларына қаражат жинады, жоғары сынып оқушылары үшін колледжге дайындық бағдарламасын демеушілік етті және шағын бизнес инкубаторын қолдады. Express Scripts тарихының барлық кезеңінде Миссури штатының Сент-Луис округінде орналасқан, ал Сент-Луис қаласында емес. Бұрын компанияның штаб-пәтері Миссури штатының Мэриленд Хайтс қаласында болған, ал қазіргі штаб-пәтері Сент-Луис қаласының шекарасынан батысқа қарай шамамен 4 мильдей жерде орналасқан. Оның екі ғимараттан тұратын кампусы үш әкімшілік аумаққа таралып жатыр. Бас ғимараттың кіреберісі Миссури штатының Куль-Вэлли қаласында орналасқан. Кампустың оңтүстік-шығыс бөлігі Миссури штатының Беллерив қаласында, ал екі ғимараттан тұратын кешеннің оңтүстік-батыс бұрышы Сент-Луис округінің құрамына кірмейтін аймағында жатыр. I 70 тас жолының солтүстігіндегі үш ғимарат Миссури штатының Беркли қаласында орналасқан.

Есірткіге қатысты үрдістер туралы есеп

1993 жылдан бері жыл сайын жарияланып келе жатқан "Экспресс Скриптс" Дәрілік трендтер есебі рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектердің құны мен қолданылуын толыққанды талдайды. Қазіргі кезде веб-нұсқаға қол жеткізілетін Дәрілік трендтер есебі "Экспресс Скриптс" Зерттеу және Жаңа Шешімдер Лабораториясымен әзірленеді және жарияланады, оған зерттеушілер, клиникалық дәрігерлер және басқа да мамандар үлес қосады. Мұндай зерттеулердің мақсаты – денсаулық сақтау артықшылықтарына қатысты тұтынушылардың мінез-құлқын түсіну.

Денсаулыққа қатысты шешімдер қабылдау ғылымдары

Денсаулық сақтау ғылымы – адамдардың қалай шешім қабылдайтынын және оларға жақсырақ шешімдер қабылдауға қалай көмектесуге болатынын зерттейді. Express Scripts және Medco Health Solutions компаниялары біріккеннен кейін, компания өз клиенттерінің денсаулық мәселелерін түсіну үшін ерекше тәсіл әзірледі, оны Health Decision Science деп атады. Бұл үш ғылыми саланың зерттелуін қамтиды: мінез-құлық ғылымы немесе «тұтыну психологиясы», клиникалық мамандану және қолданылатын деректер. Дәріханалар мен денсаулық сақтау жоспарлары арасындағы орналасуының арқасында Express Scripts жылына 1,4 миллиардқа жуық рецепт тіркейді және бұл ақпаратты клиенттер мен науқастар үшін жақсырақ шешімдер жасау мақсатындағы зерттеу деректерінің бір бөлігі ретінде пайдаланады.

Қалпына келтірілген айыппұлдар

2004 жылдың 4 тамызында Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер Express Scripts компаниясына қарсы сотқа шағым түсірді, компания штатка тиесілі ондаған миллион долларлық дәрі-дәрмек жеңілдіктерін ұстап қалғанын айыптап. Аталған шағым Нью-Йорк штатының Альбани округі Жоғарғы сотына жіберілді. Сотта Express Scripts компаниясы белгілі бір артықшылықты дәрі-дәрмектерге көшудің пайдасын жоғары бағалаған деген талап қойылды. 2008 жылы компания сот ісін бітістіріп, Пенсильвания және тағы 28 штатқа алдауға құрылған бизнес тәжірибесіне қатысты талаптарды реттеу үшін 9,3 миллион доллар төлеуге келісті. Келісімнің бір бөлігі ретінде компания өз бизнес тәжірибесін өзгертуге және пациенттерге 200 000 долларға дейін өтемақы төлеуге міндеттенді.

Ақпараттың бұзылуы

2008 жылдың қазан айында Сент-Луис штаб-пәтеріне 75 мүше туралы құпия ақпаратты қамтитын анонимді хат келді. Шаңтажылаушы, егер компания белгісіз сомада ақша төлемесе, ұқсас жазбаларды жариялайтынын мәлімдеді. Миссури штатының тұрғыны Джон Амбурги Express Scripts компаниясына қарсы тұтынушылардың топтық сотқа шағым түсірді, ол компанияны клиенттердің деректерін қорғауда немқұрайлылық жасады деп айыптады. Амбурги бұзушылықтың оған тікелей қалай әсер еткенін дәлелдей алмағандықтан сот ісі тоқтатылды.

Рокфордтың сот ісі

Рокфорд қаласы (Иллинойс штаты) қазір Mallinckrodt Pharmaceuticals және Express Scripts компанияларын Acthar дәрі-дәрмегінің бағасын төмендетпегені үшін сотқа шақыруда. Сот талабында Express Scripts компаниясы Acthar-дың эксклюзивті дистрибьюторы болуға келісімшарт жасасқан, демек оның жоғары бағасынан үлкен пайда көріп отырғаны айтылуда. Компания 60 минут бағдарламасына жіберген электрондық хатында мүдделер қақтығысы болмағанын мәлімдеді.

Қайтарулар

Express Scripts дәріханаларға дәрі-дәрмектер үшін өзіндік құнынан төмен төлем жасап, пациенттерді тек олардың пошта арқылы тапсырыс беру қызметін пайдалануға бағыттайды. Содан кейін олар дәрі-дәрмектің бағасын көтеріп, жоспар демеушісінен дәріханаларға төленген бағадан әлдеқайда жоғары баға сұрайды.