Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

Илиосух (Iliosuchus) – «жамбас крокодилге ұқсас» деген мағына беретін, Англиядағы Батония дәуіріне (168,3 – 166,1 млн жыл бұрын) жататын тау жыныстарынан белгілі терапод динозаврының туысы. Оның ұзындығы шамамен болған болуы мүмкін.

Тарих

Бұл туыстың белгілі жалғыз қазбалары – Англияның Оксфордшир аймағындағы Стоунсфилд тақтасынан табылған үш илиум сүйегі (BMNH R83, OUM J29780 және OUM J28971). 1880 жылы ашылған BMNH R83 голотипіне негіздеме жасап, Фридрих фон Хуэне 1932 жылы жалғыз түрін – I. incognitus – сипаттап, атын қойды. Туыс атауы илиум сүйегінен және грек тіліндегі крокодил құдайы – Соухос-тан алынған. Түр атауы латын тілінде "белгісіз" деген мағынаны білдіреді. 1976 жылы Питер Галтон тағы бір түрді, I. clevelandi-ді ұсынды, ол Stokesosaurus clevelandi-ді Iliosuchus туысына жатқызды, бірақ бұл басқа зерттеушілер тарапынан қолдау таппады; 1980 жылы Галтон өзі бұл пікірінен бас тартты.

Сипаттама

Іliosuchus ilia өте кішкентай, 9-10 сантиметрге жуық ұзындығы бар, және бетінде тираннозавридтер мен Тетанура тобына жататын көптеген басқа да жыртқыш динозаврларға ұқсас тік supraacetabular қырлы болып келеді, олардың ішінде Пиатницкизавр және Мегалозавр да бар. Мұндай сынықты және толық емес материал нақты жіктеу үшін жеткіліксіз; алайда, Iliosuchus кейде тираннозавридтердің ата-тегі деп есептелген. Бұл дұрыс емес, себебі бұл сүйектерді Мегалозаврдың жас өкілдерінен ажырату мүмкін емес. Қалай болғанда да, Iliosuchus анықтамалық белгілері жоқ, сондықтан оның жарамдылығы күмәнді. Егер Iliosuchus incognitus тираннозавроид болса, онда ол ең алғашқы танылған тираннозавроид – Процератозаврдың болуы мүмкін ата-тегі болуы мүмкін, және тираннозавроидтардың ең ертесі болар еді.